Kiến thức: - Củng cố những kiến thức quan trọng của este, gluxit như phản ứng xà phòng hóa, phản ứng với dung dịch CuOH2 của glucozơ, phản ứng với dung dịch I2 của tinh bột, khái niệm về
Trang 1Soạn ngày 27 /8/ 2012 Tiết 10 - Bài 8 : THỰC HÀNH : ĐIỀU CHẾ, TÍNH
CHẤT HOÁ HỌC CỦA ESTE VÀ CACBOHIĐRAT
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Củng cố những kiến thức quan trọng của este, gluxit như phản ứng xà
phòng hóa, phản ứng với dung dịch Cu(OH)2 của glucozơ, phản ứng với
dung dịch I2 của tinh bột, khái niệm về phản ứng điều chế este, xà phòng
- Tiến hành một số thí nghiệm:
+ Điều chế etyl axetat + Phản ứng xà phòng
hoá chất béo
+ Phản ứng của glucozơ với Cu(OH)2 + Phản ứng màu của hồ
tinh bột với dung dịch iot
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện kĩ năng thực hiện các phản ứng hoá học hữu cơ như: vừa đun
nóng hỗn hợp liên tục, vừa khuấy đều hỗn hợp, làm lạnh sản phẩm phản
ứng,…
- Rèn luyện kĩ năng lắp ráp dụng cụ thí nghiệm, kĩ năng thực hiện và
quan sát các hiện tượng thí nghiệm xảy ra
3 Tư tưởng:
II CHUẨN BỊ:
* Giáo viên
1 Dụng cụ: Ống nghiệm, bát sứ nhỏ, đũa thuỷ tinh, ống thuỷ tinh, nút
cao su, giá thí nghiệm, giá để ống nghiệm, đèn cồn, kiềng sắt
2 Hoá chất: C2H5OH, CH3COOH nguyên chất; dung dịch: NaOH 4%,
CuSO4 5%; glucozơ 1%; NaCl bão hoà; mỡ hoặc dầu thực vật; nước đá
* Học sinh : Đọc và nắm chắc cách tiến hành của bài thực hành ở nhà.
III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:
1 Ổn định tổ chức lớp: (1')
2 Kiểm tra bài cũ: Trong giờ học.
3 Giảng bài mới:
Hoạt động của Giáo
* Hoạt động 1 (5’)
GV nêu mục tiêu,
yêu cầu, nhấn mạnh
những điểm cần chú ý
trong tiết thực hành
GV hướng dẫn HS
lắp ráp thiết bị điều
chế etyl axetat, thao
- Nghe TT
- Quan sát
- Củng cố những kiến thức quan trọng của este, gluxit như phản ứng xà phòng hóa, phản ứng với dung dịch Cu(OH)2 của glucozơ, phản ứng với dung dịch I2 của tinh bột, khái niệm về phản ứng điều chế este, xà phòng
- Rèn luyện kĩ năng thực hiện các phản ứng hoá học hữu cơ
Trang 2tác dùng đũa thuỷ tinh
khuấy đều trong thí
nghiệm về phản ứng
xà phịng hố
- Rèn luyện kĩ năng lắp ráp dụng cụ thí nghiệm, kĩ năng thực hiện và quan sát các hiện tượng thí nghiệm xảy ra
Hoạt động 2 (5’)
Yêu cầu học sinh
nêu tính chất hĩa học
của este
GV hướng dẫn HS
quan sát hiện tượng
xảy ra trong quá trình
thí nghiệm
HS tiến hành thớ nghiệm như hướng dẫn trong SGK
HS nhận xét mùi và tính tan của este điều chế được
I NỘI DUNG THÍ NGHIỆM VÀ CÁCH TIẾN HÀNH:
1 Thí nghiệm 1: Điều chế etyl axetat.
- Tiến hành : SGK.
