Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)

Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)Nâng cao năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh (LV thạc sĩ)

NGUYỄN HỮU HẢI

NÂNG CAO NĂNG LỰC CÔNG CHỨC TƯ PHÁP - HỘ TỊCH CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN

THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 60.34.04.03

HÀ NỘI, 2017

NGUYỄN HỮU HẢI

NÂNG CAO NĂNG LỰC CÔNG CHỨC TƯ PHÁP - HỘ TỊCH CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN

THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 60.34.04.03

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS ĐẶNG KHẮC ÁNH

HÀ NỘI, 2017

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được

ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Hà Nội, ngày tháng năm 2017

Tác giả

Nguyễn Hữu Hải

Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, trước hết tôi xin gửi lời cảm ơn tới thầy giáo, PGS.TS Đặng Khắc Ánh, người thầy trực tiếp hướng dẫn khoa học, tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này Xin chân trành cảm ơn Ban giám đốc Học viện Hành chính Quốc gia cùng các thầy giáo, cô giáo của Học viên Hành chính Quốc gia đã nhiệt tình giảng dạy, trang bị những kiến thức quý báu và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại Học viện Hành chính Quốc gia Tôi xin cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Ủy ban nhân dân thị xã Từ Sơn, Phòng Nội vụ, phòng Tư pháp, Văn phòng Ủy ban nhân dân thị xã Từ Sơn đã tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ cho tôi hoàn thành luận văn này

Mặc dù đã rất cố gắng nhưng với thời gian và điều kiện nghiên cứu còn nhiều hạn chế nên luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được sự tham gia đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo và bạn

bè đồng nghiệp

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng năm 2017

Tác giả

Nguyễn Hữu Hải

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CÔNG CHỨC TƯ PHÁP – HỘ TỊCH CẤP XÃ 8

1.1 Công chức cấp xã và công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 8

1.1.1 Khái niệm công chức cấp xã và công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 8

1.1.2 Đặc điểm của công chức chức tư pháp – hộ tịch cấp xã 9

1.1.3 Vị trí, vai trò của công chức chức tư pháp – hộ tịch cấp xã 11

1.1.4 Quy định về tiêu chuẩn của công chức chức tư pháp – hộ tịch cấp xã 13 1.1.5 Quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của công chức chức tư pháp – hộ tịch cấp xã 14

1.2 Năng lực của công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã 23

1.2.1 Một số quan niệm về năng lực 23

1.2.2 Năng lực thực thi công vụ 25

1.3 Các yếu tố cấu thành năng lực của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 27

1.3.1 Kiến thức của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 27

1.3.2 Mức độ thành thạo các kỹ năng trong giải quyết công việc của công chức tư pháp - hộ tịch xã 29

1.3.3 Thái độ ứng xử, cách thức thực thi công việc của công chức tư pháp - hộ tịch 31

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 33

1.4.3 Các chính sách đãi ngộ đối với công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 35

1.4.4 Điều kiện cơ sở vật chất và phương tiện làm việc 37

1.5 Tính tất yếu phải nâng cao năng lực của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 39

1.6 Kinh nghiệm nâng cao năng lực của cán bộ, công chức cấp xã ở một số địa phương 43

1.6.1 Kinh nghiệm của tỉnh Bắc Giang 43

1.6.2 Kinh nghiệm của huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh 44

1.6.3 Huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh 46

1.6.4 Một số bài học kinh nghiệm có thể áp dụng đối với thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh 48

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 50

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CỦA ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC TƯ PHÁP – HỘ TỊCH CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH 51

2.1 Khái quát chung về thị xã Từ Sơn 51

2.1.1 Vị trí địa lý 51

2.1.2 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, tình hình dân số và kinh tế - xã hội 52

2.2 Thực trạng năng lực công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn 55

2.2.1 Khái quát về công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ sơn hiện nay 55

2.2.2 Về kiến thức của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ sơn hiện nay 57

2.2.4 Về thái độ, hành vi và cách ứng xử của công chức tư pháp - hộ tịch

trong thực thi công vụ 65

2.2.5 Kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao 68

2.3 Đánh giá chung thực trạng năng lực công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn 72

2.3.1 Ưu điểm 72

2.3.2 Tồn tại, hạn chế 74

2.3.3 Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế 76

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 78

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CÔNG CHỨC TƯ PHÁP – HỘ TỊCH CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH 79

3.1 Những quan điểm chỉ đạo Đảng và Nhà nước về việc nâng cao năng lực công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã hiện nay 79

3.2 Các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao năng lực công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh 82

3.2.1 Đổi mới công tác tuyển dụng công chức cấp xã 83

3.2.2 Tiến hành rà soát, phân loại, đánh giá tổng thể công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 84

3.2.3 Nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã 86

3.2.4 Tăng cường công tác hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực hiện công vụ của công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã 89

3.2.5 Xây dựng và thực hiện đúng đắn chế độ chính sách đãi ngộ đối với công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã 91

các ngành, đoàn thể và công chức chuyên môn khác ở địa phương 94

3.2.8 Giải pháp tăng cường năng lực công chức tư pháp - hộ tịch gắn với vị trí việc làm……….94

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 101

KẾT LUẬN 102

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 104

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Hình 2.1 Bản đồ hành chính thị xã Từ Sơn-Tỉnh Bắc Ninh 52 Bảng 2.1 Các chức danh công chức cấp xã thị xã Từ Sơn 56 Biểu đồ 2.1: Trình độ chuyên môn của công chức tư pháp - hộ tịch thị xã Từ Sơn 59 Bảng 2.2 : Số liệu các vụ việc quản lý hộ tịch hàng năm 63 Bảng 2.3: Kết quả khảo sát cán bộ, công chức 12 các xã, phường về kỹ năng giải quyết công việc của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị

xã Từ Sơn (đơn vị:%) 64 Bảng 2.4: Kết quả khảo sát đánh giá của người dân khi đến UBND xã giải quyết công việc đối với công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã

Từ Sơn 66 Bảng 2.5: Tổng hợp số liệu các vụ việc đăng ký hộ tịch tại thị xã Từ Sơn 68

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) là đơn vị cơ sở trong hệ thống đơn vị hành chính của Nhà nước Việt Nam Uỷ ban nhân dân (UBND) cấp xã thực hiện chức năng quản lý nhà nước tại địa phương, trực tiếp giải quyết các mối quan hệ giữa Nhà nước với nhân dân; đưa chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đi vào cuộc sống [34] Trong đó, lĩnh vực tư pháp – hộ tịch và người công chức tư pháp – hộ tịch giữ một vị trí hết sức quan trọng Có thể khẳng định rằng tư pháp – hộ tịch là một lĩnh vực khó

và phức tạp đòi hỏi công chức tư pháp – hộ tịch phải có tầm hiểu biết sâu, rộng về chuyên môn và thông thạo về đặc điểm dân cư, tập quán, truyền thống văn hóa, trình độ phát triển của địa phương Có như vậy người công chức tư pháp – hộ tịch mới có thể áp dụng một cách linh hoạt pháp luật của nhà nước, từ đó mới có thể giúp UBND cấp xã thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về tư pháp – hộ tịch một cách hiệu quả cao nhất

Tuy nhiên, công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã hiện nay đang bộc lộ những hạn chế, bất cập như: số lượng công chức còn thiếu, yếu về nghiệp vụ; một bộ phận công chức tư pháp – hộ tịch chưa được đào tạo cơ bản về chuyên môn; việc bồi dưỡng nghiệp vụ cho công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã chưa được tiến hành thường xuyên, kịp thời; đồng thời công tác bố trí, luân chuyển cán bộ làm cho công tác tư pháp – hộ tịch chưa được quan tâm đúng mức Chính những nguyên nhân này đã ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả và chất lượng công tác tư pháp – hộ tịch ở cấp cơ sở Nhất là trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa như hiện nay

