Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam (LV thạc sĩ)

Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam (LV thạc sĩ)Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam (LV thạc sĩ)Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam (LV thạc sĩ)Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam (LV thạc sĩ)Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam (LV thạc sĩ)Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam (LV thạc sĩ)Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam (LV thạc sĩ)Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam (LV thạc sĩ)Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam (LV thạc sĩ)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TỐNG TRẦN LÊ THÀNH

CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

Ở VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI, NĂM 2017

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TỐNG TRẦN LÊ THÀNH

CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

LỜI CAM ĐOAN

Đề tài “Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

ở Việt Nam” là luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ ngành Chính sách công của tôi tại

trường Học viện Hành chính Quốc gia

Tôi xin cam đoan đây là công trình của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong các công trình nghiên cứu khác

Tác giả

Tống Trần Lê Thành

Xin được cảm ơn các anh chị là cán bộ, công chức hiện đang làm việc tại Cục Thông tin khoa học và công nghệ quốc gia; cũng như các cán bộ đang làm việc tại một số cơ quan trực thuộc Hệ thống các tổ chức thực hiện chức năng thông tin KH&CN ở Việt Nam đã tạo điều kiện cho tôi trong quá trình khảo sát thực trạng và góp ý về giải pháp của đề tài

Xin phép gửi lời cảm ơn đến Ban lãnh đạo Cục Thông tin khoa học và công nghệ quốc gia đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình vừa công tác vừa học tập và nghiên cứu để hoàn thành luận văn này

MỤC LỤC

1.Tính cấp thiết của đề tài luận văn 1

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn 3

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 5

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 6

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn 6

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 7

7 Kết cấu của luận văn 7

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ 8

1.1 Lý luận về dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 8

1.1.1 Khái niệm thông tin khoa học và công nghệ và dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 8

1.1.2 Chủ thể cung cấp dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 12

1.1.3 Đặc tính của dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 12

1.1.4 Đối tượng của dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 14

1.1.5 Vai trò của dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 17

1.2 Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 20

1.2.1 Khái niệm chính sách và chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 20

1.2.2 Vị trí, vai trò của chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 22

1.2.3 Những nội dung điều chỉnh của chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 23

1.2.4 Mục tiêu chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 25

1.2.5 Các chính sách liên quan đến phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 26 1.2.6 Thực thi chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

2.1 Khái quát thực trạng phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam 38

2.1.1 Hiện trạng các tổ chức thực hiện chức năng thông tin khoa học và công nghệ bộ/ngành 38 2.1.2 Hiện trạng các tổ chức thực hiện chức năng thông tin khoa học và công nghệ ở địa phương 39 2.1.3 Thực trạng Dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 41

2.2 Thực thi chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam 47

2.2.1.Thực trạng xây dựng văn bản quy phạm pháp luật đối với phát triển

dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam 47 2.2.2 Thực trạng tổ chức thực hiện chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam tại các Bộ/ngành, địa phương 50

2.3 Đánh giá kết quả của chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam 61

2.3.1 Ưu điểm 61

2.3.2 Yếu điểm 63

Chương 3: QUAN ĐIỂM VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ Ở VIỆT NAM 69

3.1 Quan điểm phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam 69

3.2 Một số giải pháp chủ yếu hoàn thiện chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam 70

3.2.1 Phát triển hạ tầng thông tin ở qui mô quốc gia, tăng cường tiềm lực thông tin khoa học và công nghệ ở bộ/ngành, địa phương 70

3.2.2 Đảm bảo tài chính cho dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 74

3.2.3 Xã hội hóa dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 79

3.2.4 Kiện toàn bộ máy tổ chức và thống nhất mô hình hoạt động 79

3.2.5 Xây dựng đội ngũ cán bộ thông tin chuyên nghiệp 81

3.2.6 Đầu tư về cơ sở vật chất kỹ thuật 82

3.2.7 Tăng cường tiếp thị (marketing)dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ 83

KẾT LUẬN 87

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 89 PHỤ LỤC

Tiêu chuẩn, Đo lường, Chất lượng

Kết quả nghiên cứu

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1: Sự khác nhau trong DV TT cho người dùng tin

Bảng 2.1: Tên gọi của tổ chức thông tin và thống kê KH&CN địa phương Bảng 2.2: Nhu cầu của NDT sử dụng DV cung cấp TL

Bảng 2.3: Đánh giá chất lượng DV cung cấp TL

Bảng 2.4: Ý kiến đánh giá về DV sao chụp tài liệu

Bảng 2.5: Công cụ tra cứu mà NDT sử dụng để tìm tin

Bảng 2.6: Thống kê số lượng tải xuống của các Cơ sở dữ liệu nước ngoài Bảng 2.7: Số liệu về cơ sở dữ liệu hiện có tại một số tổ chức thực hiện chức năng thông tin KH&CN Bộ, ngành, địa phương

Hình 1.1: Sơ đồ mô tả mối quan hệ giữa chiều sâu thông tin, mức độ xử lý

thông tin và các nhóm người dùng tin

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài luận văn

Khoa học và công nghệ giữ vai trò then chốt trong việc phát triển lực lượng sản xuất hiện đại Dưới tác động của toàn cầu hóa, khoa học, công nghệ (bao gồm cả khoa học tự nhiên – kỹ thuật lẫn khoa học xã hội, nhất là khoa học kinh tế) đã và đang trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp tác động vào đời sống kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, dân tộc, tạo ra sự phát triển vượt bậc so với trước đây Sự phát triển của lực lượng sản xuất xã hội gắn liền với sản xuất hàng hóa và thị trường, với phân công lao động và hợp tác quốc tế, với trình độ và năng lực sáng tạo, tiếp nhận và trao đổi công nghệ mới Xu thế toàn cầu hóa, khu vực hóa trong lĩnh vực kinh tế - xã hội làm cho quốc gia đang phát triển phải cấu trúc lại nền kinh tế theo hướng mở rộng liên kết để tối ưu hóa sự cạnh tranh và hợp tác toàn cầu Muốn thực hiện được điều đó cần phải phát triển khoa học và công nghệ Vì vậy, khoa học và công nghệ có vai trò to lớn trong việc hình thành nền “kinh tế tri thức” và “xã hội thông tin”, phát triển hàm lượng trí tuệ cao trong sản xuất, dịch vụ và quản lý ở tất

cả các quốc gia Đầu tư cho khoa học và công nghệ là đầu tư cơ bản để phát triển, văn hóa, xã hội, đầu tư ngắn nhất và tiết kiệm nhất để hiện đại hóa nền sản xuất xã hội và hiện đạo hóa dân tộc

Dịch vụ khoa học và công nghệ là hoạt động phục vụ, hỗ trợ kỹ thuật

cho việc nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ; hoạt động liên quan đến sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, an toàn bức xạ, hạt nhân và năng lượng nguyên tử; dịch vụ về thông tin, tư vấn, đào tạo, bồi dưỡng, phổ biến, ứng dụng thành tựu khoa học và công nghệ trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội Như vậy, dịch vụ khoa học và công nghệ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là một hoạt động nền tảng và hỗ trợ cho quá trình nghiên cứu khoa học và phát

triển công nghệ Việc phát triển các dịch vụ khoa học và công nghệ góp phần cung cấp các cơ sở pháp lý, căn cứ khoa học và môi trường cho quá trình nghiên cứu Đồng thời, dịch vụ khoa học và công nghệ cũng là cơ sở để đánh giá tiềm lực khoa học công nghệ của một quốc gia, góp phần phát triển, nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ

Dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ là một loại hình dịch vụ khoa học và công nghệ Trong đó, thông tin khoa học và công nghệ có vị trí

và vai trò quan trọng trong việc cung cấp các cơ sở pháp lý, căn cứ khoa học cho quá trình nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ

Căn cứ vào các yếu tố để trở thành vấn đề chính sách, vấn đề dịch vụ thông tin KH&CN là vấn đề Chính phủ quan tâm và có khả năng giải quyết Trên cơ sở các dịch vụ thông tin KH&CN đã có, và căn cứ vào hiện trạng mức độ sử dụng thông tin KH&CN của xã hội, sự cần thiết phải cung cấp những thông tin đáp ứng nhu cầu hoạch định chính sách của các nhà quản lý KH&CN, nhà nước sử dụng công cụ chính sách để phát triển dịch vụ thông tin KH&CN thông qua việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, các chương trình hành động, dự án, kế hoạch nhằm giải quyết các vấn đề cấp thiết nêu trên Trên thực tế, chính sách về dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ vẫn chưa nhất quán và đồng bộ Chính vì vậy, dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ chưa thực sự là kênh thông tin quan trọng phục vụ quản lý nhà nước nói chung và quản lý khoa học và công nghệ nói riêng, đặc biệt là quá trình hoạch định chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN trước hết nhằm cụ thể hóa những chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về phát triển KH&CN, đặc biệt trong lĩnh vực dịch vụ KH&CN Chính sách phát triển dịch

vụ thông tin với vị trí và vai trò của hoạt động hỗ trợ cho việc nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ góp phần tạo lập môi trường thuận lợi cho các hoạt

động dịch vụ KH&CN nói chung và hoạt động thông tin KH&CN nói riêng Bên cạnh đó, chính sách còn góp phần định hướng, khuyến khích người dùng tin tham gia vào các hoạt động thông tin KH&CN Về thực tiễn: Chính sách ở nước ta chưa tạo ra động lực thúc đẩy phát triển dịch vụ thông tin KH&CN

Để giải quyết vấn đề có ý nghĩa cả về mặt lý luận cũng như thực tiễn

nêu trên, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam”

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Vấn đề chính sách đối với dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

là một vấn đề mới Hiện nay, chỉ có một số công trình nghiên cứu đề cập đến nội dung về dịch vụ thông tin KH&CN và quản lý nhà nước về thông tin KH&CN

PGS.TS Nguyễn Hữu Hùng đã khái quát những vấn đề về Lý luận

về Thông tin học và dịch vụ thông tin KH&CN trong cuốn sách: “Thông tin:

Từ lý luận tới thực tiễn” Một số khái niệm về thông tin và dịch vụ thông tin

của nội dung “Lý luận về Thông tin học” trong cuốn sách được tác giả tham khảo, sử dụng [6]

ThS Phan Huy Quế và các cộng sự đã khái quát một số nội dung về sản phẩm và dịch vụ thông tin thông qua hệ thống hành lang pháp lý về thông

tin, thống kê KH&CN tại Đề tài cấp Bộ: “Nghiên cứu cơ sở lỹ luận và thực

tiễn phát triển công tác thông tin – thư viện, thống kê khoa học và công nghệ Việt Nam đến năm 2020”[15]

Đối với việc cung cấp dịch vụ thông tin để hoạch định chính sách, Ths Nguyễn Lê Hằng đã nêu khái quát về dịch vụ thông tin; Đánh giá thực trạng năng lực đảm bảo thông tin phục vụ xây dựng chính sách KH&CN cũng như các giải pháp nâng cao năng lực đảm bảo thông tin phục vụ xây dựng chính sách đó [4]

TS Tạ Bá Hưng đã điều tra, nghiên cứu nhu cầu dùng tin tại địa bàn

là 3 xã Khánh Nhạc, Ninh Phong và Đồng Phong thuộc tỉnh Ninh Bình, đề tài

đã nghiên cứu và xác lập các nguồn tin tiềm tàng phục vụ vùng sâu, vùng xa, xây dựng mô hình và triển khai thử nghiệm tại 3 xã trên Kết quả của đề tài được triển khai thành công trong thực tiễn cho thấy vai trò quan trọng của nguồn tin KH&CN đối với đời sống xã hội [9]

Tại Tạp chí Thông tin và Tư liệu, tháng 2/2008, PGS.TS Nguyễn Hữu Hùng cho rằng, chính sách thông tin nói chung là tập hợp các luật, văn bản quy phạm pháp luật và các hướng dẫn trực tiếp tác động và quản lý tới vòng đời của thông tin Vòng đời này bao gồm các quá trình lập kế hoạch, tạo lập, sản xuất, thu thập, phân phối, phổ biến và tìm kiếm thông tin [7]

Tại Hội thảo khoa học ngành thông tin lần thứ VI, năm 2011, TS Tạ

Bá Hưng và các cộng sự đã trình bày nội dung định hướng chiến lược công tác thông tin đến năm 2020, trong đó nhấn mạnh vị trí, vai trò của dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ, đặc biệt là các dịch vụ thông tin có thu.[8] ThS Trần Thị Hải Yến và cộng sự đã tiến hành nghiên cứu phương pháp luận xây dựng định hướng quốc gia về phát triển nguồn tin KH&CN, đánh giá thực trạng và đề xuất định hướng quốc gia về phát triển nguồn tin KH&CN Đây là cơ sở để xây dựng cơ chế đảm bảo nguồn tin KH&CN cho hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ tại Việt Nam, góp phần điều tiết, phối hợp, theo dõi, giám sát phát triển nguồn tin KH&CN, góp phần triển khai thành công Nghị định số 11/2004/NĐ-CP ngày 18/02/2014 của Chính phủ về hoạt động thông tin KH&CN [22]

Nghiên cứu sinh Nguyễn Trọng Phượng đã tiến hành luận án Tiến sĩ Thông tin - Thư viện đã nghiên cứu thực tiễn phát triển nguồn lực thông tin của Hệ thống thư viện công cộng Việt Nam theo đó đề xuất các giải pháp khả thi nâng cao hiệu quả phát triển nguồn lực thông tin của Hệ thống thư viện

công cộng Việt Nam cả về chất và lượng [14]

TS Vũ Dương Thúy Ngà và cộng sự đã tiến hành nghiên cứu hoàn thiện một số chính sách cơ bản của Nhà nước nhằm phát triển sự nghiệp thư

viện ở Việt Nam Đề tài đề cập tới 3 khía canh chính: chính sách đầu tư, chính

sách xã hội hóa và đào tạo, sử dụng nguồn nhân lực trong ngành thư viện Trong đó, đề tài cũng đã nghiên cứu khái quát các chính sách đầu tư cho phát triển nguồn tài liệu thư viện và kết luận những chính sách trên chưa cụ thể, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ngành còn rất hạn chế Đây là cơ sở để khẳng định tầm quan trọng của việc tiến hành nghiên cứu xây dựng định

hướng quốc gia về bổ sung và phát triển nguồn tin KH&CN [11]

Tuy nhiên, các nghiên cứu trên đây chủ yếu tập trung vào công tác quản lý nhà nước về thông tin, thư viện KH&CN thông qua việc phân tích, đánh giá thực trạng phát triển nguồn lực thông tin KH&CN và đưa ra những giải pháp để phát triển các nguồn lực thông tin khoa học và công nghệ đó Như vậy, vẫn chưa có công trình nghiên cứu chuyên sâu nào tập

trung vào vấn đề chính sách: “Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam” một cách hệ thống về mặt lý luận và

thực tiễn để đưa ra những giải pháp cần thiết nhằm hoàn thiện và phát triển

dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích nghiên cứu: Từ kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn

về chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ, đề tài đưa

ra một số giải pháp để hoàn thiện chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Xây dựng cơ sở lý luận nghiên cứu về dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ và chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

trên cơ sở hệ thống hóa một số vấn đề lý luận như: các khái niệm, tầm quan trọng, nội dung, các yếu tố ảnh hưởng và kinh nghiệm của một số nước về chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

- Làm rõ thực trạng chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam; đánh giá mặt mạnh, yếu điểm và tìm ra nguyên nhân của yếu điểm của chính sách này hiện nay ở Việt Nam

- Đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở nước ta hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu: Chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN ở Việt Nam

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

+ Giới hạn về đối tượng nghiên cứu: do chính sách phát triển dịch

vụ thông tin khoa học và công nghệ có phạm vi nghiên cứu rất rộng; do vậy, tác giả giới hạn nghiên cứu về một số nội dung thực thi chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN như khung lý thuyết ở chương 1

+ Giới hạn về không gian: nghiên cứu nội dung thực thi chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ tại các tổ chức thực hiện chức năng thông tin KH&CN tại các Bộ, ngành và địa phương ở Việt Nam + Giới hạn về thời gian: từ năm 2011- 2016

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận: Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương

pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin và quan điểm của Đảng, nhà nước về chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

5.2 Phương pháp nghiên cứu: Luận văn được sử dụng một số phương

pháp nghiên cứu sau:

5.3 Phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp: được sử dụng để thu

thập thông tin và hệ thống hóa các công trình nghiên cứu khoa học có liên quan đến đề tài

- Phương pháp thu thập dữ liệu từ các nguồn sơ cấp như: Điều tra, khảo sát bằng bảng hỏi, phương pháp chuyên gia, phỏng vấn

- Phương pháp xử lý thông tin: đã có sự phân nhóm, phân tích các số liệu theo các tiêu thức định lượng và định tính

- Phương pháp quy nạp, tổng hợp, so sánh: được sử dụng để chuyển tải thành nội dung từ việc phân tích, so sánh những số liệu

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Làm tài liệu tham khảo cho các nhà quản lý trong việc thực thi chính sách về dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam

7 Kết cấu của luận văn

Chương 1: Cơ sở lý luận về chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

Chương 2: Thực trạng chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học

và công nghệ ở Việt Nam

Chương 3: Quan điểm và một số giải pháp chủ yếu hoàn thiện chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ở Việt Nam

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ

THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

1.1 Lý luận về dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

1.1.1 Khái niệm thông tin khoa học và công nghệ và dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

1.1.1.1 Thông tin khoa học và công nghệ

Trong cuộc sống hàng ngày, ở đâu và lúc nào chúng ta cũng nghe nói

đến hai từ “Thông tin”, chẳng hạn thông tin là nguồn lực của sự phát triển,

thông tin hỗ trợ việc hoạch định chính sách, thời đại ngày nay là thời đại của thông tin,

Trong phạm vi của luận văn này, khái niệm thông tin KH&CN được hiểu theo định nghĩa tại Khoản 2 Điều 3 Nghị định 11/2014/NĐ-CP ngày 18/02/2014 của Chính phủ về hoạt động thông tin khoa học và công nghệ:

“Thông tin khoa học và công nghệ là dữ liệu, dữ kiện, số liệu, tin tức được tạo ra trong các hoạt động khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo”[12] 1.1.1.2 Dịch vụ và dịch vụ công

Dịch vụ là một thuật ngữ được sử dụng trước tiên và chủ yếu trong lĩnh vực kinh tế học và thực tiễn hoạt động của quản lý hoạt động KH&CN Nó bao gồm các hoạt động nhằm hỗ trợ và đưa nhanh tiến độ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất cũng như vào các lĩnh vực khác

Theo Từ điển Tiếng Việt: Dịch vụ là công việc phục vụ trực tiếp cho

những nhu cầu nhất định của số đông, có tổ chức và được trả công [20]

Trong cuốn “Lựa chọn bước đi và giải pháp để Việt Nam mở cửa về

dịch vụ thương mại, tác giả đã đưa ra khái niệm dịch vụ:“Dịch vụ là các lao động của con người được kết tinh trong giá trị của kết quả hay trong giá trị

các loại sản phẩm vô hình và không thể cầm nắm được”[10] Khi so sánh với

cách giải thích của Từ điển tiếng Việt thì cách giải thích này đã làm rõ hơn nội hàm của dịch vụ – dịch vụ là kết tinh sức lao động con người trong các sản phẩm vô hình

Từ các quan điểm khác nhau, có thể đưa ra một khái niệm về dịch vụ như

sau: “Dịch vụ là các lao động của con người được kết tinh trong các sản phẩm

vô hình nhằm thoả mãn những nhu cầu sản xuất và sinh hoạt của con người”

Dịch vụ công do cơ quan nhà nước trực tiếp cung cấp: Đó là những dịch vụ công cộng cơ bản do các cơ quan của nhà nước cung cấp Thí dụ, an ninh, giáo dục, phổ thông, chăm sóc y tế công cộng, bảo trợ xã hội…

Dịch vụ công do các tổ chức phi Chính phủ và khu vực tư nhân cung cấp, gồm những dịch vụ mà Nhà nước có trách nhiệm cung cấp, nhưng không tực tiếp thực hiện mà ủy nhiệm cho tổ chức phi Chính phủ và tư nhân thực hiện, dưới sự đôn đốc, giám sát của nhà nước Thí dụ các công trình công cộng do Chính phủ gọi thầu có thể do các công ty tư nhân đấu thầu xây dựng Dịch vụ công do tổ chức nhà nước, tổ chức phi Chính phủ, tổ chức tư nhân phối hợp thực hiện Loại hình cung ứng dịch vụ này ngày càng trở nên phổ biến ở nhiều nước Như ở Trung Quốc, việc thiết lập hệ thống bảo vệ trật

tự phối hợp thực hiện

Dựa vào tính chất và tác dụng của dịch vụ được cung ứng, có thể chia

dịch vụ công thành các loại sau:

– Dịch vụ hành chính công: Đây là loại dịch vụ gắn liền với chức năng quản lý nhà nước nhằm đáp ứng yêu cầu của người dân, Do vậy, cho đến nay, đối tượng cung ứng duy nhất các dịch vụ công này là cơ quan công quyền hay các cơ quan do nhà nước thành lập được ủy quyền thực hiện cung ứng dịch vụ hay dịch vụ công Đây là một phần trong chức năng quản lý nhà nước, Để thực hiện chức năng này, nhà nước phải tiến hành những hoạt động

phục vụ trực tiếp như cấp giấy phép, giấy chứng nhận, đăng ký, công chứng, thị thực, hộ tịch,…

– Dịch vụ sự nghiệp công: Bao gồm các hoạt động cung cấp phúc lợi

xã hội thiết yếu cho người dân như giáo dục, văn hóa, khoa học, chăm sóc sức khỏe, thể dục thể thao, bảo hiểm, an sinh xã hội,… Xu hướng chung hiện nay trên thế giới là nhà nước chỉ thực hiện những dịch vụ công nào mà xã hội không thể làm được hoặc không muốn làm nên nhà nước đã chuyển giao một phần việc cung ứng loại dịch vụ công này cho khu vực tư nhân và các tổ chức xã hội – Dịch vụ công ích: Là các hoạt động cung cấp các hàng hóa, dịch vụ

cơ bản, thiết yếu cho người dân và cộng đồng như: Vệ sinh môi trường, xử lý rác thải, cấp nước sạch, vận tải công cộng đô thị, phòng chống thiên tai… chủ yếu do các doanh nghiệp nhà nước thực hiện Có một số hoạt đọng ở địa bàn

cơ sở do khu vực tư nhân đứng ra đảm nhiệm như vệ sinh môi trường, thu gom vận chuyển rác thải ở một số đô thị nhỏ, cung ứng nước sạch ở một số vùng nông thôn

Dịch vụ công chịu ảnh hưởng quan trọng của Nhà nước trong việc hình thành, thực hiện, phân phối, chi phí và giả cả Hay nói cách khác, Nhà nước có trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức, thực hiện, điều hành, kiểm soát đối với việc cung ứng các dịch vụ này nhằm bảo đảm đáp ứng cao nhất nhu cầu của nhân dân [3]

1.1.1.3 Dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

Kể từ giữa thế kỷ XX đến nay, cùng với sự phát triển rất mạnh của các

cơ quan thông tin, thư viện, sự hỗ trợ tích cực của các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật có liên quan (toán học ứng dụng, công nghệ tin học, viễn thông và các thiết bị của chúng, xã hội học…), hệ thống các dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ ngày càng trở nên phong phú và đa dạng Sự phát triển hướng tới một xã hội thông tin cũng là môi trường thuận lợi quan trọng, tạo nền tảng trên cho các dịch vụ thông tin KH&CN phát triển nhanh chóng Các yếu tố

này vừa tạo điều kiện, vừa đòi hỏi hệ thống các dịch vụ thông tin KH&CN không ngừng phải được hoàn thiện

