Tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ từ thực tiễn thành phố Hà Nội (LV thạc sĩ)Tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ từ thực tiễn thành phố Hà Nội (LV thạc sĩ)Tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ từ thực tiễn thành phố Hà Nội (LV thạc sĩ)Tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ từ thực tiễn thành phố Hà Nội (LV thạc sĩ)Tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ từ thực tiễn thành phố Hà Nội (LV thạc sĩ)Tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ từ thực tiễn thành phố Hà Nội (LV thạc sĩ)Tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ từ thực tiễn thành phố Hà Nội (LV thạc sĩ)Tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ từ thực tiễn thành phố Hà Nội (LV thạc sĩ)Tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ từ thực tiễn thành phố Hà Nội (LV thạc sĩ)Tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ từ thực tiễn thành phố Hà Nội (LV thạc sĩ)Tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ từ thực tiễn thành phố Hà Nội (LV thạc sĩ)Tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ từ thực tiễn thành phố Hà Nội (LV thạc sĩ)
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
/
BỘ NỘI VỤ ./
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học : TS TRẦN HẬU THÀNH
Phản biện 1: ………
………
Phản biện 2: ……… ……
………
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phòng họp … , Nhà…………
- Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Số:… - Đường……… - Quận……… - TP………
Thời gian: vào hồi …… giờ …… tháng ….… năm 201
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Dân quân tự vệ là một lực lượng chiến lược trong chiến tranh nhân dân, quốc phòng toàn dân, làm nòng cốt cho toàn dân đánh giặc bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ địa phương
Đánh giá về vai trò Dân quân tự vệ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói "Dân quân tự vệ và du kích là lực lượng của toàn dân tộc, là lực lượng vô địch, là bức tường sắt của Tổ quốc Vô luận kẻ thù nào dù hung bạo đến đâu hễ đụng vào lực lượng đó, bức tường đó thì địch nào cũng phải tan rã”
Trong tình hình hiện nay, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta thực hiện hai nhiệm vụ xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc XHCN Chúng
ta phải đối phó với chiến lược "diễn biến hoà bình”, BLLĐ và sẵn sàng đánh thắng chiến tranh xâm lược của kẻ thù Do đó, lực lượng dân quân tự vệ là một trong những công cụ để bảo vệ độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ đất nước, bảo vệ Đảng, chính quyền, bảo vệ tính mạng và tài sản của Nhà nước và nhân dân tại địa phương, cơ sở
Hà Nội là thủ đô của nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Với vị trí chiến lược, tầm quan trọng đặc biệt của Thủ đô Hà Nội đối với cả nước, Theo đó, BTL Thủ đô Hà Nội là đơn vị trực thuộc Bộ Quốc phòng, đặt dưới sự quản lý, chỉ huy của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, chức năng tham mưu cho Đảng bộ, chính quyền thành phố Hà Nội thực hiện nhiệm vụ quốc phòng toàn dân và công tác quân sự địa phương; giúp Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Chủ tịch Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội thực hiện quản lý nhà nước về lĩnh vực quân sự, quốc phòng trên địa bàn; tổ chức thực hiện việc xây dựng, quản lý, chỉ huy các đơn vị thường trực và lực lượng dự bị động viên, dân quân, tự
vệ (DQTV) thuộc quyền