Trước tình hình đó, việc tìm hiểu, nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn

về năng lực của công chức tư pháp – hộ tịch ở cấp xã không chỉ mang tính lý

luận khoa học mà còn có ý nghĩa thực tiễn đáp ứng được yêu cầu bức xúc của việc cải cách hành chính, cải cách tư pháp nói chung trong quá trình hoàn thiện bộ máy nhà nước hiện nay Đặc biệt, thị xã Từ Sơn là một đơn vị có điều kiện kinh tế - xã hội khá phát triển của tỉnh Bắc Ninh Trong những năm qua, thị xã Từ Sơn đã phát triển không ngừng cùng với sự phát của nền kinh

tế thị trường và xu thế hội nhập quốc tế Chính sự phát triển đó đã đặt thị xã

Từ Sơn đứng trước nhiều thời cơ và thách thức mới đòi hỏi bộ máy quản lý nhà nước, nhất là bộ máy quản lý ở cấp cơ sở phải thay đổi để bắt kịp cùng xu thế mới

Xuất phát từ những lý do trên tôi đã quyết định chọn đề tài “Nâng cao

năng lực công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh” để nghiên cứu viết luận văn

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến luận văn

Có thể nói năng lực của công tác tư pháp – hộ tịch cấp xã luôn là một vấn đề thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà quản lý và các nhà nghiên cứu trong những năm qua Vì đây là một trong những vấn đề hết sức quan trọng nhất là trong những năm gần đây khi đất nước ta đang ngày càng đổi mới và hội nhập quốc tế Trong quá trình cải cách hành chính, người công chức tư pháp - hộ tịch phải không ngừng học hỏi, rèn luyện để nâng cao năng lực đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong tình hình mới Nhiều công trình nghiên cứu tiêu biểu về năng lực của công chức nói chung và công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã nói riêng đã được công bố trên các sách, báo, các kênh thông tin đại chúng như:

- “Luận cứ khoa học cho việc nâng cao năng lực cho cán bộ trong thời

kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, PGS TS Nguyễn Phú

Trọng và PGS TS Trần Xuân Sầm chủ biên, NXB Chính trị quốc gia Hà Nội,

2003

- “Báo cáo năng lực công chức tư pháp cấp huyện và cấp xã” (2010),

NXB Tư pháp

Có nhiều công trình nghiên cứu nổi bật liên quan đến năng lực của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã như:

- Đề tài nghiên cứu “cán bộ tư pháp cấp xã, phường, thị trấn, thực trạng

và phương hướng kiện toàn nâng cao năng lực hoạt động” của tác giả Lê Thị

Thu Ba, Viện Khoa học pháp lý (2003);

Đề tài đã xác định vị trí, vai trò của Ban tư pháp và công chức tư pháp

xã Đánh giá thực trạng về tổ chức và hoạt động của tư pháp cấp xã, nêu lên những ưu điểm, nhược điểm và nguyên nhân của những ưu nhược điểm đó

Từ đó, đề tài đề xuất các giải pháp để kiện toàn tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động của của công chức tư pháp xã đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao

- Đề án cấp Bộ được nghiệm thu năm 2010 của tác giả Trần Văn Quảng,

Viện Khoa học pháp lý: “Tăng cường năng lực tư pháp xã, phường, thị trấn

đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, cải cách tư pháp”

Đề án đã nêu ra 4 yêu cầu cải cách hành chính và cải cách tư pháp cấp

xã Đề án nhận định trong số các nhóm nhiệm vụ được được giao, công chức

tư pháp - hộ tịch chủ yếu tập trung nhiều vào nhóm nhiệm vụ phổ biến, giáo dục pháp luật, đăng ký, quản lý hộ tịch và chứng thực mà chưa dành nhiều thời gia cho công tác xây dựng pháp luật, theo dõi thi hành pháp luật

- TS Ngô Thành Can (2012), “Công chức và chất lượng thực thi công

vụ trong cơ quan hành chính nhà nước”, Tạp chí Tổ chức Nhà nước số tháng

11/2012 Trong bài viết, tác giả lí giải chất lượng thực thi công vụ của công chức phụ thuộc vào các yếu tố như: Năng lực, kiến thức, kỹ năng và thái độ của họ đối với công việc, môi trường làm việc của công chức; sự động viên, khuyến khích của người lãnh đạo, quản lí bằng các chế độ, chính sách đãi

ngộ, cơ hội thăng tiến đối với công chức Tác giả đánh giá thực trạng công chức trong cơ quan hành chính nhà nước và nêu ra những bất cập về năng lực của công chức Qua đó, tác giả đưa ra một số ý kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng thực thi công vụ của nhà nước như: Thực hiện đổi mới trong tuyển dụng công chức; đổi mới phương thức đào tạo, bồi dưỡng công chức theo hướng hiệu quả, thiết thực; sử dụng công chức hợp lí, hiệu quả; chú trọng tạo động lực cho công chức trong thực thi công vụ [8]

- “Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức trong quá trình cải cách hành

chính” của tác giả Nguyễn Thị La đăng trên Báo điện tử Đảng cộng sản Việt

Nam ngày 17/12/2015 Tác giả nêu những hạn chế của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức (CBCC), đưa các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng CBCC trong quá trình cải cách hành chính giai đoạn hiện nay

- Ths Đinh Thị Hà (2016), Một số giải pháp nâng cao chất lượng đào

tạo, bồi dưỡng cán bộ - Báo điện tử Đảng cộng sản Việt Nam ngày

07/6/2016 Tác giả đã đưa ra một số giải pháp đổi mới phương thức và nội

dung các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức trong giai đoạn hiện nay

Hiện nay, vấn đề nâng cao năng lực công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã còn được nhiều sinh viên, học viên cao học các ngành khoa học xã hội chọn làm đề tài nghiên cứu như:

- Đề tài “Nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã của thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh” năm 2015 của thạc sỹ Nguyễn Thị Ban Mai, trường Đại học Lao động – xã hội

- Đề tài “Năng lực của công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã tại huyện

Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc” năm 2014 của thạc sỹ Lê Thị Hương, Học viện

Hành chính quốc gia Trong đề tài của mình tác giả đã đánh giá thực trạng và đưa ra các giải pháp để nâng cao năng lực của công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã tại huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc

- Đề tài “Năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã huyện Nam Sách,

tỉnh Hải Dương” năm 2014 của thạc sỹ Đồng Thị Vân Anh, Học viện Hành

chính quốc gia Đề tài cũng đã phân tích những tồn tại, hạn chế của công chức

tư pháp – hộ tịch cấp xã tại huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, chỉ rõ nguyên nhân và đề xuất các giải pháp để nâng cao năng lực của công chức tư pháp –

hộ tịch cấp xã tại huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích

Luận văn trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng công chức tư pháp –

hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn để đưa ra các kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao năng lực hoạt động của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và nâng cao hiệu

quả hoạt động quản lý nhà nước của UBND cấp xã trong lĩnh vực tư pháp

- Từ thực trạng trên đề xuất những quan điểm, giải pháp nhằm nâng cao năng lực công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã trên địa bàn Thị xã Từ Sơn

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu năng lực công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: Nghiên cứu được tiến hành tại 12 xã, phường trên địa bàn thị xã Từ Sơn

- Về thời gian: Đề tài sử dụng các số liệu thống kê năm 2013, 2014, 2015; số liệu điều tra năm 2016 và các giải pháp định hướng đến năm 2020

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận

Dựa trên lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin (Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử), tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm,

chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về công chức cấp xã

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn còn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ thể như:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, văn kiện: Được sử dụng để phân tích các công trình nghiên cứu liên quan

- Phương pháp tổng hợp, thống kê, phân tích

6.2 Ý nghĩa thực tế của luận văn

- Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã nói chung và ở các xã, phường trên địa bàn thị

xã Từ Sơn nói riêng

- Phân tích, đánh giá thực trạng năng lực công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh

- Trên cơ sở nghiên cứu một cách có hệ thống về thực trạng năng lực công chức tư pháp hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn, luận văn đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm nâng cao năng lực công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã của thị xã Từ Sơn góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về công tác tư pháp - hộ tịch ở địa bàn thị xã Từ Sơn hiện nay

- Các kết quả nghiên cứu của luận văn có thể làm cơ sở để các cấp chính quyền thị xã Từ Sơn nghiên cứu, vận dụng và áp dụng vào thực tế địa phương Nội dung của luận văn cũng có thể làm tư liệu tham khảo cho những người quan tâm đến vấn đề này

