Giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk (tt)

Giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk (LV thạc sĩ)Giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk (LV thạc sĩ)Giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk (LV thạc sĩ)Giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk (LV thạc sĩ)Giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk (LV thạc sĩ)Giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk (LV thạc sĩ)Giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk (LV thạc sĩ)Giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk (LV thạc sĩ)Giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk (LV thạc sĩ)Giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk (LV thạc sĩ)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

….… /………

BỘ NỘI VỤ ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Y HƯNG NIÊ

GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI

THUỘC THẨM QUYỀN CỦA UỶ BAN NHÂN DÂN HUYỆN CƯ M’GAR, TỈNH ĐĂK LĂK

Chuyên ngành: luật hiến pháp và luật hành chính

Mã số: 60 38 01 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

Đắk Lắk - Năm 2017

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học:

TS TRẦN THỊ DIỆU OANH

Phản biện 1 :

Phản biện 2 :

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn, Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phòng họp ., Nhà - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Số: … - Đường…… ……… - Quận…… ………

- TP

Thời gian: vào hồi …… giờ …… tháng …… năm 201

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt là thành phần quan trọng của môi trường sống, là địa bàn phân bổ các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá,

xã hội, an ninh quốc phòng của mỗi quốc gia Đất đai đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của nhân loại Nhiều nước trên thế giới đã giành sự quan tâm đặc biệt đến vấn đề đất đai, đã xây dựng chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật về đất đai được điều chỉnh cho phù hợp với sự phát triển kinh tế- xã hội của thế giới

Vì vậy quản lý nhà nước bằng pháp luật về đất đai ngày càng hoàn thiện, đã đạt được những tiến bộ rõ rệt, hệ thống quản lý nhà nước về đất đai được tăng cường, từng bước phân cấp và phát huy tính tự chủ của địa phương Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, tình hình quản lý và sử dụng đất đai hiện nay đang có những hạn chế Vấn đề quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chưa có tính chiến lược lâu dài và ổn định hoặc thiếu tính khả thi; cơ chế quản lý về đất đai thiếu hiệu quả; cơ quan quản lý đất đai các cấp nhìn chung còn nhiều yếu kém Chính vì thế tình trạng tranh chấp, khiếu nại về quản lý và sử dụng đất đai có xu hướng diễn biến phức tạp Việc giải quyết tranh chấp, khiếu nại còn chưa kịp thời, thiếu hiệu quả Những yếu kém trong công tác quản lý và sử dụng đất nói chung cũng như những yếu kém trong giải quyết tranh chấp, khiếu nại về đất đai nói riêng có nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân rất quan trọng từ sự hạn chế, bất cập của chính sách, pháp luật đất đai và việc áp dụng pháp luật trong giải quyết tranh chấp về đất đai của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Hệ thống các văn bản pháp luật đất đai ngày càng được sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện, trong đó quy định việc giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của ủy ban nhân dân (UBND) (các Điều 21, 22 Luật Đất đai năm 1987; Điều 38 của Luật Đất đai năm 1993; Điều 136 Luật Đất đai năm 2003, Điều 203 - 209 luật đất đai năm 2013) Tuy nhiên, các quy định về thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai mới chỉ dừng lại ở mức độ chung chung, nên trên thực

tế dẫn đến sự chồng chéo, đùn đẩy giữa UBND với Tòa án Tranh chấp đất đai là một hiện tượng bình thường trong mọi đời sống xã hội, không phụ thuộc vào một chế độ sở hữu nào đất đai

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Vấn đề đất đai, quản lý nhà nước về đất đai luôn là mối quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà khoa học, nhà quản lý, các sinh viên thí sinh của các trường đại học, vì vậy những năm gần đây đã có nhiều công trình khoa học được công bố liên quan đến lĩnh vực đất đai, được nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau

Các công trình đó đã luận chứng cơ chế điều chỉnh pháp luật đất đai dưới góc độ lý luận chung về nhà nước và pháp luật hoặc để phản ánh, phân tích, làm rõ về thực trạng áp dụng pháp luật trong giải quyết tranh chấp, khiếu kiện về quyền sử dụng đất của hệ thống

cơ quan nhà nước Những công trình khoa học như đã nêu ở trên là những tư liệu sống động, có giá trị tham khảo tốt trong quá trình đầu

tư nghiên cứu thực hiện hoàn thiện luận văn này

Những vấn đề đã được nghiên cứu nêu trên cũng cho thấy chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu để làm sáng tỏ về giải quyết tranh chấp về đất đai của Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar, Tỉnh Đắk Lắk

3 Mục đích và nhiệm vụ của Luận văn

- Mục đích luận văn: Góp phần làm rõ cơ sở lý luận về giải quyết tranh chấp đất đai và đánh giá thực trạng giải quyết tranh chấp

về đất đai của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar Từ đó đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm bảo đảm giải quyết tranh chấp về đất đai của

Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar hiện nay

- Nhiệm vụ luận văn: Để thực hiện mục đích trên, luận văn có nhiệm vụ:

+ Làm rõ cơ sở lý luận giải quyết tranh chấp về đất đai + Đánh giá thực trạng, chỉ ra những kết quả đạt được và những hạn chế, yếu kém, tồn tại và nguyên nhân trong giải quyết tranh chấp

về đất đai của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar từ 2012- 2016 + Đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm bảo đảm giải quyết tranh chấp về đất đai của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu cuả Luận văn

- Đối tượng nghiên cứu: giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân huyện

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Về không gian: giải quyết tranh chấp về đất đai trên địa bàn huyện Cư M’gar thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân huyện Cư M’gar

+ Về thời gian: Từ năm 2012 đến năm 2016

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của Luận văn

- Phương pháp luận: Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở

lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước

và pháp luật Các quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về pháp chế và xây dựng nhà nước pháp quyền của nhân dân,

do nhân dân và vì nhân dân, nhất là quan điểm chỉ đạo của Đảng về chính sách quản lý nhà nước về đất đai và giải quyết tranh chấp về đất đai Đồng thời luận văn còn dựa trên những vấn đề lý luận chung

về áp dụng pháp luật xã hội chủ nghĩa

- Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng các phương pháp của triết học duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, trong đó chú trọng các phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp lịch sử và các phương pháp của các bộ môn khoa học khác như so sánh, thống

kê, trao đổi với chuyên gia….,

6 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của luận văn

Luận văn có ý nghĩa góp phần làm phong phú thêm lý luận giải quyết tranh chấp về đất đai Đồng thời luận văn cũng có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho hoạt động nghiên cứu hay phục vụ cho công tác giảng dạy ở các trường như: Trung cấp chính trị; quản

lý nhà nước của huyện tổ chức Đây cũng là tài liệu có giá trị nâng cao lý luận và nghiệp vụ đối với cán bộ làm công tác thực tiễn

7 Kết cấu cuả luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, kết cấu luận văn gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện

Chương 2: Thực trạng giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk

Chương 3: Quan điểm, giải pháp bảo đảm giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI THUỘC THẨM QUYỀN CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP

HUYỆN 1.1 Khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc giải quyết tranh chấp đất đai

1.1.1 Khái niệm giải quyết tranh chấp đất đai

Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ

sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng Mặt khác, về mặt thuật ngữ khoa học có thể hiểu theo nghĩa rộng như sau: “Đất đai

là một diện tích cụ thể của bề mặt trái đất, bao gồm tất cả các cấu thành của môi trường sinh thái ngay trên và dưới bề mặt đó như: khí hậu bề mặt, thổ nhưỡng, dạng địa hình, mặt nước (ao hồ, sông suối, đầm lầy ), các lớp trầm tích sát bề mặt cùng với nước ngầm

và khoáng sản trong lòng đất, tập đoàn thực vật và động vật, trạng thái định cư của con người, những kết quả hoạt động của con người trong quá khứ và hiện tại để lại (san nền, hồ chứa nước hay

hệ thống tiêu thoát nước, đường xá, nhà cửa )”

1.1.2 Đặc điểm của giải quyết tranh chấp đất đai

Giải quyết tranh chấp đất đai có những đặc điểm cơ bản sau:

Thứ nhất, giải quyết tranh chấp đất đai là hoạt động mang tính

quyền lực nhà nước Đó là hoạt động xem xét, giải quyết do người có thẩm quyền (chủ tịch Uỷ ban nhân dân, thủ trưởng cơ quan tài nguyên và môi trường các cấp…) thực hiện Quyết định giải quyết tranh chấp đất đai là quyết định hành chính (bằng văn bản) khi có hiệu lực pháp luật buộc các chủ thể có liên quan phải nghiêm chỉnh

thực hiện Thứ hai: Giải quyết tranh chấp đất đai phải tuân theo

những hình thức, thủ tục chặt chẽ do pháp luật quy định, phải công khai, dân chủ

Thứ ba: Giải quyết tranh chấp đất đai là hoạt động áp dụng

pháp luật, do đó nó mang tính cá biệt, cụ thể Việc giải quyết tranh chấp đất đai được thực hiện và có hiệu lực đối với từng chủ thể, từng tình huống cụ thể và chỉ có giá trị pháp lý đối với chủ thể xác định được nêu trong văn bản áp dụng, nó không làm phát sinh các quyền

và nghĩa vụ pháp lý đối với các chủ thể khác

1.1.3 Nguyên tắc giải quyết tranh chấp đất đai

1.1.3.1 Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa

Khi thực hiện giải quyết tranh chấp đất đai phải chú ý và

tuân thủ các nguyên tắc, trình tự, thủ tục thẩm quyền mà nhà nước

đã quy định Phát hiện và giải quyết kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật về đất đai, tránh tình trạng để tranh chấp đất đai kéo dài, làm ảnh hưởng tâm lý và lợi ích của người dân

1.1.3.2 Nguyên tắc đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý

Điều 53 Hiến pháp 2013 khẳng định: “Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, vùng trời, tài nguyên thiên nhiên khác và các tài sản do Nhà nước đầu tư, quản lý

là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý” [53,Tr 11] Cụ thể hóa Hiến pháp năm

