Kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình (tt)

Kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình (LV thạc sĩ)Kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình (LV thạc sĩ)Kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình (LV thạc sĩ)Kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình (LV thạc sĩ)Kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình (LV thạc sĩ)Kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình (LV thạc sĩ)Kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình (LV thạc sĩ)Kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình (LV thạc sĩ)Kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình (LV thạc sĩ)Kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình (LV thạc sĩ)Kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình (LV thạc sĩ)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

-/ -

BỘ NỘI VỤ -/ - HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Luận văn được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS VŨ ĐỨC ĐÁN

Phản biện 1: PGS.TS Lê Thị Hương

Phản biện 2: TS Nguyễn Quang Thái

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn,

Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phòng họp 402C nhà A Hội trường bảo vệ Luận văn Thạc sĩ

Học viện Hành chính Quốc gia Số: 77, Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội Thời gian: vào hồi 9h ngày 4 tháng 8 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại thư viện Học viện Hành chính Quốc gia

hoặc trên trang Web của Khoa Sau đại học,

Học viện Hành chính Quốc gia

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài luận văn

Công tác kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật là một hoạt động có

ý nghĩa quan trọng nhằm xem xét, phát hiện và loại bỏ các văn bản có nội dung sai trái hoặc không phù hợp, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, hợp lý và thống nhất

của hệ thống pháp luật

Trong thời gian qua, công tác kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật

ở tỉnh Thái Bình đã được các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo thực hiện và đạt được những kết quả quan trọng Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn tồn tại nhiều văn bản trái pháp luật, vi phạm các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân Công tác kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật vẫn chưa thực sự được chú trọng đúng mức Thông qua việc nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác kiểm tra và xử

lý văn bản quy phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh Thái Bình, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác này, tôi xin chọn đề tài “ Kiểm tra và

xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình” để làm luận văn của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Trên thực tế đã có nhiều công trình nghiên cứu, bài viết liên quan đến đề tài kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật, tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu cụ thể, chuyên sâu về vấn đề kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp

xuất phương hướng, giải pháp nhằm tăng cường hoạt động kiểm tra và xử lý văn

bản QPPL trên địa bàn tỉnh Thái Bình

3.2 Nhiệm vụ

- Nghiên cứu một số vấn đề lý luận về văn bản quy phạm pháp luật để làm

cơ sở cho việc nghiên cứu đối tượng của hoạt động kiểm tra, xử lý;

- Nghiên cứu cơ sở pháp lý và thực trạng hoạt động kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật

- Đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm

tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật nói chung, trên địa bàn tỉnh Thái Bình nói riêng

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của đề tài tập trung vào kiểm tra và xử lý văn bản quy

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở sử dụng phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin (chủ nghĩa duy vật lịch sử và chủ nghĩa duy vật biện chứng), tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm, chủ trương của Đảng và pháp luật của nhà nước Việt Nam về tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước trong lĩnh vực ban hành, kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật

Luận văn cũng vận dụng những phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh những kết quả trong hoạt động kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Đề tài hệ thống hóa những vấn đề lý luận chung về kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật, đánh giá thực trạng hoạt động kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình thời gian qua, từ đó nêu những giải pháp để góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo; Luận văn có 3 chương chính:

Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm tra và xử lý văn bản QPPL của chính

quyền địa phương

Chương 2: Thực trạng kiểm tra và xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương ở tỉnh Thái Bình

Chương 3: Phương hướng và giải pháp tăng cường kiểm tra và xử lý văn bản

QPPL của chính quyền địa phương ở tỉnh Thái Bình

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TRA VÀ XỬ LÝ VĂN BẢN QUY PHẠM

PHÁP LUẬT CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

1.1 Khái niệm, đặc điểm văn bản QPPL của chính quyền địa phương

1.1.1 Khái niệm văn bản QPPL của chính quyền địa phương

Ở Việt Nam, văn bản quy phạm pháp luật đã trở thành một thuật ngữ pháp lý được sử dụng thường xuyên trong nghiên cứu và thực tiễn ban hành văn bản quy phạm pháp luật Khái niệm “văn bản quy phạm pháp luật” đã có sự phát triển qua các giai đoạn khác nhau gắn với các Luật: Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 1996, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân năm 2004, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm

2008, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 Văn bản QPPL của chính quyền địa phương cũng là văn bản QPPL, tuy nhiên thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục ban hành có những đặc điểm riêng, phạm vi hẹp hơn so với văn bản QPPL nói chung

Văn bản QPPL của chính quyền địa phương là văn bản có chứa quy phạm pháp luật, do HĐND, UBND ban hành theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục pháp luật quy định để quy định những vấn đề được luật giao

1.1.2 Đặc điểm văn bản QPPL của chính quyền địa phương

Thứ nhất, văn bản QPPL của chính quyền địa phương do chủ thể có thẩm quyền ban hành

Thứ hai, văn bản QPPL của chính quyền địa phương phải được ban hành theo đúng hình thức, trình tự, thủ tục quy định

Thứ ba, văn bản QPPL của chính quyền địa phương được áp dụng nhiều lần,

đối với nhiều đối tượng, có hiệu lực trong phạm vi địa phương

Thứ tư, văn bản QPPL của chính quyền địa phương là văn bản có chứa QPPL

1.1.3 Các loại văn bản QPPL của chính quyền địa phương

Theo Luật Ban hành văn bản QPPL năm 2015 thì hệ thống văn bản QPPL của chính quyền địa phương gồm :

- Nghị quyết của Hội đồng nhân dân các cấp;

- Quyết định của UBND các cấp

1.2 Khái quát chung về kiểm tra và xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương

1.2.1 Khái niệm kiểm tra và xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương

Kiểm tra và xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương là việc việc xem xét, đánh giá, kết luận về tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất của văn bản QPPL được kiểm tra từ đó đưa hình thức xử lý đối với văn bản QPPL trái pháp luật và cơ quan, cá nhân ban hành văn bản trái pháp luật theo đúng thẩm quyền,

1.2.2 Nguyên tắc kiểm tra và xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương

Thứ nhất, phải đảm bảo tính toàn diện, kịp thời, khách quan, công khai,

minh bạch

Thứ hai, bảo đảm đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục

Thứ ba, kết hợp giữa việc kiểm tra của cơ quan, người có thẩm quyền với

việc tự kiểm tra của cơ quan, người ban hành văn bản

Thứ tư, bảo đảm sự phối hợp giữa các cơ quan có liên quan

Thứ năm, không được lợi dụng việc kiểm tra, xử lý văn bản vì mục đích vụ

lợi, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan, người có thẩm quyền ban hành văn bản và can thiệp vào quá trình xử lý văn bản trái pháp luật

Thứ sáu, cơ quan, người có thẩm quyền kiểm tra, xử lý văn bản chịu trách

nhiệm về kết luận kiểm tra và quyết định xử lý văn bản

1.2.3 Phương thức và nội dung kiểm tra văn bản QPPL của chính quyền địa phương

1.2.3.1 Phương thức kiểm tra văn bản QPPL của chính quyền địa phương

Thứ nhất, phương thức tự kiểm tra văn bản: là hoạt động kiểm tra của cơ

quan, người có thẩm quyền ban hành văn bản đối với chính văn bản do mình ban hành ra

Thứ hai, kiểm tra văn bản theo thẩm quyền

1.2.3.2 Nội dung kiểm tra văn bản QPPL của chính quyền địa phương

Nội dung kiểm tra văn bản QPPL được quy định tại Điều 104 của Nghị định 34/2016/NĐ-CP bao gồm: kiểm tra về thẩm quyền ban hành văn bản gồm kiểm tra thẩm quyền về hình thức và kiểm tra thẩm quyền về nội dung; kiểm tra về nội dung của văn bản; kiểm tra về căn cứ ban hành; thể thức, kỹ thuật trình bày; trình tự, thủ tục xây dựng, ban hành văn bản

1.3.4 Các hình thức xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương

Theo quy định pháp luật, có hai hình thức xử lý đó là xử lý đối với văn bản trái pháp luật và xử lý đối với cơ quan, người đã ban hành văn bản trái pháp luật đó

1.2.4 Thẩm quyền, quy trình kiểm tra và xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương

1.2.4.1 Thẩm quyền kiểm tra và xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương

- Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật do mình ban hành; Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp trên kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật do Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp dưới ban hành