- Về thực tiễn: Trên cơ sở kết quả nghiên cứu của luận văn đưa ra những

đề xuất, giải pháp nhằm nâng cao năng lực của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo luận văn gồm 3 phần chính:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về năng lực công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã

Chương 2: Thực trạng năng lực của công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh

Chương 3: Các giải pháp nâng cao năng lực của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CÔNG CHỨC TƯ PHÁP – HỘ TỊCH CẤP XÃ

1.1 Công chức cấp xã và công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã

1.1.1 Khái niệm công chức cấp xã và công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã

Công chức là một khái niệm chung được sử dụng phổ biến ở nhiều quốc

gia trên thế giới Có thể hiểu một cách chung nhất “công chức” là để chỉ

những công dân được tuyển dụng vào làm việc thường xuyên trong cơ quan nhà nước

Khái niệm công chức ở Việt Nam được hình thành và gắn liền với sự ra đời và phát triển của nền hành chính nhà nước Năm 2008, Luật Cán bộ, công chức được Quốc hội khóa XII thông qua và đưa ra khái niệm về công chức, công chức cấp xã Cụ thể Tại Khoản 3, Điều 4 của Luật Cán bộ, công chức năm 2008 quy định:

“Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Uỷ ban nhân dân cấp xã, trong biên chế

và hưởng lương từ ngân sách Nhà nước” [34]

Căn cứ theo Khoản 2, Điều 3, Chương II của Nghị định số 92/2009/NĐ – CP, ngày 22/10/2009 của Chính phủ về chức danh, số lượng, một số chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức ở xã, thị trấn và những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã gồm các chức danh sau:

- Trưởng công an (nơi chưa bố trí công an chính quy )

- Chỉ huy trưởng Quân sự

- Văn phòng - Thống kê

- Địa chính – Xây dựng – Đô thị và Môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc Địa chính – Nông nghiệp – Xây dựng và Môi trường (đối với xã)

- Tài chính – Kế toán

- Tư pháp – Hộ tịch

- Văn hóa thông tin – Lao động thương binh và xã hội

Như vậy, công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã là một trong 7 chức danh công chức cấp xã [11]

Điều 81, Nghị định số 158/2005/NĐ-CP về đăng ký và quản lý hộ tịch quy định về công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã như sau:

- Công chức tư pháp - hộ tịch là công chức cấp xã, giúp Uỷ ban nhân dân cấp xã thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn trong đăng ký và quản lý hộ tịch Đối với những xã, phường, thị trấn có đông dân cư, số lượng công việc

hộ tịch nhiều, thì phải có cán bộ chuyên trách làm công tác hộ tịch, không kiêm nhiệm các công tác tư pháp khác [10]

- Công chức tư pháp - hộ tịch phải có đủ các tiêu chuẩn của cán bộ, công chức cấp xã theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức và phải có thêm các tiêu chuẩn sau đây:

+ Có bằng tốt nghiệp trung cấp luật trở lên;

+ Được bồi dưỡng nghiệp vụ về công tác hộ tịch;

+ Chữ viết rõ ràng

Như vậy, công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã được hiểu như sau:

“Công chức tư pháp - hộ tịch xã là công chức cấp xã, là những công dân được tuyển dụng vào làm việc tại Ủy ban nhân dân cấp xã, có trách nhiệm tham mưu, đề xuất các giải pháp giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức điều hành các hoạt động quản lý nhà nước ở địa phương về công tác tư pháp

- hộ tịch theo quy định trong phạm vi địa phương” [30,34]

1.1.2 Đặc điểm của công chức chức tư pháp – hộ tịch cấp xã

Công chức tư pháp - hộ tích cấp xã là những người hoạt động theo nhiệm vụ, quyền hạn mà pháp luật quy định, phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước nhân dân địa phương và cơ quan quản lý cấp trên Là một bộ phận quan trọng trong công chức cấp xã nên công chức tư pháp - hộ tịch phải đáp

ứng các yêu cầu về phẩm chất, năng lực và trình độ theo quy định chung đối với công chức Đặc điểm các công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã được xác định bởi vị trí, chức năng, nhiệm vụ, tiêu chuẩn trong tổ chức hoạt động của

chính quyền cấp xã [3]

- Về vị trí: Xét theo hệ thống thứ bậc thì chính quyền cấp xã là cấp cuối

cùng, cấp thấp nhất trong hệ thống chính quyền 4 cấp Xét theo ngành tư pháp thì tư pháp xã cũng là cấp cuối cùng trong hệ thống ngành tư pháp, chịu sự quản lý về chuyên môn nghiệp vụ của phòng Tư pháp cấp huyện

- Về chức năng, nhiệm vụ: Công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã làm công

tác chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân xã, có trách nhiệm giúp Uỷ ban nhân dân xã quản lý Nhà nước về công tác tư pháp - hộ tịch trong phạm vi của địa phương Thực hiện đúng nhiệm vụ theo quy định tại Thông tư Liên tịch số 01/2009/TTLT-BTP-BNV của Bộ Tư pháp và Bộ Nội vụ ngày 28/4/2009

- Về tổ chức hoạt động: Công chức tư pháp - hộ tịch xã được tuyển

dụng và thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về lĩnh vực tư pháp

Công chức tư pháp - hộ tịch cấp cấp xã được tuyển dụng từ nhiều nguồn khác nhau như: Luân chuyển công tác theo yêu cầu của tổ chức về sắp xếp nhân sự, tuyển dụng theo chính sách thu hút, cử tuyển

Bên cạnh những quy định riêng biệt của pháp luật thì công chức tư pháp

- hộ tịch cấp xã có những đặc điểm khác như:

Công chức Tư pháp hộ tịch cấp xã hiện nay phần lớn là người địa phương, là những người gần dân, gắn bó với nhân dân, trực tiếp giúp ủy ban nhân dân xã tổ chức triển khai các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước Chính nhờ đó công chức Tư pháp hộ tịch là những người khá am hiểu các phong tục, tập quán, tâm lý của người dân trên địa bàn nên họ có điều kiện đặc biệt thuận lợi để tuyên truyền, vận động, thuyết phục nhân dân thực hiện tốt các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước

Tuy nhiên do công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã đa phần là người bản địa nên nhiều người vừa làm công tác quản lý nhà nước tại địa phương vừa sản xuất kinh doanh ở gia đình Nhiều người thu nhập chính không phải từ lương, phụ cấp mà từ kết quả sản xuất kinh doanh tại gia đình Chính vì vậy,

họ chưa thực sự toàn tâm, toàn ý cho công việc nên hiệu quả giải quyết công việc chưa cao Đồng thời, họ sống cùng nhân dân địa phương, phải chịu nhiều ảnh hưởng từ phong tục, tập quán của địa phương, từ các mối quan hệ họ hàng, dòng tộc nên trong quá trình giải quyết công việc còn mang nặng tính tình cảm, thậm chí nhiều trường hợp còn làm trái quy định của pháp luật Công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã có tính chuyên môn hóa chưa cao, kiêm nhiệm nhiều công việc Nhìn chung, công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã chủ yếu là các cán bộ chuyên trách cấp xã luân chuyển sang, không qua thi tuyển, thậm chí không có bằng cấp chuyên môn mà chủ yếu xử lý công việc bằng kinh nghiệm thực tế Vì vậy, trình độ năng lực của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã còn nhiều hạn chế, chưa được đào tạo một cách bài bản làm cho hiệu quả giải quyết công việc chưa cao Đây là một vấn đề lớn đã và đang đặt

ra cho chính quyền cấp xã ở nhiều nơi phải nâng cao năng lực công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã để đáp ứng được yêu cầu công việc đặt ra ngày càng nhiều và phức tạp

1.1.3 Vị trí, vai trò của công chức chức tư pháp – hộ tịch cấp xã

Hệ thống chính quyền ở nước ta được tổ chức theo 4 cấp gồm có: trung ương, tỉnh, huyện, xã Trong đó, cấp xã có vị trí, vai trò hết sức quan trọng, là nơi trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ quản lý hành chính Nhà nước trên mọi mặt đời sống xã hội ở địa phương, đảm bảo cho các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước đi vào cuộc sống [34]

