Pháp luật về quản lý viên chức, từ thực tiễn các trưởng trung cấp luật Bộ Tư Pháp (tt)

Pháp luật về quản lý viên chức, từ thực tiễn các trưởng trung cấp luật Bộ Tư Pháp (LV thạc sĩ)Pháp luật về quản lý viên chức, từ thực tiễn các trưởng trung cấp luật Bộ Tư Pháp (LV thạc sĩ)Pháp luật về quản lý viên chức, từ thực tiễn các trưởng trung cấp luật Bộ Tư Pháp (LV thạc sĩ)Pháp luật về quản lý viên chức, từ thực tiễn các trưởng trung cấp luật Bộ Tư Pháp (LV thạc sĩ)Pháp luật về quản lý viên chức, từ thực tiễn các trưởng trung cấp luật Bộ Tư Pháp (LV thạc sĩ)Pháp luật về quản lý viên chức, từ thực tiễn các trưởng trung cấp luật Bộ Tư Pháp (LV thạc sĩ)Pháp luật về quản lý viên chức, từ thực tiễn các trưởng trung cấp luật Bộ Tư Pháp (LV thạc sĩ)Pháp luật về quản lý viên chức, từ thực tiễn các trưởng trung cấp luật Bộ Tư Pháp (LV thạc sĩ)Pháp luật về quản lý viên chức, từ thực tiễn các trưởng trung cấp luật Bộ Tư Pháp (LV thạc sĩ)Pháp luật về quản lý viên chức, từ thực tiễn các trưởng trung cấp luật Bộ Tư Pháp (LV thạc sĩ)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

…………/………… BỘ NỘI VỤ ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN THỊ HƯỜNG

PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ VIÊN CHỨC - TỪ THỰC TIỄN

CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP LUẬT THUỘC BỘ TƯ PHÁP

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ

LUẬT HÀNH CHÍNH

ĐẮK LẮK, NĂM 2017

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH

CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: TS Phan Văn Hùng

Phản biện 1:

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 1:

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Địa điểm: Phòng họp , Nhà - Hội đồng bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Số: 51 Phạm Văn Đồng, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk

Thời gian: vào hồi giờ tháng năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành

chính Quốc gia

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã và đang từng bước đổi mới, hoàn thiện, nhằm đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của thời kỳ phát triển và hội nhập quốc tế Đặc biệt là sau những thành tựu đạt được của 30 năm công cuộc đổi mới toàn diện đất nước do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo và khởi xướng; Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII (2016 - 2021), hoạt động của Quốc hội, Chính phủ khóa XIV (2016 - 2021)

Quốc Hội đã thông qua nhiều văn bản luật điều chỉnh về cán

bộ, công chức, viên chức, trong đó có Luật Cán bộ, công chức số 22/2008/QH12 (ngày 13/11/2008), Luật Viên chức số 58/2010/QH12 (ngày 15/11/2010) Đảng, Chính phủ, các bộ, ngành đã ban hành nhiều văn bản quy định về công tác quản lý cán bộ, công chức, viên chức, đảng viên Các cấp, các ngành đã tổ chức quán triệt và thực hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về quản lý cán bộ, công chức, viên chức và đảng viên

Có khoảng hơn 11 triệu cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong bộ máy nhà nước ở Việt Nam, đội ngũ này có vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình Nhà nước thực hiện nhiệm vụ quản lý mọi mặt của đời sống kinh tế - chính trị - văn hóa - xã hội Hơn nữa, đất nước ta đang trong thời kỳ thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa

và hội nhập quốc tế, yêu cầu xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đòi hỏi công tác quản lý phải được quan tâm một cách đúng mực Một quốc gia muốn có đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức mạnh, chuyên nghiệp thì không thể thiếu công tác quản lý khoa học, hiện đại và thống nhất Đặc biệt là công tác quản lý đội ngũ viên chức làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công

lập Do đó, cần thiết phải có sự nghiên cứu về pháp luật quản lý viên chức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và hội nhập quốc tế Các văn bản pháp luật về quản lý cán bộ, công chức, viên chức

và công tác quản lý cán bộ, công chức, viên chức đã có nhiều đổi mới: công tác tuyển dụng được thực hiện thông qua kỳ thi, theo nguyên tắc cạnh tranh, khách quan, công khai; thi nâng ngạch; thi tuyển lãnh đạo; công tác đánh giá công chức, viên chức dựa trên kết quả công việc và gắn với thẩm quyền, trách nhiệm của người đứng đầu; thực hiện chế độ khen thưởng, kỷ luật và các quy định khác về quy trình trong công tác tổ chức cán bộ, đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức được coi trọng Qua đó, chất lượng của đội ngũ cán

bộ, công chức, viên chức đã từng bước được nâng cao, có phẩm chất đạo đức, trình độ, năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, hội nhập quốc tế và xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp được thành lập trong giai đoạn chuyển tiếp pháp luật về quản lý viên chức từ Pháp lệnh cán bộ công chức sang Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức

Vì lý do nêu trên, tác giả đã chọn đề tài: “Pháp luật về quản lý viên chức - Từ thực tiễn các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp” làm đề tài nghiên cứu của luận văn thạc sĩ

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Với tầm quan trọng của mình, nên cán bộ, công chức, viên chức và quản lý đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là đề tài luôn nhận được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu, nhà quản lý và là

đề tài được tổ chức nhiều tại các hội nghị, hội thảo khoa học trong nước và quốc tế Các tạp chí chuyên ngành cũng có nhiều bài viết

trao đổi về đề tài này Tuy nhiên, về đối tượng là viên chức các công trình nghiên cứu, bài viết chỉ tập trung nghiên cứu về số lượng; chất lượng; hoạt động chuyên môn; những bất hợp lý trong pháp luật điều chỉnh về viên chức; các biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức Có thể kể ra các bài viết, công trình nghiên cứu như:

- Sự điều chỉnh của pháp luật về viên chức, GS.TS Phạm

- Thực hiện tốt Luật Viên chức để tiếp tục đổi mới cơ chế quản

lý và nâng cao chất lượng phục vụ của khu vực sự nghiệp công lập,

văn này sẽ có những đóng góp nhất định trong việc nghiên cứu về pháp luật quản lý viên chức

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

- Mục đích:

Luận văn tập trung nghiên cứu và đưa ra các quan điểm, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của pháp luật về quản lý viên chức tại các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp

- Nhiệm vụ:

Mục tiêu cụ thể

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về viên chức và quản

lý viên chức

- Đánh giá thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng đến việc quản

lý viên chức ở các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp

- Đề xuất các giải pháp góp phần tăng cường công tác quản lý viên chức ở các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

- Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là lý luận và thực tiễn pháp luật về quản lý viên chức ở các Trường Trung cấp Luật thuộc

pháp luật liên quan đến quản lý viên chức, quản lý của các đơn vị sự nghiệp công lập và tác động của cơ chế, pháp luật tới thực tiễn

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Luận văn có những đóng góp sau:

- Góp phần vào hệ thống hóa lý luận về đội ngũ viên chức và quản lý viên chức;

- Góp phần vào đánh giá thực trạng quản lý viên chức ở các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp;

- Xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng quản lý viên chức ở các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn “Pháp luật về quản lý viên chức - Từ thực tiễn các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp”, ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm có

03 chương:

Chương 1 Viên chức và quản lý viên chức

Chương 2 Thực trạng quản lý viên chức tại các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp hiện nay

Chương 3 Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý viên chức tại các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ

Tư pháp

Chương 1 VIÊN CHỨC VÀ QUẢN LÝ VIÊN CHỨC

1.1 Viên chức

1.1.1 Khái niệm viên chức

Luật Viên chức 2010 đã đưa ra định nghĩa về viên chức như

sau: “Viên chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp

đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật” [26]

1.1.2 Đặc điểm của viên chức

Theo quy định tại Điều 2 Luật Viên chức 2010, viên chức có những đặc điểm cơ bản sau đây:

- Là công dân Việt Nam

- Được tuyển dụng theo chế độ hợp đồng làm việc, được bổ

nhiệm vào một chức danh nghề nghiệp tại các đơn vị sự nghiệp

công lập

- Hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật

1.1.3 Phân loại viên chức

- Theo vị trí việc làm, viên chức có 02 loại:

+ Viên chức quản lý

+ Viên chức không giữ chức vụ quản lý

- Theo chức danh nghề nghiệp, viên chức được phân loại trong từng lĩnh vực hoạt động nghề nghiệp với các cấp độ từ cao xuống thấp: Viên chức giữ chức danh nghề nghiệp hạng I, II, III, IV

