Bán đấu giá trong thi hành án dân sự (từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc) (LV thạc sĩ)Bán đấu giá trong thi hành án dân sự (từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc) (LV thạc sĩ)Bán đấu giá trong thi hành án dân sự (từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc) (LV thạc sĩ)Bán đấu giá trong thi hành án dân sự (từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc) (LV thạc sĩ)Bán đấu giá trong thi hành án dân sự (từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc) (LV thạc sĩ)Bán đấu giá trong thi hành án dân sự (từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc) (LV thạc sĩ)Bán đấu giá trong thi hành án dân sự (từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc) (LV thạc sĩ)Bán đấu giá trong thi hành án dân sự (từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc) (LV thạc sĩ)Bán đấu giá trong thi hành án dân sự (từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc) (LV thạc sĩ)Bán đấu giá trong thi hành án dân sự (từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc) (LV thạc sĩ)Bán đấu giá trong thi hành án dân sự (từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc) (LV thạc sĩ)
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
-/ -
BỘ NỘI VỤ -/ - HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Trang 2Luận văn được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS VŨ ĐỨC ĐÁN
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn,
Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phòng họp 204 Nhà A Hội trường bảo vệ Luận văn Thạc sĩ
Học viện Hành chính Quốc gia Số: 77, Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội Thời gian: vào hồi 16h30 ngày 3 tháng 7 năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại thư viện Học viện Hành chính Quốc gia
hoặc trên trang Web của Khoa Sau đại học,
Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Ở Việt Nam, bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự được quy định khá sớm, xuất hiện lần đầu tiên trong Pháp lệnh THADS ngày 28/8/1989 (Điều 28 quy định về bán đấu giá tài sản đã kê biên) Bán đấu giá tài sản trong THADS là một hình thức xử lý tài sản bị kê biên cưỡng chế và có thể coi là tiền thân của quy định về Bán đấu giá tài sản nói chung
Bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự là giai đoạn cuối cùng trong quá trình xử lý tài sản của người phải thi hành án khi bị cưỡng chế thi hành án để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp cho Nhà nước, tổ chức, cá nhân và để Bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực thi hành trên thực tế
Với vai trò quan trọng của Bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân
sự, Đảng và Nhà nước đã rất quan tâm và ngày càng hoàn thiện hệ thống chính sách và hệ thống pháp luật về Bán đấu giá tài sản, đặc biệt là bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự Kể từ pháp lệnh thi hành án dân sự năm 1989, đã có rất nhiều văn bản được ban hành, trong đó một số văn bản quan trọng như Luật Thi hành án dân sự năm 2008, Luật sửa đổi bổ sung Luật Thi hành án dân sự năm 2014; đặc biệt là sự ra đời của Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04 tháng 3 năm 2010 của Chính phủ về BĐGTS
(Sau đây gọi là Nghị định số 17/2010/NĐ-CP), ra đời trên cơ sở kế thừa
Nghị định số 05/2005/NĐ-CP ngày 18/01/2005 đã góp phần đưa công tác BĐGTS trong cả nước nói chung và trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc nói riêng
cơ bản đi vào nền nếp Việc triển khai thực hiện Nghị định số
17/2010/NĐ-CP, Luật Thi hành án dân sự và các văn bản hướng dẫn nhìn chung nhận được sự quan tâm, ủng hộ của các cấp, các ngành; trình
tự, thủ tục BĐGTS bảo đảm chặt chẽ và khách quan hơn, tính chuyên nghiệp của hoạt động bán đấu giá từng bước được nâng lên, chủ trương xã
