MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Khi chọn đề tài này, tôi nhận thấy rằng Văn hóa Mỹ là vấn đề cần được quan tâm và lưu ý đặc biệt là ở lĩnh vực Văn học – Nghệ thuật. Bởi nước Mỹ là một trong những nước tiêu biểu đại diện cho nền văn hóa phương Tây. Văn học và nghệ thuật Mỹ đã để lại nhiều giá trị, công trình vĩ đại cho thế giới sau này. Và đặc biệt hơn văn học – nghệ thuật Mỹ cũng có sự ảnh hưởng rất lớn đến Việt Nam, tạo cho Việt Nam những bước ngoặt mới,.. Tìm hiểu để hiểu biết hơn về Văn hóa Mỹ cũng là cơ sở, nền tảng cho quá trinh làm việc sau này của mình với những kiến thức vững vàng hơn, chuyên sâu hơn về chuyên ngành văn hóa. 2. Tình hình nghiên cứu Do giới hạn về số tiết nên tập đề cương bài giảng môn Văn hóa phương Tây không thể đề cập, phân tích rõ hơn sâu hơn về Văn hóa Mỹ qua các vấn đề, khía cạnh chuyên sâu vậy nên tôi quyết định chọn đề tài này để bổ sung chi tiết và hoàn thiện hơn.. Đặc biệt là trong vấn đề về văn học – nghệ thuật Mỹ. 3. Phương pháp nghiên cứu 3.1 Phương pháp luận : Chủ nghĩa Mác Lê nin Tư tưởng Hồ Chí Minh 3.2 Phương pháp cụ thế Chứng minh Phân tích 4. Đối tượng phạm vi nghiên cứu Văn hóa Mỹ nói chung và đặc biệt là văn học – nghệ thuật Mỹ nói riêng. Những đặc điểm, vai trò của văn học nghệ thuật Mỹ và tầm quan trọng, ảnh hưởng của nó đến Việt Nam. 5. Kết cấu MỞ ĐẦU Chương 1: Khái niệm Chương 2: Khái quát nước Mỹ Chương 3: Đặc trưng văn học – nghệ thuật Mỹ Chương 4: Ảnh hưởng đến Việt Nam và thế giới KẾT LUẬN
Trang 1ĐỀ TÀI: Văn học - nghệ thuật Mỹ và những ảnh hương của nóđến Việt Nam và thế giới.
MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Khi chọn đề tài này, tôi nhận thấy rằng Văn hóa Mỹ là vấn đề cầnđược quan tâm và lưu ý đặc biệt là ở lĩnh vực Văn học – Nghệ thuật Bởinước Mỹ là một trong những nước tiêu biểu đại diện cho nền văn hóaphương Tây Văn học và nghệ thuật Mỹ đã để lại nhiều giá trị, công trình vĩđại cho thế giới sau này Và đặc biệt hơn văn học – nghệ thuật Mỹ cũng có
sự ảnh hưởng rất lớn đến Việt Nam, tạo cho Việt Nam những bước ngoặtmới,
Tìm hiểu để hiểu biết hơn về Văn hóa Mỹ cũng là cơ sở, nền tảng choquá trinh làm việc sau này của mình với những kiến thức vững vàng hơn,chuyên sâu hơn về chuyên ngành văn hóa
2 Tình hình nghiên cứu
Do giới hạn về số tiết nên tập đề cương bài giảng môn Văn hóaphương Tây không thể đề cập, phân tích rõ hơn sâu hơn về Văn hóa Mỹ quacác vấn đề, khía cạnh chuyên sâu vậy nên tôi quyết định chọn đề tài này để
bổ sung chi tiết và hoàn thiện hơn Đặc biệt là trong vấn đề về văn học –nghệ thuật Mỹ
3 Phương pháp nghiên cứu
3.1 Phương pháp luận :
- Chủ nghĩa Mác- Lê nin
- Tư tưởng Hồ Chí Minh
3.2 Phương pháp cụ thế
Trang 2- Chứng minh
- Phân tích
4 Đối tượng phạm vi nghiên cứu
Văn hóa Mỹ nói chung và đặc biệt là văn học – nghệ thuật Mỹ nóiriêng Những đặc điểm, vai trò của văn học nghệ thuật Mỹ và tầm quantrọng, ảnh hưởng của nó đến Việt Nam
5 Kết cấu
MỞ ĐẦU
Chương 1: Khái niệm
Chương 2: Khái quát nước Mỹ
Chương 3: Đặc trưng văn học – nghệ thuật Mỹ
Chương 4: Ảnh hưởng đến Việt Nam và thế giới
KẾT LUẬN
Trang 3CHƯƠNG 1: CÁC KHÁI NIỆM
1.1 Văn hóa
Văn hóa là một khái niệm mang nội hàm rộng với rất nhiều cách hiểukhác nhau, liên quan đến mọi mặt đời sống vật chất và tinh thần của conngười "Văn hoá" (chữ Hán: 文化) nghĩa gốc là tổng xưng của "văn trị" (文
治 ) và "giáo hoá" ( 教 化 )" Trong cuộc sống hàng ngày, văn hóa thườngđược hiểu là văn học, nghệ thuật như thơ ca, mỹ thuật, sân khấu, điện ảnh, Các "trung tâm văn hóa" có ở khắp nơi chính là cách hiểu này Một cáchhiểu thông thường khác: văn hóa là cách sống bao gồm phong cách ẩm thực,trang phục, cư xử và cả đức tin, tri thức được tiếp nhận Vì thế chúng ta nóimột người nào đó là văn hóa cao, có văn hóa hoặc văn hóa thấp, vô văn hóa
Trong nhân loại học và xã hội học, khái niệm văn hóa được đề cậpđến theo một nghĩa rộng nhất Văn hóa bao gồm tất cả mọi thứ vốn là một
bộ phận trong đời sống con người Văn hóa không chỉ là những gì liên quanđến tinh thần mà bao gồm cả vật chất
Văn hóa liên kết với sự tiến hóa sinh học của loài người và nó làsản phẩm của người thông minh Trong quá trình phát triển, tác động sinhhọc hay bản năng dần dần giảm bớt khi loài người đạt được trí thông minh
để định dạng môi trường tự nhiên cho chính mình Đến lúc này, bản tính conngười không không còn mang tính bản năng mà là văn hóa Khả năng sángtạo của con người trong việc định hình thế giới hơn hẳn bất kỳ loài độngvật nào khác và chỉ có con người dựa vào văn hóa hơn là bản năng để đảmbảo cho sự sống còn của chủng loài mình Con người có khả năng hìnhthành văn hóa và với tư cách là thành viên của một xã hội, con người tiếpthu văn hóa, bảo tồn nó đồng thời truyền đạt nó từ thế hệ này sang thế hệ
