Giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề Đăk Lăk (tt)

Giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề Đăk LăkGiáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề Đăk LăkGiáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề Đăk LăkGiáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề Đăk LăkGiáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề Đăk LăkGiáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề Đăk LăkGiáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề Đăk LăkGiáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề Đăk LăkGiáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề Đăk Lăk

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

…………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TỐNG THỊ TRÀ MY

GIÁO DỤC PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN CON NGƯỜI CHO

HỌC SINH, SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Huỳnh Văn Thới

Phản biện 1 : PGS TS Lê Thị Hương

Phản biện 2 : TS Vũ Anh Tuấn

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Địa điểm: Giảng đường 04 - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Số: 51 - Đường: Phạm Văn Đồng – Phường Tân Hòa –

TP Buôn Ma Thuột

Thời gian: vào hồi 16 giờ 30 ngày 28 tháng 05 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Trong những năm qua, công tác giáo dục pháp luật nói chung và giáo dục pháp luật về quyền con người nói riêng đã và đang khẳng định một vị trí, vai trò rất quan trọng trong đời sống xã hội, đặc biệt trong điều kiện nước ta đang xây dựng Nhà nước pháp quyền định hướng xã hội chủ nghĩa Quyền con người đã trở thành một vấn đề toàn cầu, mối quan tâm lớn của cộng đồng quốc tế và như Đảng ta đã khẳng định, là nguyện vọng chung của nhân loại, thành quả đấu tranh của loài người qua nhiều thế hệ Thành tựu mà Việt Nam đạt được trong việc tôn trọng, bảo vệ và thúc đẩy các quyền con người là rất lớn Nhưng một bộ phận người dân, trong đó

có học sinh, sinh viên, chưa nhận thức rõ quyền con người là gì và những thành tựu về nhân quyền mà nước ta đã đạt được

Giáo dục pháp luật về quyền con người trong nhà trường, đặc biệt trong các trường cao đẳng nghề góp phần đào tạo nhân lực, hình thành một cách vững chắc những thế hệ công nhân đáp ứng những yêu cầu của xã hội hiện tại và tương lai Tuy nhiên, công tác giáo dục pháp luật về quyền con người của ngành vẫn còn không ít hạn chế, chưa thực sự có hiệu quả Xung quanh vấn đề quyền con người, hiện nay vấn đề xúc phạm danh dự, nhân phẩm, làm nhục người khác được báo chí, các phương tiện truyền thông đề cập rất nhiều, hay vấn đề tự do ngôn luận, tự do báo chí bị hiểu sai, các phần

tử xấu lợi dụng kích động, Học sinh, sinh viên nếu không có quan điểm, nhận thức tốt, tư tưởng chính trị vững vàng thì dễ bị lôi kéo vào những vấn đề trên Công tác giáo dục pháp luật về quyền con người trong nhà trường luôn được quan tâm nghiên cứu dưới nhiều

cấp độ khác nhau, tuy nhiên, cho đến nay chưa có đề tài nghiên cứu khoa học nào về giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk Đây

là lần đầu tiên vấn đề này chọn nghiên cứu làm đề tài luận văn thạc

sỹ Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề, tác giả xin được chọn: “Giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên Trường Cao đẳng nghề Đắk Lắk” làm đề tài nghiên cứu

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

2.1 Một số công trình nghiên cứu liên quan đến giáo dục pháp luật về quyền con người nói chung và giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề nói riêng

- Quyền con người tiếp cận đa ngành và liên ngành khoa học

xã hội của GS.TS Võ Khánh Vinh, NXB Khoa học xã hội, 2009 đã tập hợp các nghiên cứu lý luận: quan điểm của Đảng Cộng Sản Việt Nam về quyền con người; vấn đề chủ quyền quốc gia và nhân quyền, vấn đề an ninh con người; toàn cầu hóa với đảm bảo quyền con người ở nước ta; trình bày các nghiên cứu về quyền con người dựa trên cách tiếp cận khác nhau của khoa học xã hội: từ phương diện triết học, chính trị, đạo đức, dân chủ, môi trường và tiếp cận khác

nhau của khoa học nhân văn: văn hóa, dân tộc học, tôn giáo tín ngưỡng, vấn đề giới