Khi phát hiện văn bản quy phạm pháp luật do mình ban hành trái pháp luật thì Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân có trách nhiệm tự mình bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật do Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện tổ chức kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật do Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã ban hành

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đình chỉ việc thi hành nghị quyết trái pháp luật của Hội đồng nhân dân cấp huyện và đề nghị Hội đồng nhân dân cấp tỉnh bãi bỏ

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện đình chỉ việc thi hành nghị quyết trái pháp luật của Hội đồng nhân dân cấp xã và đề nghị Hội đồng nhân dân cấp huyện bãi bỏ

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp trên trực tiếp đình chỉ việc thi hành, bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản quy phạm pháp luật trái pháp luật của Ủy ban nhân dân cấp dưới

1.2.4.2 Quy trình kiểm tra và xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương

* Quy trình tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật

Bước một, gửi văn bản tự kiểm tra đi

Bước hai, tiếp nhận văn bản tự kiểm tra

Bước ba, tiến hành tự kiểm tra văn bản

Bước bốn, lãnh đạo của cơ quan tự kiểm tra văn bản có trách nhiệm xem xét

báo cáo đã nhận, họp, quyết định các phương án và báo cáo lại với cơ quan có thẩm quyền kiểm tra về kết quả tự kiểm tra và kiến nghị xử lý văn bản quy phạm pháp luật có nội dung trái pháp luật (nếu có)

* Quy trình kiểm tra văn bản theo thẩm quyền

Bước một, tiếp nhận văn bản thuộc đối tượng kiểm tra

Bước hai, thủ trưởng cơ quan kiểm tra văn bản phân công người kiểm tra

văn bản

Bước ba, người kiểm tra văn bản tiến hành xem xét, đánh giá tính hợp hiến,

hợp pháp, tính thống nhất của văn bản được kiểm tra

Bước bốn, báo cáo kết quả kiểm tra văn bản và đề xuất hướng xử lý

Bước năm, kết luận kiểm tra văn bản

* Quy trình kiểm tra văn bản theo địa bàn

Khi phát hiện văn bản có dấu hiệu trái pháp luật, ảnh hưởng lớn đến kinh tế -

xã hội, nếu thấy cần thiết, cơ quan, người có thẩm quyền kiểm tra văn bản quyết định thành lập Đoàn kiểm tra văn bản theo địa bàn tại cơ quan ban hành văn bản

Đoàn kiểm tra tiến hành kiểm tra, kết luận, kiến nghị hoặc báo cáo cơ quan, người có thẩm quyền xem xét, kiến nghị việc xử lý văn bản trái pháp luật; đồng thời kiến nghị xem xét trách nhiệm của cơ quan, người xây dựng, ban hành văn bản trái pháp luật

* Quy trình kiểm tra văn bản theo chuyên đề, ngành, lĩnh vực

Khi xét thấy cần thiết, cơ quan, người có thẩm quyền kiểm tra văn bản quyết định thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành để thực hiện kiểm tra văn bản theo chuyên đề hoặc theo ngành, lĩnh vực thuộc thẩm quyền kiểm tra

Đoàn kiểm tra liên ngành thực hiện kiểm tra văn bản theo chuyên đề hoặc theo ngành, lĩnh vực có trách nhiệm tổ chức thực hiện và phối hợp với cơ quan chủ trì kiểm tra, cơ quan, địa phương nơi có văn bản được kiểm tra thực hiện theo kế hoạch kiểm tra văn bản đã được phê duyệt; kết luận và kiến nghị hoặc báo cáo cơ quan, người có thẩm quyền kiến nghị việc xử lý đối với các nội dung kiểm tra; báo cáo cơ quan chủ trì kiểm tra về kết quả kiểm tra văn bản của Đoàn kiểm tra

* Quy trình kiểm tra văn bản có nội dung thuộc bí mật nhà nước

Việc kiểm tra các văn bản có nội dung thuộc bí mật nhà nước thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước và các quy định pháp luật có liên quan

* Quy trình xử lý văn bản quy phạm pháp luật

Quy trình xử lý văn bản quy phạm pháp luật trái pháp luật được thực hiện theo quy định tại Tiểu mục 3,4,5 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm

đã ban hành văn bản trái pháp luật đó; góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật

1.2.5.2 Ý nghĩa của kiểm tra, xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương

Kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật góp phần đảm bảo tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính hợp lý, thống nhất của hệ thống pháp luật; góp phần nâng cao chất lượng quy trình xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật; bảo đảm tính khả thi của văn bản quy phạm pháp luật; đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến kiểm tra và xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến kết quả kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật, đó là: Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến kiểm tra và

xử lý văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương; sự quan tâm của các cấp, các ngành đối với công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật; năng lực đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm

pháp luật; yếu tố tài chính, việc ứng dụng công nghệ thông tin

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Văn bản QPPL của chính quyền địa phương là công cụ hữu hiệu giúp cho các cơ quan nhà nước ở địa phương thực hiện chức năng quản lý nhà nước được thuận lợi và hiệu quả

Kiểm tra văn bản QPPL của chính quyền địa phương là việc xem xét, đánh giá, kết luận về tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất của văn bản QPPL của chính quyền địa phương được kiểm tra Hoạt động kiểm tra văn bản QPPL của chính quyền địa phương có các hình thức: tự kiểm tra, kiểm tra theo thẩm quyền, kiểm tra khi nhận được yêu cầu, kiến nghị của các cơ quan, tổ chức, cá nhân phát hiện văn bản có dấu hiệu trái pháp luật, kiểm tra đột xuất

Xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương là việc các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền xem xét, đánh giá, quyết định các hình thức xử lý đối với văn bản trái pháp luật theo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và hình thức do pháp luật quy định

Kiểm tra và xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương là việc việc xem xét, đánh giá, kết luận về tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất của văn bản QPPL được kiểm tra từ đó đưa hình thức xử lý đối với văn bản QPPL trái pháp luật và cơ quan, cá nhân ban hành văn bản trái pháp luật theo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và hình thức do pháp luật quy định

Hoạt động xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương có các hình thức: đình chỉ việc thi hành một phần hoặc toàn bộ văn bản, bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản, đính chính văn bản và xử lý trách nhiệm đối với cơ quan, người

đã ban hành văn bản trái pháp luật

Kiểm tra, xử lý văn bản là hoạt động có ý nghĩa quan trọng đối với quản lý nhà nước, gớp phần phát hiện, loại bỏ những văn bản trái pháp luật, từ đó đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho cơ quan, tổ chức, cá nhân; đồng thời nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Vì thế, khi tiến hành kiểm tra, xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương cần tuân thủ theo đúng các nguyên tắc, trình tự, thủ tục do pháp luật quy định Chương 1 đã tổng quan về kiểm tra, xử lý văn bản QPPL, từ đó là căn cứ, cơ sở cho việc xem xét, đánh giá thực trạng kiểm tra, xử lý văn bản QPPL ở tỉnh Thái Bình

Chương 2 THỰC TRẠNG KIỂM TRA VÀ XỬ LÝ VĂN BẢN QPPL CỦA CHÍNH

QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG Ở TỈNH THÁI BÌNH

2.1 Khái quát những vấn đề tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Thái Bình và

tổ chức bộ máy thực hiện kiểm tra, xử lý văn bản QPPL ở tỉnh Thái Bình

2.1.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Bình có liên quan đến kiểm tra và xử lý văn bản QPPL

Thái Bình là một tỉnh ven biển ở đồng bằng sông Hồng, miền Bắc Việt Nam Trung tâm tỉnh là thành phố Thái Bình cách thủ đô Hà Nội 110 km về phía đông nam, cách thành phố Hải Phòng 70 km về phía tây nam

Tình hình phát triển kinh tế - xã hội những năm gần đây trên địa bàn tỉnh có nhiều khởi sắc và đạt được nhiều thành tựu

Tỉnh Thái Bình có 286 đơn vị cấp xã gồm 10 phường, 9 thị trấn và 267 xã Thái Bình được chia thành 7 huyện và 1 thành phố trực thuộc là: thành phố Thái Bình, huyện Hưng Hà, huyện Đông Hưng, huyện Thái Thụy, huyện Tiền Hải, huyện Quỳnh Phụ, huyện Kiến Xương, huyện Vũ Thư

Dân số của tỉnh là 1.786.000 người với mật độ dân số 1196,7 người/ km² (năm 2016)