Đối với chính quyền cấp xã, công chức tư pháp – hộ tịch là những người hoạt động theo thẩm quyền được pháp luật quy định, phải chịu trách

nhiệm trước pháp luật, trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên Công chức tư pháp – hộ tịch là những người trực tiếp tổ chức triển khai thực hiện những chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước; đưa chủ trương, chính sách, pháp luật đó vào cuộc sống và là một bộ phận rất quan trọng trong công chức cấp xã

Với vị trí là một bộ phận của công tác quản lý nhà nước, do tính chất và nhiệm vụ được giao, công chức Tư pháp – hộ tịch phải là những người am hiểu các chính sách, pháp luật của Nhà nước, tình hình kinh tế - chính trị, văn hóa - xã hội ở địa phương Đồng thời, họ cũng là những người thường xuyên phải tiếp xúc với nhân dân, trực tiếp lắng nghe những ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của người dân Chính vì vậy mà công chức tư pháp – hộ tịch có vai trò hết sức quan trọng trong việc đưa các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước vào đời sống nhân dân Thực tế đã chứng minh, nếu năng lực công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã tốt thì việc giải quyết những vấn đề nảy sinh từ cấp cơ sở sẽ được hạn chế rất nhiều, tiết kiệm được thời gian, công sức và tiền của của người dân và nâng cao uy tín cho chính quyền địa phương Các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước được thực hiện một cách có hiệu quả và đi vào đời sống nhân dân Nếu năng lực công chức tư pháp – hộ tịch không tốt, không có đủ năng lực, trình độ, phẩm chất đạo đức thì chính quyền cấp xã không thể vững mạnh, nhiều chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước có thể thực hiện kém hiệu quả Thậm chí thực hiện sai tinh thần chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước làm cho tình hình địa phương trở nên bất ổn Như vậy, năng lực của công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã có vai trò quyết định đến hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã nói riêng và bộ máy hành chính nhà nước nói chung

1.1.4 Quy định về tiêu chuẩn của công chức chức tư pháp – hộ tịch cấp xã

Tiêu chuẩn của công chức tư pháp - hộ tịch là cơ sở để cơ quan quản lý tuyển dụng, sử dụng, bổ nhiệm, đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và quản

lý Đồng thời, năng lực công chức Tư pháp hộ tịch cũng được đánh giá dựa trên các tiêu chuẩn này Đối với công chức tư pháp - hộ tịch cần đảm bảo được các tiêu chuẩn chung của công chức xã, phường, thị trấn được quy định tại Điều 3, chương II nghị định số 112/2011/NĐ-CP, ngày 05/12/2011 của Chính phủ [13] Theo Nghị định này thì công chức xã, phường, thị trấn phải đảm bảo các tiêu chuẩn sau:

+ Có trình độ hiểu biết về lý luận chính trị, nắm vững các chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước

+ Có năng lực tổ chức vận động nhân dân ở địa phương thực hiện có hiệu quả chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước + Có trình độ văn hóa và trình độ chuyên môn phù hợp với yêu cầu nhiệm

vụ, vị trí việc làm, có đủ năng lực và sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ được giao + Am hiểu và tôn trọng phong tục tập quán của cộng đồng dân cư trên địa bàn công tác

Bên cạnh đó, công chức Tư pháp hộ tịch cấp xã còn cần phải có thêm các tiêu chuẩn cụ thể riêng được quy định tại Điều 2, Thông tư số 06/2012/TT-BNV, ngày 30/10/2012 của Bộ Nội vụ như sau:

+ Độ tuổi: Đủ 18 tuổi trở lên và không quá 35 tuổi khi được tuyển dụng lần đầu

+ Trình độ văn hóa: Tốt nghiệp trung học phổ thông đối với khu vực đồng bằng, đô thị; tốt nghiệp trung học cơ sở đối với khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa

+ Trình độ chuyên môn: Ở khu vực đồng bằng, đô thị có trình độ trung cấp luật trở lên và phải qua lớp bồi dưỡng về nghiệp vụ tư pháp cấp xã sau khi được tuyển dụng, phải có kỹ năng tin học văn phòng Ở khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa tối thiểu phải được bồi dưỡng nghiệp vụ tư pháp cấp xã [3]

1.1.5 Quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của công chức chức tư pháp –

hộ tịch cấp xã

Ở cấp xã có công chức tư pháp - hộ tịch tham mưu, giúp Uỷ ban nhân dân

xã tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật

Theo quy định của pháp luật hiện hành và thực tiễn công chức tư pháp -

hộ tịch ở cấp xã hiện nay, công chức tư pháp - hộ tịch xã có các nhiệm vụ, quyền hạn sau:

- Giúp Uỷ ban nhân dân xã thực hiện quản lý Nhà nước về công tác

Để giúp Uỷ ban nhân dân xã quản lý Nhà nước về công tác tư pháp, công chức tư pháp - hộ tịch phải căn cứ vào tình hình công tác tư pháp trên địa bàn, sự chỉ đạo của Uỷ ban nhân dân xã và hướng dẫn của cơ quan tư pháp cấp trên để thực hiện các công việc cụ thể:

+ Xây dựng chương trình, kế hoạch công tác tư pháp dài hạn và hàng năm của xã để trình Uỷ ban nhân dân xã phê duyệt và tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch đó Trong chương trình cần xác định rõ mục đích, yêu cầu, nội dung công việc, các biện pháp thực hiện, trong đó phân công trách nhiệm cụ thể cho các tổ chức và cá nhân thực hiện

+ Kiểm tra, đôn đốc các tổ chức, cá nhân được giao nhiệm vụ thực hiện các chương trình, kế hoạch công tác tư pháp trong quá trình tổ chức thực hiện + Định kỳ tổ chức giao ban, sơ kết, tổng kết công tác tư pháp ở cấp xã, chia sẻ kinh nghiệm để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác tư pháp trong thời gian tiếp theo Đồng thời đề nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền khen thưởng các tổ chức, cá nhân có thành tích trong công tác ở cơ sở

Như vậy, cùng với sự tham gia góp ý kiến của một số công chức chuyên môn cấp xã, các tổ chức, đoàn thể quần chúng có liên quan trên địa bàn, công chức tư pháp - hộ tịch xã có vai trò là người trực tiếp xây dựng, theo dõi, báo cáo tình hình thực hiện các chương trình, kế hoạch công tác tư pháp

- Giúp Uỷ ban nhân dân cấp xã trong việc soạn thảo, ban hành văn bản pháp luật thuộc thẩm quyền

Soạn thảo và ban hành văn bản là một hình thức hoạt động quản lý cơ bản của các cơ quan Nhà nước Yêu cầu của việc soạn thảo, ban hành văn bản phải đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời phải phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội của đất nước cũng như của địa phương

Để giúp Uỷ ban nhân dân xã thực hiện nhiệm vụ này, công chức tư pháp

- hộ tịch phải thực hiện các nhiệm vụ sau:

+ Nắm nhu cầu và lập kế hoạch soạn thảo, ban hành các Quyết định, Chương trình, Kế hoạch của Uỷ ban nhân dân xã trình Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã phê duyệt và tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch đó Trực tiếp soạn thảo, tham gia soạn thảo hoặc tham gia ý kiến đối với các dự thảo văn bản pháp luật trước khi trình Uỷ ban nhân dân xã ban hành Đôn đốc, theo dõi, kiểm tra việc thực hiện các văn bản pháp luật của chính quyền xã

+ Tổ chức lấy ý kiến nhân dân tham gia đóng góp vào các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước như các Bộ luật, Luật, pháp lệnh theo sự chỉ đạo, hướng dẫn của cơ quan Nhà nước cấp trên

+ Rà soát, hệ thống hoá các văn bản quy phạm pháp luật của địa phương

để phát hiện những văn bản mâu thuẫn, chồng chéo, không đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, thống nhất Từ đó, kiến nghị với Uỷ ban nhân dân xã có biện pháp xử lý đối với những văn bản trái pháp luật