1.1.4 Hoạt động nghề nghiệp của viên chức

- Là hoạt động phục vụ nhằm đáp ứng những nhu cầu cơ bản, thiết yếu để duy trì và phát triển con người

- Hoạt động nghề nghiệp của viên chức được thực hiện trong các lĩnh vực có tính chất chuyên môn sâu, theo các tiêu chuẩn nhất định

- Là hoạt động vì cộng đồng, cung cấp cho người dân và cộng đồng các nhu cầu cơ bản, thiết yếu …

- Là hoạt động mang tính nghề nghiệp cao nên có yêu cầu về trình độ, năng lực, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ

- Trong quá trình hoạt động nghề nghiệp của viên chức, tinh thần trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp phải được đề cao

1.2 Quản lý viên chức

1.2.1 Khái niệm quản lý

Quản lý là một yếu tố không thể thiếu trong đời sống xã hội, xã hội càng phát triển thì vai trò của quản lý càng lớn, nội dung và phạm vi quản lý càng phong phú, phức tạp hơn

1.2.2 Khái niệm quản lý nhà nước

Quản lý nhà nước bao gồm toàn bộ các hoạt động của bộ máy nhà nước từ lập pháp, hành pháp đến tư pháp, từ việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, đến việc chỉ đạo và đảm bảo cho văn bản đó được thực hiện trên thực tế, đến việc bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền, lợi ích của các đối tượng khi tham gia các hoạt động xã hội

1.2.3 Khái niệm quản lý viên chức

Quản lý viên chức là quản lý nhà nước về viên chức, phân định nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, ủy ban nhân dân các cấp trong thực hiện quản lý nhà nước về viên chức (Điều 47 Luật Viên chức), bao gồm:

Thứ nhất, xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật

về viên chức

Thứ hai, xây dựng và phát triển đội ngũ viên chức

Thứ ba, nhằm đảm bảo ổn định và duy trì hoạt động lao động

của viên chức

1.3 Pháp luật về quản lý viên chức

1.3.1 Khái niệm pháp luật

Pháp luật là phương tiện chủ yếu để quản lý nhà nước, nhà nước có thể trao quyền cho các tập thể, cá nhân tiến hành hoạt động quản lý nhà nước bằng pháp luật

1.3.2 Khái niệm pháp luật về quản lý viên chức

Pháp luật về quản lý viên chức là tổng hợp các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh các nhóm hoạt động như: xây dựng vị trí việc làm, tuyển dụng, sử dụng, quản lý, quyền, nghĩa vụ của viên chức, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật viên chức, đào tạo bồi dưỡng, thực hiện các chế độ, chính sách đối với viên chức, … trong đơn vị

sự nghiệp công lập

1.3.3 Nội dung điều chỉnh của pháp luật về viên chức

Thứ nhất, về xác lập dịch vụ công ở các lĩnh vực giáo dục đào

tạo; dạy nghề;

Thứ hai, các quy định liên quan đến điều kiện, thẩm quyền

tuyển dụng

Thứ ba, liên quan đến quản lý, sử dụng viên chức …

Thứ tư, các quyền và nghĩa vụ của viên chức về hoạt động nghề

nghiệp, chế độ tiền lương và các chế độ, chính sách liên quan,…

Thứ năm, liên quan đến đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá viên chức Thứ sáu, liên quan đến kỷ luật viên chức

Thứ bảy, liên quan đến việc khen thưởng viên chức

Thứ tám, liên quan đến hợp đồng làm việc của viên chức, tập

sự viên chức

1.4 Một số văn bản điều chỉnh pháp luật về quản lý viên chức hiện nay

- Là lĩnh vực pháp luật liên ngành, được quy định trong rất nhiều văn bản quy phạm pháp luật, …

- Luôn có sự thay đổi, có sự phân biệt giữa các nhóm viên chức

- Kịp thời xây dựng các quy định điều chỉnh phù hợp với hoạt động nghề nghiệp của viên chức

- Công tác tổ chức đội ngũ viên chức có chất lượng, tính chuyên nghiệp cao, đảm bảo các nguyên tắc trong hoạt động nghề nghiệp của viên chức và quản lý viên chức