2.1.2 Khái quát về tổ chức bộ máy thực hiện kiểm tra, xử lý văn bản QPPL ở tỉnh Thái Bình

* Sở Tư pháp tỉnh Thái Bình

Hiện nay, Sở Tư pháp tỉnh Thái Bình gồm 08 phòng chuyên môn, nghiệp vụ (xem Bảng 2.1) Trong đó, phòng Xây dựng và kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật là đơn vị được giao tham mưu cho Lãnh đạo Sở giúp Ủy ban nhân dân tỉnh về công tác xây dựng và kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật

Bảng 2.1 Số lượng công chức các phòng, ban thuộc Sở Tư pháp tỉnh Thái Bình tính đến tháng 3/2017

07 Phòng QLXL vi phạm HC và theo dõi thi hành pháp luật 04

Nguồn: Sở Tư pháp tỉnh Thái Bình

- Đội ngũ cán bộ làm công tác văn bản ở cơ quan khác: Văn phòng các Sở thuộc UBND tỉnh bố trí 01 cán bộ kiêm nhiệm công tác tự kiểm tra văn bản; Văn phòng HĐND và UBND tỉnh có 02 người, Văn phòng HĐND và UBND cấp huyện có 14 người, Văn phòng HĐND và UBND cấp xã có 286 người

Về cơ bản, đội ngũ công chức làm công tác kiểm tra văn bản đã được đào tạo, bồi dưỡng đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ được giao

Việc xây dựng đội ngũ cộng tác viên còn hạn chế do kinh phí cho công tác này còn hạn hẹp và việc kiểm tra đôi lúc không được tiến hành thường xuyên Công tác tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ về kiểm tra, xử lý văn bản QPPL đã được thực hiện song chưa được tổ chức thường xuyên và hàng năm theo kế hoạch

Nhìn chung, những năm qua, UBND các cấp trên địa bàn tỉnh đã chú trọng, xây dựng và phát triển đội ngũ công chức làm công tác kiểm tra, xử lý văn bản

2.2 Số lượng văn bản QPPL đã ban hành và kết quả kiểm tra, xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương ở tỉnh Thái Bình

2.2.1 Số lượng văn bản QPPL đã ban hành của chính quyền địa phương

ở tỉnh Thái Bình

Trong những năm qua, công tác ban hành văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình luôn được các cấp, các ngành quan tâm, chú trọng, đảm bảo sự tuân thủ thống nhất với các quy định của cấp trên, là công cụ hữu hiệu cho hoạt động quản

lý nhà nước trên địa bàn tỉnh Đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác văn bản đang được củng cố và kiện toàn ở các cấp; công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn

để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, công chức được chú trọng

và thực hiện hàng năm Số lượng văn bản được ban hành tương đối lớn, nội dung trải đều các lĩnh vực khác nhau của đời sống kinh tế - xã hội, góp phần thể chế hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức thực hiện các quy định trên địa bàn tỉnh làm cho hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện hơn, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý xã hội bằng pháp luật

Kết quả ban hành văn bản quy phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh Thái Bình giai đoạn 2011 – 2016 như sau:

Bảng 2.2 Số lƣợng văn bản quy phạm pháp luật đƣợc ban hành ở tỉnh Thái Bình giai đoạn 2011 – 2016

Quyết định

Chỉ thị Nghị

quyết

Quyết định

Chỉ thị Nghị

quyết

Quyết định

Nguồn: Sở Tư pháp tỉnh Thái Bình

Nhìn chung, quy trình, thủ tục xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật ở tỉnh Thái Bình được thực hiện khá nghiêm túc từ khâu lập chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; bổ sung chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; phân công tổ chức soạn thảo văn bản; nghiên cứu, đánh giá thực trạng các quan hệ xã hội cần ban hành văn bản để điều chỉnh; sưu tầm, đối chiếu các văn bản, tài liệu có liên quan; lấy ý kiến của các cấp, các ngành và đối tượng chịu tác động trực tiếp của văn bản; giải trình, tiếp thu ý kiến đóng góp; thẩm định; tiếp thu ý kiến thẩm định; trình ký ban hành; đăng Công báo, niêm yết công khai, đưa tin trên phương tiện thông tin đại chúng và gửi đến cơ quan có thẩm quyền kiểm tra theo quy định Việc tổ chức thực hiện, kiểm tra việc thực hiện văn bản quy phạm pháp luật đều được tuân thủ khá chặt chẽ

