Giới thiệu môn học Môn học này cung cấp những kiến thức cơ bản về tài chính – tiền tệ như: Lý luận cơ bản về tài chính và cấu trúc hệ thống tài chính; lý luận cơ bản về tiền tệ; khái quá
Trang 1TÀI CHÍNH – TIỀN TỆ
1 Thông tin chung
Thời lượng môn học: 45 tiết
Điều kiện tham dự: sau khi hoàn tất các môn học:
Kinh tế vi mô;
Kinh tế vĩ mô;
Giảng viên:
PGS.TS Sử Đình Thành
PGS.TS Vũ Thị Minh Hằng
PGS.TS.Bùi Thị Mai Hoài
GVC TS.Diệp Gia Luật
GVC Ths Nguyễn Anh Tuấn
Ths Trương Minh Tuấn
Ths Bùi Thành Trung
Ths Bùi Duy Tùng
2 Giới thiệu môn học
Môn học này cung cấp những kiến thức cơ bản về tài chính – tiền tệ như: Lý luận cơ bản
về tài chính và cấu trúc hệ thống tài chính; lý luận cơ bản về tiền tệ; khái quát những nội dung cơ bản về các khâu tài chính trong hệ thống tài chính (tài chính công, tài chính doanh nghiệp, hệ thống ngân hàng và các định chế tài chính trung gian phi ngân hàng); tín dụng - lãi suất và hoạt động thị trường tài chính
3 Mục tiêu môn học
Kết thúc môn học này, sinh viên có khả năng hiểu được các thông tin cơ bản về tài chính – tiền tệ; mô tả và giải thích được cơ chế vận hành của hệ thống tài chính và thị trường tài chính, sự luân chuyển các nguồn tài chính trong hệ thống tài chính; phân tích được mối quan hệ giữa tiền tệ, tín dụng, lãi suất và thị trường tài chính Vận dụng những kiến thức
học được từ môn học này, sinh viên có thể: (i) lý giải các vấn đề thực tiễn trong lĩnh vực
tài chính - tiền tệ (như: sự lựa chọn cấu trúc tài chính, sự biến động lãi suất, quyết định
phân bổ nguồn lực tài chính của các chủ thể tài chính ); (ii) làm cơ sở cho việc phân tích
các vấn đề có liên quan trong những môn học khác Ngoài ra, thông qua phương pháp giảng dạy tích cực và việc đề ra các nguyên tắc phải tuân thủ khi tham gia môn học, sinh viên còn có thể phát triển được khả năng tư duy, hoàn thiện các kỹ năng mềm cũng như thái độ
Cụ thể, sau khi kết thúc môn học, sinh viên có thể đạt được các mục tiêu về tư duy, kiến thức, kỹ năng và thái độ như sau:
Trang 2 Tư duy:
Bước đầu hình thành khả năng tư duy hệ thống và tư duy phản biện trong việc phân tích, tổng hợp, đánh giá các vấn đề tài chính – tiền tệ
Kiến thức:
Hiểu và sử dụng đúng các thuật ngữ tài chính – tiền tệ, nhất là những thuật ngữ gắn liền với các hoạt động kinh tế diễn ra hàng ngày như tài chính, nguồn tài chính, hệ thống tài chính, cấu trúc tài chính, cấu trúc vốn, lãi suất, tránh thuế, cổ phiếu, trái phiếu, chứng khoán phái sinh v.v…;
Hiểu một cách cơ bản hoạt động tài chính của các chủ thể tài chính trong hệ thống
tài chính Hiểu rõ sự luân chuyển nguồn lực tài chính giữa các chủ thể tài chính, cơ
sở để đưa ra một quyết định tài chính, các phương thức kiểm tra tài chính và biết vận dụng những hiểu biết này trong thực tiễn cuộc sống và công việc;
Hiểu cơ bản về nguyên lý hoạch định thuế ở góc nhìn doanh nghiệp (để tối thiểu
hóa chi phí thuế một cách hợp pháp);
Hiểu một cách cơ bản và biết vận dụng lý thuyết thị trường hiệu quả, lý thuyết tài chính hành vi, lý thuyết thông tin bất cân xứng, lý thuyết bộ ba bất khả thi… để lý giải và xử lý một số vấn đề và hiện tượng tài chính – tiền tệ
Phân tích được mối quan hệ giữa tiền tệ, tín dụng, lãi suất và thị trường tài chính
Kỹ năng:
Kỹ năng chuyên môn:
Bước đầu có khả năng phân tích và tổng hợp dữ liệu dưới dạng đơn giản để mô tả thực trạng tài chính – tiền tệ
Biết cách sử dụng biểu đồ, đồ thị, sơ đồ khối, mô hình toán đơn giản để mô tả hoặc giải thích các hiện tượng hay sự kiện tài chính – tiền tệ
Kỹ năng mềm:
Trong quá trình học, sinh viên sẽ được rèn luyện các kỹ năng như: kỹ năng phát hiện
và giải quyết vấn đề; kỹ năng làm việc nhóm; kỹ năng thuyết trình.