+ Giúp Uỷ ban nhân dân xã chỉ đạo, hỗ trợ các thôn, cụm dân cư xây dựng hương ước, quy ước có nội dung phong phú, thiết thực, phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành và chương trình, chính sách của Đảng, Nhà nước; kiểm tra việc tổ chức thực hiện hương ước, quy ước trên địa bàn

- Tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật

Pháp luật của Nhà nước là sự thể chế hoá đường lối, chính sách của Đảng, thể hiện nguyện vọng, ý chí của nhân dân và phải được thực hiện thống nhất trong cả nước Để nhân dân hiểu biết, tuân thủ pháp luật và giám sát việc thực hiện pháp luật thì phải tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật Phổ biến, giáo dục pháp luật là khâu đầu tiên của hoạt động thực thi pháp luật, là cầu nối chuyển tải pháp luật vào cuộc sống và là biện pháp quan trọng để tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa Giáo dục pháp luật nhằm hình thành lòng tin vào pháp luật, thói quen và ý thức tôn trọng, tuân thủ pháp luật cho mọi công dân, nhằm phát huy vai trò, hiệu lực của pháp luật trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Đối với cấp xã, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Bởi vì, xã là đơn vị cơ sở trong hệ thống hành chính của nước ta là nơi tổ chức, triển khai thực hiện mọi chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã là con đường gần dân nhất, có hiệu quả nhất để đưa pháp luật đến với cuộc sống

Theo quy định tại Hiến pháp và các văn bản pháp luật khác thì công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật là nhiệm vụ của tất cả các ngành, các cấp, các cơ quan, đơn vị, đoàn thể, quần chúng, trong đó, công chức tư pháp - hộ tịch đóng vai trò quan trọng Để giúp Uỷ ban nhân dân xã thực hiện

có hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong phạm vi địa phương, công chức tư pháp - hộ tịch xã tổ chức thực hiện các công việc sau:

+ Xây dựng chương trình, kế hoạch phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật theo hướng dẫn của cơ quan tư pháp cấp trên, phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội, yêu cầu và điều kiện thực tế của địa phương

+ Tổ chức phối hợp với các Ban, tổ công tác của Uỷ ban nhân dân xã (công an, văn hoá - thông tin, ), các đoàn thể quần chúng, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, tổ hoà giải, các trường học để tuyên truyền, giáo dục pháp luật trong nhân dân

+ Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc thực hiện hoặc kiến nghị biện pháp phù hợp

để tổ chức thực hiện kế hoạch, điều chỉnh kế hoạch, nội dung, tạo điều kiện về

cơ sở vật chất, kinh phí, lực lượng và các điều kiện cần thiết, đảm bảo thực hiện + Sơ kết, tổng kết công tác phổ biến, giáo dục pháp luật ở xã

+ Báo cáo định kỳ hoặc đột xuất về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật với cơ quan tư pháp cấp trên, đề nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền khen thưởng các tổ chức, cá nhân có thành tích và tích cực tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

- Quản lý, khai thác, sử dụng Tủ sách pháp luật ở cấp xã

Công chức tư pháp - hộ tích cấp xã với nhiệm vụ giúp Uỷ ban nhân dân cấp xã quản lý Nhà nước về công tác tư pháp, là người trực tiếp quản lý việc khác thác, sử dụng Tủ sách pháp luật ở cấp xã Để thực hiện nhiệm vụ này công chức tư pháp - hộ tịch xã cần thực hiện các công việc sau:

+ Thống kê đối tượng phục vụ và nhu cầu bạn đọc, xây dựng kế hoạch

và phương thức hoạt động của tủ sách

+ Xây dựng dự toán kinh phí ban đầu, kinh phí bổ sung sách, báo, tài liệu pháp luật hàng năm của Tủ sách pháp luật và triển khai thực hiện sau khi được phê duyệt

+ Xây dựng quy chế khai thác và duy trì Tủ sách pháp luật ở xã

+ Sắp xếp, phân loại, bảo quản, giới thiệu và hướng dẫn sử dụng sách, báo, tài liệu pháp luật theo quy định

+ Định kỳ hàng năm kiểm kê sách báo, tài liệu pháp luật, lập báo cáo 6 tháng, hàng năm hoặc theo yêu cầu về tình hình quản lý, khai thác Tủ sách pháp luật

- Thực hiện việc đăng ký và quản lý hộ tịch

Đăng ký và quản lý hộ tịch có vai trò quan trọng trong công tác quản lý, thống kê dân số và quản lý xã hội của chính quyền cấp xã Thông qua đăng ký

và quản lý hộ tịch, Uỷ ban nhân dân cấp xã có thể theo dõi thực trạng biến động về hộ tịch nhằm kịp thời đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, thống kê, phân tích dân số, thu thập các thông số quan trọng về gia đình và xã hội làm cơ sở cho việc hoạch định và xây dựng các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng, chính sách dân số và kế hoạch hoá gia đình

Theo quy định tại nghị định số: 123/NĐ-CP ngày 15/11/2015 của Chính Phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch bao gồm:

- Thụ lý hồ sơ, kiểm tra, xác minh và đề xuất với Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã xem xét, Quyết định việc đăng ký hộ tịch theo quy định của nghị định này

- Thường xuyên kiểm tra và vận động nhân dân đi đăng ký kịp thời các

sự kiện hộ tịch Đối với những khu vực người dân còn bị chi phối bởi phong tục, tập quán hoặc điều kiện đi lại khó khăn, cán bộ tư pháp - hộ tịch phải có lịch định kỳ đến tận nhà dân để đăng ký những sự kiện hộ tịch đã phát sinh

- Công chức tư pháp - hộ tịch phải chịu trách nhiệm trước Uỷ ban nhân dân cấp xã về những sự kiện hộ tịch phát sinh trên địa bàn xã, phường, thị trấn mà không được đăng ký

- Sử dụng các loại sổ hộ tịch, biểu mẫu hộ tịch theo quy định của Bộ Tư pháp;

- Tổng hợp tình hình và thống kê chính xác số liệu hộ tịch để Uỷ ban nhân dân cấp xã báo cáo Uỷ ban nhân dân cấp huyện theo định kỳ 6 tháng và hàng năm;

- Tuyên truyền, phổ biến, vận động nhân dân chấp hành các quy định của pháp luật về hộ tịch;

- Giữ gìn, bảo quản, lưu trữ sổ hộ tịch và giấy tờ hộ tịch; khi thôi giữ nhiệm vụ phải bàn giao đầy đủ cho người kế nhiệm

- Thực hiện việc chứng thực thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân cấp xã

Theo quy định tại nghị định số: 79/2007/NĐ-CP ngày 18 tháng 5 năm

2007 của Chính phủ về cấp bản sao từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký, thẩm quyền chứng thực của Uỷ ban nhân dân cấp

xã bao gồm:

+ Thực hiện cấp bản sao từ sổ gốc,

+ Chứng thực bản sao từ bản chính các giấy tờ, văn bản bằng tiếng Việt, + Chứng thực chữ ký trong các giấy tờ, văn bản bằng tiếng việt

+ Chứng thực các việc khác theo quy định của pháp luật

Theo đó, công chức tư pháp - hộ tịch tổ chức triển khai thực hiện nhiệm

vụ, tiếp nhận, thẩm tra hồ sơ chứng thực theo đúng trình tự, thủ tục và điều kiện theo quy định của pháp luật, nhằm từng bước chuyển giao các hợp đồng, giao dịch cho các tổ chức hành nghề công chứng, thực hiện theo đúng tinh thần của Luật Công chứng, góp phần bảo đảm an toàn pháp lý cho các hợp đồng giao dịch của cá nhân, tổ chức Ngoài ra, công chức tư pháp - hộ tịch xã còn thực hiện chế độ báo cáo, thống kê số liệu về chứn thực định kỳ 6 tháng

và hàng năm theo đúng quy định của pháp luật

- Hướng dẫn, quản lý hoạt động của các tổ hoà giải ở cơ sở

Tổ hoà giải ở cơ sở là tổ chức tự quản của nhân dân được thành lập ở thôn, xóm, bản, ấp, tổ dân phố và các cụm dân cư khác để thực hiện hoặc tổ chức thực hiện việc hoà giải Hoà giải ở cơ sở là việc hướng dẫn, giúp đỡ, thuyết phục các bên tranh chấp đạt được thoả thuận, tự nguyện giải quyết với nhau những việc vi phạm pháp luật và tranh chấp nhỏ nhằm giữ gìn đoàn kết trong nội bộ nhân dân, củng cố, phát huy những tình cảm và đạo lý truyền thống tốt đẹp trong gia đình và cộng đồng dân cư, phòng ngừa, hạn chế vi phạm pháp luật, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trong cộng đồng dân cư