Từ một góc độ nhất định, có thể coi hoạt động thông tin KH&CN là thuộc nhóm dịch vụ khoa học – kỹ thuật, cũng có thể coi đó là lĩnh vực có ý nghĩa tạo cơ sở cho hoạt động khoa học và công nghệ, cũng như tạo điều kiện phát triển cho các lĩnh vực khác của đời sống Việc phát triển nhanh, mạnh và đồng bộ các dịch vụ này là một biện pháp quan trọng và có ý nghĩa chiến lược trong việc gắn nghiên cứu với hoạt động sản xuất

Theo Nghị định số 11/2014/NĐ-CP ngày 18/02/2014 của Chính phủ về hoạt động thông tin khoa học và công nghệ, dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ bao gồm một số hình thức như sau:

- Cung cấp thông tin, tài liệu phân tích, tổng hợp phục vụ cho dự báo, hoạch định chính sách, lãnh đạo, quản lý nhà nước;

- Cung cấp thông tin thư mục về: nhiệm vụ khoa học và công nghệ, tài liệu sở hữu trí tuệ, công bố khoa học và công nghệ trên tạp chí, kỷ yếu hội nghị, hội thảo khoa học;

- Cung cấp thông tin chi tiết về: nhiệm vụ khoa học và công nghệ, tài liệu sở hữu trí tuệ, công bố khoa học và công nghệ trên tạp chí, kỷ yếu hội nghị, hội thảo khoa học;

- Tra cứu, cung cấp, trao đổi, chia sẻ thông tin khoa học và công nghệ;

- Tư vấn, xây dựng cơ sở dữ liệu khoa học và công nghệ, các trang thông tin và cổng thông tin điện tử về khoa học và công nghệ; xây dựng thư viện điện tử, thư viện số; số hóa tài liệu; xây dựng các tài liệu đa phương tiện

về khoa học và công nghệ;

- Hướng dẫn, đào tạo nghiệp vụ liên quan đến hoạt động thông tin khoa học và công nghệ;

- Các hình thức dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ khác có liên quan

Từ cơ sở lý luận ở trên, tác giả cho rằng: “Dịch vụ thông tin KH&CN

là một loại hình dịch vụ công, do các tổ chức thực hiện chức năng thông tin khoa học và công nghệ công lập cung cấp, bao gồm dịch vụ cung cấp tài liệu, dịch vụ phổ biến thông tin và dịch vụ tra cứu tin”

1.1.2 Chủ thể cung cấp dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

Dịch vụ thông tin KH&CN với bản chất là dịch vụ công được cung cấp bởi các tổ chức thực hiện chức năng thông tin khoa học và công nghệ công lập Theo quy định tại Khoản 5 Điều 3 Nghị định 11/2014/NĐ-CP ngày 18/02/2014 của Chính phủ về hoạt động thông tin KH&CN, Tổ chức thực hiện chức năng thông tin khoa học và công nghệ là tổ chức triển khai thực hiện các hoạt động thông tin khoa học và công nghệ; xây dựng, phát triển, vận hành và khai thác hạ tầng thông tin, cơ sở dữ liệu về khoa học và công nghệ

Tổ chức thực hiện chức năng thông tin khoa học và công nghệ quốc gia

là Cục Thông tin KH&CN quốc gia, Bộ KH&CN

Tại các bộ, tổ chức thực hiện chức năng thông tin khoa học và công nghệ là các tổ chức thực hiện chức năng đầu mối thông tin KH&CN cấp bộ, được tổ chức dưới các hình thức các đơn vị quản lý nhà nước (Các Cục, Vụ…) hoặc các đơn vị sự nghiệp công lập (Các Viện, Trung tâm…)

Tại các địa phương, tổ chức thực hiện chức năng thông tin khoa học và công nghệ là các tổ chức thực hiện chức năng đầu mối thông tin KH&CN được

tổ chức dưới các hình thức đơn vị quản lý nhà nước (Các Sở KH&CN) hoặc các

đơn vị sự nghiệp công lập (Các Trung tâm Thông tin và Thống kê KH&CN)

1.1.3 Đặc tính của dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

- Tính vô hình: Dịch vụ thông tin là cái mà chúng ta không thể nhìn

thấy, nắm lấy hay nhận diện bằng các giác quan Chính vì vậy mà khi muốn

quảng cáo cho các dịch vụ, cần phải tạo cho khách hàng tiềm năng của nó – những người có thể sử dụng dịch vụ - một cảm giác hữu hình về các dịch vụ

đó Điều đó là rất cần thiết bởi chỉ sau khi sử dụng dịch vụ, người ta mới có những đánh giá đầy đủ về dịch vụ mà mình đã “bỏ tiền ra mua”

- Tính không xác định: Dịch vụ gắn chắt với người cung cấp dịch vụ,

không có kênh phân phối trung gian Nhờ sự phát triển của công nghệ và khả năng xác định, mà người sản xuất kiểm soát được chất lượng sản phẩm qua dây chuyền công nghệ Chất lượng của sản phẩm của cùng một dây chuyền công nghệ nhìn chung là ổn định và đồng nhất Trong khi đó, chất lượng của dịch vụ lại phụ thuộc chặt chẽ vào từng cá nhân thực hiện dịch vụ (trình độ,

kỹ năng…) và hơn thế nữa, đối với cùng một cá nhân, chất lượng dịch vụ nhiều khi cũng thay đổi theo thời gian

- Tính không thể chia cắt: Để thực hiện một dịch vụ tìm kiếm thông tin,

các giai đoạn phân tích nhu cầu, xác định nguồn cần thực hiện phép tìm, thực hiện quá trình tìm và giửi kết quả tới người có nhu cầu không thể được tiến hành một cách hoàn toàn độc lập với nhau Người dùng tin - ở đây là người sử dụng dịch vụ - không quan tâm nhiều tới các kết quả riêng lẻ (như tính chính xác của việc phân tích nhu cầu, tính đầy đủ của việc xác định các nguồn tin cần khai thác…), mà họ chỉ cần quan tâm tới kết quả mà họ nhận được có thỏa mãn nhu cầu của mình hay không

- Sự tồn kho: Tổn thất do tồn kho dịch vụ nhìn chung là lớn và nhiều

khi khó xác định được đầy đủ: trong khi không triển khai được các dịch vụ, thì cơ quan tổ chức dịch vụ phải dành những khoản phí thường xuyên để trả lương cho người thực hiện dịch vụ, đào tạo đối với những khu vực dịch vụ đòi hỏi trình độ chuyên môn và có tính cập nhật cao, bảo hành các sản phẩm, trang thiết bị kỹ thuật trực tiếp được sử dụng để thực hiện dịch vụ…

1.1.4 Đối tượng của dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

Từ đặc điểm nhu cầu tin trong xã hội, người ta chia người dùng tin thành 5 nhóm cơ bản, với đặc điểm nhu cầu thông tin của từng nhóm như sau:

Nhóm 1 Người dùng tin là nhà lãnh đạo, quản lý

Người dùng tin nhóm này là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp hành chính (lãnh đạo các Bộ/ngành, lãnh đạo các Vụ/Cục/ Ban…) Nội dung bao quát chủ đề thông tin cho nhóm người dùng tin này có diện rộng, khái quát trên nhiều lĩnh vực, các vấn đề có liên quan đến khoa học lãnh đạo, quản lý, các phương hướng phát triển của đất nước Quỹ thời gian của người dùng tin nhóm này rất ít, vì vậy, thông tin dành cho họ cần phải nhanh, kịp thời và bảo đảm độ tin cậy, có độ khái quát và cố kết cao Như vậy, những người làm công tác cung cấp thông tin phục vụ lãnh đạo phải hiểu biết rộng, nắm vững các nguồn tin và thành thạo trong việc ra cứu tìm tin Phương pháp phục vụ cho người dùng tin ở đây thường là cung cấp đến từng cá nhân các thư mục tổng hợp và ấn phẩm thông tin chọn lọc, các bản tin nhanh được xử lý tổng hợp

Nhóm 2 Người dùng tin là các nhà doanh nghiệp

- Đối tượng: cán bộ quản lý, cán bộ kỹ thuật, tác nghiệp của các doanh nghiệp; cán bộ phát triển công nghệ, lập dự án công nghệ công nghiệp, các nhà tư vấn, môi giới công nghệ… Thông tin cần phục vụ:

+ Thông tin về hành lang pháp lý;

+ Thông tin thị trường (trong nước và thế giới);

