Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)
Trang 1HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN HỮU HẢI
NÂNG CAO NĂNG LỰC CÔNG CHỨC TƢ PHÁP -
Trang 2HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Đặng Khắc Ánh
Phản biện 1: ………… ………
………
Phản biện 2: ………
………
Luận văn được bảo vệ tại: Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính
Quốc gia
Địa điểm: Phòng họp Nhà Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện
Hành chính Quốc gia
Số: 77 - Đường Nguyễn Chí Thanh - Quận Đống Đa – TP Hà Nội
Thời gian: vào hồi giờ tháng năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia
hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) là đơn vị cơ sở trong hệ thống đơn vị hành chính của Nhà nước Việt Nam Uỷ ban nhân dân (UBND) cấp xã thực hiện chức năng quản lý nhà nước tại địa phương, trực tiếp giải quyết các mối quan hệ giữa Nhà nước với nhân dân; đưa chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đi vào cuộc sống Trong đó, lĩnh vực tư pháp – hộ tịch và người công chức tư pháp – hộ tịch giữ một vị trí hết sức quan trọng Có thể khẳng định rằng tư pháp – hộ tịch là một lĩnh vực khó và phức tạp đòi hỏi đội ngũ công chức tư pháp – hộ tịch phải
có tầm hiểu biết sâu, rộng về chuyên môn và thông thạo về đặc điểm dân cư, tập quán, truyền thống văn hóa, trình độ phát triển của địa phương Có như vậy người công chức tư pháp – hộ tịch mới có thể áp dụng một cách linh hoạt pháp luật của nhà nước, từ đó mới có thể giúp UBND cấp xã thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về
tư pháp – hộ tịch một cách hiệu quả cao nhất
Trước tình hình đó, việc tìm hiểu, nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực của đội ngũ công chức tư pháp – hộ tịch ở cấp xã không chỉ mang tính lý luận khoa học mà còn có ý nghĩa thực tiễn đáp ứng được yêu cầu cấp thiết của việc cải cách hành chính, cải cách tư pháp nói chung trong quá trình hoàn thiện bộ máy nhà nước hiện nay Đặc biệt, thị xã Từ Sơn là một đơn vị có điều kiện kinh tế - xã hội khá phát triển của tỉnh Bắc Ninh Trong những năm qua, thị xã Từ Sơn đã phát triển không ngừng cùng với sự phát của nền kinh tế thị trường và xu thế hội nhập quốc tế Chính sự phát triển đó đã đặt thị xã Từ Sơn đứng trước nhiều thời cơ và thách thức mới đòi hỏi bộ máy quản lý nhà nước, nhất là bộ máy quản lý ở cấp cơ sở phải thay đổi để bắt kịp cùng xu thế mới
Xuất phát từ những lý do trên tôi đã quyết định chọn đề tài “Nâng cao năng lực công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh”
để nghiên cứu viết luận văn
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến luận văn
Có thể nói năng lực của đội ngũ công tác tư pháp – hộ tịch cấp xã luôn là một vấn đề thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà quản lý và các nhà nghiên cứu trong những năm qua Vì đây là một trong những vấn đề hết sức quan trọng nhất là trong những năm gần đây khi đất nước ta đang ngày càng đổi mới và hội nhập quốc tế Trong quá trình cải cách hành chính, người công chức tư pháp - hộ tịch phải không ngừng học hỏi, rèn luyện để nâng cao năng lực đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đặt
ra trong tình hình mới Nhiều công trình nghiên cứu tiêu biểu về năng lực của đội ngũ công chức nói chung và công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã nói riêng đã được công
bố trên các sách báo, các kênh thông tin đại chúng như:
- “Luận cứ khoa học cho việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ trong thời
kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, PGS TS Nguyễn Phú Trọng
và PGS TS Trần Xuân Sầm chủ biên, NXB Chính trị quốc gia Hà Nội, 2003;
- “Báo cáo năng lực công chức tư pháp cấp huyện và cấp xã” (2010), NXB
Tư pháp
Trang 4Có nhiều công trình nghiên cứu nổi bật liên quan đến năng lực của đội ngũ công chức tư pháp hộ tịch cấp xã như:
- Đề án cấp Bộ được nghiệm thu năm 2010 của tác giả Trần Văn Quảng, Viện
