BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐH KINH TẾ TP.HCM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc CHƯƠNG TRÌNH TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC NGÀNH ĐÀO TẠO: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG CH
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐH KINH TẾ TP.HCM
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
CHƯƠNG TRÌNH TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC NGÀNH ĐÀO TẠO: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH CÔNG
1 Tên học phần: Tài chính công (Public Finance)
2 Mã học phần: (Phòng QLĐT-CTSV sẽ bổ sung)
3 Số tín chỉ: 2
4 Trình độ: Năm thứ ¾
5 Phân bổ thời gian: (giờ tín chỉ đối với các hoạt động)
+ Lên lớp: 2
+ Tự học, tự nghiên cứu: 2
…………
6 Điều kiện tiên quyết:
Sau khi hoàn tất các môn học:
a Kinh tế vi mô;
b Kinh tế vĩ mô; và
c Tài chính tiền tệ
7 Mục tiêu của học phần: (chi tiết)
Kết thúc môn học này, sinh viên có khả năng hiểu được những vấn đề cơ bản về tài chính công trong nền kinh tế thị trường Vận dụng những kiến thức học được từ môn học này, sinh viên có thể:
(1) Hiểu được các vấn đề lý luận cơ bản về tài chính công và khu vực công
(2) Hiểu được cách đánh giá về hiệu quả và công bằng trong chính sách công
(3) Nhận biết và tìm hiểu về hàng hóa công và mục tiêu cung cấp hàng hóa công tối
ưu
(4) Hiểu được các lý luận về thuế và các nguyên tắc xây dựng chính sách thuế
(5) Biết cách đánh giá hiệu quả của một chính sách thuế
(6) Nắm bắt được các nguyên tắc trong quản lý ngân sách nhà nước và tài trợ bội chi Ngoài ra, thông qua phương pháp giảng dạy tích cực và việc đề ra các nguyên tắc phải tuân thủ khi tham gia môn học, sinh viên còn có thể phát triển được khả năng tư duy, hoàn thiện các kỹ năng mềm cũng như thái độ Cụ thể, sau khi kết thúc môn học, sinh viên có thể đạt được các mục tiêu về tư duy, kiến thức, kỹ năng và thái độ như sau:
Trang 2 Tư duy:
Bước đầu hình thành khả năng tư duy hệ thống và tư duy phản biện trong việc phân tích, tổng hợp, đánh giá các vấn đề tài chính công
Kiến thức:
Hiểu và sử dụng đúng các thuật ngữ tài chính công;
Hiểu một cách cơ bản hoạt động tài chính của khu vực công, các vấn đề cần quan tâm trong việc cung ứng và tiêu dùng hàng hóa công;
Hiểu cơ bản về nguyên lý hoạch định thuế ở góc nhìn doanh nghiệp và chính phủ;
Hiểu một cách cơ bản và biết vận dụng các lý thuyết về quy tắc thuế cũng như các lý thuyết về tính hiệu quả và công bằng trong việc quản
lý tài chính công;
Hiểu một cách cơ bản về các nguyên tắc quản lý ngân sách nhà nước
Kỹ năng:
Kỹ năng chuyên môn:
Bước đầu có khả năng phân tích và tổng hợp dữ liệu dưới dạng đơn giản để mô tả thực trạng tài chính công;
Biết cách sử dụng biểu đồ, đồ thị, sơ đồ khối, mô hình toán đơn giản
để mô tả hoặc giải thích các hiện tượng hay sự kiện tài chính công
Kỹ năng mềm:
Trong quá trình học, sinh viên sẽ được rèn luyện các kỹ năng như: kỹ năng phát hiện và giải quyết vấn đề; kỹ năng làm việc nhóm; kỹ năng thuyết trình
Thái độ:
Thông qua những qui định trong học tập kết hợp với phương pháp giảng dạy tích cực và học tập chủ động, môn học sẽ góp phần xây dựng thái độ trung thực, hợp tác, tôn trọng qui định, và thiện ý học hỏi
8 Mô tả vắn tắt nội dung học phần:
Môn học này cung cấp những kiến thức cơ bản về tài chính công như: Khu vực công; lý thuyết về hiệu quả và công bằng; hàng hóa công và chi tiêu công; lý thuyết thuế và khuôn khổ phân tích thuế hiệu quả và tối ưu; ngân sách nhà nước
và tài trợ bội chi ngân sách
9 Nhiệm vụ của sinh viên: (Tham dự học, thảo luận, kiểm tra theo quy chế học vụ hiện hành của nhà trường)
- Dự lớp: ít nhất 80% số buổi học
- Case và bài tập: phải hoàn thành 100% case và bài tập trên lớp, ở nhà
Trang 3- Hoạt động khác: thu thập thông tin trên báo đài, internet có liên quan
10 Tài liệu học tập:
Tài liệu bắt buộc:
(A) Sử Đình Thành (2009), Giáo trình Lý thuyết Tài chính công,
Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, NXB Thống Kê
(B) John E Anderson (2012), Policy Applications and Principles of Public
Finance, second edition, University of Nebraska – Lincoln, Cengage
Learning International Offices
(C) Bài giảng Tài chính công
Tài liệu tham khảo thêm:
(D) Nguyễn Thị Cành (2006), Giáo trình Tài chính công, Khoa Kinh tế,
Đại học Quốc gia Tp.HCM
(E) Các tài liệu khác về tài chính công
11 Tiêu chuẩn đánh giá sinh viên: (tối thiểu gồm 4 mục, tổng các mục là 100%)
Điểm học phần bao gồm các thành phần như sau:
1 Đánh giá quá trình
Lưu ý: Nếu thiếu từ 3 cốt điểm trở lên trong tổng số các
cột điểm tính điểm quá trình thì điểm quá trình tối đa là
01
50%
2 Thi cuối kỳ
Hình thức: Trắc nghiệm và tự luận, không tham khảo
tài liệu khi làm bài thi
Nội dung: toàn bộ các nội dung trong chương trình
môn học
50%
Tổng cộng
Lưu ý: SV chỉ được đánh giá kết quả môn học nếu có đủ
2 phần: điểm quá trình và điểm thi kết thúc môn học
100%
12 Thang điểm: (Theo học chế tín chỉ)
Trang 413 Nội dung chi tiết học phần:
Chương 1: Những vấn đề cơ bản về khu vực công và tài chính công
I Khu vực công
1 Khái niệm khu vực công
2 Khu vực công và những vấn đề kinh tế cơ bản
3 Khu vực công và vai trò của chính phủ
II Khái niệm và đặc điểm của tài chính công
1 Khái niệm tài chính công
2 Đặc điểm tài chính công III Sự phát triển tài chính công
1 Tài chính công cổ điển
2 Tài chính công hiện đại
IV Bản chất và chức năng của tài chính công
1 Bản chất của tài chính công
2 Chức năng của tài chính công
V Vai trò tài chính công
Chương 2 : Hiệu quả và công bằng xã hội
I Tối đa hóa trong điều kiện nguồn lực giới hạn
1 Sở thích và đường bàng quan
2 Thỏa dụng biên và thay thế biên
3 Giới hạn ngân sách
4 Kết hợp giới hạn ngân sách và đường bàng quan
II Các định lý phúc lợi xã hội
1 Khái niệm hiệu quả Perato
2 Định lý thứ nhất
3 Định lý thứ hai III Thất bại thị trường trong phân bổ nguồn lực