Tuy nhiên, công tác dân quân tự vệ tại thủ đô Hà Nội vẫn còn những hạn chế, bất cập cả về nhận thức, tổ chức thực hiện Trách
Trang 4nhiệm xây dựng, quản lý nhà nước về dân quân tự vệ của địa phương,
cơ quan, tổ chức còn hạn chế Công tác đăng ký, quản lý dân quân tự
vệ chưa chặt chẽ, gặp nhiều khó khăn Việc tổ chức xây dựng lực lượng dân quân tự vệ còn nhiều bất cập Chất lượng huấn luyện dân quân tự vệ có địa phương chưa bảo đảm Khả năng huy động, phối hợp của lực lượng dân quân tự vệ với các lực lượng khác trong tuần tra, canh gác, bảo vệ mục tiêu, xử trí các tình huống phức tạp ở địa phương còn chậm, hiệu quả chưa cao, v.v
Sở dĩ có tình hình trên, trước hết là do tính pháp lý của các quy định hiện hành về tổ chức lực lượng tự vệ chưa cao; giữa các luật chưa đồng bộ, thống nhất, dẫn đến việc tổ chức còn lúng túng cả về phương pháp và biện pháp tiến hành
Từ việc nghiên cứu, tổ chức thực hiện xây dựng lực lượng dân quân tự vệ những năm qua, đặt ra vấn đề cần thiết phải nghiên cứu đề
tài “Tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ - Từ thực tiễn thành
phố Hà Nội”
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Trong những năm gần đây, việc thực hiện luật dân quân tự vệ đã được các cấp quản lý từ Trung ương đến địa phương quan tâm, hiện
đã có những bài báo, đề án viết về thực hiện luật dân quân tự vệ như sau:
- Bài báo: “Thực hiện Luật Dân quân tự vệ ở Vĩnh Phúc”, tác giả
Đại tá Nguyễn Xuân Thuyết, Chỉ huy trưởng BCHQS Tỉnh, đăng trên tạp chí quốc phòng toàn dân, bài báo đã viết Luật Dân quân tự vệ được Quốc hội khoá XII thông qua tại Kỳ họp thứ 6, có hiệu lực thi hành từ ngày 01-7-2010 Đây là sự phát triển về tư duy quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc của Đảng ta; tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò chiến lược của lực lượng này đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc thời kỳ mới
Để sớm đưa Luật vào cuộc sống, tỉnh Vĩnh Phúc đã tích cực, chủ động
Trang 5đơn vị đi đầu trong tổ chức thực hiện Luật kịp thời, đạt chất lượng,
hiệu quả cao
- Đề án “xây dựng lực lượng dân quân tự vệ tỉnh Lạng Sơn giai
đoạn 2016-2020” Đề án là sự cụ thể hoá pháp luật về dân quân tự vệ,
là cơ sở pháp lý để thanh tra, kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết việc thực hiện công tác dân quân tự vệ trên địa bàn tỉnh
Đề án được thực hiện sẽ bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác dân quân tự vệ ở tất cả các cấp, các ngành trong tỉnh, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp của lực lượng dân quân tự vệ Thể hiện sự quan tâm, chăm lo của cấp
uỷ, chính quyền, các cấp, các ngành và nhân dân đối với lực lượng dân quân tự vệ Là cơ sở thực tiễn để nghiên cứu, đề nghị với Đảng, Nhà nước điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung những vấn đề vướng mắc, bất cập nảy sinh trong quá trình thực hiện pháp luật về dân quân tự vệ
- Bài báo “Phát triển Dân quân tự vệ Việt Nam – Kết quả và bài
học kinh nghiệm” trên báo quân đội nhân dân của Trung tướng
Nguyễn Duy Nguyên - Cục trưởng Cục Dân quân tự vệ (Bộ Tổng
tham mưu), bài báo đã tổng kết DQTV có vị trí chiến lược quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Xây dựng DQTV vững mạnh, rộng khắp để luôn có sự phát triển là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của các cấp, các ngành, các tổ chức đoàn thể xã hội Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, trực tiếp là của các cấp ủy Đảng, chính quyền cơ sở, để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của DQTV, phải nắm vững sự nghiệp đổi mới của đất nước