Trang 4khác Việc cùng có chung một văn hóa giúp xác định nhóm người hay xã hội
mà các cá thể là thành viên
Tóm lại, Văn hóa là hệ thống những giá trị vật chất và tinh thầndược sáng tạo, tích lũy trong lịch sử nhờ quá trình hoạt động thức tiễn củacon người các giá trị này được cộng đồng chấp nhận, vận hành trong đờisống xã hội và liên tiếp truyền lại cho thế hệ sau Văn hóa thể hiện trình độphát triển và những đặc tính riêng của mỗi dân tộc
1.2 Văn học
Văn học là một loại hình sáng tác, tái hiện những vấn đề củađời sống xã hội và con người Phương thức sáng tạo của văn học được thôngqua sự hư cấu, cách thể hiện nội dung các đề tài được biểu hiện qua ngônngữ Khái niệm văn học đôi khi có nghĩa tương tự như khái niệm vănchương và thường bị dùng lẫn lộn Tuy nhiên, về mặt tổng quát, khái niệmvăn học thường có nghĩa rộng hơn khái niệm văn chương, văn chươngthường chỉ nhấn mạnh vào tính thẩm mỹ, sự sáng tạo của văn học về phươngdiện ngôn ngữ, nghệ thuật ngôn từ
Văn học có các thể loại khác nhau như: tiểu thuyết, truyệnngắn, thơ, từ, kịch bản, lý luận phê bình
Văn học gồm có ba đặc trưng:
- Đặc trưng đối tượng và nội dung của văn nghệ
- Đặc trưng của tư duy nghệ thuật
- Cấu trúc chỉnh thể của hình tượng nghệ thuật
1.3 Nghệ thuật
Nghệ thuật (tiếng Anh: art) là một loạt những hoạt động khác
nhau của con người và những sản phẩm do những hoạt động đó tạo ra Bài
Trang 5viết này chủ yếu tập trung vào các môn nghệ thuật thị giác, bao gồm việc tạo
ra những hình ảnh hay vật thể trong những lĩnh vực như hội họa, điêukhắc, đồ họa in ấn, nhiếp ảnh, và những phương tiện truyền thông hình ảnhkhác
Kiến trúc thường được xem là một trong các nghệ thuật thị giác; tuynhiên, giống như các loại hình nghệ thuật trang trí, nó liên quan đến sự sángtạo ra các vật thể cho những công dụng cụ thể, một điều hoàn toàn khác với,chẳng hạn, hội họa Âm nhạc, kịch, điện ảnh,múa, và những môn nghệ thuậttrình diễn khác, cũng như văn chương, và những phương tiện truyền thôngtương tác, được bao gồm trong một định nghĩa rộng hơn về nghệ thuật, gọichung là các môn nghệ thuật
Cho đến thế kỷ 17, nghệ thuật được dùng để chỉ bất kỳ kỹ năng hay sựthông thạo nào, và không phân biệt khỏi các môn thủ công mỹ nghệ hay cácngành khoa học, như y học cũng được coi là một nghệ thuật Trong thời hiệnđại, ở các loại hình mỹ thuật, nơi cực kỳ chú trọng đến khía cạnh thẩm mỹ,được phân biệt hẳn khỏi những kỹ năng có được nói chung, chẳng hạn nhưvới các loại hình nghệ thuật trang trí hay nghệ thuật ứng dụng
Những đặc trưng của nghệ thuật có thể được mô tả bởi sự bắt chước(phản ánh cuộc sống), sự thể hiện, trao truyền cảm xúc, và những phẩm chấtkhác Trong suốt thời kỳ chủ nghĩa lãng mạn, nghệ thuật được xem là "mộtlĩnh vực đặc biệt của tâm thức con người, giống như tôn giáo và khoahọc" Mặc dù không có một định nghĩa thống nhất về nghệ thuật, và cáchnhìn về nó cũng thay đổi theo thời gian, những mô tả chung về nghệ thuật đềcập đến ý tưởng về một kỹ năng kỹ thuật hay trí tưởng tượng bắt nguồn từkhả năng tác động của con người và sự sáng tạo
Bản chất của nghệ thuật, và những khái niệm có liên quan như sángtạo và sự diễn dịch, được khảo sát trong mỹ học - một nhánh củatriết học
Trang 61.4 Kiến trúc
Kiến trúc là một ngành nghệ thuật và khoa học về tổ chức sắp xếpkhông gian, lập hồ sơ thiết kế các công trình kiến trúc Kiến trúc sưvới kiếnthức chuyên ngành kiến trúc, ngoài công tác thiết kế công trình có thể thamgia vào rất nhiều các lĩnh vực thiết kế quản lý khác, như quy hoạch đôthị, thiết kế đô thị, thiết kế cảnh quan, quản lý đô thị, quản lý giám sát dự
án, thiết kế nội thất, thiết kế đồ họa haythiết kế tạo dáng công nghiệp
Từ những vật liệu sẵn có, những tri thức khoa học, kinh nghiệm, nhucầu thực tế, quan niệm về ý nghĩa và giá trị thẩm mỹ của các hình thức kiếntrúc, mỗi nền văn hóa thường để lại hàng loạt các công trình kiến trúc cóchung những phong cách kiến trúc riêng, đặc trưng cho các thời kỳ lịch sử
Kiến trúc hiện đại đi theo xu hướng tôn sùng công nghệ và vật liệumới, công năng sử dụng, và năng lực sáng tạo cá nhân, do đó các công trìnhkiến trúc hiện đại thường không có nhiều liên hệ đến văn hóa bản địa
Sự khô cứng, vô tính của kiến trúc hiện đại bị phê phán mạnh mẽtrong những năm 1970 khiến trào lưu kiến trúc hậu hiện đại ra đời Côngnghệ và vật liệu mới vẫn được áp dụng mạnh mẽ trong kiến trúc hậu hiệnđại, mà áp dụng chúng một cách khôn ngoan đầy cảm xúc hơn, nhằm nhấnmạnh các đặc thù của công trình và mối liên hệ của công trình đến khungcảnh tự nhiên văn hóa xã hội xung quanh