+ Thông tin về công nghệ, thiết bị, sản phẩm mới;

+ Thông tin về doanh nghiệp, đối tác;

+ Kinh nghiệm quản lý, chuyển giao công nghệ…

Nhóm 3 Người dùng tin là cán bộ KH&CN

Gồm những cán bộ nghiên cứu, những người tham gia thực hiện các đề tài/đề án nghiên cứu ở các cấp Đây là các cán bộ khoa học và chuyên môn có học vấn cao, quan tâm đến những tài liệu chuyên sâu thực sự có giá trị khoa học Ngoài những thông tin mới, cập nhật, họ cần cả những tài liệu hồi cố Mức

độ hồi cố xa hay gần tùy thuộc vào lĩnh vực ngành khoa học mà họ nghiên cứu Người dùng tin nhóm này nắm vững các nguồn tài liệu của ngành mình, biết cách sử dụng và khai thác tài liệu tại các tổ chức thực hiện chức năng thông tin KH&CN, thông thạo trong việc sử dụng cách tra cứu tìm tài liệu trực tuyến qua các CSDL, các nguồn tin điện tử trên máy tính Thời gian họ dành cho việc nghiên cứu tài liệu khá nhiều (các nghiên cứu cho thấy họ có thể dành từ 20 đến 50% quỹ thời gian nghiên cứu đề tìm tin trong các tổ chức thực hiện chức năng thông tin KH&CN), do vậy nhu cầu tin của họ là nhu cầu tin tư liệu, cần được cung cấp tài liệu gốc Vì có kinh nghiệm trong việc sử dụng thông tin nên người dùng tin nhóm này biết cách trình bày chính xác các nhu cầu và yêu cầu về tài liệu của mình

Nhóm 4: Người dùng tin là các học viên tại các cơ sở đào tạo (học

viện, trường đại học, cao đẳng, …)

Đây cũng là lượng người dùng tin đông đảo cần thông tin và tư liệu phục vụ cho việc học tập và làm luận văn tốt nghiệp Thông tin mà họ cần thường là những kiến thức khái quát về các ngành khoa học, cả những tài liệu mới và tài liệu hồi cố Do chưa thật quen với việc sử dụng các tài liệu nên họ thường bỡ ngỡ trong việc tìm kiếm và khai thác thông tin Vì vậy, cán bộ thông tin cần chú ý hướng dẫn họ về các loại nguồn lực thông tin, phương pháp sử dụng các tư liệu tra cứu và phương pháp tìm tin trên máy…

Nhóm 5 Người dùng tin đại chúng

Đối tượng người dùng tin này là bộ phận trong cộng đồng dân cư cần thông tin về:

Nhà nghiên cứu

Cán bộ chuyên môn

Cán bộ lãnh đạo quản lý

Mức độ xử lý thông tin Chiều sâu thông tin

- Thông tin về luật pháp, chế độ, chính sách (các văn bản QPPL, chính sách của Đảng, Chính sách công, );

- Thông tin ở mức độ chung, phổ thông về các lĩnh vực KT-XH, y tế, giáo dục, văn hóa …

Những đánh giá về người dùng tin được thể hiện ở nội dung của thông tin được cung cấp, vốn thường thay đổi theo bản chất công việc và nhiệm vụ

mà người dùng tin phải hoàn thành Thông thường các nhà lãnh đạo, quản lý cần những thông tin xác thực, tổng hợp, cô đọng và đã được phân tích một cách có hệ thống, các thông tin chiến lược có tính dự báo để giúp họ đưa ra được những quyết định đúng đắn Các cán bộ nghiên cứu cần những thông tin chi tiết về những chuyên ngành hẹp, những vấn đề còn đang đặt ra, những thông tin định hướng nghiên cứu trong khoa học Còn các cán bộ chuyên môn quan tâm đến các thông tin dữ kiện, các số liệu và phương pháp cụ thể liên quan đến các ngành mà họ quan tâm (Hình 1.1, Bảng 1.1)

Hình 1.1: Sơ đồ mô tả mối quan hệ giữa chiều sâu thông tin,

mức độ xử lý thông tin và các nhóm người dùng tin

Bảng 1.1: Sự khác nhau trong Dịch vụ thông tin cho người dùng tin

1.1.5 Vai trò của dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

- Vị trí, vai trò của dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

Trong ngành khoa học và công nghệ, bên cạnh các hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ thì dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ có vị trí và vai trò như sau:

- Dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ đóng vai trò hỗ trợ trực tiếp hoạt động thông tin khoa học và công nghệ, góp phần đưa các sản phẩm thông tin đến người dùng tin

- Đối với các nhiệm vụ khoa học và công nghệ:

+ Giúp loại bỏ hiện tượng trùng lặp đề tài: Hoạt đông nghiên cứu và phát triển ở nước ta hiện nay chủ yếu được thực hiện bằng nhuồn kinh phí từ ngân sách nhà nước và được phân bổ theo kế hoạch hoạt động KH&CN hàng

năm của các Bộ, ngành, địa phương (tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương) Căn cứ vào nhu cầu thực tế và nguồn kinh phí được phân bổ theo kế hoạch cho việc thực hiện các đề tài, các bộ ngành và địa phương tự xác định các đề tài và tổ chức thực hiện Với cơ chế thực hiện đề tài như vậy, nếu không có được hệ thống thông tin thông suốt gữa các Bộ, ngành và địa phương với nhau thì rất dễ xảy ra hiện tượng trùng lặp đề tài Như vậy, sẽ gây lãng phí ngân sách nhà nước và công sức của các nhà nghiên cứu Tránh được việc trùng lặp đề tài, không chỉ giúp tiết kiệm được tiền của, mà còn phát huy hiệu quả đầu tư của nhà nước cho KH&CN, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động KH&CN

+ Cung cấp thông tin về tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: Một trong những sản phẩm tư liệu quan trọng của quá trình thực hiện đề tài là Bản thuyết minh Đây là tài liệu cung cấp thông tin khá đầy đủ về tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài( tên, địa chỉ, học hàm, học vị, chuyên ngành đào tạo, thông tin về lĩnh vực nghiên cứu, công trình nghiên cứu đã thực hiện…), phản ánh được năng lực nghiên cứu của tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài Những thông tin này không chỉ giúp các nhà quản lý trong việc đánh giá, tuyển chọn tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ KH&CN, mà còn giúp tạo lập liên kết giữa các tổ chức, cá nhân nghiên cứu với nhau cũng như giữa người dùng tin với các tổ chức, cá nhân nghiên cứu

+ Tăng cường tính công khai, minh bạch trong việc thực hiện các đề tài: Đây là một trong các nội dung trọng tâm của chiến lược phát triển KH&CN đã được Đảng và Nhà nước đề ra Biện pháp hiệu quả nhất phục vụ cho việc thực hiện chủ trương này là tăng cường thông tin về các đề tài sử dụng kinh phí từ ngân sách nhà nước Việc công khai thông tin về các đề tài đang được thực hiện không chỉ giúp các cơ quan quản lý nhà nước quản lý hiệu quả nguồn vốn đầu tư cho nghiên cứu và phát triển mà còn tạo nên sự bình đẳng giữa các tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ KH&CN

+ Cung cấp thông tin về các phát hiện mới, sáng tạo mới – cơ sở để tạo

ra các sản phẩm mới cho xã hội

Quá trình thực hiện đề tài là quá trình hướng tới những phát hiện hoặc sáng tạo mới Vì vậy, tính mới là một đặc trưng quan trọng của KQNC Tính mới KQNC có đặc điểm liên hoàn thể hiện ở chỗ một phát hiện/sáng tạo mới của một KQNC có thể là tiền đề cho những phát hiện/sáng tạo của một KQNC khác Một phát hiện/ sáng tạo mới của một đề tài có thể là cơ sở hình thành một công nghệ mới dẫn đến sự xuất hiện của một sản phẩm mới

+ Góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về KH&CN: Một trong các đương lối chiến lược phát triển KH&N phục vụ CNH-HĐH đất nước mà Đảng và Nhà nước đã đề ra là tăng cường tính công khai, minh bạch trong thực hiện các nhiệm vụ KH&CN và tăng cường phát triển thị trường công nghệ Thông tin về báo cáo KQNC là một trong các biện pháp hiện thực hoá chủ trương này, thể hiện ở các mặt sau: Công khai các thông tin về báo cáo KQNC của các đề tài sử dụng kinh phí từ ngân sách nhà nước Qua đó củng cố niềm tin của cộng đồng nói chung và các tổ chức, cá nhân làm nhiệm vụ KH&CN nói riêng đối với hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước về KH&CN Tạo điều kiện thuận lợi để nhanh chóng áp dụng KQNC vào thực tiễn

- Đối với các doanh nghiệp KH&CN: Dịch vụ thông tin KH&CN cung cấp thông tin về công nghệ, các ngành sản xuất, đặc biệt là các thông tin về chợ công nghệ, thiết bị (techmart) Hiện nay tại Việt Nam, nhà nước đang có nhiều chính sách ưu đãi, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, việc cung cấp dịch vụ thông tin KH&CN còn nhằm mục đích thiết lập cổng thông tin KH&CN phục vụ đổi mới sáng tạo, trong đó cung cấp những công nghệ mới, đảm bảo nhu cầu thông tin về công nghệ, một thành phần cốt lõi của khởi nghiệp

- Đối với các nhà quản lý, lãnh đạo: Dịch vụ thông tin KH&CN được cung cấp miễn phí với mục đích cung cấp những thông tin, số liệu về KH&CN trong các lĩnh vực để làm căn cứ hoạch định chủ trương, chính sách trong lĩnh vực KH&CN

- Đối với các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, giảng viên học sinh, sinh viên: Dịch vụ thông tin KH&CN (trực tiếp là các dịch vụ thông tin – thư viện) cung cấp số liệu, dữ liệu cho việc khai thác để nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, phục vụ mục đích tham khảo, giảng dạy và học tập

1.2 Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

1.2.1 Khái niệm chính sách và chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

“Chính sách” là thuật ngữ được sử dụng phổ biến trong các tài liệu trên các phương tiện truyền thông và trong đời sống xã hội Tuy nhiên, đây cũng

là thuật ngữ khó có thể định nghĩa một cách cụ thể và rõ ràng Smith (1976) cho rằng “khái niệm chính sách bao hàm sự lựa chọn có chủ định hành động hoặc không hành động, thay vì những tác động của các lực lượng có quan hệ với nhau Smith nhấn mạnh “không hành động” cũng như “hành động” và nhắc nhở chúng ta rằng ‘sự quan tâm sẽ không chỉ tập trung vào các quyết định tạo ra sự thay đổi, mà còn phải thận trọng với những quyết định chống lại sự thay đổi và khó quan sát vì chúng không được tuyên bố trong quá trình hoạch định chính sách [10]

Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam “Chính sách là những chuẩn tắc cụ

thể để thực hiện đường lối, nhiệm vụ Chính sách được thực hiện trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể nào đó Bản chất, nội dung và phương hướng của chính sách phụ thuộc vào tính chất của đường lối, nhiệm

vụ chính trị, kinh tế, văn hóa…” [19]

Cụm từ ‘chính sách” khi gắn với vai trò, chức năng của “khu vực công” được gọi là chính sách công Đây không chỉ là sự ghép từ thuần túy, mà đã có

sự thay đổi cơ bản về nghĩa, bởi nó có sự khác biệt về chủ thể ban hành chính sách, về mục đích tác động của chính sách và vấn đề mà chính sách hướng đến giải quyết

Từ những cách nghiên cứu của các học giả về chính sách, chính sách

công, có thể đưa ra khái niệm về chính sách công như sau: “Chính sách công

là kết quả ý chí chính trị của nhà nước được thể hiện bằng một tập hợp các quyết định có liên quan đến nhau, bao hàm trong đó định hướng mục tiêu và cách thức giải quyết những vấn đề công trong xã hội” [2] Như vậy Chính

sách công gồm các nội dung:

- Là kết quả ý chí chính trị của nhà nước

- Định hướng mục tiêu

- Cách thức giải quyết những vấn đề công trong xã hội

Chính sách thông tin là một lĩnh vực trong chính sách công, hướng sự điều chỉnh tới toàn bộ chu trình thông tin và các hoạt động có liên quan Trong xã hội, đối tượng vật thể thực phổ biến chứa thông tin rất đa dạng, bao gồm các dạng tài liệu, văn bản, tranh vẽ, bản đồ, băng hình, băng ghi âm, dữ liệu số,… Kết quả của hoạt động thông tin, với tư cách là một hoạt động dịch

vụ KH&CN, tác động vào các đối tượng nguồn tin thực để chúng được biến đổi và chuyển sang các dạng sản phẩm và dịch vụ thông tin (ấn phẩm, cơ sở

dữ liệu, bảng tra, danh mục, tổng luận, dịch vụ tìm tin, phản biện thông tin, đánh giá thông tin, tư vấn thông tin… )

Từ những khái niệm về chính sách, chính sách thông tin, dịch vụ thông tin KH&CN, tác giả đưa ra khái niệm như sau:

‘Chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN bao gồm hệ thống mục tiêu và biện pháp tác động vào các tổ chức thực hiện chức năng thông tin

KH&CN và hạ tầng thông tin nhằm hoàn thiện chất lượng dịch vụ và đáp ứng nhu cầu về sử dụng thông tin của xã hội Hệ thống mục tiêu và biện pháp này dược xây dựng trên cơ sở phân tích các yếu tố khách quan và chủ quan như

hệ thống pháp luật, chính sách tổ chức và quản lý và trình độ phát triển khoa học và công nghệ ở mỗi thời kỳ’

Từ khái niệm này, ta cần lưu ý các vấn đề sau:

Trong nghiên cứu chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ cần làm rõ mục tiêu chính sách Việc phân tích mục tiêu của chính

sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ cần làm rõ mục tiêu chung và mục tiêu cụ thể

Mục tiêu chung của chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và

công nghệ là hướng tới sự phát triển thông tin khoa học và công nghệ, phục

vụ nhu cầu của xã hội

Mục tiêu cụ thể của chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và

công nghệ là khai thác hệ thống các tổ chức thực hiện chức năng thông tin KH&CN, cơ sở dữ liệu quốc gia về khoa học và công nghệ để phát triển dịch

vụ thông tin khoa học và công nghệ

1.2.2 Vị trí, vai trò của chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

Chính sách phát triển dịch vụ khoa học và công nghệ có liên quan chặt chẽ đến các chính sách khác như: Chính sách khoa học và công nghệ, chính sách kinh tế, chính sách đầu tư Chính vì vậy, chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ có vai trò quan trọng trong hệ thống chính sách công

Trước hết, chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ góp phần cụ thể hóa những chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển

khoa học và công nghệ ở Việt Nam, trong đó nhấn mạnh việc phát triển, thúc đẩy dịch vụ khoa học và công nghệ

Thứ hai, Chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN có mối quan

hệ chặt chẽ với các chính sách có liên quan khác, ví như chính sách đầu tư, chính sách tài chính, chính sách phát triển nguồn nhân lực,… Chính sách phát triển dịch vụ thông tin là một bộ phận quan trọng của Chính sách thông tin nhằm mục tiêu đưa quốc gia hội nhập vào xã hội thông tin toàn cầu

Thứ ba, chính sách phát triển dịch vụ khoa học và công nghệ góp phần nâng cao vị thế, vai trò của thông tin KH&CN trong việc cung cấp những sản phẩm, dịch

vụ thông tin đến các nhà quản lý, người dùng tin và doanh nghiệp KH&CN

Thứ tư, chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN thể hiện những chủ trương, quan điểm của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc thúc đẩy hoạt động thông tin KH&CN thông qua việc tăng cường kinh phí, phát triển nguồn lực thông tin KH&CN, phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia về KH&CN, phát triển nguồn nhân lực thông tin KH&CN