để điều chỉnh, bổ sung hệ thống văn bản pháp luật về DQTV, nghị định của Chính phủ và các văn bản hướng dẫn thi hành luật, các chỉ thị, mệnh lệnh, các quy định cụ thể của cấp trên, đồng thời phải căn cứ vào thực tiễn của mỗi địa phương, cơ sở, cơ quan, tổ chức, đơn vị để
tổ chức, xây dựng DQTV vững mạnh, thực sự là lực lượng nòng cốt trong đấu tranh chống “diễn biến hòa bình”, “bạo loạn lật đổ” của các
Trang 6thế lực thù địch ở cơ sở; sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi, bảo vệ vững chắc địa phương cơ sở, cơ quan, tổ chức, góp phần bảo
vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
- “Thống nhất, đồng bộ trong triển khai các văn bản pháp luật
về dân quân, tự vệ”, tác giả Nguyễn Duy Nguyên – Cục trưởng Cục
Dân quân tự vệ trên báo Quân đội nhân dân, ngày 31/8/2016, bài báo
đã viết những năm qua, Đảng và Nhà nước ta thường xuyên quan tâm
và có chủ trương, giải pháp xây dựng dân quân tự vệ (DQTV), giáo dục quốc phòng và an ninh (GDQPAN); từng bước bổ sung, xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật, nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về DQTV, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc
Tuy nhiên, luật dân quân tự vệ năm 2009 đã được ban hành thực hiện từ 2010 nhưng chưa có một công trình nào nghiên cứu một cách
cụ thể việc tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ tại một địa phương nhất định
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
3.1 Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu, khảo sát,
phân tích, đánh giá kỹ lưỡng thực trạng tổ chức thực hiện Luật Dân quân tự vệ từ thực tiễn thành phố Hà Nội, qua các quan điểm của Đảng và Nhà nước đề ra các giải pháp nhằm đảm bảo việc tổ chức thực hiện Luật Dân quân tự vệ đáp ứng yêu cầu bảo vệ và xây dựng tổ quốc
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu: Để đạt được những mục đích trên,
đề tài đi vào giải quyết các nhiệm vụ sau:
Một là: Làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về dân quân tự vệ
và quản lý nhà nước về dân quân tự vệ
Hai là: Đánh giá việc tổ chức thực hiện pháp luật về dân quân
tự vệ trên địa bàn thành phố Hà Nội thời gian qua
Trang 7Ba là: Đề xuất quan điểm, giải pháp nâng cao chất lượng tổ chức
thực hiện luật dân quân tự vệ trong thời gian tới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ Đồng thời, đánh giá kết quả tổ chức thực hiện luật dân quân tự vệ trên địa bàn thành phố Hà Nội
Đối tượng khảo sát chủ yếu là lực lượng dân quân tự vệ trên địa bàn thành phố Hà Nội
Về không gian
Nghiên cứu trên phạm vi thành phố Hà Nội
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài
5.1 Phương pháp luận
-trong thời kỳ đổi mới và hội nhập
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Tác giả sử dụng các phương pháp sau
- Phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp: Phương pháp sử dụng tài liệu, các bản báo cáo của các tác giả đã nghiên cứu, đã đánh giá
Trang 8Phương pháp phân tích tài liệu được sử dụng từ việc chọn đối tượng, thu thập những thông tin cần thiết đến việc phân tích thông tin và dữ liệu thu thập được Đề tài có sử dụng một số tài liệu như sách, báo, tài liệu tuyên truyền, tạp chí mạng, các trang web có liên quan đến lĩnh vực dân quân tự vệ
- Ngoài ra đề tài còn sử dụng phương pháp nghiên cứu, thu thập