Trang 7CHƯƠNG 2: KHÁI QUÁT VỀ NƯỚC MỸ
Hoa Kỳ Lục địa trải dài từ Đại Tây Dương đến Thái Bình Dương và
từ Canada đến Mexico và Vịnh Mexico Có tiểu bang Alaska nằm trongvùng tây bắc của lục địa Bắc Mỹ, giáp với Canada ở phía đông (Alaska làtiểu bang lớn nhất về diện tích, giáp Thái Bình Dương và Bắc BăngDương và bị Canada chia cách khỏi Hoa Kỳ Lục địa), và có tiểubang Hawaii nằm giữa Thái Bình Dương
Hoa Kỳ cũng có 14 lãnh thổ hay còn được gọi là vùng quốc hải rải ráctrong vùng biển Caribbe và Thái Bình Dương
2.2 Khí hậu
Vì Hoa Kỳ có diện tích lớn và có nhiều địa hình rộng lớn nên Hoa Kỳgần như có tất cả các loại khí hậu
- Khí hậu ôn hòa có ở đa số các vùng,
- Khí hậu nhiệt đới ở Hawaii và miền nam Florida
Trang 8- Khí hậu địa cực ở Alaska, nửa khô hạn trong Đại Bình nguyên phíatây kinh tuyến 100 độ,
- Khí hậu hoang mạc ở tây nam, khí hậu Địa Trung Hải ở duyênhải California, và khô hạn ở Đại Bồn địa
Thời tiết khắt nghiệt thì hiếm khi thấy, chỉ ở các tiểu bang giáp ranhVịnh Mexico thường bị đe dọa bởi bảo và phần lớn lốc xoáy của thế giới xảy
ra trong Hoa Kỳ Lục địa, chủ yếu là miền Trung Tây
2.3 Lịch sử hình thành
2.3.1 Thời kì lập quốc
Khoảng 35.000 năm trước đây, phần lớn lượng nước trên thế giớiđược bao bọc trong những lớp băng lục địa rộng lớn Một dải đất rộngkhoảng 1.500 km đã nối liền châu Á và Bắc Mỹ Khoảng 12.000 năm trước,con người sống rải rác trên khắp Tây bán cầu Từ châu Á, những người Mỹđầu tiên đã vượt dải đất này và người ta cho rằng họ đã ở khu vực mà ngàynay là Alaska
Sau đó, họ tiến về phía nam đến vùng đất sau này trở thành Hoa Kỳ ởvùng Tây Bắc, họ định cư dọc bờ biển Thái Bình Dương, ở vùng Tây Nam
họ sinh sống trên núi và sa mạc, và ở vùng Trung Tây họ sống dọc theo sôngMississippi
Phải gần 500 năm sau những người châu Âu khác mới đặt chân lênBắc Mỹ và phải mất 100 năm nữa những khu vực định cư lâu dài mới đượcxây dựng Những nhà thám hiểm đầu tiên tìm một tuyến đường biển đếnchâu Á Những người khác - chủ yếu là các nhà thám hiểm người Anh, HàLan, Pháp, và Tây Ban Nha - đến đây muộn hơn và tuyên bố chủ quyền đốivới những vùng đất và của cải ở nơi mà họ gọi là “Thế giới mới” Nhà thámhiểm đầu tiên và nổi tiếng nhất trong số những nhà thám hiểm này là
Trang 9Christoph Colombus, người Genoa Những chuyến đi của ông được Nữhoàng Isabella của Tây Ban Nha tài trợ Columbus đã đặt chân lên nhữnghòn đảo trên biển Caribê vào năm 1492, tuy nhiên ông chưa bao giờ nhìnthấy phần lục địa mà sau này là Hoa Kỳ Khu định cư lâu dài đầu tiên củangười châu Âu ở khu vực sau này trở thành nước Mỹ được người Tây BanNha xây dựng vào giữa những năm 1500 tại St Augustine ở Florida Khingười Tây Ban Nha tiến lên từ phía Nam, thì phần phía Bắc của nước Mỹngày nay được khám phá một cách chậm chạp qua hành trình của những nhàthám hiểm châu Âu khác Trong số này có Giovanni da Verrazano, JacquesCartier, và Amerigo Vespucci mà sau này lục địa Mỹ được đặt theo tên họ.
2.3.2 Thời kỳ thuộc địa
Năm 1600, Hầu hết những người định cư là người Anh Những ngườikhác đến từ Hà Lan, Thụy Điển, Đức, Pháp, và sau này là Scotland và BắcIreland Một số rời bỏ quê hương để thoát khỏi chiến tranh, đàn áp chính trị,khủng bố tôn giáo, hoặc trốn án tù Một số ra đi với thân phận nô lệ mongmuốn tìm tự do Người châu Phi da đen bị bán làm nô lệ và đến đây vớigông cùm
Năm 1690, dân số khoảng 250.000 người Chưa đầy 100 năm sau, con
số này đã lên tới 2,5 triệu người Những khu định cư đầu tiên được xây dựngdọc bờ biển Đại Tây Dương và ở lưu vực những con sông chảy ra đại dương
Ở vùng Tây Bắc, người định cư tìm thấy những đồi cây và đất đai phủ đầy
đá còn sót lại sau khi Băng hà tan chảy Sức nước dễ khai thác, nên vùng
“New England”, bao gồm Massachusetts, Connecticut, và đảo Rhode pháttriển kinh tế từ khai thác gỗ, đánh bắt cá, đóng tàu, và thương mại Nhữngthuộc địa ở miền Trung, gồm New York và Pennsylvania, có khí hậu dễ chịuhơn và địa hình đa dạng hơn Ở đây, công nghiệp và nông nghiệp đều phát
Trang 10triển, xã hội đa dạng và mang dáng dấp đô thị hơn Ví dụ, ở New York, cóngười Bohemia, Đan Mạch, Hà Lan, Anh, Pháp, Đức, Ai Len, Italia, Na-uy,
Ba Lan, Bồ Đào Nha, Scotland, và Thụy Điển Các thuộc địa miền Nam nhưVirginia, Georgia và Carolina nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, với thời
vụ gieo trồng dài và đất đai phì nhiêu Nơi đây có các chủ trang trại nhỏ vàcác lãnh chúa quý tộc giàu có với những đồn điền rộng lớn được canh tácbởi bàn tay của nô lệ da đen.)