2013, Luật Đất đai năm 2013 đã quy định tại Điều 4, “Đất đai thuộc

sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản

lý Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất theo quy định của Luật này” [4, Tr 4]

1.1.3.3 Nguyên tắc bảo đảm lợi ích của chủ thể sử dụng đất

Luật Đất đai năm 2013 ra đời với việc thừa nhận tám quyền năng của người sử dụng đất (Quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất) đã khẳng định tư tưởng đổi mới trong quá trình nhà nước điều hành các mối quan hệ về đất đai,

1.1.3.4 Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai

tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở

cơ sở

Điều 202, Luật Đất đai năm 2013 đã quy định việc hòa giải tranh chấp đất đai; Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải

ở cơ sở Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không hòa giải được thì gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp

để hòa giải Tôn trọng quyền định đoạt của các chủ thể khi tham gia các quan hệ pháp luật đất đai là tôn trọng quyền tự do thỏa thuận, thương lượng của họ trên cơ sở các quy định của pháp luật, vì vậy hòa giải trở thành cách thức và cũng là nguyên tắc giải quyết tranh chấp đất đai quan trọng và đạt hiệu quả cao

1 2 Thẩm quyền và trình tự, thủ tục của Ủy ban nhân dân cấp huyện về giải quyết tranh chấp đất đai

1.2.1 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Uỷ ban nhân dân cấp huyện

Điều 8 Luật tổ chức chính quyền địa phương số: 77/2015/QH13, ngày 19 tháng 06 năm 2015 quy định vị trí, chức năng của Ủy ban nhân dân huyện

Điều 28 Luật tổ chức chính quyền địa phương số: 77/2015/QH13, ngày 19 tháng 06 năm 2015 quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân huyện

1.2.2 Thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân cấp huyện về giải quyết tranh chấp đất đai

Điều 202, Điều 203 Luật Đất đai năm 2013 quy định hòa giải tranh chấp đất đai và thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai

1.2.3 Trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai của

Uỷ ban nhân dân huyện

Thông thường các hoạt động trong xã hội cần phải tuân theo một trình tự, thủ tục nhất định Trình tự, thủ tục của một hoạt động được hình thành trên cơ sở đặc điểm, yêu cầu của hoạt động đó, nhằm hướng tới bảo đảm cho hoạt động đó tuân theo một trật tự nhất định và đạt được mục đích đề ra

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của UBND cấp huyện

1.3.1 Ban hành văn bản về quản lý đất đai

Thực trạng công tác quản lý Nhà nước về đất đai ở nước ta còn nhiều yếu kém và thiếu chặt chẽ, nhiều vướng mắc còn tồn đọng khá dai dẳng và không giải quyết được đã gây cản trở lớn cho công tác giải phóng mặt bằng thu hồi đất

1.3.2 Năng lực giải quyết tranh chấp đất đai và công tác phối kết hợp giữa các ban ngành đoàn thể

Trong tổ chức thực hiện pháp luật về giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo, nhiều địa phương chưa làm tốt việc tiếp dân, nhận đơn, chưa hướng dẫn cụ thể theo pháp luật về việc nộp đơn để tình trạng người đi khiếu kiện đi hết nơi này đến nơi khác, một nội dung

đơn mà gửi đi rất nhiều cơ quan Khi phát sinh khiếu kiện, đã không tập trung chỉ đạo giải quyết kịp thời, thậm chí né tránh, đùn đẩy

1.3.3 Mức độ giám sát của cơ quan dân cử và toàn xã hội đối với hoạt động giải quyết tranh chấp đất đai

Hoạt động giải quyết tranh chấp đất đai là hoạt động khó khăn, phức tạp, do vậy cần phải huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội Thực tiễn cũng cho thấy, nơi nào và ở đâu phát huy được vai trò giám sát của các cơ quan dân cử và của xã hội đối với hoạt động giải quyết tranh chấp đất đai thì ở đó hoạt động giải quyết tranh chấp đất đai được thực hiện đúng quy định của pháp luật, đạt hiệu quả tốt, góp phần bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân

1.3.4 Mức độ công khai, dân chủ trong giải quyết tranh chấp về đất đai

Giải quyết tranh chấp đất đai đòi hòi phải được tiến hành một cách công khai, dân chủ Mức độ công khai càng cao thì tính khách quan trong giải quyết tranh chấp đất đai càng cao Pháp luật hiện hành yêu cầu phải công khai từ thẩm quyền giải quyết cho đến việc công khai trình tự, thủ tục giải quyết … điều này sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả giải quyết tranh chấp đất đai

1.3.5 Ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ và nhân dân

Một số cán bộ vì lợi ích kinh tế, tranh thủ trong thời gian đương chức

đã cố tình vi phạm chính sách pháp luật đất đai để trục lợi Việc áp dụng pháp luật của Uỷ ban nhân dân các cấp còn có tình trạng tuỳ tiện, nhất là ở cấp huyện và cấp xã Rất nhiều điểm đổi mới của Luật Đất đai năm 2013 vẫn chưa đưa được vào thực tế vì cán bộ quản lý ở nhiều nơi chưa biết, vẫn quyết định theo quy định của pháp luật trước đây