1.4.1 Những quy định về tuyển dụng viên chức

Các điều kiện đăng ký dự tuyển viên chức được thực hiện theo quy định tại Điều 22 Luật Viên chức và Điều 4 Nghị định số 29/2012/NĐ-CP ngày 12/4/2012 của Chính phủ về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức; hồ sơ đăng ký dự tuyển viên chức được thực hiện theo quy định tại Điều 2 Thông tư số 15/2012/TT-BNV ngày 25 tháng 12 năm 2012 của Bộ Nội vụ hướng dẫn về tuyển dụng, ký hợp đồng làm việc và đền bù chi phí đào tạo, bồi dưỡng đối với viên chức

Thứ nhất, người được tuyển dụng phải có quốc tịch Việt Nam

và cư trú tại Việt Nam,

Thứ hai, người được tuyển dụng phải đạt một độ tuổi nhất định

(từ 18 tuổi trở lên) Tuy nhiên, ở một số lĩnh vực hoạt động tuổi dự tuyển có thể thấp hơn: văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao,

Thứ ba, có nguyện vọng làm việc trong đơn vị sự nghiệp công

lập thể hiện qua đơn đăng ký dự tuyển

Thứ tư, phải có lý lịch rõ ràng, giúp đơn vị sự nghiệp công lập

có thể biết được những thông tin cơ bản của người đăng ký dự tuyển như: gia đình, quá trình học tập, công tác,

Thứ năm, có trình độ chuyên môn, kỹ năng phù hợp với vị trí

việc làm

Thứ sáu, có đủ điều kiện sức khỏe để thực hiện công việc,

nhiệm vụ

Thứ bảy, ngoài ra, đơn vị sự nghiệp công lập có thể đặt ra các

điều kiện khác theo yêu cầu của vị trí việc làm nhưng không được trái với quy định của pháp luật như về ngoại hình, giọng nói,

Thứ tám, để được hưởng quyền lợi ưu tiên trong tuyển dụng

viên chức theo quy định của pháp luật, người tham gia dự tuyển viên chức phải cung cấp giấy chứng nhận thuộc đối tượng ưu tiên (nếu có)

do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền chứng thực

1.4.2 Những quy định về sử dụng và quản lý viên chức

- Việc xây dựng vị trí việc làm phải gắn với chức danh nghề nghiệp mà viên chức đảm nhiệm, phù hơp với lĩnh vực hoạt động của đơn vị sự nghiệp

- Nội dung đánh giá viên chức gắn với kết quả thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ theo hợp đồng làm việc đã ký kết, quy định về đạo đức nghề nghiệp, quy tắc ứng xử của viên chức, các nghĩa vụ mà viên chức phải thực hiện, …

- Nội dung liên quan đến hợp đồng làm việc

- Việc thay đổi chức danh nghề nghiệp đối với viên chức Tuy nhiên, các quy định về quản lý viên chức có một số hạn chế sau:

Thứ nhất, quy định về biên chế còn mang tính bao cấp, nặng tính

xin - cho

Thứ hai, thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức còn

nặng về thâm niên công tác, bằng cấp, thiếu tính cạnh tranh

Thứ ba, quy định về đánh giá viên chức thiếu tính định lượng,

nặng về định tính

Thứ tư, các quy định về điều động, thuyên chuyển, biệt phái

chưa được quy định cụ thể

1.4.3 Những quy định về quyền và nghĩa vụ của viên chức

Thứ nhất, những quyền, nghĩa vụ như mọi công dân

Thứ hai, những quyền, nghĩa vụ dành riêng cho viên chức,

Quyền và nghĩa vụ là hai mặt của một vấn đề tạo nên địa vị pháp lý của viên chức trong mối quan hệ mà pháp luật về viên chức điều chỉnh, những quy định về quyền, nghĩa vụ của viên chức hiện nay còn có những hạn chế sau:

- Các quy định về nghĩa vụ viên chức mang nặng định tính, khó xác định, đánh giá được trên thực tế

- Chưa có quy định về quyền của viên chức quản lý, quy định

về nghĩa vụ của nhóm viên chức quản lý không có sự khác biệt so với nghĩa vụ của viên chức

1.4.4 Những quy định về khen thưởng, kỷ luật viên chức

Khen thưởng, kỷ luật là các biện pháp của nhà nước tác động vào hoạt động của viên chức tạo nên một nhóm các quy định mang tính chuyên biệt, có vai trò quan trọng trong việc khích lệ tinh thần phấn đấu của viên chức, cũng như răn đe họ không thực hiện hành vi sai trái, nhằm đảm bảo trật tự, kỷ cương và hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập