1.3 Chính sách của đảng và phong trào đồng khởi Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, Đảng ta đã đề ra nhiệm vụ mới cho cách mạng miềnNam là: chuyển từ cuộc đấu tranh vũ trang chống Pháp sang cuộc đấ
Trang 1Mục lục
Mục lục 1
PHẦN 1: MỞ ĐẦU 2
PHẦN 2: KIẾN THỨC CƠ BẢN 4
1 Chiến lược tố cộng diệt cộng (1954-1960) 4
1.1 Âm mưu của Mỹ và sự hình thành chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm 4
1.2 Chính sách cai trị và sự tàn bạo của Mỹ-Diệm 4
1.3 Chính sách của đảng và phong trào đồng khởi 7
1.4 Kết quả “chiến lược Tố Cộng Diệt Cộng” 9
2.Chiến lược chiến tranh đặc biệt (1961 – 1964) : 9
2.1 Âm mưu của Mỹ: 9
2.2 Đối phó của Đảng: 11
2.3 Kết Quả : 15
3 Chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân ( 5-8-1964) đến (29-12-1972) 15
3.1 Âm mưu của Mỹ: 15
3.2 Đối phó của Đảng: 17
3.3 Kết quả: 18
4 Chiến lược chiến tranh cục bộ (1965-1968) : 19
4.1 Âm mưu của Mỹ: 19
4.2.Đối phó của Đảng: 19
4.3 Kết quả: 22
5 Chiến lược Việt Nam hóa chiến tranh (1969- 1975) : 23
5.1 Âm mưu của Mĩ: 23
5.2 Đối phó của Đảng: 24
5.3 Kết quả: 25
PHẦN 3: KẾT LUẬN 26
Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Vinh Thắng……… 1
Trang 2PHẦN 1: MỞ ĐẦU
Chiến tranh là một nghệ thuật Ở đó có sự đối kháng giữa các lực lượng thamchiến Chiến tranh là sự đối kháng trên từng lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa,khoa học và quân sự Trong suốt tiến trình phát triển của lịch sử của dân tộc trênthế giới, không có một nước nào dựng nước và giữ nước mà không có chiếntranh Mỗi nước tham gia chiến tranh đều có thể đứng ở vị trí nước chủ chiếnhoặc nước bị xâm lược, hoặc cũng có thể là nước can thiệp Nhưng dù ở bất kì vịtrí nào đi chăng nữa thì trong chiến tranh việc đưa ra và thwuc hiện một đường lốichiến tranh đúng đắn sẽ quyết định phần lớn khả năng chiến thắng của đất nước
đó Đường lối chiến tranh chính là kết tinh của trí tuệ con người, nó chính là kimchỉ nam cho các hành động, cho sự quyết định thằng lợi của một đất nước
Xuyên suốt lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, Việt Nam đã trải quarất nhiều cuộc chiến tranh Và kết quả của những cuộc chiến tranh ấy chính là nềnđộc lập dân tộc, là xã hội chủ nghĩa với tính chất công bằng, dân chủ và văn minhhôm nay Để đạt được kết quả này, toàn Đảng, toàn quân và toàn dân đã đổ rấtnhiều mồ hôi, xương máu và nước mắt Và một trong những yếu tố quan trọngkhông thể thiếu để ta đạt thắng lợi trong các cuộc đấu tranh, đó là nhờ ở đường lốilãnh đạo đúng đắn và sáng suốt của nhà lãnh đạo Nhìn ngược dòng lịch sử về vớiViệt Nam những năm kháng chiến chống đế quốc Mĩ trong những năm 1954-
1975, ta sẽ thấy rõ hơn về vai trò của việc đề ra một đường lối kháng chiến đúngđắn Để hiểu sâu hơn về vấn đề này, em xin đi vào tìm hiểu đề tài: Tóm tắt cácchiến lược mà đế quốc Mĩ đã sử dụng trong chiến tranh Việt Nam 1954-1975.Chúng em xin chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu trường Đại Học Sư Phạm KỹThuật TP Hồ Chính Minh đã tạo điều kiện để sinh viên chúng em có một môitrường học tập thoải mái về cơ sở hạ tầng cũng như cơ sở vật chất
Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Vinh Thắng……… 2
Trang 3Chúng em xin cảm ơn Khoa Lý Luận Chính Trị đã giúp chúng em mở mang trithức về môn học ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆTNAM, một môn học hết sức quan trọng, đóng vai trò quyết định đối với vậnmệnh nước nhà.
Chúng em xin chân thành cảm ơn thầy Nguyễn Vinh Thắng đã hướng dẫn tận tình
để nhóm chúng em hoàn thành tiểu luận này Hy vọng thông qua những nổ lực tìmhiểu của tất cả các thành viên, nhóm chúng em sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn đề tàinày
Với những giới hạn về kiến thức và thời gian, trong quá trình tìm hiểu, nhónchúng em không tránh khỏi sai sót, mong thầy và các bạn tận tình đóng góp ýkiến để chúng e hoàn thiện hơn nữa kiến thức của mình
Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Vinh Thắng……… 3
Trang 4PHẦN 2: KIẾN THỨC CƠ BẢN
1 Chiến lược tố cộng diệt cộng (1954-1960)
1.1 Âm mưu của Mỹ và sự hình thành chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm.
Sau khi Pháp thất bại, Mĩ trực tiếp can thiệp vào Việt Nam 7/11/1954, Mĩ cửtướng Cô-lin sang làm đại sứ ở miền Nam Việt Nam với âm mưu biến miền Namthành thuộc địa kiểu mới để làm bàn đạp tiến công miền Bắc và ngăn chặn lànsóng cách mạng ở Đông Nam Á
Mục tiêu và hành động trước mắt của Mỹ là phá hoại Hiệp định Giơnevơ, pháhoại công cuộc thống nhất nước Việt Nam, gạt Pháp ra khỏi miền Nam, phân hoá
và loại trừ các giáo phái thân Pháp, xây dựng chính quyền tay sai độc tài phát xítNgô Đình Diệm, ra sức xây dựng lại và nắm trọn quyền chỉ huy quân ngụy trước
đó là của Pháp, tổ chức các đảng phái phản động thân Mỹ Biện pháp chiến lược
cơ bản của chúng là thực hành chính sách “Tố Cộng Diệt Cộng”, tập trung đánhphá cách mạng miền Nam vô cùng tàn khốc Đây là chính phủ độc tài, khát máu,gia đình trị
1.2 Chính sách cai trị và sự tàn bạo của Mỹ-Diệm
Giữa năm 1954, Diệm lập ra đảng Cần lao nhân vị làm đảng cầm quyền
Cuối năm 1954, chúng thành lập “phong trào Cách Mạng Quốc Gia” và đưa ramục tiêu: “chống cộng, đả thực, bài phong”
Tháng 10/1955, Diệm tổ chức trưng cầu dân ý, phế truất Bảo Đại
Tháng 3/1956, Diệm tổ chức bầu cử và thành lập Quốc hội lập hiến ở miềnNam, bất chấp hiệp định Giơ-ne-vơ; đến tháng 10/1956, Diệm cho ban hành Hiếnpháp và lập ra cái gọi là “Nước Việt Nam Cộng Hòa”
Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Vinh Thắng……… 4
Trang 5Mỹ-Diệm huy động mọi lực lượng quân sự, an ninh, hành chính, tình báo, thôngtin tuyên truyền Quân đội Ngô Đình Diệm mở nhiều cuộc hành quân càn quétquy mô lớn, dài ngày như các “chiến dịch Thoại Ngọc Hầu” kéo dài 9 tháng (5-
1956 đến 2-1957) ở 18 tỉnh miền Tây Nam Bộ, “chiến dịch Trương Tấn Bửu”trong 7 tháng (7-1956 đến 2-1957) ở 8 tỉnh miền Đông Nam Bộ Mỹ-Diệm đãban hành Luật 10/59 “đặt cộng sản ra ngoài vòng pháp luật”, cho thành lập trênkhắp miền Nam những nhà tù, trại giam, trại tập trung để giam giữ những người
bị tình nghi ủng hộ Việt Minh
Bài thơ “Lá thư Bến Tre” của nhà thơ Tố Hữu là vật chứng thể hiện được chínhsách tàn bạo của Ngô Đình Diệm :
…Thảm lắm anh à, lũ ác ônGiết cả trăm người, trong một sángMáu tươi lênh láng đỏ đường thôn
Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Vinh Thắng……… 5
Trang 6Có những ông già, nó khảo traChẳng khai, nó chém giữa sân nhà
Có chị gần sinh, không chịu nhụcLấy vồ nó đập, vọt thai ra
Anh biết không ? Long Mỹ, Hiệp Hưng
Nó giết thanh niên, ác quá chừng
Hầm sáu đầu trai bêu cọc sắt