1.2.3 Những nội dung điều chỉnh của chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

Chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN điều chỉnh các nội dung của dịch vụ thông tin KH&CN, bao gồm: Dịch vụ cung cấp tài liệu, dịch

vụ phổ biến thông tin và dịch vụ tra cứu tin

1.2.3.1 Dịch vụ cung cấp tài liệu

Dịch vụ cung cấp tài liệu là dịch vụ phổ biến trong tại thư viện trong các tổ chức thực hiện chức năng thông tin KH&CN Đảm bảo tư liệu là dịch

vụ vốn có ngay trong công tác thư viện Với sự mở rộng phổ biến thông tin,

sử dụng các công cụ truy nhập và thiết bị sao nhân đặt ra yêu cầu thông tin cần phải đạt tới các chỉ tiêu cao hơn về chất và lượng Trong các tổ chức thực hiện chức năng thông tin KH&CN tại bộ/ngành, địa phương, việc sao chép tài

liệu là dịch vụ cung cấp bản sao tài liệu gốc cho người dùng tin dưới hình thức bản sao hoặc scan Hình thức dịch vụ này được áp dụng tại đại đa số các

cơ quan thông tin vì số bản tài liệu có hạn nên bạn đọc chỉ có thể đọc tại chỗ, không được mượn về nhà, nhất là đối với tài liệu quý hiếm, độc bản, tài liệu

có giá thành cao, dịch vụ này đặc biệt rất thiết thực đối với người dùng tin không có nhiều thời gian đến thư viện

1.2.3.2 Dịch vụ phổ biến thông tin

Tổ chức thực hiện chức năng thông tin KH&CN bộ/ngành, địa phương sử dụng Dịch vụ này nhằm cung cấp thông tin theo chuyên đề, có nội dung và hình thức đã được xác định từ trước một cách chủ động và định kỳ tời người dùng tin Người dùng tin có thể là cá nhân, tập thể hay một nhóm người đề ra một yêu cầu cụ thể đối với các thông tin dễ được cung cấp cho họ Trên cơ sở diện nhu cầu ổn định có sẵn của mỗi nhóm người dùng tin, tổ chức thực hiện chức năng thông tin KH&CN bộ/ngành, địa phương định kỳ và chủ động tổ chức cung cấp các thông tin mới nhất đến người dùng tin Có thể hiểu mỗi người dùng tin sẽ tương ứng với một gói (kiện) chứa các thông tin thích hợp mà họ được tổ chức thực hiện chức năng thông tin KH&CN bộ/ngành, địa phương cung cấp

Hiện nay, dịch vụ phổ biến thông tin chọn lọc rất phổ biến trên nền của các mạng thông tin Mục đích là giúp người dùng tin nắm bắt nhanh chóng, đầy đủ và toàn diện những thông tin mới nhất trong lĩnh vực họ quan tâm Ưu điểm của dịch vụ này là phục vụ những yêu cầu tương đối ổn định, một cách năng động, liên tục, đồng thời thu được những thông tin phản hồi nhằm điều

chỉnh và cải tiến chất lượng hoạt động thông tin

1.2.3.3 Dịch vụ tra cứu tin

Dịch vụ tra cứu tin nhằm mục đích cung cấp cho người dùng tin những thông tin phù hợp với yêu cầu của họ theo các dấu hiệu đã có thông qua các công cụ hỗ trợ tra cứu như kho tra cứu, danh mục, CSDL,

Dịch vụ tra cứu tin được thực hiện dưới hai hình thức: Tra cứu tin truyền thống (tra cứu thông qua kho tài liệu tra cứu, Hệ thống mục lục phiếu)

và Tra cứu tin hiện đại (tra cứu trực tuyến trên mạng hoặc tra cứu thông qua các CSDL trên máy tính) Dịch vụ tra cứu tin hiện đại phục vụ việc khai thác nguồn tài liệu được số hoá, tài liệu được lưu trữ trên các vật mang tin đặc biệt (Các CSDL lưu trữ trên CD-ROM và trên mạng LAN; thông tin toàn văn trên mạng; mạng Internet)

Dịch vụ tra cứu tin thực hiện có hiệu quả hay không phụ thuộc rất lớn vào chất lượng của bộ máy tra cứu Bộ máy tra cứu (Kho tài liệu tra cứu, Hệ thống mục lục phiếu, hồ sơ trả lời bạn đọc) được tổ chức khoa học, chính xác, đầy đủ, phong phú và cập nhật sẽ là tiền đề cho hoạt động tra cứu tốt và

- Nâng cao tốc độ tăng trưởng và tỷ trọng đóng góp của các loại hình dịch vụ KH&CN trong toàn khu vực dịch vụ và trong tổng thu nhập sản phẩm quốc gia GDP Đến năm 2030, phát triển dịch vụ KH&CN thành một ngành dịch vụ quan trọng tại Việt Nam, đóng góp từ 5-10% GDP

- Phát triển nguồn nhân lực cho hoạt động dịch vụ KH&CN

- Xây dựng và phát triển mạng lưới các tổ chức dịch vụ KH&CN trên

cơ sở sử dụng hiệu quả tiềm lực KH&CN hiện có; đến năm 2030 phát triển ít nhất 10 tổ chức dịch vụ KH&CN đạt trình độ khu vực và thế giới

- Đến năm 2020, tổng mức đầu tư trực tiếp của xã hội phấn đấu đạt 80% tổng kinh phí đầu tư cho dịch vụ KH&CN

60-Để đạt được những mục tiêu này, riêng đối với dịch vụ thông tin KH&CN cần chú trọng những nhiệm vụ sau:

- Bảo đảm mức đầu tư trực tiếp cho thông tin, thống kê KH&CN tối thiểu phải đạt 3-5% tổng kinh phí đầu tư cho KH&CN

- 100% các tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương có Trung tâm Thông tin và Thống kê KH&CN; 100% các bộ, ngành có tổ chức thực hiện chức năng đầu mối thông tin KH&CN Tăng cường năng lực và hiệu quả hoạt động của các tổ chức thông tin và thống kê KH&CN ở Trung ương và địa phương, đảm bảo tính liên thông và nhất quán trong chia sẻ, khai thác và sử dụng thông tin KH&CN trên toàn quốc

- Đầu tư xây dựng và hiện đại hóa cơ sở vật chất – kỹ thuật của các tổ chức thông tin, thống kê KH&CN ở Trung ương và địa phương

1.2.5 Các chính sách liên quan đến phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

Chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ có liên quan và ảnh hưởng đến nhiều chính sách thuộc lĩnh vực thông tin KH&CN, bao gồm:

- Chính sách phát triển nguồn lực thông tin KH&CN: Là những quy định cụ thể về phát triển nguồn tài liệu phục vụ cung cấp dịch vụ thông tin KH&CN, là nội dung quan trọng, bao gồm phát triển các nguồn tin trong nước và quốc tế Nguồn tin KH&CN là yếu tố đầu vào quan trọng của quá trình nghiên cứu

- Chính sách phát triển nguồn nhân lực cho hoạt động dịch vụ thông tin KH&CN: Là những quy định cụ thể về phát triển đội ngũ nhân lực KH&CN thực hiện cung cấp dịch vụ thông tin KH&CN

- Chính sách phát triển hạ tầng thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về KH&CN: Là những quy định của Nhà nước về phát triển hệ thống mạng, cơ

sở vật, chất, kỹ thuật, xây dựng, duy trì và phát triển CSDL quốc gia về KH&CN, nhằm góp phần phát triển dịch vụ thông tin KH&CN

1.2.6 Thực thi chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

1.2.6.1 Khái niệm

Thực thi chính sách công, có thể được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau

Theo Mazmanian và Sebatier: “Thực thi là thực hiện một quyết định chính

sách cơ sở, thường được thể hiện trong một đạo luật, nhưng cũng có thể được thể hiện dưới các hình thức các quyết định quan trọng của cơ quan hành pháp hoặc các quyết định của tòa án Theo lý tưởng, quyết định đó xác định vấn đề cần được giải quyết, quy định các mục tiêu cần theo đuổi và rất nhiều cách thức, định hình quá trình thực thi Thông thường, quá trình này trải qua nhiều giai đoạn, bắt đầu với việc thông qua đạo luật cơ bản, tiếp theo là các quyết định của các cơ quan thực thi chính sách, sự tuân thủ của các nhóm lợi ích với các quyết định đó, các tác động thực tế - cả chủ định và không chủ định – của các đầu ra đó, những tác động nhận thức được của các quyết định,

và cuối cùng là những sửa đổi quan trọng trong đạo luật cơ bản” [23]