Thái độ:
Thông qua những qui định trong học tập (mục 9) kết hợp với phương pháp giảng dạy
tích cực và học tập chủ động, môn học sẽ góp phần xây dựng thái độ trung thực, hợp tác, tôn trọng qui định, và thiện ý học hỏi.
Trang 34 Đề cương tổng quát
Những nội dung tối thiểu mà sinh viên sẽ được cung cấp qua môn học này gồm:
Tổng quan về tài chính
Sự ra đời và phát triển của tài
chính
Bản chất của tài chính
Chức năng của tài chính
Hệ thống tài chính
Đại cương về tiền tệ
Khái quát sự ra đời và phát triển
Bản chất và chức năng
Cung – cầu tiền tệ
Lạm phát
Tài chính công
Khu vực công và tài chính công
Ngân sách nhà nước
Các quỹ, các định chế tài chính
nhà nước
Chính sách tài khóa
Tài chính doanh nghiệp
Bản chất và vai trò
Cấu trúc tài chính
Thu nhập và lợi nhuận
Hoạch định thuế
Trung gian tài chính
Khái niệm, đặc điểm và phân loại
Vai trò
Một số định chế trung gian tài chính tiêu biểu
Tín dụng và lãi suất
Khái niệm và đặc điểm tín dụng
Các hình thức tín dụng
Lãi suất
Thị trường tài chính
Khái niệm và cơ cấu
Thị trường tiền tệ
Thị trường vốn
Thị trường tài chính và hiệu quả thông tin
5 Tài liệu tham khảo
(A) Giáo trình Nhập Môn Tài Chính Tiền Tệ Chủ biên PGS.TS Sử Đình Thành và TS
Vũ Thị Minh Hằng Chủ biên, xuất bản 2008
(B) Mishkin, F S., 2004, The Economics of Money, Banking and Financial Markets,
7th Edition, Pearson Addison Wesley, Boston
(C) Những tài liệu khác về tài chính – tiền tệ
Trang 46 Đánh giá
Điểm học phần bao gồm các thành phần như sau:
(1a) Kiểm tra nhóm, bài tập nhóm
(1c) Kiểm tra giữa kỳ (cá nhân)
2 Thi cuối kỳ
Hình thức: Trắc nghiệm, tự luận (không được tham khảo tài liệu
khi làm bài)
Nội dung: toàn bộ các nội dung trong chương trình môn học
70%
7 Trang thiết bị hỗ trợ:
- Bảng, viết, micro
- Projector
8 Các thông tin khác:
Yêu cầu sinh viên vào lớp đúng giờ, tham dự lớp tối thiểu 80% số buổi học; làm bài tập nhóm và các bài kiểm tra giữa kỳ và cuối kỳ một cách nghiêm túc, tuyệt đối không copy bài của người khác, nhóm khác;
Sinh viên phải chuẩn bị bài trước mỗi buổi lên lớp để nắm bắt được bài giảng trên lớp và
để có thể tham gia một cách tích cực vào các hoạt động trên lớp;
Trên lớp sinh viên tham gia vào bài giảng bằng cách đặt các câu hỏi, trả lời các câu hỏi của giảng viên, trình bày quan điểm của mình về các vấn đề trong bài giảng, tham gia thảo luận nhóm về các chủ đề mà giảng viên đặt ra, thảo luận 2 chiều giữa sinh viên và giảng viên, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và hiểu biết của mình về các vấn đề có liên quan đến bài học…
Trong một số buổi học, sinh viên hoặc một nhóm sinh viên sẽ được yêu cầu nghiên cứu,
và thuyết trình trước lớp về bài học của buổi hôm đó Sinh viên hoặc nhóm sinh viên đó
sẽ tiếp tục trả lời các câu hỏi của các sinh viên khác cũng như của giảng viên để làm rõ các vấn đề của bài học Giảng viên sẽ chốt lại các vấn đề chính, liên hệ với các sự kiện có tính thời sự liên quan và đặt ra hướng nghiên cứu sâu hơn cho sinh viên;
Lớp học sẽ được tổ chức theo hướng tự học và tự tìm tòi nghiên cứu; cụ thể, các câu hỏi của sinh viên hoặc các vấn đề sinh viên còn thắc mắc, trước tiên giảng viên sẽ cung cấp tài liệu hoặc các nguồn thông tin (internet, sách, báo chí,…) có liên quan để sinh viên nghiên cứu tự mình tìm ra câu trả