lá cờ đỏ sao vàng, mở đầu chiến dịch "Tố Cộng Diệt Cộng", một em trai đã tiếnđến trước mặt quận trưởng, dùng hai tay trân trọng nâng lá cờ lên hôn và bất ngờquấn lá cờ vào quanh người mình, đồng thời chỉ thẳng vào mặt tên quận trưởng,thét to: "Các ông muốn xé lá cờ này hãy xé cả xác tôi đi!" Quân lính xả súng bắnthẳng vào em bé Trước khi bị bắn, em đã hô to "Hồ Chủ tịch muôn năm"
Chính phủ Việt Nam Cộng hòa cũng tiến hành các chiến dịch tố cộng, diệt cộng,liên gia phòng vệ, dồn dân lập ấp chiến lược một cách quyết liệt không tính đếncác đặc điểm tâm lý và quyền lợi của dân chúng cũng như hoàn cảnh lịch sử ViệtNam Trong thời gian từ năm 1954 đến năm 1960 thì có 48.250 người bị bắt giam
Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Vinh Thắng……… 6
Trang 7vì tội danh "cộng sản" Những biện pháp cứng rắn nhất được áp dụng, ví dụ ngày16-8-1954, quân Việt Nam Cộng hoà đã nổ súng trấn áp đoàn biểu tình ở thị xã
Gò Công, bắn chết 8 người và 162 người bị thương
Để tăng tính uy hiếp, Việt Nam Cộng hòa sử dụng cả máy chém để hành quyếtphạm nhân Nhiều vụ xử chém của Việt Nam Cộng hòa được diễn ra công khaitrước dân chúng, đầu phạm nhân được đem bêu để cảnh cáo
1.3 Chính sách của đảng và phong trào đồng khởi
Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, Đảng ta đã đề ra nhiệm vụ mới cho cách mạng miềnNam là: chuyển từ cuộc đấu tranh vũ trang chống Pháp sang cuộc đấu tranh chínhtrị chống Mĩ – Diệm đòi chúng thi hành Hiệp định để củng cố hòa bình, giữ gìn
Trang 8thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ, hiệp thương tổng tuyển cử…, nhưng đã bị chínhquyền Diệm đàn áp và khủng bố.
Tiếp sau đó, phong trào chống “trưng cầu dân ý”, chống bầu cử quốc hội, đòihiệp thương tổng tuyển cử tự do thống nhất đất nước, chống khủng bố, đàn áp,chống chiến dịch “tố cộng, diệt cộng”, đòi quyền tự do dân chủ… lại tiếp tụcdâng cao và lan rộng từ thành thị đến nông thôn
Các cuộc đấu tranh chính trị hòa bình của ta đã bị chính sách khủng bố và tàn sát
dã man của Diệm dìm trong bể máu, lực lượng cách mạng tổn thất nặng nề: nhiềucán bộ, đảng viên bị bắt bớ, giam cầm và giết hại Nhưng cũng chính sự tàn bạo
đó của Diệm đã làm cho tinh thần cách mạng của quần chúng ngày càng dângcao
Những tổn thất to lớn của cách mạng miền Nam trong giai đoạn 1954 – 1959cho thấy, chủ trương đấu tranh chính trị hòa bình đã không còn thích hợp, cáchmạng miền Nam cần phải có một đường lối đấu tranh mới
Tháng 01/1959, Trung ương Đảng đã tiến hành hội nghị BCH TW Đảng lần thứ15; Hội nghị đã ra nghị quyết xác định: con đường phát triển cơ bản của cáchmạng miền Nam là khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân bằng lực lượngchính trị của quần chúng là chủ yếu kết hợp với lực lượng vũ trang nhân dân
Sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của nghị quyết 15 như một ngọn gió thổibùng lên ngọn lửa cách mạng; phong trào Đồng Khởi bùng lên khắp miền Nam
Mở đầu là cuộc khởi nghĩa ở Vĩnh Thạnh (Bình Định) và Bắc Ái (Ninh Thuận)vào 02/1959 Sau đó lan đến Trà Bồng (Quảng Ngãi) – 8/1959 và đặc biệt là caotrào Đồng Khởi ở Bến Tre:
Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Vinh Thắng……… 8
Trang 9Ngày 17/01/1960, tỉnh ủy Bến Tre lãnh đạo nhân dân 3 xã Định Thủy, PhướcHiệp và Bình Khánh (Mỏ Cày) với gậy, gộc, súng ống… đồng loạt nổi dậy đánhđồn bốt và giải tán chính quyền địch.