Chương 3: Hàng hóa công và chi tiêu công
I Hàng hóa công
II Chi tiêu công
Trang 51 Khái niệm chi tiêu công
2 Nội dung đánh giá chi tiêu công
Chương 4: Tổng quan về thuế
I Những cơ sở của thuế
II Lý thuyết thuế chuẩn tắc
1 Những đặc trưng của một hệ thống thuế tốt
2 Các quan điểm của lý thuyết thuế chuẩn tắc
3 Cơ cấu thuế theo lý thuyết thuế chuẩn tắc III Phạm vi ảnh hưởng của thuế
1 Khái niệm cơ bản
2 Phạm vi ảnh hưởng của thuế đối với phân phối thu
Chương 5: Thuế và hiệu quả kinh tế
I Tác động của thuế đến đường giới hạn ngân sách và tiêu dùng
I Thuế và hiệu quả kinh tế
1 Khái niệm hiệu quả kinh tế
2 Thuế và hiệu quả kinh tế đối với tiêu dùng
3 Thuế và hiệu quả kinh tế đối với cung lao động
II Thuế tối ưu
1 Khái niệm tính tối ưu
2 Thuế và sự phân phối thu nhập
3 Thuế và sự phân phối lại qua tiêu dùng
Chương 6: Ngân sách nhà nước
I Khái niệm, đặc điểm và nguyên tắc của ngân sách nhà nước
1 Khái niệm
2 Đặc điểm
3 Nguyên tắc
II Đo lường tình trạng ngân sách
1 Giá trị danh nghĩa và giá trị thực
2 Kế toán vốn và kế toán tiền mặt
3 Ngân sách tĩnh và động III Phân tích bội chi ngân sách
1 Bội chi theo cơ cấu và bội chi theo chu kỳ
2 Bội chi ngân sách địa phương
3 Giới hạn bội chi
Chương 7: Tài trợ bội chi ngân sách
Trang 6I Các phương thức tài trợ bội chi
1 Tăng thuế hay cắt giảm chi tiêu
2 Phát hành tiền
3 Vay trong và ngoài nước
II Gánh nặng nợ
1 Quan điểm của Lerner
2 Mô hình liên thế hệ
3 Mô hình tân cổ điển
4 Mô hình Ricardo III Thu thuế hay vay nợ
1 Nguyên tắc nhận lợi ích
2 Sự công bằng giữa các thế hệ
3 Cân nhắc về hiệu quả
4 Cân nhắc về đạo đức và chính trị
Ngày
(số tiết)
Nội dung giảng dạy (tên chương, phần, phương
pháp giảng dạy)
Tài liệu đọc (chương, phần)
Chuẩn bị của sinh viên (bài tập, thuyết trình, giải quyết tình huống…)
Đáp ứng mục tiêu
Ngày 1
4 tiết
Chương 1: Những vấn đề
cơ bản khu vực công và tài
chính công
- Khu vực công
- Khái niệm và đặc điểm
tài chính công
- Bản chất và chức năng
tài chính công
Tình huống 1.1 Cải cách
khu vực công ở Việt Nam
Tình huống1.2 Vấn đề về
tái phân phối trong tài chính
công
Hướng dẫn sinh viên chuẩn
bị nghiên cứu tình huống:
tìm hiểu về khu vực công và
cải cách khu vực công của
Việt nam
Hướng dẫn sinh viên chuẩn
bị các đề tài thuyết trình về
thuế và ngân sách nhà nước
- (A) Chương 1
- (B) Chapter
1, 5
- Đọc trước các tài
liệu: Những vấn
đề cơ bản khu vực công và tài chính công; tự nghiên
cứu khái niệm khu vực công; sự phát triển tài chính công;
vai trò tài chính công;
- Phân nhóm, đăng ký đề tài, viết đề cương cho đề tài thuyết trình
1
Ngày 2
Số tiết
4
Chương 2: Hiệu quả và
công bằng xã hội
- Tối đa hóa trong điều
kiện giới hạn nguồn lực;
- (A) Chương 2
- (B) Chapter
3, 4, 5, 7
- Đọc trước các tài
liệu: Hiệu quả và công bằng xã hội;
- Chuẩn bị bài tập cuối chương
2
Trang 7- Các định lý phúc lợi xã
hội;
- Thất bại thị trường trong
phân bổ nguồn lực
Tình huống 2.1 Nguồn lực
xã hội hạn chế như thế nào?