Theo quy định tại nghị định số: 160/NĐ-CP ngày 18 tháng 10 năm 1999 của Chính phủ, công chức tư pháp - hộ tịch giúp Uỷ ban nhân dân trong công tác hoà giải cơ sở, có trách nhiệm thực hiện các công việc sau:

+ Tham mưu giúp Uỷ ban nhân dân xã về xây dựng các tổ hoà giải, Quyết định công nhận, miễn nhiệm tổ trưởng và tổ viên tổ hoà giải

+ Thực hiện việc bồi dưỡng nghiệp vụ hoà giải, cung cấp tài liệu nghiệp

vụ cho tổ hoà giải ở địa phương theo sự hướng dẫn của cơ quan tư pháp cấp trên + Sơ kết, tổng kết công tác hoà giải của Tổ hoà giải ở địa phương, báo cáo công tác hoà giải với Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn và cơ quan tư pháp cấp trên; tổ chức thi đua, khen thưởng công tác hoà giải ở địa phương

Bên cạnh đó, công chức tư pháp - hộ tịch còn được Uỷ ban nhân dân xã giao cho nhiệm vụ trực tiếp hoà giải các mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh ở địa phương khi:

+ Các bên tranh chấp không đồng ý để tổ hoà giải tiến hành hoà giải mà đưa thẳng việc tranh chấp lên Uỷ ban nhân dân xã và yêu cầu hoà giải

+ Các vụ tranh chấp mà tổ hoà giải không hoà giải thành và hai bên đương sự yêu cầu Uỷ ban nhân dân xã giải quyết

+ Các vụ việc do Toà án nhân dân cấp huyện chuyển đến Đó là các vụ việc mà nhân dân trực tiếp đưa đơn đến Toà án nhân dân cấp huyện nhưng Toà án thấy còn khả năng hoà giải được ở xã và được các bên đương sự chấp thuận thì Toà án nhân dân cấp huyện chuyển về xã để hoà giải

- Tổ chức phối hợp với cơ quan thi hành án dân sự trong công tác thi hành án dân sự trên địa bàn theo quy định của pháp luật

Thi hành án là hoạt động cụ thể của các cơ quan, tổ chức và công dân theo một trình tự, thủ tục do pháp luật quy định, nhằm đưa ra những nội dung được Quyết định (phán quyết) trong các bản án, Quyết định của Toà án hoặc các Quyết định khác theo quy định của pháp luật được thực hiện trong thực tế

để đảm bảo lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tập thể và của công dân

Trong lĩnh vực thi hành án dân sự, công chức tư pháp - hộ tịch xã chỉ tham gia với tư cách là cơ quan chuyên môn giúp Uỷ ban nhân dân cung cấp

tổ chức phối hợp thi hành án dân sự và thực hiện những công việc sau:

+ Tổ chức phối hợp với các cơ quan hữu quan, tổ chức kinh tế, tổ chức

xã hội, đoàn thể quần chúng, tổ dân phố, tổ an ninh và các cơ quan, tổ chức,

cá nhân khác trong việc thi hành án

+ Đôn đốc thi hành án đối với các vụ việc có giá trị không quá 500.000 đồng dưới sự chỉ đạo hướng dẫn của cơ quan thi hành án (theo Chỉ thị số 20/2001/CT-TTg ngày 11/9/2001 của Thủ tướng chính phủ)

+ Cung cấp địa chỉ, tài liệu, điều kiện về thu nhập, tài sản của người phải thi hành án cho cơ quan thi hành án

+ Cử đại diện đến chứng kiến, tham gia cưỡng chế thi hành án hoặc xử

lý tang vật, tài sản có liên quan đến việc thi hành án

+ Tạo điều kiện thuận lợi bố trí địa điểm, chỗ làm việc để cơ quan thi hành

án triệu tập đương sự đến làm việc và những công việc khác theo quy định

+ Thông báo, niêm yếu công khai các văn bản, giấy tờ về thi hành án + Giáo dục, thuyết phục, động viên người phải thi hành án tự nguyện thi hành + Xác minh điều kiện thi hành án về tài sản của người phải thi hành án

- Giúp Uỷ ban nhân dân xã thực hiện một số việc về quốc tịch thuộc thẩm quyền theo quy định pháp luật

Ngày 13 tháng 11 năm 2008, Luật Quốc tịch Việt Nam số: 24/2008/QH12 được ban hành tiếp tục kế thừa các quy định của Luật Quốc tịch Việt Nam năm

1998 và các văn bản hướng dẫn thi hành, đồng thời mở rộng các nội dung liên quan quản lý Nhà nước về quốc tịch đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài và đăng ký quốc tịch Việt Nam, bãi bỏ nguyên tắc một quốc tịch, nới lỏng các điều kiện xin nhập, trở lại quốc tịch Việt Nam nhằm tạo điều kiện cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài có quốc tịch Việt Nam, tránh tình trạng người Việt Nam định cư ở nước ngoài không có quốc tịch

Thông qua công tác quản lý và đăng ký hộ tịch,công chức tư pháp - hộ tịch có nhiệm vụ giúp Uỷ ban nhân dân xã quản lý các loại giấy tờ liên quan đến nhân thân của mỗi người, chứng minh nguồn gốc xuất thân của mỗi cá nhân Đồng thời phối hợp với các cơ quan có liên quan trong việc xác minh tính chính xác và trung thực của các hồ sơ đăng ký, xin nhập quốc tịch theo yêu cầu của các cơ quan có liên quan

- Thực hiện rà soát, thống kê nhu cầu giúp đỡ pháp luật, các vướng mắc của đối tượng được trợ giúp pháp lý

Công chức tư pháp - hộ tịch chủ động tham mưu, đề xuất với Uỷ ban nhân dân xã phối hợp chặt chẽ với các Trung tâm trợ giúp pháp lý để tham gia thực hiện trợ giúp pháp lý cho người nghèo và các đối tượng chính sách theo quy định của pháp luật, cụ thể:

+ Tuyên truyền, giải thích về các tổ chức quản lý và hoạt động trợ giúp pháp lý của Nhà nước để cung cấp cho người dân những hiểu biết cần thiết về trợ giúp pháp lý

+ Tham mưu với Uỷ ban nhân dân xã cấp cho các đối tượng trợ giúp pháp lý các giấy tờ cần thiết để xuất trình với tổ chức trợ giúp pháp lý, giải quyết các kiến nghị do tổ chức trợ giúp pháp lý chuyển đến

+ Tham gia làm cộng tác viên cho trung tâm trợ giúp pháp lý, phối hợp với trung tâm trợ giúp pháp lý trong các hoạt động trợ giúp pháp lý lưu động

ở cơ sở hoặc trong các vụ việc trợ giúp pháp lý cụ thể ở cơ sở; thống kê đối tượng, nhu cầu trợ giúp và giới thiệu, hướng dẫn đối tượng tới các trung tâm

để được hưởng trợ giúp pháp lý, cung cấp các văn bản pháp luật, thông tin pháp luật cho nhân dân khi có nhu cầu, thông tin về các hoạt động pháp luật

để người dân quan tâm, theo dõi, đóng góp khi cần thiết

+ Thực hiện trợ giúp pháp lý cho người nghèo, đối tượng chính sách tại nơi tiếp dân của Uỷ ban nhân dân theo sự hướng dẫn của trung tâm trợ giúp pháp lý, lồng ghép trợ giúp pháp lý trong các lĩnh vực thuộc chức năng, nhiệm

vụ của tư pháp - hộ tịch xã như: chứng thực, quản lý hộ tịch, thi hành án,

1.2 Năng lực của công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã

1.2.1 Một số quan niệm về năng lực

Năng lực là một từ ngữ rất trìu tượng, khó định lượng và có rất nhiều quan điểm khác nhau [38,39]