Trang 4lý của Nhà nước đối với hoạt động BĐGTS tiếp tục được tăng cường Cùng với Nghị định số 17/2010/NĐ-CP, một số văn bản luật có liên quan như: Luật các tổ chức tín dụng 2010, Luật Đất đai năm 2013, Luật xử lý vi phạm hành chính 2012 được ban hành trong những năm gần đây đã chứa đựng nhiều tư duy pháp lý mới đáp ứng yêu cầu Nghị quyết số 08 - NQ/TW ngày 02 tháng 01 năm 2002 của Bộ Chính trị về Một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới (Sau đây gọi là Nghị quyết
số 08 - NQ/TW), Nghị quyết số 48 - NQ/TW ngày 24 tháng 5 năm 2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến 2010, định hướng đến năm 2020 (Sau đây gọi là Nghị quyết
số 48 - NQ/TW) và Nghị quyết số 49 - NQ/TW ngày 02 tháng 6 năm 2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến 2020 (Sau đây gọi là Nghị quyết số 49 - NQ/TW)
Dưới góc độ thực tiễn, sau hơn 25 năm triển khai thực thi hoạt động bán đấu giá tài sản trong THADS ở Việt Nam, pháp luật điều chỉnh trong lĩnh vực này cũng đang dần được hoàn thiện, hoạt động bán đấu giá tài sản trong THADS đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận, góp phần vào việc giảm số lượng án dân sự chuyển kỳ sau, quyền và lợi ích của các bên trong hoạt động thi hành án nhìn chung được bảo đảm Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, khi thực hiện bán đấu giá tài sản trong THADS vẫn còn gặp một số khó khăn, vướng mắc nhất định và cũng là bài toán nan giải cho cả Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản và các cơ quan thi hành án dân sự như: Tâm lý của khách hàng ngại mua tài sản thi hành án; Tài sản bán đấu giá thành nhưng không bàn giao được hoặc kéo dài việc bàn giao gây bức xúc trong dư luận xã hội, quyền lợi của các bên trong quan hệ bán đấu giá tài sản thi hành án chưa đảm bảo và ngay cả uy tín của các tổ chức bán đấu giá tài sản cũng bị ảnh hưởng; Dừng bán đấu giá do người phải thi hành án chuộc lại tài sản… Những khó khăn vướng mắc trên có nhiều nguyên nhân, một trong những nguyên nhân quan trọng
đó là do hành lang pháp lý cho hoạt động này chưa thực sự hoàn thiện,
Trang 5đang bộc lộ nhiều điểm bất cập như một số quy định về trình tự, thủ tục bán đấu giá còn thiếu cụ thể, không rõ ràng dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau, chế tài đối với đội ngũ đấu giá viên vi phạm nguyên tắc nghề nghiệp còn chưa phù hợp v.v
Dưới góc độ lý luận, trong những năm qua đã có không ít những công trình nghiên cứu về Bán đấu giá tài sản nói chung và bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự nói riêng, nhưng mỗi công trình nghiên cứu được tìm hiểu ở các khía cạnh, các quy định khác nhau của pháp luật nói chung, cho đến nay tại tỉnh Vĩnh Phúc chưa có một đề tài nào nghiên cứu một cách đầy đủ và có hệ thống về bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự
Xuất phát từ những lý do trên với mục đích nghiên cứu làm sáng tỏ thực trạng bán đấu giá tài sản trong THADS trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc;
tác giả chọn nghiên cứu đề tài “Bán đấu giá tài sản trong Thi hành án
dân sự - từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc” từ đó đề xuất các giải pháp nhằm
nâng cao kết quả thực hiện bán đấu giá trong THADS trong thời gian tới
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong những năm gần đây, trước yêu cầu đổi mới đất nước, cải cách hành chính và cải cách tư pháp đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học pháp lý đề cập đến vấn đề bán đấu giá tài sản và Chính sách công dưới nhiều góc độ khác nhau được thể hiện dưới nhiều hình thức như: sách chuyên khảo, giáo trình, bài báo, bài đăng tạp chí, đề tài khoa học, Có thể khái quát một số công trình tiêu biểu liên quan đến vấn đề nghiên cứu như:
2.1 Nhóm các công trình nghiên cứu về bán đấu giá tài sản