Cuộc nổi dậy lan khắp huyện Mỏ Cày và tỉnh Bến Tre, phá tan từng mảng lớn
bộ máy cai trị của địch, thành lập chính quyền cách mạng, chia ruộng đất cho dâncày nghèo
Từ Bến Tre, phong trào lan rộng khắp Nam Bộ, Tây Nguyên và một số nơi ởTrung Trung bộ
Đến cuối năm 1960, ta đã giải phóng được 600/1298 xã ở Nam bộ, 904/3829thôn ở Trung bộ, 3200/5721 thôn ở Tây Nguyên
Trên đà thắng lợi, ngày 20/12/1960, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền NamViệt Nam ra đời, trực tiếp lãnh đạo thống nhất phong trào cách mạng miền Nam
1.4 Kết quả “chiến lược Tố Cộng Diệt Cộng”
Đồng khởi đánh dấu sự thất bại của “chiến lược Tố Cộng Diệt Cộng” của MỹPhong trào đã giáng một đòn nặng nề vào chính sách thực dân mới của Mỹ –Diệm, làm lung lay tận gốc chính quyền tay sai Diệm
Từ khí thế của Đồng khởi, 20/ 12/ 1960 mặt trận dân tộc giải phóng miền NamViệt Nam ra đời Đánh dấu bước phát triển của cách mạng miền nam từ thế giữgìn lực lượng sang thế tiến công
Phong trào đồng khởi đã làm cho chính quyền của địch ở địa phương bị tan ratừng mảng lớn, cuối 1960 ta làm chủ : 600/ 1298 xã Nam Bộ, 904/ 3829 thôntrung bộ, 3200/ 721 thôn Tây Nguyên
2.Chiến lược chiến tranh đặc biệt (1961 – 1964) :
2.1 Âm mưu của Mỹ:
Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Vinh Thắng……… 9
Trang 10Từ giữa năm 1961, Mỹ-Diệm đã tiến hành cuộc “chiến tranh đặc biệt”.
Chiến lược "chiến tranh đặc biệt" (còn gọi là chiến tranh chống lật đổ) là mộttrong ba bộ phận của chiến lược phản ứng linh hoạt, nằm trong chiến lược toàncầu phản cách mạng của đế quốc Mỹ "Chiến tranh đặc biệt" là một hình thức đặcthù của chủ nghĩa thực dân mới của Mỹ với công cụ tiến hành là bọn ngụy quân,ngụy quyền Sài Gòn Lực lượng chủ yếu là quân đội Sài Gòn do Mỹ tổ chức,huấn luyện, trang bị và nuôi dưỡng, dưới sự chỉ huy trực tiếp của cố vấn Mỹ.Thực chất đây là kiểu chiến tranh "dùng người Việt đánh người Việt" mà thựcdân Pháp đã từng áp dụng và thất bại trong cuộc chiến tranh tại Việt Nam trướcđây
Để tiến hành“chiến tranh đặc biệt”, đế quốc Mỹ đề ra kế hoạch Xtalây-Taylo với
3 biện pháp chiến lược:
Một là tăng cường xây dựng lực lượng quân ngụy, do cố vấn Mỹ chỉ huy, được một
số đơn vị quân Mỹ yểm trợ, áp dụng chiến thuật cơ động bằng máy bay lên thẳng và
xe thiết giáp nhanh chóng đập tan lực lượng cách mạng lúc còn đang nhỏ, yếu
Hai là giữ vững thành thị, xây dựng bộ máy kìm kẹp ngụy quyền thật mạnh đểngăn chặn phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng, khống chế, dập tắt cáccuộc đấu tranh cách mạng ở nông thôn, bình định đồng bằng, lập ấp chiến lược
ba là ra sức phong toả biên giới, kiểm soát ven biển, cắt đứt sự chi viện từ miềnBắc, cô lập cách mạng miền Nam
Đế quốc Mỹ hy vọng chuyển sang thế tiến công để giành lại thế chủ động hòng
“bình định” xong miền Nam trong vòng 18 tháng Cuối năm 1962, quân Mỹ ởmiền Nam Việt Nam đã lên tới 11.300 tên, quân ngụy chính quy tăng lên đến 36,2vạn
Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Vinh Thắng………
10
Trang 11Dồn dân lập ấp chiến lượtMỹ-Ngụy coi bình định, dồn dân, lập ấp chiến lược là nội dung cơ bản, là
“xương sống” của chiến lược “chiến tranh đặc biệt”, là biện pháp chủ yếu để tiếnhành cuộc chiến tranh tổng lực, trong đó hành quân càn quét, đánh phá, triệt hạlàng mạc, dồn dân, chiếm đóng, khống chế quần chúng là chính Năm 1961, khibắt đầu thí điểm lập ấp chiến lược ở miền Nam, Mỹ-nguỵ đã mở 1.253 cuộc hànhquân càn quét từ cấp tiểu đoàn trở lên, tăng hơn năm 1960 gấp 4 lần Năm 1962chúng tổ chức 2.577 cuộc hành quân, trong đó có trên 200 cuộc hành quânbằng“trực thăng vận”
Cuộc hành quân bằng“trực thăng vận” của Mỹ
Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Vinh Thắng………