Hợp tác và xung đột là đặc trưng trong quan hệ giữa dân định cư vàdân bản xứ, hay còn gọi là người Da đỏ Ở một số khu vực có trao đổithương mại và giao lưu xã hội, nhưng nhìn chung khi các khu định cư mớiđược mở rộng thì người Da đỏ buộc phải rời đi nơi khác vì thất bại trong cáccuộc giao tranh
2.3.3 Thời kỳ cách mạng và giành độc lập
Cách mạng Mỹ - cuộc chiến giành độc lập từ nước Anh - khởi đầu chỉ
là một cuộc giao tranh nhỏ giữa quân đội Anh và nhân dân thuộc địa có vũtrang ngày 19/4/1775, trong cuộc tịch thu vũ khí đạn dược của lực lượngcách mạng Sau đó liên tiếp xảy ra các cuộc giao tranh, đấu sung lẫn nhau
Tuyên ngôn Độc lập được thông qua ngày 4/7/1776 Từ đó, ngày 4/7trở thành ngày Quốc khánh của Hoa Kỳ
Cuộc chiến đấu kéo dài 8 năm trên phần lớn lục địa Các trận chiếndiễn ra từ Montreal, Canada, ở miền Bắc đến Savannah, Georgia ở miềnNam Quân đội hùng hậu của Anh đã đầu hàng tại Yorktown, Virginia, năm
1781, nhưng giao tranh vẫn kéo dài hai năm nữa mà không phân thắng bại.Cuối cùng một hiệp định hòa bình đã được ký kết tại Paris vào ngày15/4/1783
Trang 11Hiệp ước Paris công nhận nền độc lập, tự do, và chủ quyền của 13thuộc địa cũ đã trở thành Hợp chúng quốc Hoa Kỳ , nay là các bang 1789,Hiến pháp chính thức được thông qua.
Từ đó, mười ba thuộc địa trở thành mười ba tiểu bang nằm trong liênbang Mỹ Từ 13 tiểu bang nguyên thủy, Mỹ đã bành trướng lãnh thổ lênthành một nước rộng lớn với 50 bang với nhiều lãnh thổ phụ thuộc, bao gồmvùng quốc hải (Insular area), Puerto Rico, Samoa, Guam, 2 quần đảo và 9hòn đảo
2.4 Đặc điểm Chính trị - Kinh tế - Xã hội
2.4.1 Chính trị
Hoa Kỳ là một nước cộng hoà liên bang thực hiện chế độ chính trị tamquyền phân lập Hiến pháp Hoa Kỳ qui định quyền lập pháp thuộc về Quốchội, quyền hành pháp thuộc về Tổng thống và quyền tư pháp thuộc về Toà
án tối cao Mỗi bang có hệ thống hiến pháp và pháp luật riêng nhưng khôngđược trái với Hiến pháp của Liên bang
Quốc hội Liên bang: Quốc hội Liên bang Hoa Kỳ gồm Thượng viện
và Hạ viện Ngoài quyền lập pháp, Quốc hội còn giám sát hoạt động của bộmáy hành pháp và tư pháp Về mặt pháp lý, Phó Tổng thống là Chủ tịchThượng viện Đứng đầu Hạ viện là Chủ tịch Hạ viện Chủ tịch Hạ viện làngười thứ hai sau Phó Tổng thống kế nhiệm Tổng thống
Phân chia quyền lực giữa hai viện: Cả hai viện đều có quyền quyếtđịnh chiến tranh, kiểm soát các lực lượng vũ trang, đánh thuế, vay tiền, pháthành tiền, điều tiết thương mại, và ban hành luật cần thiết cho hoạt động củachính quyền Trong đó, Thượng viện có đặc quyền cố vấn và thông qua cáchiệp ước mà Chính phủ ký với nước ngoài và các chức vụ do Tổng thống bổnhiệm Ví dụ, Hiệp định Thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ được chính phủhai nước ký tháng 7 năm 2000 và đến tháng 11 năm 2001 mới được Thượng
Trang 12viện Hoa Kỳ thông qua và đến 10/12/2001 mới có hiệu lực thi hành.Tất cả các dự luật liên quan đến tài chính (thuế và phân bổ ngân sách) đều
do Hạ viện đề xuất; Thượng viện có thể bỏ phiếu thay đổi dự luật của Hạviện và khi đó hai viện sẽ họp chung để giải quyết bất đồng Hạ viện cóquyền bỏ biếu buộc tội Tổng thống và các các quan chức liên bang, vàThượng viện có quyền quyết định có bãi chức người bị buộc tội đó haykhông
Cả Thượng viện và Hạ viện đều có những uỷ ban riêng của mình Tuynhiên, giữa Thượng viện và Hạ viện có một số uỷ ban phối hợp để xử lý một
Chính quyền liên bang: Quyền hạn của chính quyền liên bang do Hiến
pháp Liên bang qui định và chủ yếu tập trung ở các lĩnh vực có ảnh hưởngđến toàn liên bang như ngoại giao, quốc phòng và an ninh, quản lý xuất nhậpkhẩu, quản lý di dân, bảo hộ sở hữu trí tuệ, và một số lĩnh vực khác.Chính quyền của Liên bang gồm có ba nhánh quyền lực:
Lập pháp: Quốc hội lưỡng viện gồm có Thượng viện và Hạ viện đặctrách làm luật liên bang, tuyên chiến, phê chuẩn các hiệp ước, có quyềnquyết định về ngân sách, và có quyền ít khi được dùng đến là truất phế mà
có thể bãi bỏ chức vụ của các viên chức đương nhiệm của chính phủ
Hành pháp: tổng thống là tổng tư lệnh quân đội, có quyền phủ quyếtcác đạo luật của ngành lập pháp trước khi các đạo luật trở thành luật, bổnhiệm Nội các và các viên chức khác giúp quản trị và thi hành chính sáchcũng như luật liên bang
Tư pháp: Tối cao Pháp viện và những tòa án liên bang thấp hơn trong
đó các thẩm phán được tổng thống bổ nhiệm với sự chấp thuận của Thượngviện Nhiệm vụ của ngành là diễn giải về luật và có thể đảo ngược các luật
mà họ cho rằng vi hiến
Trang 13Tổng thống là người đứng đầu cơ quan hành pháp liên bang và đượcbầu trực tiếp với nhiệm kỳ 4 năm Theo luật hiện hành, mỗi tổng thống chỉđược phục vụ không quá 2 nhiệm kỳ Tất cả các dự luật liên bang đượcQuốc hội liên bang thông qua phải được Tổng thống ký mới trở thành luật.Hiến pháp cho phép Tổng thống quyền phủ quyết dự luật đã được Quốc hội