- Tập bài giảng đào tạo nghề đấu giá của Lê Thu Hà [14]
- Tài liệu hội nghị trực tuyến sơ kết 04 năm thi hành Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 4/3/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản của
Bộ Tư pháp [6]
- Hoàn thiện pháp luật về bán đấu giá tài sản ở Việt Nam của
Trang 6- Một số vấn đề về quản lý nhà nước đối với hoạt động bán đấu giá tài sản ở Việt Nam hiện nay của Nguyễn Thị Thanh Nga [19]
- Bán đấu giá tài sản – Một số vấn đề lý luận và thực tiễn của Đặng Thị Tâm [24]
- Kinh nghiệm bán đấu giá tài sản qua thực tiễn ở Vĩnh Phúc của Nguyễn Việt Hùng [16]
Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật bán đấu giá tài sản
ở Việt Nam” của Nguyễn Thị Minh [18]
2.2 Nhóm các công trình nghiên cứu về Chính sách công
- Tìm hiểu về khoa học chính sách công của Hồ Văn Thông [31]
- Giáo trình hoạch định và phân tích chính sách công ” của
PGS.TS.Nguyễn Hữu Hải [32]
- Giáo trình Hành chính nhà nước của PGS.TS.Nguyễn Hữu Hải [33]
- Đại cương về phân tích chính sách công của PGS.TS.Nguyễn Hữu Hải và TS Lê Văn Hòa [34]
- Chính sách công : PGS.TS.Lê Chi Mai [35]
- Chính sách công: Cơ sở lý luận của PGS.TS.Nguyễn Đăng Thành [36]
- Chính sách công ở Việt Nam: Lý luận và thực tiễn của TS.Đặng
Ngọc Lợi [37]
- Chính sách công - Những vấn đề cơ bản của PGS.TS.Nguyễn Hữu
Hải [38]
* Nhận xét về các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Từ những công trình nghiên cứu được đề cập trên đây, có thể thấy rằng về cơ bản các công trình nghiên cứu này đã đề cập được những nội dung lý luận và thực tiễn về Chính sách công và Bán đấu giá trong THADS ở Việt Nam Qua các công trình đó có thể rút ra một số nội dung sau đây:
Thứ nhất, các công trình nghiên cứu về chính sách công đã đề cập
đến khái niệm, đặc điểm, vai trò và phân loại chính sách công; Nội dung
Trang 7và chu trình chính sách công; Hoạch định chính sách công; Tổ chức thực thi chính sách công; Phân tích chính sách công; Đánh giá chính sách công Những nghiên cứu này là nguồn tài liệu tham khảo quan trọng để tác giả
có thể làm rõ những nội dung cơ bản của vấn đề chính sách công
Thứ hai, các công trình nghiên cứu liên quan đến Bán đấu giá tài sản
phần nào đã nghiên cứu được một số cơ sở lý luận khoa học và thực tiễn trong lĩnh vực BĐGTS, như lý luận về BĐGTS; hoàn thiện pháp luật về pháp luật BĐGTS; quản lý nhà nước về BĐGTS; những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động BĐGTS Những công trình nghiên cứu khoa học trên đã giúp cho tác giả có được cách tiếp cận để tiếp tục kế thừa nghiên cứu, bổ sung thêm về cơ sở lý luận và thực tiễn để tác giả nghiên cứu và hoàn thiện đề tài khoa học của mình
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích
- Nhằm làm rõ những vấn đề trong quá trình thực thi công tác bán đấu giá tài sản trong THADS từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc, qua đó tìm ra ưu điểm và những khó khăn tồn tại trong quá trình bán đấu giá tài sản trên địa bàn tỉnh để đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả công tác bán đấu giá trong THADS những năm tiếp theo
Trang 8pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả của bán đấu giá tài sản trong THADS trong những năm tiếp theo
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu đề tài là những vấn đề về: Thực hiện bán đấu giá tài sản trong THADS tại tỉnh Vĩnh Phúc, từ khi thực hiện Nghị định số 17/2010/NĐ-CP đến nay
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp luận
Luận văn Bán đấu giá trong THADS từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc được nghiên cứu dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Các phương pháp nghiên cứu cụ thể được sử dụng trong luận văn bao gồm:
Thứ nhất, phương pháp thu thập thông tin:
Phân tích và tổng hợp được sử dụng để thu thập và khai thác thông tin từ các nguồn có sẵn liên quan đến đề tài nghiên cứu, bao gồm các văn kiện, tài liệu, Nghị quyết, Quyết định của Đảng, Nhà nước, bộ ngành ở Trung ương và địa phương, các công trình nghiên cứu, các báo cáo, tài liệu thống kê của chính quyền, ban ngành đoàn thể, tổ chức, cá nhân liên quan
Trang 9trực tiếp hoặc gián tiếp bán đấu giá tài sản trong THADS trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
Thứ hai,phương pháp thống kê:
Dựa trên các thông tin, số liệu mà luận văn có thể thu thập được từ các nguồn thông tin đáng tin cậy, phương pháp thống kê được tác giả sử dụng để phân tích thực trạng thực hiện bán đấu giá tài sản trong THADS trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
Thứ ba, phương pháp so sánh:
Phương pháp so sánh được sử dụng để đối chiếu, so sánh hiện trạng trước và sau khi thực hiện bán đấu giá tài sản trong THADS trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn từ năm 2010 đến nay Bên cạnh đó phương pháp này giúp phát hiện những đặc trưng cơ bản trong quá trình triển khai thực hiện chương trình, làm cơ sở đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm phát huy hiệu quả của bán đấu giá tài sản trong THADS từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc
6 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của luận văn
6.1 Ý nghĩa lý luận
Hệ thống hóa lý luận về thực hiện Bán đấu giá trong THADS
Trong đó, luận văn tập trung chủ yếu vào giai đoạn từ khi thực hiện Nghị định số 17/2010/NĐ-CP đến nay trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc Từ đó, góp phần hoàn thiện hệ thống cơ sở lý luận về Bán đấu giá trong THADS trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ góp phần bổ sung căn cứ khoa học cho tỉnh Vĩnh Phúc trong quá trình tổ chức thực hiện Bán đấu giá tài sản trong những năm tiếp theo
Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ là nguồn tư liệu góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận và thực tiễn về bán đấu giá tài sản trong THADS và là nguồn tham khảo cho các tổ chức BĐGTS chuyên nghiệp và các cơ quan,
Trang 10tổ chức, cá nhân liên quan trong quá trình chỉ đạo, kiểm tra, giám sát về BĐGTS trên địa bàn Tỉnh Vĩnh Phúc
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm 3 chương, 11 tiết
Trang 11Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN
TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
1.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ VÀ BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN
1.1.1 Khái niệm thi hành án dân sự và bán đấu giá tài sản
1.1.1.1 Khái niệm thi hành án dân sự
Thi hành án dân sự là việc tổ chức thi hành các bản án, quyết định được đưa ra thi hành theo quy định của các cơ quan, tổ chức có thẩm
quyền nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức
1.1.1.2 Khái niệm bán đấu giá tài sản
Bán đấu giá tài sản là hình thức mua bán tài sản thực hiện công khai theo trình tự, thủ tục luật định và được tiến hành qua phương thức trả giá lên, người trả giá cao nhất không thấp hơn giá khởi điểm là người mua được tài sản Do các tổ chức bán đấu giá có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật thực hiện, nhằm chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của người có tài sản hoặc người có quyền định đoạt tài sản của người khác sang người mua tài sản trả giá cao nhất
1.1.2 Đặc điểm thi hành án dân sự và bán đấu giá tài sản
1.1.2.1 Đặc điểm thi hành án dân sự
- Nội dung chủ yếu của thi hành án dân sự mang tính tài sản, dựa trên bản án, quyết định của tòa án, nó gắn liền với việc giải quyết vụ án Chính
vì vậy thi hành án dân sự không thể coi thuần túy là một thủ tục hành chính đơn thuần, do đó giai đoạn thi hành án dân sự vẫn được nghiên cứu như một bộ phận của pháp luật tố tụng dân sự