11
Trang 122.2 Đối phó của Đảng:
Tháng 1-1961, Bộ Chính trị Trung ương Đảng đã họp để đánh giá tình hìnhmiền Nam sau khi Đồng khởi và vạch ra phương hướng và nhiệm vụ công táctrước mắt của cách mạng miền Nam Bộ Chính trị quyết định đẩy mạnh hơn nữacuộc đấu tranh chính trị, đồng thời đẩy mạnh đấu tranh vũ trang lên song song vớiđấu tranh chính trị; tiến công địch cả 2 mặt chính trị và quân sự Phải ra sức xâydựng lực lượng chính trị và quân sự, xây dựng và mở rộng căn cứ địa, tạo điềukiện và nắm mọi thời cơ để đánh đổ chính quyền Mỹ-Diệm Bộ Chính trị quyếtđịnh giao cho Quân ủy Trung ương và Ban Thống nhất giúp Trung ương chỉ đạocông tác quân sự ở miền Nam, quyết định kiện toàn Trung ương cục miền Nam vàkiện toàn các cấp uỷ, tăng cường cán bộ, tăng cường việc tiếp tế các phương tiện,
vũ khí, tài chính và mở rộng giao thông liên lạc với miền Nam
Ngày 15-2-1961, các lực lượng vũ trang cách mạng được thống nhất thành Quângiải phóng miền Nam Việt Nam
Tính đến cuối năm 1961, quân và dân miền Nam đã phá thế kìm kẹp ở 8.118thôn, giải phóng hoàn toàn 3.610 thôn với 6,5 triệu/14 triệu dân
Ngày 16-2-1962, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam họp Đại hộilần thứ nhất tại Kà Tum (Tây Ninh) Đại hội đã bầu ra ủy ban Trung ương chínhthức của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, gồm 52 vị Trong đó,Đoàn Chủ tịch ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam ViệtNam gồm:
- Chủ tịch: Luật sư Nguyễn Hữu Thọ
- Các Phó Chủ tịch:
Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Vinh Thắng………
12
Trang 13- Bác sĩ Phùng Văn Cung
- Ông Võ Chí Công
- Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát
- Đại đức Sơn Vọng
- Ông Ybih Alêô
- Tổng Thư ký ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng:
- Giáo sư Nguyễn Văn Hiếu
Đại hội lần thứ nhất Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tuyên bốtiếp tục theo đuổi mục tiêu: Đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ tự do dân chủ
và đời sống ấm no hạnh phúc cho nhân dân, thực hiện một chính sách ngoại giaohoà bình, trung lập Mười chủ trương trước mắt của Mặt trận đã cụ thể hoáChương trình hành động Mười điểm công bố ngày 20-12-1960, nhằm đáp ứngyêu cầu của tình hình mới, khi Mỹ đã tiến hành “chiến tranh đặc biệt”, ráo riếtthực hiện kế hoạch bình định Xtalây-Taylo-Nâuting Trước mắt, Đại hội đòi đếquốc Mỹ phải chấm dứt chiến tranh, lập lại hoà bình ngay, phải rút quân Mỹ rakhỏi miền Nam Việt Nam, thủ tiêu kế hoạch Xtalây-Taylo-Nâuting; phải huỷ bỏquốc hội và hiến pháp của chế độ ngụy hiện thời, bầu quốc hội và xây dựng hiếnpháp mới; phải bỏ lệnh khẩn cấp và chủ trương quân sự hoá các giới, thả tất cảchính trị phạm, giải tán các trại tập trung; chống độc quyền kinh tế, đòi quyền lợikinh tế cụ thể cho các giới, bảo vệ các ngành công nghiệp dân tộc
Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Vinh Thắng………
13
Trang 14Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trân Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt
Nam ra mắt tại Đại hội lần thứ nhất (16-2-1962).
Dưới ngọn cờ đoàn kết cứu nước của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền NamViệt Nam, do Đảng lãnh đạo, phong trào cách mạng miền Nam đã giữ vững vàphát triển mạnh mẽ Ngay từ những ngày đầu, kế hoạch lập “ấp chiến lược” củađịch đã vấp phải sự chống đối kiên quyết của đồng bào miền Nam Việc dồn dân,lập “ấp chiến lược”đã không diễn ra như ý muốn của địch Một số “ấp chiếnlược” bị phá ngay từ lúc mới thành lập Một số bị phá đi phá lại nhiều lần Một số
ấp đã biến thành làng chiến đấu của nhân dân
Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Vinh Thắng………
14