Ngoài Tổng thống, bộ máy hành pháp Hoa Kỳ còn có Phó Tổng thống,
15 bộ và trên 60 ủy ban độc lập Các bộ trưởng do Tổng thống bổ nhiệm và
Trong hệ thống hành pháp liên bang còn có Văn phòng Nhà trắng, Vănphòng quản trị và tài chính, các hội đồng cố vấn Các hội đồng cố vấn đóngvai trò quan trọng trong hoạch định chính sách của Tổng thống Đáng chú ýnhất là Hội đồng an ninh quốc gia, Hội đồng cố vấn kinh tế, và Hội đồng
Các đảng phái chính trị: Hệ thống chính trị Hoa Kỳ chủ yếu do hai Đảng
Dân chủ và Đảng Cộng hòa kiểm soát Đảng Dân chủ quan tâm nhiều hơnđến các vấn đề an sinh xã hội, y tế, giáo dục và công ăn việc làm cho nguờinghèo, và do vậy được đông đảo người nghèo và giới công đoàn ủng hộ.Đảng này chủ trương tăng cường quyền quản lý hành chính trong các lĩnh
Ngược lại, Đảng Cộng hòa muốn giảm thiểu sự can thiệp của chính phủ đốivới nền kinh tế, để nền kinh tế vận động theo qui luật của thị trường Đảngnày thường quan tâm nhiều hơn đến các giới chủ, các thế lực tài phiệt, giớichuyên gia và các tầng lớp trung lưu Trong lĩnh vực đối ngoại, Đảng Cộng
Trang 14hòa thường chủ trương tăng cường sức mạnh quân sự và cứng rắn hơn trongviệc giải quyết các xung đột quốc tế.
2.4.2 Kinh tế
Hoa Kỳ có một nền kinh tế tư bản chủ nghĩa được kích thích bởi tàinguyên thiên nhiên phong phú, một cơ sở hạ tầng phát triển tốt, và hiệu suấtcao
Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế, tổng sản phẩm nội địa của Hoa Kỳ hơn 13ngàn tỉ đô la chiếm 20 phần trăm tổng sản phẩm thế giới Đây là tổng sảnphẩm nội địa lớn nhất thế giới, lớn hơn một chút so với tổng sản phẩm nộiđịa kết hợp của Liên hiệp châu Âu ở sức mua tương đương năm 2006
Hoa Kỳ đứng hạng 8 thế giới về tổng sản lượng nội địa trên đầungười và hạng tư về tổng sản phẩm nội địa trên đầu người theo sức muatương đương Hoa Kỳ là nước nhập cảng hàng hóa lớn nhất và là nước xuấtcảng đứng hạng nhì Canada, Trung Hoa,Mexico, Nhật Bản, và Đức là cácbạn hàng lớn nhất của Hoa Kỳ Hàng xuất cảng hàng đầu là máy móc điện,trong khi xe hơi chiếm vị trí hàng đầu về nhập cảng
Nợ quốc gia của Hoa Kỳ lớn nhất trên thế giới; năm 2005 chiếm 23phần trăm tổng số nợ toàn thế giới Tính theo phần trăm tổng sản phẩm nộiđịa, nợ của Hoa Kỳ xếp thứ 30 trong số 120 quốc gia mà số liệu sẵn có
Nền kinh tế là hậu công nghiệp, với khía cạnh dịch vụ đóng gópkhoảng trên 75% tổng sản phẩm nội địa Ngành thương nghiệp dẫn đầu, tínhtheo tổng doanh thu là buôn bán sĩ và lẽ; theo lợi tức khấu trừ là tài chánh vàbảo hiểm
Hoa Kỳ vẫn là một siêu cường công nghiệp với các sản phẩm hóahọc dẫn đầu ngành sản xuất Và cũng là nước sản xuất dầu lớn hạng ba trênthế giới và nước tiêu thụ dầu đứng hạng nhất Đây là nước sản xuất năng
Trang 15lượng điện và hạt nhân số một của thế giới cũng như khí đốt thiên nhiên hóalỏng, nhôm, sulfur, phosphat, và muối
Hoa Kỳ xếp hạng ba trong danh sách chỉ số thuận lợi làm ăn của Ngânhàng Thế giới So với châu Âu, tài sản của Hoa Kỳ và thuế lợi tức thu được
từ các tập đoàn thông thường cao hơn trong khi thuế tiêu thụ và nhân lựcthấp hơn Sở Giao dịch Chứng khoán New York lớn nhất thế giới theo giátrị đô la
2.4.3 Dân cư, xã hội
Khi mới thành lập nước, số dân Hoa Kỳ chỉ khoảng 3 triệu người,phân bố tập trung ở vùng Đông Bắc ven Đại Tây Dương Đến hiện nay Hoa
Kỳ có số dân thứ 3 trên thế giới sau Trung Quốc và Ấn Độ Và theo Vănphòng kiểm tra dân số, cứ mỗi 11 giây thì có thêm một công dân mới Trungbình dân số Mỹ tăng khoảng 2,8 triệu người/năm Dân số Hoa Kỳ tăngnhanh, một phần quan trọng là do dân nhập cư vào Hoa Kỳ từ năm 1820 đếnnăm 2005 là hơn 65 triệu người, riêng năm 1998 có 600 nghìn người Dân sốHoa Kỳ đạt 200 triệu vào năm 1967, 39 năm trôi qua, kể từ đó, dân nhập cư
và hậu duệ của họ đã chiếm khoảng 55% trong tỷ lệ tăng dân số nước này Dân cư Hoa Kỳ gồm nhiều chủng tộc : ơ-rô-pê-ô-it, môn-gô-lô-it,nê-grô-it Hiện nay, 83% dân số Hoa Kỳ có nguồn gốc Châu Âu Đây là nhómngười nắm giữ hầu hết quyền lợi về chính trị, kinh tế Mức sống trung bìnhcủa người da trắng thường cao hơn người da màu Dân cư có nguồn gốcChâu Phi hiện vào khoảng 33 triệu người Bộ phận dân cư có nguồn gốcChâu Á và Mĩ La Tinh cũng tăng mạnh Dân Anh điêng (bản địa) chỉ cònkhoảng 3 triệu người Thành phần dân cư :dân gốc Tây Ban Nha, Bồ ĐàoNha chiếm gần 15% dân số và người gốc Á khoảng 5% Người da trắngkhông phải gốc Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha chiếm khoảng 67% Số còn lại là
Trang 16Trong xã hội Hoa Kỳ xảy ra tình trạng chênh lệch rất lớn về thu nhậpgiữ người giàu và người nghèo, với mức độ ngày càng tăng Thu nhập hằngnăm của 2.5 triệu người giàu nhất bằng thu nhập của 100 triệu người nghèo.