Tuy nhiên, bên cạnh đó việc tuân thủ quy trình, thủ tục xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số hạn chế như:

- Ở cấp tỉnh:

Một số Sở, ngành chưa chủ động đề xuất danh mục các văn bản QPPL cần ban hành để tổng hợp vào Chương trình xây dựng văn bản QPPL trong năm, chưa chủ động xây dựng dự thảo văn bản theo Chương trình xây dựng văn bản QPPL, chưa tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục xây dựng văn bản như chưa tổ chức khảo sát, đánh giá thực trạng quan hệ xã hội trước khi xây dựng dự thảo; việc lấy ý kiến góp

ý vào dự thảo chưa đảm bảo thời gian theo quy định, đối tượng lấy ý kiến hẹp

- Ở cấp huyện:

+ Một số văn bản dự thảo chưa tổ chức lấy ý kiến góp ý của các cơ quan, đơn vị liên quan và đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của văn bản hoặc có lấy ý kiến nhưng đối tượng lấy ý kiến hẹp, thời gian lấy ý kiến không đảm bảo

+ Một số văn bản sau khi ban hành không được niêm yết công khai, không gửi đầy đủ cho Sở Tư pháp để kiểm tra theo quy định của pháp luật

+ Công tác lưu trữ văn bản sau khi ban hành của một số huyện còn hạn chế như: lưu trữ không đầy đủ, sắp xếp văn bản không theo thứ tự ban hành nên khó tìm kiếm, tra cứu văn bản

- Ở cấp xã:

Văn bản QPPL do HĐND, UBND cấp xã ban hành nội dung còn sơ sài, chưa sát với thực tế địa phương, còn nhiều sai sót về thể thức và kỹ thuật trình bày Việc lấy ý kiến tham gia vào dự thảo văn bản QPPL và việc tiếp thu ý kiến, chỉnh

lý dự thảo văn bản chưa được thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ, mang tính hình thức

Từ thực trạng ban hành văn bản quy phạm pháp luật như trên đòi hỏi cần phải thường xuyên tiến hành kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật để nâng cao chất lượng soạn thảo, ban hành văn bản cũng như nhằm đảm bảo các quyền, lợi ích hợp pháp của công dân

2.2.2 Kết quả kiểm tra và xử lý văn bản QPPL của chính quyền địa phương ở tỉnh Thái Bình

2.2.2.1 Về tổ chức thực hiện

Hàng năm, UBND tỉnh cũng ban hành các Kế hoạch thực hiện công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh để thực hiện, đồng thời hướng dẫn, yêu cầu các huyện, thành phố xây dựng các Kế hoạch kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật phù hợp với tình hình thực tế của từng địa phương

Ủy ban nhân dân các cấp cũng chú trọng chỉ đạo việc xây dựng, củng cố, kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh Tuy nhiên, việc bố trí biên chế thực hiện nhiệm

vụ kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật như hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế đặt ra, đặc biệt là cấp huyện

Hàng năm, kinh phí thực hiện công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật đều được bố trí cho các Sở, ban, ngành và các huyện, thành phố song mức chi còn thấp, chưa đáp ứng được mục tiêu, nhiệm vụ đặt ra

2.2.2.2 Tình hình kiểm tra văn bản QPPL của chính quyền địa phương

* Tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật

Từ năm 2011 - 2016, cấp tỉnh và cấp huyện trên địa bàn tỉnh đã tiến hành tự kiểm tra 51.709 văn bản, trong đó có 335 văn bản quy phạm pháp luật (xem Bảng 2.3) Qua kiểm tra đã phát hiện 61 văn bản QPPL trái pháp luật với những lỗi cơ bản như sau: sai sót về thể thức, kỹ thuật trình bày văn bản (38 văn bản); ghi số không đúng quy định (24 văn bản); chưa phù hợp với quy định của cấp trên như: (01 văn bản)

Bảng 2.3 Số lƣợng văn bản quy phạm pháp luật tự kiểm tra ở tỉnh Thái Bình từ năm 2011 – 2016

ĐVT: văn bản