- Giáo dục Quyền con người những vấn đề lý luận và thực tiễn do GS.TS Võ Khánh Vinh chủ biên, NXB Khoa học xã hội, 2010; Cuốn sách gồm nhiều tham luận của học giả trong nước tập trung vào một số vấn đề: làm sáng t những vấn đề lý luận về giáo dục quyền con người; đánh giá khái quát thực trạng giáo dục quyền con người ở Việt Nam; Thử tìm hiểu kinh nghiệm giáo dục quyền con người ở một số nước trên thế giới; Kiến nghị về quyền giáo dục con người ở Việt Nam

- Đánh giá các điều kiện đảm bảo cho giáo dục quyền con người ở Việt Nam hiện nay của tác giả Trương Thị Thu Hà, NXB Khoa học xã hội, 2011

- H i đáp về quyền con người GS.TS Nguyễn Đăng Dung, GS.TS Phạm Hồng Thái, PGS.TS Vũ Công Giao, TS Lã Khánh Tùng (đồng chủ biên), NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2015 cuốn sách dưới dạng H i – Đáp, với những thông tin ngắn gọn, xúc tích được chia thành các mục, bao gồm cả những vấn đề lý luận, pháp lý

về nhân quyền ở tầm quốc tế và Việt Nam những quy định mới trong chế định quyền con người, quyền và nghĩa vụ của công dân trong Hiến pháp 2013

+ Các đề tài khoa học cấp Nhà nước và cấp bộ:

Tìm kiếm mô hình giáo dục pháp luật có hiệu quả trong một

số dân tộc ít người, Đề tài khoa học cấp Bộ của Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp, 1995; Đổi mới giáo dục pháp luật trong hệ thống các trường chính trị ở nước ta hiện nay,

+ Các luận án, luận văn:

Giáo dục nhân quyền trong hệ thống các trường đại học ở Việt Nam - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Luận văn thạc sỹ Luật học của tác giả Nguyễn Thị Thu Thủy, Hà Nội, 2013; Kết hợp giáo dục pháp luật, giáo dục đạo đức cho người chưa thành niên ở nước Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sỹ Luật học của tác giả Nguyễn Thị Hoài Thu, Hà Nội, 2013; Quyền con người và giáo dục quyền con người ở Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sỹ Luật học của tác giả Thế Ngọc Mai, Hà Nội, 2014 và một số luận văn thạc sĩ luật học, luận văn cử nhân của Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Trường Đại học Luật Hà Nội, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội và các cơ sở khác

2.2 Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu đề tài và các vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu

- Về lý luận, các nghiên cứu góp phần hình thành cấu trúc lý luận cho việc phân tích và đánh giá hiệu quả của giáo dục pháp luật

về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề như khái niệm, mục đích, chủ thể, đối tượng, nội dung, hình thức, phương tiện, hiệu quả

- Về thực tiễn, các nghiên cứu đã gắn kết giáo dục pháp luật

về quyền con người với xây dựng, hoàn thiện pháp luật; tổ chức thực hiện pháp luật; nâng cao ý thức pháp luật và văn hóa pháp lý; đưa ra các vấn đề lý luận chung về giáo dục pháp luật về quyền con người vào giải quyết các vấn đề cụ thể, gắn với địa bàn, khu vực, nhóm đối tượng cụ thể

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

- Mục đích: Mục đích của Luận văn là nghiên cứu toàn diện,

có hệ thống các vấn đề lý luận và thực tiễn về giáo dục pháp luật về

quyền con người cho học sinh, sinh viên Trường Cao đẳng nghề Đắk Lắk từ đó đề xuất xây dựng và hoàn thiện chương trình

- Nhiệm vụ: Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu về đề

tài giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên Trường Cao đẳng nghề Đắk Lắk; chỉ ra những kết quả đã đạt được

và dự kiến vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu

Nghiên cứu, làm sáng t cơ sở lý luận về giáo dục pháp luật

về quyền con người cho học sinh, sinh viên Trường Cao đẳng nghề Đắk Lắk, bao gồm: Khái niệm, vai trò, đặc trưng và các yếu tố ảnh hưởng