Khoa học pháp lý: “Tăng cường năng lực tư pháp xã, phường, thị trấn đáp ứng yêu
cầu cải cách hành chính, cải cách tư pháp”
- TS Ngô Thành Can (2012), “Công chức và chất lượng thực thi công vụ trong
cơ quan hành chính nhà nước”, Tạp chí Tổ chức Nhà nước số 11/2012
Trong bài viết, tác giả lý giải chất lượng thực thi công vụ của công chức phụ thuộc vào các yếu tố như: Năng lực, kiến thức, kỹ năng và thái độ của họ đối với công việc, môi trường làm việc của công chức; sự động viên, khuyến khích của người lãnh đạo, quản lí bằng các chế độ, chính sách đãi ngộ, cơ hội thăng tiến đối với công chức
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1 Mục đích
Luận văn trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng đội ngũ công chức tư pháp –
hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn để đưa ra các kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao năng lực hoạt động của đội ngũ công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và nâng cao hiệu quả hoạt động
quản lý nhà nước của UBND cấp xã trong lĩnh vực tư pháp
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu năng lực đội ngũ công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã
đường lối của Đảng và Nhà nước về công chức cấp xã
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn còn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ thể như:
Trang 5- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, văn kiện: Được sử dụng để phân tích các công trình nghiên cứu liên quan
- Phương pháp tổng hợp, thống kê, phân tích
- Phương pháp so sánh, đánh giá
- Phương pháp điều tra xã hội học: Để thu thập các số liệu và thông tin cần thiết cho việc nghiên cứu
- Phương pháp quan sát: Sử dụng phương pháp quan sát để thu thập thông tin
về hành vi, thái độ, điều kiện làm việc của công chức cấp xã
Ngoài ra, còn kết hợp một số phương pháp kỹ thuật khác để xử lý số liệu thu thập được như chương trình Word, Excel
6 Những đóng góp của luận văn
6.1 Ý nghĩa lý luận
- Về lý luận: Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm sáng tỏ những lý luận về công chức tư pháp hộ tịch nói chung và năng lực công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã nói riêng
6.2 Ý nghĩa thực tế của luận văn
- Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực đội ngũ công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã nói chung và ở các xã, phường trên địa bàn thị xã Từ Sơn nói riêng
- Phân tích, đánh giá thực trạng năng lực đội ngũ công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
- Trên cơ sở nghiên cứu một cách có hệ thống về thực trạng năng lực đội ngũ công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn, luận văn đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm nâng cao năng lực công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã của thị xã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về công tác tư pháp -
hộ tịch ở địa bàn thị xã Từ Sơn hiện nay
- Các kết quả nghiên cứu của luận văn có thể làm cơ sở để các cấp chính quyền thị xã Từ Sơn nghiên cứu, vận dụng và áp dụng vào thực tế địa phương Nội dung của luận văn cũng có thể làm tư liệu tham khảo cho những người quan tâm đến vấn đề này
- Về thực tiễn: Trên cơ sở kết quả nghiên cứu của luận văn đưa ra những đề xuất, giải pháp nhằm nâng cao năng lực của đội ngũ công chức tư pháp - hộ tịch cấp
xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo luận văn gồm 3 phần chính:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về năng lực công chức tư pháp - hộ tịch cấp
xã
Chương 2: Thực trạng năng lực của đội ngũ công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
Chương 3: Các giải pháp nâng cao năng lực của đội ngũ công chức tư pháp -
hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
Trang 6Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CÔNG CHỨC
TƯ PHÁP – HỘ TỊCH CẤP XÃ 1.1 Công chức cấp xã và công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