Sự phân hoá giàu nghèo sâu sắc là một trong những nguyên nhân của tình
CHƯƠNG 3: ĐẶC TRƯNG VĂN HỌC - NGHỆ THUẬT MỸ
3.1 Đặc trưng văn học
3.1.1 Khái quát về văn học Mỹ
Trải qua thời kỳ lịch sử văn học Mỹ có nhiều sự thay đổi khác biệtmột cách rõ nét Ban đầu văn học Mỹ đi theo chủ nghĩa lãng mạn và đã cónhiều tiểu thuyết gia nổi tiếng với những tác phẩm hay và đầy ý nghĩa củamình Và chủ nghĩa hiện thực xuất hiện ra đời sau khi cuộc nội chiến Mỹ kếtthúc và Mỹ đang trên đã phát triển công nghiệp hóa Sau đó làn sóng vănhóa lớn của chủ nghĩa hiện đại đã nổi lên ở châu Âu và nhanh chóng lan
Trang 17rộng tới nước Mỹ vào những năm đầu thế kỷ 20, biểu thị cảm xúc về cuộcsống hiện đại thông qua nghệ thuật như hình bóng từ quá khứ Vì máy móchiện đại đã làm thay đổi vận tốc, khí hậu và muôn mặt của cuộc sống đờithường trong những năm đầu thế kỷ 20 nên nhiều nghệ sĩ và nhà văn, vớicác cấp độ thành công khác nhau, đã tái hiện lại những thể thức nghệ thuậttruyền thống và thử tìm ra những thể thức nghệ thuật mới - một thành tựuthẩm mỹ mà người ta gọi là “thời đại của máy móc”.
Nền văn học Mỹ tuy mới có một lịch sử ba thế kỉ nhưng đã nở
rộ phong phú và đa dạng ở thế kỉ 20 Đặc biệt nửa sau thế kỉ này, văn học
Mỹ chứa đựng những khuynh hướng tư tưởng gần như trái ngược nhaukhiến cho việc nghiên cứu nền văn học trẻ này rất khó có được một nhậnđịnh chung, thống nhất Mặt khác cũng vì văn học Mỹ luôn luôn sôi động
và bất ngờ Trong tiểu thuyết, các nhà văn tự nhiên chủ nghĩa đã miêu tả nổibật mối mâu thuẫn sâu sắc giữa cảnh đau khổ của các tầng lớp bất hạnh với
sự thắng thế của các thế lực giàu có Các nhà văn nhấn mạnh những cố gắngcủa các ông bố gia đình muốn tìm cáisống cho gia đình đã phải đẩy nhữngđứa con gái vào con đường sa đoạ để thoả mãn sự thèm khát hưởng lạc,đam mê tình dục của bọn nhà giàu, từ đó họ mất hết cả niềm tin vào đạo đức
và tôn giáo Do đó trong văn học “tự nhiên chủ nghĩa” nổi lên yếu tố dục.Người ta đưa bạn đọc đến chứng kiến những pha chiếm đoạt gay cấn Tìnhyêu trở nên vô nghĩa và cảm giác thay thế cho tính lí tưởng.Walt Whitmann
là nhà văn mở đường Chủ nghĩa tự nhiên Mỹ đã vượt lên trên nhà văn Zola
ở Pháp Thoạt đầu bạn đọc bị một cú sốc Nhưng sự suy thoái của uy tín tôngiáo đã giúp họ hiểu rõ hơn giá trị của tiểu thuyết Người ta vượt lên trênnhững kẻ tuyên truyền chuyên nghiệp về tôn giáo “những con chó canh giữđạo đức” Tác phẩm “The Genius” (Thiên tài) của T Dreiser bị cấm năm
1915 vì nội dung đề cập tình dục, thì đến năm 1923 lại được Pháp phát hành
Trang 18Chỉ có ở Boston, hội The Society for the Suppression of Vice tìm cáchgạt tác phẩm của Dreiser ra khỏi các hiệu sách Cuối cùng, trường phái mớinày vẫn thắng cuộc Tuy vậy một bộ phận công chúng vẫn không muốn điquá xa cái gọi là “chủ nghĩa hiện thực có mức độ”
3.1.2 Một số tác phẩm tiêu biểu
Một số tác phẩm văn học nổi tiếng của Mỹ: “Địa ngục” củaDante , “Âm thanh và cơn thịnh nộ” (1929) của Faulkner, “Cuốn theo chiềugió” (1937) của Margaret Mitchell, “Ông già và biểm cả” của EmestHemingway
3.1.2.1 Tiểu thuyết “Cuốn theo chiều gió”
TÁC GIẢ:
Margaret Munnerlyn Mitchell (8 th.11/1900 – 16 th 8/1949) là nhàvăn nữ người Mỹ, đã đoạt Giải Thưởng Pulitzer năm 1937 nhờ cuốn tiểuthuyết rất thành công của bà, với tên gọi là "Cuốn Theo Chiều Gió" (Gonewith the Wind) Đây là một trong các tác phẩm danh tiếng nhất của mọi thờiđại, được xuất bản năm 1936 Trong vòng 6 tháng, 1 triệu ấn bản đã đượcbán hết với sức mua là 50.000 cuốn mỗi ngày Đây cũng là tác phẩm có sốlượng cao nhất trong lịch sử xuất bản của Hoa Kỳ, đã vượt qua kỷ lục 12triệu cuốn vào năm 1965, được dịch sang hơn 30 ngôn ngữ khác nhau vàphổ biến trên 40 quốc gia Riêng bản tiếng Anh, tác phẩm này đã được bán
ra với trên 200.000 cuốn mỗi năm và còn là một trong các tiểu thuyết bánchạy nhất cho tới ngày nay
NỘI DUNG:
Trang 19Tác phẩm lấy bối cảnh miền Nam nước Mỹ trước cuộc nội
