Phân tích hiện trạng và đề xuất định hướng quy hoạch sử dụng đất đến 2020 phục vụ xây dựng nông thôn mới xã Quỳnh Hưng, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.. Nghiên cứu, điều tra và đánh gía
Trang 1Phân tích hiện trạng và đề xuất định hướng quy hoạch sử dụng đất đến 2020 phục vụ xây dựng nông thôn mới xã Quỳnh Hưng, huyện
Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
Lương Thế Lượng
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên Luận văn ThS Chuyên ngành: Quản lý đất đai
Mã số 60 85 01 03 Người hướng dẫn: PGS.TS Nhữ Thị Xuân
Năm bảo vệ: 2014
Abstract Hệ thống hóa cơ sở khoa học và thực tiễn của công tác quy hoạch sử dụng
đất cấp xã Nghiên cứu, điều tra và đánh gía các điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội – những nhân tố ảnh hưởng tới sử dụng đất và xây dựng nông thôn mới của khu vực nghiên cứu Phân tích thực trạng sử dụng đất, phân tích xu thế biến động các loại hình
sử dụng đất khu vực nghiên cứu Nghiên cứu mục tiêu, nội dung và tiêu chí của chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2014 – 2020 Mối quan hệ giữa quy hoạch sử dụng đất cấp xã và công tác xây dựng nông thôn mới Đánh giá tiềm năng của đất đai đối với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội Đề xuất định hướng sử dụng đến 2020 phục vụ xây dựng nông thôn mới xã Quỳnh Hưng, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh
Nghệ An
Keywords Quản lý đất đai; Nghệ An; Đất nông thôn; Quy hoạch đất
Content
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài luận văn
Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của Quốc gia Sử dụng đất đai có ý nghĩa quyết định tới sự thành bại về kinh tế và ổn định chính trị, phát triển xã hội cả trước mắt
và lâu dài Tuy nhiên, đây là nguồn tài nguyên có hạn, việc quản lý và sử dụng nguồn tài
Trang 2nguyên này vào việc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước một cách khoa học, tiết kiệm
và đạt hiệu quả cao là vô cùng quan trọng và có ý nghĩa to lớn
Nông thôn là một bộ phận đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển của nhà nước nói chung, từng khu vực nói riêng Tuy nhiên, trong quá trình phát triển nhanh chóng của nước ta ở những thập niên cuối thế kỉ 20 và thế kỉ 21, một vấn đề có thể nhận thấy là khu vực nông thôn của nước ta gần như bị bỏ trống trong quy hoạch phát triển, đa số chỉ tập trung vào một số vấn đề đơn lẻ như ô nhiễm môi trường tại các làng nghề, quy hoạch đất nông nghiệp,… mà chưa đề cập tới sự phát triển toàn diện của khu vực nông thôn, điều này đã dẫn tới thực tế, nông thôn Việt Nam đang ngày càng có một khoảng cách dài so với khu vực đô thị
Từ nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 của Ban chấp hành Trung Ương Đảng ngày 05/08/2009 về "Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới" bao gồm 19 tiêu chí và được chia thành 5 nhóm: Nhóm tiêu chí về quy hoạch; về hạ tầng kinh tế - xã hội; kinh tế và tổ chức sản xuất; văn hoá - xã hội - môi trương và hệ thống chính trị, có thế nói nông thôn nước ta một lần nữa đã được tập trung đẩy mạnh xây dựng và phát triển Song đây cũng là một thách thức khi công tác xây dựng nông thôn mới là hoàn toàn mới cả về lý thuyết và thực tiễn
Nước ta đang trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, cơ cấu kinh tế đang chuyển dịch theo hướng tích cực Kinh tế phát triển là cơ sở vật chất cho sự phát triển và tiến bộ xã hội, trong sự phát triển ấy tất yếu những mâu thuẫn sẽ phát sinh và biểu hiện ở từng cấp độ tương ứng với hình thái kinh tế - xã hội đó Xuất phát từ quan điểm đó cùng với thực trạng, tình hình kinh tế - xã hội của địa phương thì nhu cầu bức xúc đặt ra hiện nay là phải nhanh chóng xác lập các căn cứ pháp lý và khoa học để điều chỉnh kịp thời các mối quan hệ
có diễn biến tiêu cực và phát huy các yếu tố tích cực, làm cơ sở sử dụng đất, phân bổ hợp lý,