1.1.1 Khái niệm công chức cấp xã và công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
Công chức là một khái niệm chung được sử dụng phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới Có thể hiểu một cách chung nhất “công chức” là để chỉ những công dân được tuyển dụng vào làm việc thường xuyên trong cơ quan nhà nước
Khái niệm công chức ở Việt Nam được hình thành và gắn liền với sự ra đời và phát triển của nền hành chính nhà nước Năm 2008, Luật Cán bộ, công chức được Quốc hội khóa XII thông qua và đưa ra khái niệm về công chức, công chức cấp xã.Cụ thể Tại Khoản 3, Điều 4 của Luật Cán bộ, công chức năm 2008 quy định:
“Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Uỷ ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng
lương từ ngân sách Nhà nước” [32, tr2]
“Công chức tư pháp - hộ tịch xã là công chức cấp xã, là những công dân được tuyển dụng vào làm việc tại Ủy ban nhân dân cấp xã, có trách nhiệm tham mưu, đề xuất các giải pháp giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức điều hành các hoạt động quản lý nhà nước ở địa phương về công tác tư pháp - hộ tịch theo quy định trong phạm vi địa phương”
1.1.2 Đặc điểm của công chức chức tư pháp – hộ tịch cấp xã
- Về vị trí: Xét theo hệ thống thứ bậc thì chính quyền cấp xã là cấp cuối cùng,
cấp thấp nhất trong hệ thống chính quyền 4 cấp Xét theo ngành tư pháp thì tư pháp
xã cũng là cấp cuối cùng trong hệ thống ngành tư pháp, chịu sự quản lý về chuyên môn nghiệp vụ của Phòng Tư pháp cấp huyện
- Về chức năng, nhiệm vụ: Công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã làm công tác
chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân xã, có trách nhiệm giúp Uỷ ban nhân dân xã quản lý Nhà nước về công tác tư pháp - hộ tịch trong phạm vi của địa phương Thực hiện đúng nhiệm vụ theo quy định tại Thông tư Liên tịch số 01/2009/TTLT-BTP-BNV của Bộ Tư pháp và Bộ Nội vụ ngày 28/4/2009
1.1.3 Vị trí, vai trò của công chức chức tư pháp – hộ tịch cấp xã
Hệ thống chính quyền ở nước ta được tổ chức theo 4 cấp gồm có: Trung ương, tỉnh, huyện, xã Trong đó, cấp xã có vị trí, vai trò hết sức quan trọng, là nơi trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ quản lý hành chính Nhà nước trên mọi mặt đời sống xã hội ở địa phương, đảm bảo cho các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng
và Nhà nước đi vào cuộc sống
Đối với chính quyền cấp xã, công chức tư pháp – hộ tịch là những người hoạt động theo thẩm quyền được pháp luật quy định, phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên Công chức tư pháp –
hộ tịch là những người trực tiếp tổ chức triển khai thực hiện những chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước; đưa chủ trương, chính sách, pháp luật đó vào cuộc sống và là một bộ phận rất quan trọng trong đội ngũ công chức cấp xã
Trang 7Với vị trí là một bộ phận của công tác quản lý nhà nước, do tính chất và nhiệm
vụ được giao, công chức tư pháp – hộ tịch phải là những người am hiểu các chính sách, pháp luật của Nhà nước, tình hình kinh tế - chính trị, văn hóa - xã hội ở địa phương Đồng thời, họ cũng là những người thường xuyên phải tiếp xúc với nhân dân, trực tiếp lắng nghe những ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của người dân Chính vì vậy mà đội ngũ công chức tư pháp – hộ tịch có vai trò hết sức quan trọng trong việc đưa các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước vào đời sống nhân dân Thực tế đã chứng minh, nếu năng lực đội ngũ công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã tốt thì việc giải quyết những vấn đề nảy sinh từ cấp cơ sở sẽ được hạn chế rất nhiều, tiết kiệm được thời gian, công sức và tiền của của người dân và nâng cao uy tín cho chính quyền địa phương
- Về tổ chức hoạt động: Công chức tư pháp - hộ tịch xã được tuyển dụng và
thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về lĩnh vực tư pháp