Theo quan điểm của những nhà tâm lý học năng lực là tổng hợp các đặc điểm, thuộc tính tâm lý của cá nhân phù hợp với yêu cầu đặc trưng của một hoạt động nhất định nhằm đảm bảo cho hoạt động đó đạt hiệu quả cao Các năng lực hình thành trên cơ sở các tư chất tự nhiên của cá nhân nơi đóng vai trò quan trọng Năng lực của con người không phải hoàn toàn do tự nhiên mà

có, phần lớn do công tác, do tập luyện mà có (Khoa học công nghệ, 2010)

Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng của NXB Giáo dục (tái bản năm 2009) thì năng lực là khả năng làm việc tốt [38]

Theo từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học (NXB Hồng Đức 2010) Năng lực được hiểu là khả năng điều kiện chủ quan hoặc tự nhiên sẵn có, phẩm chất tâm lý và sinh lý tạo cho con người khả năng hoàn thành một loại hoạt động nào đó với chất lượng cao [39]

Theo thuật ngữ Hành chính (Hà Nội, 2002, trang 118, Viện nghiên cứu hành chính) năng lực là khả năng về thể chất và trí tuệ của cá nhân con người hoặc khả năng của một tập thể có tổ chức tự tạo lập và thực hiện được các hành vi xử sự của mình trong các quan hệ xã hội nhằm thực hiện được các mục tiêu, nhiệm vụ do mình đề ra hoặc do Nhà nước hay chủ thể khác với kết quả tốt nhất [40]

Có nhiều người thường đồng nhất năng lực với trình độ, bằng cấp, tuy nhiên thực tế thì nó chỉ là một điều quan trọng để hình thành năng lực, là cơ

sở để có được năng lực Năng lực của một người còn phụ thuộc vào kỹ năng trong thực tế và thái độ trong công việc của người đó

Nói một cách tổng quát thì năng lực của con người là tổng hoà những điều kiện, những nhân tố chủ quan tiềm năng bên trong con người cùng tham gia vào công việc giải quyết, để xử lý một tình huống và để thực hiện một nhiệm vụ cụ thể trong một môi trường xác định Nói cách khác năng lực là khả năng sử dụng các tài sản, tiềm lực của con người như kiến thức, kỹ năng

và các phẩm chất khác để đạt được các mục tiêu cụ thể trong một điều kiện xác định Khả năng đó là quá trình biến tiềm năng của người đó như kiến thức, kỹ năng và các phẩm chất để đạt được mục tiêu đã định trước

Năng lực của cán bộ, công chức nói chung luôn gắn với mục đích tổng thể, với chiến lược phát triển của tổ chức và phải gắn với lĩnh vực, điều kiện

cụ thể Năng lực liên quan chặt chẽ đến quá trình làm việc, phương pháp làm

việc hiệu quả và khoa học công nghệ Yêu cầu năng lực sẽ thay đổi khi tình hình công việc và nhiệm vụ thay đổi Vì vậy, năng lực làm việc của cán bộ, công chức hay còn gọi là năng lực thực thi trong hoạt động quản lý hành chính Nhà nước của cán bộ, công chức là khả năng của cán bộ, công chức để hoàn thành nhiệm vụ được giao trong điều kiện, hoàn cảnh nhất định

Năng lực của công chức tư pháp - hộ tịch là khả năng sử dụng các kiến thức, tiềm năng của bản thân để đạt được các mục tiêu cụ thể

Năng lực của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã thể hiện ở năng lực thực thi công vụ của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trong quá trình làm công tác quản lý hành chính Nhà nước về lĩnh vực tư pháp Đó là kiến thức, là những kỹ năng, những hành vi, cách ứng xử của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã cần có để thực thi công việc được giao

1.2.2 Năng lực thực thi công vụ

Trên thực tế cuộc sống hàng ngày của chúng ta, năng lực gồm có nhiều dạng biểu hiện khác nhau về hình thức, nhưng về bản chất nó là khả năng của một cá nhân phải có mới có thể hoàn thành tốt công việc nào đó Năng lực được chuẩn hoá và áp dụng cho mọi chức danh công việc tại tổ chức, đảm bảo phù hợp với giá trị cốt lõi, văn hoá và đặc thù tính chất công việc Tuy nhiên, năng lực không mang tính chung chung mà khi nói đến năng lực là nói đến năng lực thuộc về một làm việc nào đó như: năng lực hoạt động chính trị trong hoạt động chính trị, năng lực giảng dạy trong hoạt động giảng dạy, năng lực thực thi công vụ trong hoạt động quản lý hành chính Nhà nước, Năng lực của cán bộ, công chức nói chung và năng lực của công chức tư pháp - hộ tịch nói riêng không phải là năng lực bất biến, được sử dụng trong mọi hoàn cảnh, môi trường Ở thời điểm hay môi trường này, năng lực được thể hiện, phát huy tác dụng, nhưng ở thời điểm khác thì cần phải có năng lực khác Mỗi thời kỳ, mỗi hoàn cảnh, môi trường khác nhau đặt ra yêu cầu về năng lực

khác nhau Người có năng lực tổ chức trong kháng chiến không có nghĩa là có năng lực tổ chức sản xuất kinh doanh, dịch vụ giỏi trong điều kiện phát triển kinh tế hàng hoá thị trường, cũng không có nghĩa là người đó cũng có khả năng trở thành một cán bộ tư pháp giỏi Ở bài luận văn này, đề cập đến năng lực thực thi công vụ của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trong quá trình làm công tác quản lý hành chính Nhà nước về lĩnh vực tư pháp

Như vậy, năng lực thực thi công vụ có thể được định nghĩa như sau: Năng lực thực thi công vụ là những gì mà người công chức Nhà nước cần phải có (kiến thức, kỹ năng, thái độ, hành vi) và biết kết hợp sử dụng chúng một cách thành thạo trong quá trình thực thi công việc do Nhà nước giao, đạt kết quả tốt nhất [2,29]

Nói đến năng lực thực thi công vụ của công chức tư pháp - hộ tịch cấp

xã là nói đến khả năng thực tế giải quyết công việc, khả năng sử dụng các công cụ như chính sách, pháp luật và các phương tiện quản lý của công chức

tư pháp - hộ tịch cấp xã nhằm đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ được Uỷ ban nhân dân xã giao cho một cách có hiệu quả

Theo đó, năng lực thực thi công vụ của công chức tư pháp - hộ tịch cấp

xã được xác định thông qua:

- Kiến thức của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã cần phải có để có thể hoàn thành công việc được giao

- Những kỹ năng của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã cần phải có để giải quyết tốt nội dung công việc được giao

- Những hành vi, cách ứng xử của công chức tư pháp - hộ tịch xã cần có

để thực thi công việc được giao

- Sự kết hợp của ba nhóm yếu tố trên trong quá trình thực thi công vụ để đạt được kết quả theo yêu cầu

Thực tế cho thấy, một công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã đòi hỏi phải có kiến thức, kỹ năng, các hành vi, cách ứng xử tốt Có như vậy mới có thể làm tốt được công việc chuyên môn Đối với công chức tư pháp - hộ tịch xã thì kiến thức chuyên môn về pháp luật (trung cấp luật trở lên) là yêu cầu phải có

và rất cần thiết, nhưng chưa thể chuyển thành năng lực nếu không biết vận dụng kiến thức đó vào công tác quản lý hành chính Nhà nước trong lĩnh vực

tư pháp Nếu một cử nhân luật, có hiểu biết, có kiến thức sâu rộng về pháp luật nhưng không biết vận dụng và biến những kiến thức đó thành kỹ năng trong quá trình làm công tác quản lý hành chính Nhà nước trong làm việc tư pháp thì sẽ không đạt được hiệu quả thực thi công vụ tốt Nếu một công chức

tư pháp - hộ tịch cấp xã có trình độ trung cấp luật nhưng họ có kỹ năng, có cách ứng xử tốt thì họ sẽ đạt được hiệu quả cao trong quá trình làm công tác quản lý hành chính Nhà nước trong lĩnh vực tư pháp Do vậy, bằng cấp mới chỉ thể hiện kiến thức, chưa thành năng lực nếu chưa chuyển được thành cách thức để làm tốt công việc

1.3 Các yếu tố cấu thành năng lực của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã

1.3.1 Kiến thức của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã

Công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã là nguồn lực giúp cho hệ thống quản

lý hành chính cấp cơ sở có thể vận hành và hoàn thành tốt chức năng, nhiệm

vụ được giao Chính vì vậy, công chức tư pháp - hộ tịch phải tổng hợp được các kiến thức và trình độ chuyên môn nghiệp vụ, học vấn, lý luận chính trị

Đó là một trong những điều kiện tiên quyết bảo đảm cho việc thực thi công vụ đạt kết quả tốt Cụ thể:

- Về trình độ học vấn: là mức độ tri thức của công chức đạt được thông

qua hệ thống giáo dục Đây là yếu tố cơ bản và là yêu cầu tối thiếu đối với mọi công chức, nó thể hiện trình độ, khả năng tổng hợp của công chức tư

pháp - hộ tịch trên mọi lĩnh vực Hạn chế về trình độ học vấn sẽ làm hạn chế đến khả năng tiếp thu, lĩnh hội đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Từ đó, dẫn đến việc tuyên truyền phổ biến, tổ chức, triển khai pháp luật trong nhân dân cũng hạn chế Trên thực tế, trình độ học vấn được biểu hiện trên những văn bằng: tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông

- Về trình độ chuyên môn nghiệp vụ: Là mức độ về sự hiểu biết, về

những kiến thức, kỹ năng của mỗi người công chức trong một ngành nghề, một lĩnh vực nhất định Đối với công chức tư pháp - hộ tịch thì trình độ chuyên môn đóng vai trò quan trọng nhất, vì đây là những kiến thức liên quan tới pháp luật, gắn liền trực tiếp tới quyền lợi của nhân dân Hiện nay tuyển dụng cán bộ, công chức nói chung và công chức tư pháp - hộ tịch nói riêng chủ yếu dựa vào trình độ chuyên môn Bên cạnh đó, công chức tư pháp - hộ tịch xã phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ tư pháp cấp xã sau khi được tuyên dụng Có như vậy họ mới hiểu được nhiệm vụ, quyền hạn và nghĩa vụ của mình đối với công tác tư pháp trong hoạt động của Uỷ ban nhân dân cấp xã, đồng thời trang bị các kỹ năng cơ bản về nghiệp vụ tư pháp, kỹ năng xử lý công việc và giao tiếp với nhân dân

- Về trình độ ngoại ngữ và tin học: Đây cũng là một yếu tố cần thiết trong

điều kiện hội nhập hiện nay để công chức tư pháp - hộ tịch thu thập và quản lý thông tin có hiệu quả, ứng dụng vào quá trình đăng ký và quản lý hộ tịch

- Về trình độ lý luận chính trị: phản ánh mức độ tri thức về những vấn

đề cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Công chức tư pháp - hộ tịch cần phải hiểu được mình đang sống trong chế độ xã hội nào để vận dụng tốt lý luận chính trị vào thực tiễn cuộc sống, vào công việc, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi công vụ của công chức tư pháp - hộ tịch, tạo niềm tin cho nhân dân

1.3.2 Mức độ thành thạo các kỹ năng trong giải quyết công việc của công chức tư pháp - hộ tịch xã

Kỹ năng là khả năng vận dụng khéo léo, thành thạo những kiến thức và kinh nghiệm thu được trên thực tế, làm chủ khả năng, áp dụng các kỹ thuật, phương pháp và công cụ để giải quyết công việc, nó là cách thức đặc biệt để tiến hành công việc

Kỹ năng là tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực công chức khi thực thi nhiệm vụ Kỹ năng là giai đoạn trung gian giữa tri thức và kỹ xảo trong quá trình nắm vững một phương thức hành động Khi kỹ năng trở nên thuần thục, nhuần nhuyễn đạt đến khả năng nắm bắt được tâm lý của đối tượng quản

lý thì kỹ năng đó trở thành nghệ thuật Khí đó, kỹ năng là khả năng nghề nghiệp, chuyên môn kỹ thuật của người có năng lực, có kinh nghiệm trong làm việc, thực hiện nhiệm vụ có kết quả tốt trong lĩnh vực chuyên môn được phân công Đối với công chức tư pháp - hộ tịch xã thì cần phải có những kỹ năng nhất định để thực hiện nhiệm vụ như: kỹ năng thu thập, tổng hợp, phân tích và đánh giá thông tin; kỹ năng thực hiện, áp dụng pháp luật; kỹ năng phối hợp; kỹ năng viết báo cáo; kỹ năng soạn thảo văn bản; kỹ năng lắng nghe; kỹ năng thuyết phục; kỹ năng thuyết trình; kỹ năng tiếp dân và thành thạo các nghiệp vụ cụ thể

Ở mỗi một nhóm nhiệm vụ cụ thể, công chức tư pháp - hộ tịch xã sử dụng linh hoạt các kỹ năng, nghiệp vụ khác nhau để thực thi công vụ một cách tốt nhất Cụ thể:

- Đối với nhiệm vụ giúp Uỷ ban nhân dân xã soạn thảo và ban hành văn bản quản lý theo quy định của pháp luật; giúp Uỷ ban nhân dân xã tổ chức lấy

ý kiến nhân dân đối với dự án luật, pháp lệnh theo kế hoạch của Uỷ ban nhân dân và hướng dẫn của cơ quan cấp trên, đòi hỏi công chức tư pháp - hộ tịch xã phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kinh nghiệm, kỹ năng thu thập, tổng

hợp, phân tích và đánh giá thông tin; khả năng phát hiện vấn đề, tổng kết thực tiễn để đưa ra dự thảo các văn bản phù hợp, theo đúng quy định của pháp luật

Để thực hiện tốt điều này công chức tư pháp - hộ tịch xã phải nắm vững đường lối chính sách của Đảng, các quy định pháp luật hiện hành của Nhà nước và nhiệm vụ, quyền hạn của Uỷ ban nhân dân xã ban hành hoặc đề nghị

cơ quan có thẩm quyền ban hành kịp thời, có tính khả thi cao và đáp ứng được yêu cầu quản lý của địa phương Đồng thời cần phải có kỹ năng về soạn thảo văn bản để các văn bản được ban hành đúng thể thức, đúng thẩm quyền, nội dung phù hợp, đảm bảo tính đồng bộ thống nhất của hệ thống pháp luật

- Đối với nhiệm vụ tổ chức chương trình, kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật; quản lý, khai thác, sử dụng Tủ sách pháp luật ở xã đòi hỏi công chức tư pháp - hộ tịch xã phải trau dồi các kỹ năng diễn đạt, trình bày, giải thích, thuyết trình, tổng hợp vấn đề và nắm bắt tốt các nội dung, tinh thần của văn bản pháp luật Đồng thời, phải tham mưu giúp Uỷ ban nhân dân thực hiện các nhiệm vụ trên Làm tốt những điều đó, công chức tư pháp - hộ tịch

xã không những phát huy vai trò là người báo cáo viên pháp luật trực tiếp mà còn tham mưu cho Uỷ ban nhân dân xã trong việc phối hợp với các tổ chức đoàn thể ở địa phương, xây dựng kế hoạch và tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong nhân dân để nhân dân hiểu và thực hiện theo pháp luật, phát huy quyền làm chủ của nhân dân đối với cơ quan tư pháp trong công cuộc cải cách tư pháp

Đối với nhóm nhiệm vụ trong lĩnh vực hành chính tư pháp như thực hiện việc đăng ký và quản lý hộ tịch, chứng thực đòi hỏi công chức tư pháp - hộ tịch xã phải thành thạo trong các nghiệp vụ cụ thể từ việc tiếp dân đến thụ lý

hồ sơ và giải quyết hồ sơ Công chức tư pháp - hộ tịch xã phải kiểm tra tính chính xác, tính hợp pháp của các loại giấy tờ trong hồ sơ trước khi đề xuất, trình Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xem xét, giải quyết Đối với mỗi một thủ tục