William Dunn cho rằng “các hành động chính sách công có hai mục

đích chính: điều chỉnh và phân bổ” [24] Các hành động điều chỉnh là những

hành động được thiết kế để bảo đảm sự tuân thủ các tiêu chuẩn hoặc thủ tục nhất định Các hành động phân bổ là những hành động đòi hỏi các đầu vào như tiền, thời gian, nhân sự và thiết bị

Từ những quan điểm trên của các nhà nghiên cứu, có thể hiểu rằng,

thực thi chính sách công là quá trình đưa chính sách công vào thực tiễn đời sống xã hội thông qua việc ban hành các văn bản, chương trình, dự án thực

thi chính sách công và tổ chức thực hiện nhằm hiện thực hóa mục tiêu chính sách công.[5], [1]

PGS.TS Văn Tất Thu cho rằng: “Việc thực hiện chính sách công là

toàn bộ quá trình chuyển hóa ý chí của chủ thể chính sách thành hiện thực, là bước đặc biệt quan trọng trong chu trình chính sách, hiện thực hóa chính sách, đưa chính sách vào cuộc sống…” [21]

Như vậy, quá trình thực thi chính sách công bao gồm các nội dung chính như sau:

- Ban hành các văn bản quy định chi tiết; Thiết lập các chương trình, dự

án chính sách công

- Tổ chức thực hiện các chương trình, dự án đó

Từ khái niệm thực thi chính sách công, đối với thực thi chính sách phát

triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ, có thể hiểu đó là việc đưa

chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ vào thực tiễn thông qua việc ban hành các văn bản, chương trình, dự án và tổ chức thực hiện nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

1.2.6.2 Nội dung thực thi chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

- Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN

Đây là nội dung được các cơ quan tổ chức thực thi chính sách (cấp Trung ương là Cục Thông tin KH&CN quốc gia, cấp địa phương là UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, các Sở KH&CN và các đơn vị liên quan) nghiên cứu, xây dựng và triển khai Thông thường bao gồm các nội dung cụ thể như sau:

+ Kế hoạch tổ chức, điều hành: chương trình hoặc kế hoạch phát triển dịch vụ KH&CN của Bộ KH&CN quy định cụ thể quyền hạn, trách nhiệm của các đơn vị, tổ chức trong quá trình tổ chức và điều hành chính sách, bao gồm: trách nhiệm chủ trì của Cục Thông tin KH&CN quốc gia trong việc đảm bảo nguồn tin KH&CN, phát triển dịch vụ thông tin KH&CN; Viện Chiến lược và Chính sách KH&CN chịu trách nhiệm phối hợp với Cục Thông tin KH&CN quốc gia trong việc dự thảo chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN trình Bộ trưởng Bộ KH&CN

+ Kế hoạch cung cấp các nguồn vật lực, bao gồm: hạ tầng thông tin, CSDL quốc gia về KH&CN, nhân lực thông tin KH&CN, tài chính cho dịch

vụ thông tin KH&CN

+ Kế hoạch thời gian triển khai: Mục tiêu đến 2030

+ Kế hoạch kiểm tra, đôn đốc thực thi chính sách

+ Dự kiến nội quy, quy chế

- Phổ biến, tuyên truyền chính sách: Đây là nhiệm vụ được giao cho Trung tâm truyền thông KH&CN, Bộ KH&CN (ở trung ương) và các Sở KH&CN, Trung tâm Thông tin và Thống kê KH&CN (ở địa phương)

- Phân công, phối hợp thực hiện chính sách: Nội dung quan trọng nhất, đòi hỏi sự tham gia, phối hợp nhịp nhàng của các cơ quan nhà nước Đối với chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN, việc phân công phối hợp được thực hiện như sau:

+ Cục Thông tin KH&CN quốc gia chủ trì trong quá trình tổ chức thực thi chính sách, hướng dẫn các đơn vị trực thuộc như Thư viện KH&CN quốc gia cung cấp các dịch vụ thông tin KH&CN; Trung tâm Phân tích Thông tin cung cấp thông tin phục vụ các nhà lãnh đạo, nhà hoạch định chính sách + Viện Chiến lược và Chính sách KH&CN tư vấn, phối hợp xây dựng

kế hoạch, chương trình triển khai chính sách

+ Vụ Thư viện, Bộ Văn hóa, Thể thao, du lịch tư vấn về mặt chuyên môn trong việc cung cấp các dịch vụ thông tin – thư viện

+ Sở KH&CN các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo các đơn vị trực thuộc trực tiếp cung cấp các dịch vụ thông tin KH&CN, phục vụ các đối tượng dùng tin

+ Các Trung tâm Thông tin và Thống kê KH&CN thực hiện việc cung cấp các dịch vụ thông tin KH&CN

- Đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm: Đây là hoạt động của các cơ quan ban hành chính sách, cụ thể: Chính phủ, Bộ KH&CN

1.2.7 Những yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách phát triển dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ

1.2.7.1 Những yếu tố chủ quan

- Tuyên truyền, phổ biến chính sách

Việc tuyên truyền, phổ biến chính sách có vai trò quan trọng trong việc

tổ chức thực thi chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN Đối với tổ chức đầu mối thông tin KH&CN quốc gia như Cục Thông tin KH&CN quốc gia, việc tuyên truyền, phổ biến chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN bao gồm nhiều hoạt động như gửi công văn, thông báo, phổ biến thông qua trang thông tin điện tử, đặc biệt có sự phối hợp với các đơn vị trực thuộc Bộ KH&CN (Trung tâm truyền thông KH&CN)

- Năng lực thực thi của cán bộ, công chức

Đối với đặc thù riêng của chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN, cán bộ thực thi đòi hỏi phải có chuyên môn về thông tin KH&CN

và thư viện Việc không được đào tạo chuyên sâu về ngành thông tin – thư viện có thể dẫn tới việc không đáp ứng được nhu cầu của người dùng tin

- Sự đồng tình, ủng hộ của người dân

Văn hóa đọc là vấn đề cốt lõi đối với một quốc gia Hiện nay, việc mạng xã hội đang trở nên phổ biến, người dùng tin dường như thờ ơ với văn hóa đọc truyền thống Việc phát triển dịch vụ thông tin KH&CN theo hướng hiện đại kết hợp với các dịch vụ thư viện truyền thống sẽ giành được sự ủng

hộ và quan tâm của người dân đối với dịch vụ thông tin

1.2.7.2 Những yếu tố khách quan

- Tính chất của vấn đề

Đối với vấn đề chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN, bản chất vấn đề không mang tính thời sự bằng các vấn đề về môi trường, kinh tế hay an sinh xã hội Tuy nhiên, trong xã hội bùng nổ thông tin như hiện nay, việc phát triển dịch vụ thông tin nhằm phục vụ các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo là yêu cầu hết sức cấp thiết Chính vì vậy, căn cứ vào tính chất của vấn đề, quá trình thực thi chính sách phát triển dịch vụ thông tin KH&CN cần phải căn cứ vào sự phát triển của KH&CN trên thế giới và của Việt Nam nhằm nâng cao hiệu quả thực thi

- Mối quan hệ giữa các đối tượng thực thi

Các cơ quan quản lý nhà nước về thông tin KH&CN tại trung ương (Bộ KH&CN, Cục Thông tin KH&CN quốc gia) và các cơ quan quản lý nhà nước

về thông tin KH&CN tại địa phương (Các Sở KH&CN) luôn có sự phối hợp chặt chẽ trong việc thực thi chính sách về thông tin KH&CN và dịch vụ thông tin KH&CN, nhằm tạo ra các dịch vụ thông tin KH&CN tốt nhất, phục vụ các đối tượng dùng tin Tuy nhiên, giữa người dùng tin là học sinh, sinh viên

và các tổ chức cung cấp dịch vụ thông tin KH&CN dường như vẫn còn khoảng cách Điều này có thể được lý giải bởi việc phát triển và cung cấp dịch vụ thông tin dành cho các đối tượng này chưa được đa dạng

- Môi trường thực thi chính sách