Công chức tư pháp - hộ tịch cấp cấp xã được tuyển dụng từ nhiều nguồn khác nhau như: Luân chuyển công tác theo yêu cầu của tổ chức về sắp xếp nhân sự, tuyển dụng theo chính sách thu hút, cử tuyển
Bên cạnh những quy định riêng biệt của pháp luật thì công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã có những đặc điểm khác như:
Công chức - tư pháp hộ tịch cấp xã hiện nay phần lớn là người địa phương, là những người gần dân, gắn bó với nhân dân, trực tiếp giúp ủy ban nhân dân xã tổ chức triển khai các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước Chính nhờ đó công chức - tư pháp hộ tịch là những người khá am hiểu các phong tục, tập quán, tâm lý của người dân trên địa bàn nên họ có điều kiện đặc biệt thuận lợi để tuyên truyền, vận động, thuyết phục nhân dân thực hiện tốt các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và nhà nước
1.1.4 Quy định về tiêu chuẩn của công chức chức tư pháp – hộ tịch cấp xã
+ Có trình độ hiểu biết về lý luận chính trị, nắm vững các chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước
+ Có năng lực tổ chức vận động nhân dân ở địa phương thực hiện có hiệu quả chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước
+ Có trình độ văn hóa và trình độ chuyên môn phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, vị trí việc làm, có đủ năng lực và sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ được giao
+ Am hiểu và tôn trọng phong tục tập quán của cộng đồng dân cư trên địa bàn công tác
Bên cạnh đó, công chức - tư pháp hộ tịch cấp xã còn cần phải có thêm các tiêu chuẩn cụ thể riêng được quy định tại Điều 2, Thông tư số 06/2012/TT-BNV, ngày 30/10/2012 của Bộ Nội vụ như sau:
+ Độ tuổi: Đủ 18 tuổi trở lên và không quá 35 tuổi khi được tuyển dụng lần đầu
+ Trình độ văn hóa: Tốt nghiệp trung học phổ thông đối với khu vực đồng bằng, đô thị; tốt nghiệp trung học cơ sở đối với khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa
Trang 8+ Trình độ chuyên môn: Ở khu vực đồng bằng, đô thị có trình độ trung cấp luật trở lên và phải qua lớp bồi dưỡng về nghiệp vụ tư pháp cấp xã sau khi được tuyển dụng, phải có kỹ năng tin học văn phòng Ở khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa tối thiểu phải được bồi dưỡng nghiệp vụ tư pháp cấp xã
1.1.5 Quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của công chức chức tư pháp – hộ tịch cấp xã
- Giúp Uỷ ban nhân dân xã thực hiện quản lý Nhà nước về công tác tư pháp
- hộ tịch xã
Quản lý Nhà nước về công tác tư pháp là sự tác động, điều chỉnh có tổ chức bằng quyền lực Nhà nước đối với các quá trình vận động xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì, phát triển mối quan hệ về trật tự xã hội trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp nhằm thực hiện các mục tiêu và nhiệm vụ công tác tư pháp của Nhà nước đặt ra trong công cuộc xây dựng, phát triển và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa
+ Xây dựng chương trình, kế hoạch công tác tư pháp dài hạn và hàng năm của
xã để trình Uỷ ban nhân dân xã phê duyệt và tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch đó
+ Kiểm tra, đôn đốc các tổ chức, cá nhân được giao nhiệm vụ thực hiện các chương trình, kế hoạch công tác tư pháp trong qt tư pháp trong quá trình tổ chức thực hiện
+ Định kỳ tổ chức giao ban, sơ kết, tổng kết công tác tư pháp ở cấp xã, chia sẻ kinh nghiệm để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác tư pháp trong thời gian tiếp theo Đồng thời đề nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền khen thưởng các tổ chức, cá nhân có thành tích trong công tác ở cơ sở
- Giúp Uỷ ban nhân dân cấp xã trong việc soạn thảo, ban hành văn bản pháp luật thuộc thẩm quyền
Công chức tư pháp - hộ tịch phải thực hiện các nhiệm vụ sau:
+ Nắm nhu cầu và lập kế hoạch soạn thảo, ban hành các Quyết định, Kế hoạch của Uỷ ban nhân dân xã trình Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã phê duyệt và tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch đó Trực tiếp soạn thảo, tham gia soạn thảo hoặc tham gia ý kiến đối với các dự thảo văn bản pháp luật trước khi trình Uỷ ban nhân dân xã ban hành
+ Tổ chức lấy ý kiến nhân dân tham gia đóng góp vào các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước như các Bộ luật, Luật, pháp lệnh theo sự chỉ đạo, hướng dẫn của cơ quan Nhà nước cấp trên
+ Rà soát, hệ thống hoá các văn bản quy phạm pháp luật của địa phương để phát hiện những văn bản mâu thuẫn, chồng chéo, không đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, thống nhất Từ đó kiến nghị với Uỷ ban nhân dân xã có biện pháp
xử lý đối với những văn bản trái pháp luật
+ Giúp Uỷ ban nhân dân xã chỉ đạo, hỗ trợ các thôn, cụm dân cư xây dựng hương ước, quy ước có nội dung phong phú, thiết thực, phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành và chương trình, chính sách của Đảng, Nhà nước, kiểm tra việc
tổ chức thực hiện hương ước, quy ước trên địa bàn
Trang 9- Quản lý, khai thác, sử dụng Tủ sách pháp luật ở cấp xã
Công chức tư pháp - hộ tích cấp xã với nhiệm vụ giúp Uỷ ban nhân dân cấp xã quản lý Nhà nước về công tác tư pháp, là người trực tiếp quản lý việc khác thác, sử dụng Tủ sách pháp luật ở cấp xã
- Thực hiện việc đăng ký và quản lý hộ tịch
Quản lý và đăng ký hộ tịch có vai trò quan trọng trong công tác quản lý, thống
kê dân số và quản lý xã hội của chính quyền cấp xã Thông qua quản lý và đăng ký
hộ tịch, Uỷ ban nhân dân cấp xã có thể theo dõi thực trạng biến động về hộ tịch nhằm kịp thời đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, thống kê, phân tích dân
số, thu thập các thông số quan trọng về gia đình và xã hội làm cơ sở cho việc hoạch định và xây dựng các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng, chính sách dân số và kế hoạch hoá gia đình
- Thực hiện việc chứng thực thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân cấp xã
+ Thực hiện cấp bản sao từ sổ gốc,
+ Chứng thực bản sao từ bản chính các giấy tờ, văn bản bằng tiếng việt,
+ Chứng thực chữ ký trong các giấy tờ, văn bản bằng tiếng việt
+ Chứng thực các việc khác theo quy định của pháp luật
- Hướng dẫn, quản lý hoạt động của các tổ hoà giải ở cơ sở
+ Tham mưu giúp Uỷ ban nhân dân xã về xây dựng các tổ hoà giải, Quyết định công nhận, miễn nhiệm tổ trưởng và tổ viên tổ hoà giải
+ Thực hiện việc bồi dưỡng nghiệp vụ hoà giải, cung cấp tài liệu nghiệp vụ cho
tổ hoà giải ở địa phương theo sự hướng dẫn của cơ quan tư pháp cấp trên
+ Sơ kết, tổng kết công tác hoà giải của Tổ hoà giải ở địa phương, báo cáo công tác hoà giải với Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn và cơ quan tư pháp cấp trên; tổ chức thi đua, khen thưởng công tác hoà giải ở địa phương
+ Các bên tranh chấp không đồng ý để tổ hoà giải tiến hành hoà giải mà đưa thẳng việc tranh chấp lên Uỷ ban nhân dân xã và yêu cầu hoà giải
+ Các vụ tranh chấp mà tổ hoà giải không hoà giải thành và hai bên đương sự yêu cầu Uỷ ban nhân dân xã giải quyết
+ Các vụ việc do Toà án nhân dân cấp huyện chuyển đến Đó là các vụ việc mà nhân dân trực tiếp đưa đơn đến Toà án nhân dân cấp huyện nhưng Toà án thầy còn khả năng hoà giải được ở xã và được các bên đương sự chấp thuận thì Toà án nhân dân cấp huyện chuyển về xã để hoà giải
- Tổ chức phối hợp với cơ quan thi hành án dân sự trong công tác thi hành
án dân sự trên địa bàn theo quy định của pháp luật
+ Tổ chức phối hợp với các cơ quan hữu quan, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đoàn thể quần chúng, tổ dân phố, tổ an ninh và các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác trong việc thi hành án
+ Đôn đốc thi hành án đối với các vụ việc có giá trị không quá 500.000 đồng dưới sự chỉ đạo hướng dẫn của cơ quan thi hành án (Chỉ thị số 20/2001/CT-TTg ngày 11/9/2001 của Thủ tướng chính phủ)
Trang 10+ Cung cấp địa chỉ, tài liệu, điều kiện về thu nhập, tài sản của người phải thi hành án cho cơ quan thi hành án