số liệu, xử lý số liệu, phương pháp quy nạp làm căn cứ phân tích thực trạng quản lý nhà nước về dân quân tự vệ ở Hà Nội từ khi có đường lối xây dựng lực lượng dân quân tự vệ và các vấn đề mang tính thời sự đang được toàn xã hội quan tâm Trên cơ sở đó nhằm chỉ rõ những vấn đề tồn tại đặt ra đối với quản lý nhà nước về dân quân tự vệ trong bảo vệ và xây dựng đất nước thời kỳ hội nhập quốc tế
6 Những đóng góp về khoa học của đề tài
- Với những kết quả nghiên cứu đã đạt được trên đây, luận văn
có thể làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu thực tiễn về tổ chức thực hiện Luật Dân quân tự vệ ở nước ta
7 Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo; luận văn gồm 03 chương, 8 tiết
Trang 9Chương 1: Cơ sở pháp lý của tổ chức thực hiện Luật Dân quân tự
vệ
Chương 2: Thực trạng tổ chức thực hiện Luật Dân quân tự vệ trên địa bàn thành phố Hà Nội
Chương 3: Quan điểm, giải pháp đảm bảo tổ chức thực hiện
Luật Dân quân tự vệ trên địa bàn thành phố Hà Nội
Trang 10Chương 1
CƠ SỞ PHÁP LÝ CỦA TỔ CHỨC THỰC HIỆN LUẬT DÂN QUÂN TỰ VỆ 1.1 Khái quát chung pháp luật về dân quân tự vệ
1.1.1.Khái niệm, vai trò và nhiệm vụ của dân quân tự vệ
- Khái niệm
Theo Luật Dân quân tự vệ năm 2010: Dân quân tự vệ là lực lượng vũ trang quần chúng không thoát ly sản xuất, công tác; là thành phần của lực lượng vũ trang nhân dân; là lực lượng bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, tài sản của Nhà nước, làm nòng cốt cùng toàn dân đánh giặc ở địa phương, cơ sở khi có chiến tranh Lực lượng này được tổ chức ở xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) gọi là dân quân; được tổ chức
ở cơ quan của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế (gọi chung là cơ quan, tổ chức) gọi
là tự vệ
Nội dung xây dựng dân quân tự vệ
- Phương châm xây dựng: Xây dựng dân quân tự vệ theo hướng
Lực lượng dân quân tự vệ rộng rãi: Gồm cán bộ, chiến sĩ dân
quân tự vệ nòng cốt đã hoàn thành nghĩa vụ dân quân tự vệ và công dân trong độ tuổi quy định (nam từ đủ 18 đến hết 45 nữ từ đủ 18 đến hết 40 tuổi)
Trang 11Về quy mô: Tổ chức từ cấp tổ, tiểu đội, trung đội, đại đội, tiểu
đoàn (cấp đại đội ở xã, phường lớn; cấp cấp tiểu đoàn ở các doanh nghiệp nhà nước do quân khu trở lên quy định)
+ Biên chế : Biên chế dân quân tự vệ được thống nhất trong toàn
quốc Số lượng cán bộ cán bộ chiến sĩ từng đơn vị do Bộ Quốc phòng quy định
+ Về cơ cấu và chức năng của cán bộ quân sự cơ sở, phân đội:
+ Về vũ khí, trang bị của dân quân tự vệ:
- Giáo dục chính trị, huấn luyện quân sự đối với dân quân tự vệ + Giáo dục chính trị: Giáo dục chính trị cho lực lượng dân quân
tự vệ là
+ Huấn luyện quân sự: Hằng năm, lực lượng dân quân tự vệ được
huấn luyện theo nội dung, chương trình do Bộ Quốc phòng quy định
1.1.2 Nội dung pháp luật dân quân tự vệ
Luật DQTV được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam (Khóa XII) thông qua tại kỳ họp thứ 6 ngày 23/11/2009 và được Chủ tịch nước ký Lệnh số 20/2009/L-CTN ngày 04/12/2009 công bố Luật DQTV Luật DQTV gồm 9 chương, 66 điều Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2010
a/ Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của dân quân tự vệ
Tổ chức và hoạt động của DQTV theo 3 nguyên tắc cơ bản b/ Nhiệm vụ của dân quân tự vệ
Dân quân tự vệ có các nhiệm vụ:
c/ Độ tuổi, thời hạn thực hiện nghĩa vụ tham gia DQTV trong thời bình Tiêu chuẩn và tuyển chọn vào DQTV nòng cốt
d/ Những chế độ, chính sách chung đối với dân quân tự vệ
DQTV được hưởng chế độ, chính sách trong trường hợp:
- Khi được huy động làm nhiệm vụ;
- Thực hiện quyết định điều động của cấp có thẩm quyền
Chế độ, chính sách đối với DQTV được quy định như sau:
Trang 12- Đối với dân quân (trừ dân quân biển và dân quân thường
trực) được hưởng:
- Tự vệ (trừ tự vệ biển) được trả nguyên lương, các khoản phúc
lợi, phụ cấp đi đường và tiền tàu, xe theo chế độ hiện hành
- Cấp quyết định điều động DQTV làm nhiệm vụ thì bảo đảm chế
độ, chính sách quy định của Luật DQTV
- Dân quân nòng cốt đã hoàn thành nghĩa vụ tham gia DQTV, e/ Chế độ, chính sách đối với DQTV biển, DQTV thường trực được quy định như sau
g/ Chế độ, chính sách đối với DQTV bị ốm, bị tai nạn, bị chết, bị thương, hy sinh
h/ Khen thưởng đối với DQTV được quy định như sau
k/ Xử lý DQTV vi phạm được quy định như sau
l/ Các hình thức kỷ luật đối với DQTV
1.2 Khái niệm, hình thức và nội dung tổ chức thực hiện pháp luật về dân quân tự vệ
1.2.1 Khái niệm tổ chức thực hiện pháp luật về dân quân tự vệ
Chúng ta đều biết nhà nước đặt ra pháp luật là để điều chỉnh các quan hệ xã hội theo chiều hướng mà nó mong muốn
Khái niệm: tổ chức thực hiện pháp luật về dân quân tự vệ là một quá trình hoạt động có mục đích làm cho các quy định của pháp luật
về dân quân tự vệ đi vào thực tiễn cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật
1.2.2 Các hình thức tổ chức thực hiện pháp luật về dân quân tự
vệ
- Tuân theo (tuân thủ) pháp luật về dân quân tự vệ
- Thi hành (chấp hành) pháp luật về dân quân tự vệ
- Sử dụng (vận dụng) pháp luật
- Áp dụng pháp luật
Trang 13Nội dung tổ chức thực hiện pháp luật về dân quân tự vệ được quy định ở Nghị định số 03/2016/NĐ-CP ngày 05 tháng 01 năm 2016 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành một số điều của Luật Dân quân tự vệ
1.3.Các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức thực hiện pháp luật
về dân quân tự vệ
Qua thực tiễn tình hình thực hiện pháp luật dân quân tự vệ ở nước
ta cho thấy hiệu quả của hoạt động thực hiện pháp luật về dân quân tự
vệ ở nước ta hiện nay phụ thuộc vào rất nhiều nhân tố, trong đó, chủ yếu là trình độ kiến thức, hiểu biết pháp luật của các chủ thể pháp luật; công tác phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật (đối với đại bộ phận nhân dân, vai trò quan trọng nhất thuộc về các phương tiện truyền thông); vai trò, trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong hoạt động thực hiện pháp luật về dân quân tự vệ
Thứ nhất, ý thức pháp luật về dân quân tự vệ
Thứ hai, vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng đối với công tác phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật về dân quân tự vệ cho các tầng lớp nhân dân
Để nâng cao ý thức pháp luật cho các đối tượng, chủ thể khác nhau, trước hết cần phải đẩy mạnh công tác phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho họ bằng nhiều hình thức khác nhau Tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật là sự tác động chủ động, tích cực của chủ thể giáo dục lên đối tượng giáo dục nhằm mục đích cung cấp, trang bị kiến thức pháp luật, hình thành tình cảm, thái độ tích cực đối với pháp luật, tạo lập thói quen tuân thủ, chấp hành và sử dụng pháp luật cho các đối tượng xã hội
Thứ ba, trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong hoạt động thực hiện pháp luật về dân quân tự vệ
Hoạt động thực hiện pháp luật là hoạt động của các cá nhân, các
tổ chức và của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, các tổ chức xã