chiến, một thế giới với những đồn điền bông vải sang cả trải dài bất tận theonhững mộng mơ của một xã hội thượng lưu quý phái
Tiểu thuyết mở đầu vào tháng 4 năm 1861 bằng cảnh nhân vật chínhcủa truyện, Scarlett O'Hara đang ngồi tại đồn điền Tara nhà mình ở hạtClayton, Georgia cùng tán gẫu với 2 anh em sinh đôi Brent và StuartTarleton sống ở đồn điền kế bên Qua cuộc nói chuyện này, Scarlett biếtrằng người nàng thầm yêu từ lâu, Ashley Wilkes chuẩn bị đính hôn với cô
em họ là Melanie Hamilton ởAtlanta Scarlett choáng váng khi nghe tin đó
và cuộc nói chuyện cũng kết thúc Nàng vội vã đi tìm cha mình, GeraldO'Hara, để xác minh lại câu chuyện và cha nàng khuyên nếu nàng và Ashleylấy nhau sẽ là một điều tồi tệ và nàng nên lấy một trong hai anh em sinh đôitrên
Trang 20Scarlett cho rằng Ashley có ý định đính hôn vì chàng không biết nàng
đã yêu mình Nàng quyết định trong buổi tiệc ngoài trời tại trại Twelve Oaks
sẽ thổ lộ tình yêu với chàng và cùng chàng trốn đi Nhưng mọi thứ khôngtheo kế hoạch của Scarlett: Ashley ân cần với nàng nhưng nói rằng chàngvẫn sẽ cưới Melanie Vị khách không mời trong buổi tiệc, Rhett Butler,người vô tình lắng nghe toàn bộ câu chuyện buông lời trêu chọc Scarlett làmnàng nổi điên, điều này lại ngẫu nhiên quyến rũ Rhett Trong cơn tức giậncùng với việc nghe lén Honey Wilkes, vợ chưa cưới của Charles Hamiltonnói xấu mình, Scarlett đã nhận lời lấy Charles Hamilton vừa làm Ashleyghen vừa trả thù Honey Buổi tiệc kết thúc cũng là lúc có tin cuộc Nội chiếnHoa Kỳ nổ ra và các chàng trai phải đi nhập ngũ
Scarlett đến Atlanta vào tháng 5 năm 1862 Tại đây, Scarlett nhanhchóng thích sự nhộn nhịp và hối hả của thành phố này Nàng bị bắt buộclàm y tá tình nguyện ở dưỡng đường nhưng vô cùng chán ghét công việcnày Vì còn đang chịu tang chồng nên nàng bị cấm đoán đủ thứ, trong đó cócuộc bán đồ phúc thiện với sự góp mặt của nhiều cư dân thành phố, nhưngđến cuối cùng, Scarlett may mắn được dự vì để thay cho một bà khác có con
bị bệnh Tại đây, nàng gặp lại Rhett Butler, mà giờ đây là một thuyền trưởngvượt phong tỏa nổi tiếng, chuyên chở các mặt hàng thiết yếu cho miền Nam.Rhett Butler đã mời nàng nhảy với cái giá 150 dollar vàng Mặc dù đangchịu tang nhưng Scarlett vẫn đồng ý vì nàng thèm muốn được khiêu vũcuồng nhiệt với bất kì giá nào để thoát khỏi cái vỏ nhàm chán của một góaphụ
Cuộc nội chiến ngày càng diễn biến bất lợi cho miền Nam Sau nhữngthất bại liên tiếp của quân đội Hợp bang, quân đội Liên bang đã tiến sát vàbao vây Atlanta, do đó người dân thành phố phải tổ chức di tản Tuy nhiên,Scarlett và Melanie không thể đi cùng mọi người vì Melanie đang có thai và
Trang 21có thể sinh con bất cứ lúc nào Do các bác sĩ phải chăm sóc các thương binh,lúc này đã tràn ngập thành phố nên Scarlett phải đỡ đẻ cho Melanie Sau khiMelanie sinh xong, Scarlett phải cầu cứu Rhett và hắn đã lấy cắp của quânđội cho nàng một chiếc xe ngựa nhưng conngựa vô cùng ốm yếu Hắn chởMelanie và con nàng, Prissy, Wade và Scarlett, chạy khỏi Atlanta Tuy vậy,
đi đến giữa đường thì Rhett bỏ mặc những người còn lại để gia nhập quânđội Hợp bang Trước khi đi, hắn hôn nàng và nói yêu nàng nhưng Scarlettgiận dữ chửi rủa và tát hắn
Chiến tranh kết thúc nhưng một lần nữa số phận Tara lại bị đe doạ khichính phủ Yankee tăng tiền thuế của đồn điền lên để Scarlett không có tiềntrả và phải nhượng lại Tara cho tên quản gia Yankee Jonas Wilkerson và vợhắn, một kẻ da trắng cặn bã Để có tiền cứu Tara, Scarlett phải đến Atlantamượn tiền Rhett Rhett vô cùng giàu có nhưng lúc này đang phải ngồi tù.Scarlett trang điểm và đến thăm Rhett để mượn một khoản tiền mà không đểhắn biết là nàng đang cố tán tỉnh hắn vì tiền Nàng đã gần như thuyết phụcđược Rhett cho đến khi đôi mắt sắc sảo của hắn thấy đến bàn tay chai sầncủa Scarlett, bằng chứng cho những công việc nặng nhọc mà nàng đã làm vàhoàn cảnh của gia đình, khiến cô phải thú nhận mục đích thật sự của chuyếnviếng thăm Cuối cùng, Rhett đã từ chối cho cô mượn tiền Trong cơn tuyệtvọng, Scarlett tình cờ gặp Frank Kennedy, chồng chưa cưới của Suellen, nay