+ Cử đại diện đến chứng kiến, tham gia cưỡng chế thi hành án hoặc xử lý tang vật, tài sản có liên quan đến việc thi hành án
+ Tạo điều kiện thuận lợi bố trí địa điểm, chỗ làm việc để cơ quan thi hành án triệu tập đương sự đến làm việc và những công việc khác theo quy định
+ Thông báo, niêm yếu công khai các văn bản, giấy tờ về thi hành án
+ Giáo dục, thuyết phục, động viên người phải thi hành án tự nguyện thi hành
+ Xác minh điều kiện thi hành án về tài sản của người phải thi hành án
- Giúp Uỷ ban nhân dân xã thực hiện một số việc về quốc tịch thuộc thẩm quyền theo quy định pháp luật
- Thực hiện rà soát, thống kê nhu cầu giúp đỡ pháp luật, các vướng mác của đối tượng được trợ giúp pháp lý
1.2 Năng lực của công chức tƣ pháp – hộ tịch cấp xã
1.2.1 Một số quan niệm về năng lực
Năng lực là một từ ngữ rất trìu tượng, khó định lượng và có rất nhiều quan điểm khác nhau
Theo quan điểm của những nhà tâm lý học năng lực là tổng hợp các đặc điểm, thuộc tính tâm lý của cá nhân phù hợp với yêu cầu đặc trưng của một hoạt động nhất định nhằm đảm bảo cho hoạt động đó đạt hiệu quả cao Các năng lực hình thành trên
cơ sở các tư chất tự nhiên của cá nhân nơi đóng vai trò quan trọng Năng lực của con người không phải hoàn toàn do tự nhiên mà có, phần lớn do công tác, do tập luyện
mà có (Khoa học công nghệ, 2010)
1.2.2 Năng lực thực thi công vụ
Trên thực tế cuộc sống hàng ngày của chúng ta, năng lực gồm có nhiều dạng biểu hiện khác nhau về hình thức, nhưng về bản chất nó là khả năng của một cá nhân phải có mới có thể hoàn thành tốt công việc nào đó Năng lực được chuẩn hoá và áp dụng cho mọi chức danh công việc tại tổ chức, đảm bảo phù hợp với giá trị cốt lõi, văn hoá và đặc thù tính chất công việc Tuy nhiên, năng lực không mang tính chung chung mà khi nói đến năng lực là nói đến năng lực thuộc về một làm việc nào đó như: năng lực hoạt động chính trị trong hoạt động chính trị, năng lực giảng dạy trong hoạt động giảng dạy, năng lực thực thi công vụ trong hoạt động quản lý hành chính Nhà nước
1.3 Các yếu tố cấu thành năng lực của công chức tƣ pháp – hộ tịch cấp xã
1.3.1 Kiến thức của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
Công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã là nguồn lực giúp cho hệ thống quản lý hành chính cấp cơ sở có thể vận hành và hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ được giao Chính vì vậy, công chức tư pháp - hộ tịch phải tổng hợp được các kiến thức và trình độ chuyên môn nghiệp vụ, học vấn, lý luận chính trị Đó là một trong những điều kiện tiên quyết bảo đảm cho việc thực thi công vụ đạt kết quả tốt Cụ thể:
- Về trình độ học vấn: là mức độ tri thức của công chức đạt được thông qua
hệ thống giáo dục Đây là yếu tố cơ bản và là yêu cầu tối thiếu đối với mọi công
Trang 11chức, nó thể hiện trình độ, khả năng tổng hợp của công chức tư pháp - hộ tịch trên mọi lĩnh vực Hạn chế về trình độ học vấn sẽ làm hạn chế đến khả năng tiếp thu, lĩnh hội đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Từ đó, dẫn đến việc tuyên truyền phổ biến, tổ chức, triển khai pháp luật trong nhân dân cũng hạn chế Trên thực tế, trình độ văn hoá được biểu hiện trên những văn bằng: tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông
- Về trình độ chuyên môn nghiệp vụ: Là mức độ về sự hiểu biết, về những
kiến thức, kỹ năng của mỗi người công chức trong một ngành nghề, một lĩnh vực nhất định Đối với công chức tư pháp - hộ tịch thì trình độ chuyên môn đóng vai trò quan trọng nhất, vì đây là những kiến thức liên quan tới pháp luật, gắn liền trực tiếp tới quyền lợi của nhân dân Hiện nay tuyển dụng cán bộ, công chức nói chung và công chức tư pháp - hộ tịch nói riêng chủ yếu dựa vào trình độ chuyên môn Bên cạnh
đó, công chức tư pháp - hộ tịch xã phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ tư pháp cấp xã sau khi được tuyên dụng Có như vậy họ mới hiểu được nhiệm vụ, quyền hạn và nghĩa vụ của mình đối với công tác tư pháp trong hoạt động của Uỷ ban nhân dân cấp