- Hiện tượng :
Chất lỏng phân thành 2 lớp rõ rệt Lớp trên
cĩ mùi thơm dễ chịu
- Giải thích :
Thí nghiệm trên tạo ra este :
C2H5OH + CH3COOH H2SO4 đặc, t0CH3COOC2H5 + H2O
etyl axetat
* Hoạt động 3 (5’)
Yêu cầu học sinh
nêu tính chất hĩa học
của chất béo
GV hướng dẫn HS
quan sát lớp chất rắn,
trắng nhẹ nổi trên bề
mặt bát sứ, đĩ là muối
natri của axit béo
Cần lưu ý phài
dùng đũa thuỷ tinh
khuấy đều hỗn hợp
trong bát sứ cĩ thêm
vài giọt nước để hỗn
hợp khơng cạn đi
Bổ sung phần giải
thích của học sinh
Nêu tính chất hĩa học của chất béo
HS tiến hành thí nghiệm như hướng dẫn trong SGK
Quan sát
Đại diện từng nhĩm giải thích hiện tượng thí nghiệm
Lắng nghe
2 Thí nghiệm 2: Phản ứng xà phịng hố.
- Tiến hành : SGK.
- Hiện tượng: Cĩ lớp chất rắn khơng màu
nổi lên sau khi rĩt NaCl bão hịa vào hỗn hợp phản ứng
- Giải thích :
Phản ứng trên tạo xà phịng:
(CH3[CH2] 16COO)3C3H5 + 3NaOH tristearin
t
→ 3 CH3[CH2] 16COONa + C3H5(OH)3
Natri stearat Hỗn hợp phản ứng khơng tan được trong NaCl bão hịa nên nổi lên phía trên
* Hoạt động 4 (5’)
GV hướng dẫn HS
quan sát thấy màu của
dung dịch chuyển
thành màu xanh thẫm,
trong suốt Sau đĩ
dựng cặp gỗ cặp ống
nghiệm, đun nĩng nhẹ,
dung dịch chuyển sang
màu đỏ gạch của
Cu2O
HS tiến hành thớ nghiệm như hướng dẫn trong SGK
Quan sát
Đại diện từng nhĩm giải thích hiện tượng thí nghiệm
Lắng nghe
3 Thí nghiệm 3: Phản ứng của glucozơ với
Cu(OH)2
- Tiến hành : SKG.
- Hiện tượng: Ban đầu Cu(OH)2 tan tạo thành dung dịch đồng nhất cú màu xanh lam
do glucozơ tạo phức với Cu(OH)2 Đun núng thấy tạo kết tủa đỏ gạch vỡ glucozơ đĩ khử Cu(OH)2 tạo Cu2O
- Giải thích: Phương trình.
CuSO4 + 2NaOH →Cu(OH)2 + NaCl.
2C6H12O6 + Cu(OH)2 →( C6H12O6)2Cu + H2O
C3H5(OH)3 + 2 Cu(OH)2 +NaOH→
C3H5OCu(OH)2 + Cu2O+3H2O
Trang 3Đỏ gạch
* Hoạt động 5 (5’)
GV Y/C HS tiến
hành thí nghiệm như
hướng dẫn trong SGK
→ HT, GT
Yêu cầu học sinh
quan sát, GT hiện
tượng
Bổ sung
HS tiến hành thí nghiệm như hướng dẫn trong SGK
Quan sát
Đại diện từng nhóm giải thích hiện tượng thí nghiệm
Lắng nghe
4 Thí nghiệm 4:
Phản ứng của tinh bột với iot
- Tiến hành : SKG.
- Hiện tượng : Miếng chuối xanh chuyển
sang màu tím
Nước ép tinh bột màu không thay đổi
- Giải thích : Miếng chuối xanh có nhiều
tinh bột phản ứng màu với I2 dưới dạng hợp chất bao bọc kém bền để nguội tái tạo lại hợp chất bọc nên xuất hiện trở lại màu
- Nước ép chuối chín không còn tinh bột nữa
nên không có phản ứng màu
* Hoạt động 6(15’)
- GV Y/C HS viết
tường trình vàg nộp
ngay sau khi hết giờ
- Viết TT theo mẫu và nộp lại cho GV
II Viết tường trình:
(Mẫu bên dưới)
Mẫu báo cáo thí nghiệm:
Họ và tên học sinh:
Lớp
Tổ TN : Tên bài thực
hành:
HÀNH
1
2
3
4
4 Hướng dẫn thu dọn thí nghiệm, dặn dò: (4’)
- GV nhận xét, đánh giá buổi thực hành.
- HD HS thu dọn dụng cụ, hoá chất, vệ sinh phòng thí nghiệm, lớp học,
viết bản tường trình