Tình huống 2.2 Thất bại thị
trường từ hàng hóa công,
ngoại tác, độc quyền và
thông tin bất cân xứng
Kiểm tra việc chuẩn bị bài
của sinh viên
- Chọn các nhóm đề tài
thuyết trình
- Nộp đề cương đề tài thuyết trình
Ngày 3
Số tiết
4
Chương 3: Hàng hóa công
và chi tiêu công
- Hàng hóa công;
- Chi tiêu công
Tình huống 3.1 Hiện tượng
“free – rider” trong cung cấp
hàng hóa công
Tình huống 3.2 Thu phí và
ảnh hưởng xã hội trong cung
cấp hàng hóa công
Kiểm tra việc chuẩn bị bài
của sinh viên
- (A) Chương 3
- (B) Chapter
3, 8
- Đọc trước các tài
liệu : Hàng hóa công
và chi tiêu công; tự
nghiên cứu khái niệm, đặc điểm chi tiêu công;
- Chuẩn bị bài tập cuối chương
3
Ngày 4
Số tiết
4
Chương 4: Tổng quan về
thuế;
- Lý thuyết thuế chuẩn tắc
- Phạm vi ảnh hưởng của
thuế
- Thuế và phân phối thu
nhập
Tình huống 4.1 Tại sao
chính phủ phải thu thuế?
Tình huống 4.2 Hệ thống
thuế Việt Nam trong quá
trình phát triển kinh tế
Kiểm tra việc chuẩn bị bài
của sinh viên
- (A) Chương 5,
6
- (B) Chapter
10
- Đọc trước các tài
liệu : Tổng quan về thuế; Thuế và phân phối thu nhập;
- Tự nghiên cứu những
cơ sở của thuế; phạm
vi ảnh hưởng của
thuế; Thuế và phân phối thu nhập;
- Chuẩn bị bài tập cuối chương
- Gửi các đề tài sẽ thuyết trình vào buổi học thứ 5 lên mail lớp
4
Trang 8Ngày 5
Số tiết
5
Chương 5: Thuế và hiệu
quả kinh tế
- Tác động của thuế đến
đường giới hạn ngân sách và tiêu dùng
- Thuế và hiệu quả kinh tế
- Thuế tối ưu
Tình huống 5.1 Tác động
của thuế đến tiêu dung
Tình huống 5.2 Nghịch lý
của quy tắc thuế tối ưu và
cách giải quyết
Kiểm tra việc chuẩn bị bài
của sinh viên
Thuyết trình các đề tài về
thuế đã được phân công
- (A) Chương 7
- (B) Chapter
11, 12, 13
- Đọc trước các tài
liệu : Thuế và hiệu quả kinh tế;
- Chuẩn bị bài tập
- Chuẩn bị làm việc nhóm và lên kịch bản thuyết trình
5
Ngày 6
Số tiết
4
Kiểm tra giữa kỳ (cá nhân) - Kiểm tra theo ca
theo thông báo của
GV
- Gửi các đề tài sẽ thuyết trình vào buổi học thứ 7 lên mail lớp Ngày 7
Số tiết
5
Chương 6,7: Ngân sách
nhà nước; Tài trợ bội chi
ngân sách
- Nguyên tắc quản lý ngân
sách nhà nước
- Đo lường tình trạng ngân
sách
- Phân tích bội chi ngân
sách
- Các phương thức tài trợ
bội chi
Tình huống 6.1 Nguyên tắc
đo lường ngân sách nhà
nước Việt Nam
Tình huống 7.1 Xử lý bội
chi ngân sách nhà nước ở
- (A) Chương 8,9
- (B) Chapter
2, 18
- Đọc trước các tài
liệu : Ngân sách nhà nước; Tài trợ bội chi ngân sách;
- Tự nghiên cứu Gánh nặng nợ và tranh
luận về lựa chọn giữa
thu thuế và vay nợ
trong xử lý bội chi
NSNN;
- Chuẩn bị bài tập
6
Trang 9Việt Nam hiện nay
Kiểm tra việc chuẩn bị bài
của sinh viên
Thuyết trình các đề tài về
ngân sách nhà nước đã
được phân công
Tổng
cộng 30
tiết
TP.HCM, ngày 20 tháng 03 năm 2014
PHÊ DUYỆT CỦA TRƯỜNG BỘ MÔN
(ký, ghi rõ họ tên)
NGƯỜI BIÊN SOẠN
(ký, ghi rõ họ tên)