xã, đồng thời trang bị các kỹ năng cơ bản về nghiệp vụ tư pháp, kỹ năng xử lý công việc và giao tiếp với nhân dân
- Về trình độ ngoại ngữ và tin học: Đây cũng là một yếu tố cần thiết trong
điều kiện hội nhập hiện nay để công chức tư pháp - hộ tịch thu thập và quản lý thông tin có hiệu quả, ứng dụng vào quá trình đăng ký và quản lý hộ tịch
- Về trình độ lý luận chính trị: phản ánh mức độ tri thức về những vấn đề cơ
bản của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Công chức tư pháp - hộ tịch cần phải hiểu được mình đang sống trong chế độ xã hội nào để vận dụng tốt lý luận chính trị vào thực tiễn cuộc sống, vào công việc, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi công vụ của công chức tư pháp - hộ tịch, tạo niềm tin cho nhân dân
1.3.2 Mức độ thành thạo các kỹ năng trong giải quyết công việc của công chức tư pháp - hộ tịch xã
Kỹ năng là khả năng vận dụng khéo léo, thành thạo những kiến thức và kinh nghiệm thu được trên thực tế, làm chủ khả năng, áp dụng các kỹ thuật, phương pháp
và công cụ để giải quyết công việc, nó là cách thức đặc biệt để tiến hành công việc
Kỹ năng là tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực công chức khi thực thi nhiệm vụ Kỹ năng là giai đoạn trung gian giữa tri thức và kỹ xảo trong quá trình nắm vững một phương thức hành động Khi kỹ năng trở nên thuần thục, nhuần nhuyễn đạt đến khả năng nắm bắt được tâm lý của đối tượng quản lý thì kỹ năng đó trở thành nghệ thuật Khí đó, kỹ năng là khả năng nghề nghiệp, chuyên môn kỹ thuật của người
có năng lực, có kinh nghiệm trong làm việc, thực hiện nhiệm vụ có kết quả tốt trong lĩnh vực chuyên môn được phân công
1.3.3 Thái độ ứng xử, cách thức thực thi công việc của công chức tư pháp -
hộ tịch
Công chức tư pháp - hộ tịch xã là người thay mặt cho Nhà nước thực thi công
vụ, phục vụ nhân dân ở địa phương Do tính chất và nhiệm vụ được giao, công chức
tư pháp - hộ tịch xã phải thường xuyên tiếp xúc với dân, trực tiếp lắng nghe ý kiến,
Trang 12nguyện vọng của nhân dân, giải quyết công việc mà dân yêu cầu Chính vì vậy, để đảm bảo cho việc thực thi nhiệm vụ, công chức tư pháp - hộ tịch xã phải có thái độ ứng xử, lựa chọn cách thức phù hợp, đạt kết quả tốt nhất thông qua ngôn ngữ, hành vi giao tiếp và ứng xử với nhân dân
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
1.4.1 Các thức thuyển dụng công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
Đây được coi là nhân tố đầu tiên, ảnh hưởng đến năng lực của cán bộ, công chức nói chung và công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã nói riêng Kinh nghiệm thực tế cho thấy rằng việc lựa chọn, tuyển chọn công chức đúng tiêu chuẩn, khách quan thì
sẽ xây dựng được những công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã có trình độ, năng lực và
ngược lại Theo Nghị định số 112/2011/ND-CP, ngày 05/12/2011 của Chính phủ “Về
công chức xã, phường, thị trấn” thì công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã được tuyển
dụng thông qua 02 hình thức là xét tuyển và thi tuyển.Trước hết, việc tuyển dụng công chức cấp xã phải căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ, tiêu chuẩn chức danh và số lượng công chức cấp xã theo từng chức danh được Ủy ban nhân dân tỉnh giao
1.4.2 Chính sách về đào tạo, bồi dưỡng công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
Chính sách đào tạo, bồi dưỡng có ảnh hưởng trực tiếp đến việc nâng cao trình
độ của đội ngũ công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
Đào tạo, bồi dưỡng là con đường duy nhất để nâng cao trình độ kiến thức trong điều kiện công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã bị thiếu hụt về kiến thức như hiện nay
1.4.3 Các chính sách đãi ngộ đối với công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