Nghiên cứu, làm sáng t cơ sở thực tiễn giáo dục pháp luật

về quyền con người cho học sinh, sinh viên Trường Cao đẳng nghề Đắk Lắk hiện nay bám sát các đặc trưng của giáo dục pháp luật về quyền con người và điều kiện thực tiễn của Trường Cao đẳng nghề Đắk Lắk, nhất là sự tác động của các nhân tố khách quan và chủ quan

Dựa trên các vấn đề lý luận và thực tiễn, tác giả xác định phương hướng và một số giải pháp đổi mới giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên Trường Cao đẳng nghề Đắk Lắk

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

- Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu các vấn đề lý

luận và thực tiễn giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên Trường Cao đẳng nghề Đắk Lắk

- Phạm vi nghiên cứu: Trong Luận văn, phạm vi học sinh,

sinh viên tập trung vào hai nhóm chính đó là nhóm học sinh, sinh

viên hệ trung cấp nghề, sinh viên hệ cao đẳng nghề; khái niệm pháp luật được hiểu đồng nhất với hệ thống pháp luật thực định

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

- Phương pháp luận: Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở

lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người; lý luận giáo dục pháp luật về quyền con người; chủ trương, quan điểm của Đảng, Nhà nước về giáo dục pháp luật về quyền con người; lý luận về điều chỉnh pháp luật và điều chỉnh xã hội, về dân chủ và thực hành dân chủ, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, tiếp tục hoàn thiện pháp luật gắn với tổ chức thực thi pháp luật, phát huy nhân tố con người; bảo đảm quyền con người, quyền công dân Phương pháp luận được sử dụng trong Luận văn là chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác – Lênin được vận dụng sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tiễn Việt Nam và điều kiện đặc thù của Trường Cao đẳng nghề Đắk Lắk

- Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng các phương

pháp nghiên cứu: logic - lịch sử; phân tích tổng hợp tại tất cả các chương; khái quát hóa trừu tượng hóa; luật học so sánh; phương pháp nghiên cứu tài liệu, phân tích thực tiễn và các phương pháp của

xã hội học pháp luật Ngoài ra, các phương pháp nghiên cứu khoa học hiện đại cũng được lồng ghép trong quá trình nghiên cứu luận văn

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Có ý nghĩa tham khảo về phương diện lý luận và thực tiễn cho quá trình tổ chức, triển khai thực hiện công tác giáo dục pháp

luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên Trường Cao đẳng nghề Đắk Lắk nói riêng và các trường cao đẳng nghề nói chung

- Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu lý luận và thực tiễn về giáo dục pháp luật về quyền con người; giáo dục pháp luật về quyền con người đối với các địa bàn, đối tượng đặc thù Luận văn là tài liệu tham khảo trong quá trình giảng dạy môn học Pháp luật; giáo dục pháp luật, cơ sở nghiên cứu; trong các lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ phổ biến giáo dục pháp luật về quyền con người

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo,

Luận văn gồm 03 chương, được chia thành 08 tiết

Chương 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA GIÁO DỤC PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN CON NGƯỜI CHO HỌC SINH, SINH VIÊN TRƯỜNG CAO

ĐẲNG NGHỀ 1.1 Khái quát giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề

1.1.1.Quyền con người

1.1.1.1 Khái niệm quyền con người

Quyền con người là một vấn đề khá phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực như đạo đức, chính trị, pháp lý, Chính vì vậy, hiện nay có rất nhiều định nghĩa về quyền con người theo những góc độ khác nhau Mỗi định nghĩa tiếp cận vấn đề từ một góc độ nhất định, chỉ ra những thuộc tính nhất định Tính phù hợp của các định nghĩa hiện có về quyền con người tuỳ thuộc vào sự nhìn nhận chủ quan của mỗi cá nhân Trên cơ sở tiếp thu điểm hợp lý của một số định nghĩa