Tuy nhiên, nếu xét một số tiên chí dưới đây thì thi hành án dân sự khó hội tụ những đặc trung của một giai đoạn tố tụng độc lập
1.1.2.2 Đặc điểm bán đấu giá tài sản
- Chủ thể bán đấu giá tài sản chuyên nhiệp là doanh nghiệp có chức
Trang 12- Về phương thức bán đấu giá tài sản là có nhiều người tham gia (từ hai người trở lên)
- Về nội dung bán đấu giá tài sản
- Về phương thức đề nghị giao kết hợp đồng được thể hiện bằng miệng (lời nói) hoặc bằng hành vi
1.2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH CÔNG
1.2.1 Khái niệm Chính sách công
Có nhiều cách hiểu khác nhau, song có thể hiểu chính sách công là chương trình hành động của nhà nước nhằm giải quyết các vấn đề cụ thể hay chính sách công chính là tập hợp các văn bản, được quyết định bởi chủ thể nắm quyền lực nhà nước, nhằm định hướng theo mục đích nhất định,
để giải quyết những vấn đề mà xã hội quan tâm
1.2.2 Tổ chức thực thi trong chu trình chính sách
Chu trình chính sách theo mô hình của các nước trên thế giới gồm 5 giai đoạn:
Giai đoạn 1: thiết lập chương trình nghị sự là quá trình mà các vấn đề công được trở thành sự quan tâm của Nhà nước và đưa vào chương trình nghị sự
Giai đoạn 2: Xây dựng dự thảo chính sách là quá trình người soạn thảo sử dụng các phương pháp, cách thức để biểu đạt nội dung của chính sách, trước khi chính sách đó được trình lên cơ quan có thẩm quyền để chờ thông qua
Giai đoạn 3: Quyết định chính sách là quá trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền thảo luận, tiến tới thống nhất về các nội dung trong dự thảo chính sách và biểu quyết để thông qua dự thảo chính sách, ký ban hành chính sách
Giai đoạn 4: Thực thi chính sách là quá trình đưa chính sách vào thực tiễn để các đối tượng cùng tham gia thực hiện
Giai đoạn 5: Đánh giá chính sách là việc xem xét trung thực kết quả đầu ra các hoạt động trong chu trình chính sách công, nhận định có hệ thống những tác động do việc thực hiện các giải pháp chính sách mang lại
Trang 13và so sánh nó với mục tiêu ban đầu để xác định mức độ đạt được mục tiêu mong muốn về lượng và chất[35, tr.319]
Ở Việt Nam hiện nay, chu trình chính sách thường được chia làm 3 giai đoạn: Hoạch định chính sách, tổ chức thực thi chính sách, đánh giá chính sách
1.2.2.2.Thực thi chính sách
Tổ chức thực thi chính sách đưa ra là toàn bộ quá trình hoạt động của các chủ thể theo các cách thức khác nhau nhằm hiện thực hóa nội dung chính sách công một cách hiệu quả [35, tr.127]
Giai đoạn thực thi chính sách đóng vai trò rất quan trọng.Các chính sách sau khi được thông qua đều phải tổ chức thực thi Nếu thiếu công đoạn này thì chu trình chính sách không thể tồn tại; nếu không có việc thực thi chính sách để đạt được những kết quả nhất định thì những chủ trương, chế độ chỉ là những khẩu hiệu Nếu công tác tổ chức thực thi chính sách không tốt sẽ dẫn đến thiếu lòng tin Quá trình tổ chức thực thi chính sách góp phần hoàn chỉnh bổ sung chính sách: có những vấn đề trong giai đoạn hoạch định chính sách chưa phát sinh, bộc lộ hoặc đã phát sinh nhưng các nhà hoạch định chưa nhận thấy, đến giai đoạn tổ chức thực thi mới phát hiện Quá trình thực thi chính sách với những hành động thực tiễn sẽ góp phần điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện chính sách phù hợp với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu của cuộc sống
Quá trình thực thi chính sách công chính là việc lần lượt thực hiện các bước sau:
Bước 1 là xây dựng kế hoạch triển khai thực thi chính sách,
Bước2 là tuyên truyền, phổ biến chính sách
Bước 3 là phân công phối hợp thực hiện chính sách
Bước 4 là theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện chính sách
Bước 5 là bước đánh giá tổng kết rút kinh nghiệm
1.3 CHÍNH SÁCH BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