Các chính sách đãi ngộ là một yếu tố có ảnh hưởng không nhỏ đến năng lực thực thi công vụ của đội ngũ công chức tư pháp hộ tịch Nếu các chính sách đãi ngộ được thực hiện đúng và phù hợp nó có thể thúc đẩy, tạo động lực để họ phát huy hết khả năng của mình trong việc thực hiện nhiệm vụ và ngược lại
Chính sách về tiền lương, phụ cấp:
Chính sách thi đua khen thưởng:
Chính sách thu hút nhân tài:
1.4.4 Điều kiện cơ sở vật chất và phương tiện làm việc
Cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ công việc là một trong những yếu tố trực tiếp và khá quan trọng ảnh hưởng tới kết quả công việc, khả năng thực hiện nhiệm
vụ của đội ngũ công chức Trang thiết bị là phương tiện vật chất để phục vụ quá trình đổi mới phương pháp làm việc, giúp cho người công chức thực hiện có hiệu quả mục tiêu đề ra Trong điều kiện đầy đủ về trang thiết bị và kinh phí hoạt động người công chức tư pháp hộ tịch xã sẽ có điều kiện học tập, khai thác thông tin, chủ động trong công việc tốt hơn đem lại hiệu quả cao, tiết kiệm chi phí, thời gian, công sức,
1.5 Tính tất yếu phải nâng cao năng lực của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
- Thứ nhất, xuất phát từ vị trí, vai trò của công chức tư pháp - hộ tịch xã
Công chức tư pháp - hộ tịch xã là những người gần dân nhất, sát dân nhất Họ chính là những người hàng ngày tiếp xúc trực tiếp với nhân dân, nắm bắt tâm tư nguyện vọng của nhân dân, giải quyết công việc mà nhân dân đề nghị
Trang 13- Thứ hai, nâng cao năng lực công chức tư pháp - hộ tịch xã nhằm khắc phục những yếu kém hiện có của đội ngũ công chức tư pháp - hộ tịch xã
Nhìn chung, mặc dù có nhiều đổi mới trong công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực, trình độ cho công chức tư pháp - hộ tịch xã Nhưng thực tế hiện nay công chức tư pháp - hộ tịch xã chưa được bồi dưỡng những kiến thức phù hợp với xu thế phát triển của đất nước, chưa có điều kiện để rèn luyện những năng lực cần thiết, chưa được trang bị những phương pháp mới, nhất là nghiệp vụ tư pháp, về pháp luật,
qua nghị quyết 08/NQ-TW ngày 02/01/2002 của Bộ Chính trị "Về một số nhiệm vụ
trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới", xác định: "Nghiên cứu việc xã hội hoá một số hoạt động bổ trợ tư pháp"
- Thứ tư, nâng cao năng lực công chức tư pháp - hộ tịch xã xuất phát từ yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại, mang tính chuyên nghiệp
1.6 Kinh nghiệm nâng cao năng lực của cán bộ công chức cấp xã ở một
số địa phương
1.6.1 Kinh nghiệm của tỉnh Bắc Giang
Một là, khắc phục những khâu yếu kém, nhất là về con người, nhằm tập trung đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, xây dựng nông thôn mới
1.6.2 Kinh nghiệm của huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh
Thứ nhất, về công tác đào tạo trung cấp chuyên môn cho các chức danh Từ
năm 2003, huyện Gia Bình xác định đội ngũ cán bộ, công chức hành chính cấp huyện trở lên về cơ bản đã có trình độ đại học, cao đẳng và trung học chuyên nghiệp nên không đặt vấn đề mở các lớp đào tạo trung cấp chuyên môn hay đào tạo đại học cho đối tượng này,
Thứ hai, về công tác bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước cho cán bộ, công
chức hành chính và cán bộ, công chức xã, thị trấn UBND huyện xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên nhằm cập nhật kiến thức quản lý nhà nước cho cán bộ, công chức nói chung cũng như cán bộ, công chức cấp xã nói riêng Mặt khác, bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước để cán bộ, công chức hoàn thiện các tiêu chuẩn của ngạch, của chức danh đang đảm nhận theo quy định
1.6.3 Huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh
Thứ nhất, đẩy mạnh việc tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức đối với
cán bộ, công chức và trách nhiệm của các cấp, các ngành trong việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã
Thứ hai, làm tốt công tác quy hoạch, tuyển dụng, bố trí sử dụng cán bộ, công
chức cấp xã một các hợp lý