đã là chủ một cửa hàng và có một khoản tiền khá Bằng cách nói dối Frankrằng Suellen đã lấy người khác, Scarlett đã quyến rũ Frank để ông lấy mình.Nàng đã thành công và có tiền cứu Tara Sau khi ra tù, Rhett cho nàng mượntiền để có thể mua thêm xưởng cưa với điều kiện là nàng không được dùngtiền giúp Ashley Wilkes
Ý NGHĨA
Trang 22“Cuốn theo chiều gió” là sự tổng hòa của quá nhiều những vấn
đề hiện thực trong cuộc sống của những người dân Mỹ diễn ra trong bốicảnh rối loạn của cuộc nội chiến Và rồi từ trên cái nền đổ nát, chết chóc củacuộc chiến ấy, con người dù bằng cách này hay cách khác vẫn biết tự nuôidưỡng sự ham sống trong mình và rồi vươn lên, tự tìm cho mình nhữnghạnh phúc riêng tư và tốt đẹp
Các nhân vật trong cuốn tiểu thuyết ấy đều đã để lại những ấn tượngtốt đẹp trên hành trình đi tìm ý nghĩa đích thực của cuộc sống sau nhữngthăng trầm nhọc nhằn, nhưng phải nói rằng hai nhân vật nữ chính Scarlett vàMelanie chính là hai nhân vật đã ghi đậm được dấu ấn của riêng mình trong
sự ham sống và sự vươn lên kì diệu Đó là sự tồn tại bất diệt và đầy đam mê
Tác phẩm "Cuốn Theo Chiều Gió" của Margaret Mitchell kể lạicâu chuyện của một phụ nữ đẹp, có tính tình nổi loạn, thuộc miền Georgia,tên là Scarlett O' Hara Nàng đã làm việc vất vả với các bạn bè, gia đình vàcác người yêu trong hoàn cảnh trước và sau cuộc chiến tranh Nam Bắc Mỹ
và trong thời kỳ Tái Kiến Thiết Đây cũng là chuyện tình nẩy nở giữa nàngScarlett và chàng Rhett Butler
Tác phẩm này cũng mang hàm ý bênh vực các lý tưởng của PheMiền Nam trong cuộc Nội Chiến và cũng là cách tiểu thuyết hóa nền VănHóa của Miền Nam trước chiến tranh Cuốn truyện cũng chứa đựng rấtnhiều sự kiện lịch sử, đã mô tả rõ ràng các ngày sụp đổ của thành phốAtlanta vào năm 1864 và sự tàn phá của chiến tranh Các nguồn tài liệu củaMargaret Mitchell đã mang các tính cách đặc sắc của các nhà sử học và cácnhà văn Miền Nam, và cũng vì các mô tả cuộc Nội Chiến, các cảnh tàn phá
do chiến tranh gây nên mà tác phẩm "Cuốn Theo Chiều Gió" đã đoạt GiảiThưởng Pulitzer vào ngày 3 tháng 5 năm 1937
Trang 23Trong khi Margaret Mitchell đã từng nói rằng các nhân vật trongtruyện không được viết dựa vào những người thật ở ngoài đời, nhưng cácnhà khảo cứu đã tìm thấy nhiều điểm tương tự giữa một số nhân vật và cácngười quen của tác giả Rhett Butler được diễn tả căn cứ vào người chồngđầu tiên Red Upshaw, người mà nàng Margaret đã kết hôn vào năm 1922 rồisau đó ly dị vì khám phá ra chàng đã từng là kẻ nấu và buôn rượu lậu Vàcũng có người tin rằng Rhett Butler còn là hình ảnh của Sir GodfreyBarnsley của thành phố Adamsville, thuộc tiểu bang Georgia.
Nhân vật Scarlett O' Hara có thể là hình ảnh của bà Martha BullochRoosevelt, bà mẹ của Tổng Thống Hoa Kỳ Theodore Roosevelt Nhà sử họcDavid McCullough, người chuyên viết tiểu sử của Tổng Thống Roosevelt,
đã tìm thấy các tài liệu cho biết Margaret Mitchell khi làm phóng viên cho tờnhật báo Atlantic (the Atlantic Journal), đã phỏng vấn bà Evelyn KingWilliams, ở tuổi 87, đây là một trong các người bạn thân nhất và cũng là côphù dâu của bà Martha Roosevelt Nhờ cuộc phỏng vấn này, MargaretMitchell đã thấy rõ vẻ đẹp bên ngoài, sự duyên dáng và trí thông minh của
bà Martha rồi dùng các chi tiết này mà áp dụng vào việc mô tả cô nàngScarlett O' Hara
Cuốn Theo Chiều Gió là một chuyện tình, là nỗi suy tư về các đổithay đã thổi qua Miền Nam Hoa Kỳ trong thập niên 1860 Cuốn truyện bắtđầu vào năm 1861 trước khi xẩy ra cuộc Nội Chiến và chấm dứt vào năm
1871 khi các người Dân Chủ (the Democrats) nắm quyền kiểm soát miềnGeorgia Trong các năm chiến tranh này, Miền Nam đã thay đổi hoàn toàn
và cuốn tiểu thuyết của Margaret Mitchell đã minh họa sự tranh đấu củangười dân Miền Nam trong các nghịch cảnh
Cuốn truyện mở đầu với miền Georgia, một địa phương còn các tậpquán, các niềm kiêu hãnh về những tác phong mã thượng, rồi chiến tranh lan