về quyền con người, tác giả cho rằng: quyền con người là quyền của

tất cả mọi người; đó là những nhu cầu xuất phát từ nhân phẩm vốn

có của con người dưới các hình thức chuẩn mực khách quan, được

xã hội thừa nhận và bảo đảm bằng các quy định pháp luật

1.1.1.2.Đặc điểm của quyền con người

- Thứ nhất, quyền con người từ góc độ đạo đức – tôn giáo

- Thứ hai, quyền con người từ góc độ lịch sử - xã hội

- Thứ ba, quyền con người từ góc độ triết học

- Thứ tư, quyền con người từ góc độ chính trị

- Thứ năm, quyền con người từ góc độ pháp lý

1.1.2.Giáo dục pháp luật về quyền con người

1.1.2.1 Khái niệm giáo dục pháp luật về quyền con người

Khái niệm giáo dục pháp luật về quyền con người có nhiều định nghĩa khác nhau xuất phát từ các văn kiện pháp lý quốc tế, quốc gia, khu vực hay từ các nghiên cứu, lý luận và cả từ hoạt động thực tiễn trong lĩnh vực giáo dục pháp luật về quyền con người, nhưng tựu chung lại tác giả có thể khái quát một định nghĩa chung nhất về nội

hàm của khái niệm này như sau: Giáo dục pháp luật về quyền con

người là hoạt động có tính định hướng, có tổ chức, có chủ thể của giáo dục tác động lên đối tượng giáo dục nhằm hình thành ở họ tri thức pháp luật về quyền con người; biết tự mình bảo vệ quyền của mình và tôn trọng quyền của người khác phù hợp với các yêu cầu, các chuẩn mực pháp luật quốc tế, pháp luật quốc gia và tương lai tiến bộ của nhân loại về quyền con người

1.1.2.2 Tầm quan trọng của giáo dục pháp luật về quyền con người

Hiểu biết pháp luật về quyền con người là nền tảng cơ bản

để bảo vệ và thúc đẩy hiệu quả quyền con người trên thực tế

Giáo dục pháp luật về quyền con người giúp mọi người cảm thấy tầm quan trọng của quyền con người, tiếp thu giá trị quyền con người và đưa chúng vào cuộc sống

Việt Nam đã khẳng định việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người là một yếu tố rất quan trọng cho việc phát triển bền vững

Trên thực tế các quyền con người đã được giảng dạy thông qua nhiều môn học, ở nhiều cấp học tại Việt Nam Tuy vậy, việc giáo dục quyền con người vẫn còn nhiều hạn chế, đôi khi mang tính hình thức, chưa thực sự cung cấp đầy đủ những thông tin cần thiết

1.1.3 Giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề

1.1.3.1 Khái niệm giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề

Giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề là hoạt động có tính định hướng, có tổ chức của Nhà trường, gia đình và cả xã hội tác động lên học sinh, sinh viên nhằm hình thành ở họ tri thức pháp luật về quyền con người; biết tự mình bảo vệ quyền của mình và tôn trọng quyền của người khác phù hợp với các yêu cầu, các chuẩn mực pháp luật quốc

tế, pháp luật quốc gia và tương lai tiến bộ của nhân loại về quyền con người

1.1.3.2 Mục đích, vai trò của giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề

- Mục đích giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề

+ Cung cấp đầy đủ, đúng đắn những tri thức pháp luật về

quyền con người, trên bình diện quốc gia, quốc tế

+ Hình thành tình cảm, lòng tin vào các quy định của pháp

luật quốc tế, quốc gia về quyền con người

+ Xây dựng sự vững chắc của các thói quen, ứng xử theo yêu cầu, nội dung đòi h i của quyền con người

- Vai trò của giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề

Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp là nơi đào tạo ra những nguồn nhân lực cho xã hội, đó là những nhân lực sẽ tham gia vào nhiều vị trí trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Trong hoạt động của họ ít nhiều có liên quan hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp đến vấn đề quyền con người, có thể có những đóng góp tích cực thúc đẩy và bảo

vệ nhân quyền hoặc những hành động tiêu cực xâm phạm quyền và lợi ích của người dân, do đó, cần thiết phải thúc đẩy hoạt động giáo dục nhân quyền trong các trường cao đẳng nghề để tạo tiền đề hiểu biết nhân quyền, tôn trọng nhân quyền cho học sinh, sinh viên

1.1.3.3 Nguyên tắc giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề

- Nguyên tắc bảo đảm sự phù hợp giữa mục tiêu giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề với mục tiêu giáo dục toàn diện trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp

- Giáo dục pháp luật về quyền con người cho học sinh, sinh viên trường cao đẳng nghề được tiến hành thường xuyên và có hệ thống