sử dụng tiết kiệm có hiệu quả cao quỹ đất, thiết lập các hành lang pháp lý cho việc thu hồi đất, giao đất, chuyển mục đích sử dụng, chuyển đổi, chuyển nhượng quyền sử dụng đất trên địa bàn xã trong thời gian tới Từ những lý do trên, đòi hỏi xã phải tiến hành lập quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020, đảm bảo sử dụng nguồn tài nguyên đất đai một cách đúng mục đích
và có hiệu quả Mặt khác tìm hiểu về chương trình nông thôn mới, một vấn đề được các cấp lãnh đạo hết sức quan tâm, tiêu chí hàng đầu trong xây dựng nông thôn mới là công tác quy hoạch bao gồm quy hoạch sử dụng đất - quy hoạch sản xuất - quy hoạch xây dựng Vậy mối quan hệ thực chất của nông thôn mới với quy hoạch sử dụng đất? Trước thực tế trên, tôi đã
chọn đề tài “Phân tích hiện trạng và đề xuất định hướng quy hoạch sử dụng đất đến 2020
phục vụ xây dựng nông thôn mới xã Quỳnh Hưng, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An”
Trang 32 Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở khoa học xây dựng quy hoạch sử dụng đất phục vụ chương trình xây dựng nông thôn mới
Đề xuất định hướng quy hoạch sử dụng đất đến 2020 phục vụ xây dựng nông thôn mới xã Quỳnh Hưng, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
3 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi khoa học:
- Tìm hiểu và đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Quỳnh Hưng
- Đánh giá khái quát tình hình sử dụng, quản lý đất đai
- Dự báo nhu cầu sử dụng đất các ngành giai đoạn 2014 – 2020
- Nghiên cứu mục tiêu, nội dung và tiêu chí của chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2014 – 2020
- Đề xuất định hướng quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 phục vụ xây dựng chương trình nông thôn mới tại xã Quỳnh Hưng
Phạm vi không gian: xã Quỳnh Hưng, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
4 Nội dung nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu trên, luận văn giải quyết các nội dung nghiên cứu sau:
- Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn của công tác quy hoạch sử dụng đất cấp xã
- Nghiên cứu, điều tra và đánh gía các điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội – những nhân
tố ảnh hưởng tới sử dụng đất và xây dựng nông thôn mới của khu vực nghiên cứu
- Đánh giá thực trạng sử dụng đất, phân tích xu thế biến động các loại hình sử dụng đất khu vực nghiên cứu
- Nghiên cứu mục tiêu, nội dung và tiêu chí của chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2014 – 2020 Mối quan hệ giữa quy hoạch sử dụng đất cấp xã và công tác xây dựng nông thôn mới
- Đánh giá tiềm năng của đất đai đối với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội
- Đề xuất định hướng sử dụng đến 2020 phục vụ xây dựng nông thôn mới xã Quỳnh Hưng, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra, thu thập số liệu: Điều tra và thu thập các số liệu thông tin cần thiết để phục vụ cho mục đích đánh gía thực trạng công tác sử dụng đất xã Quỳnh Hưng và đề xuất định hướng sử dụng hợp lý đất đai
- Phương pháp thống kê: Phân nhóm các đối tượng điều tra và các số liệu về diện tích đất đai xã Quỳnh Hưng
Trang 4- Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp: Được dùng để phân tích tài liệu thu thập được trong quá trình điều tra để đưa ra được những kết luận về hiện trạng, từ đó đề xuất được phương án quy hoạch sử dụng đất
- Phương pháp bản đồ và ứng dụng phần mềm GIS: Dùng để xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ định hướng quy hoạch sử dụng đất xã Quỳnh Hưng trên cơ sở ứng dụng phần mềm Microstation
- Phương pháp chuyên gia: Được sử dụng để lấy ý kiến các chuyên gia nhằm hoàn thiện hơn các kết luận, đánh giá và các đề xuất để hoàn thiện đề tài
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa khoa học: Góp phần cơ sở khoa học xây dựng quy hoạch sử dụng đất cấp xã
phục vụ xây dựng nông thôn mới
Ý nghĩa thực tiễn: Nội dung luận văn góp phần cho mục đích phát triển kinh tế - xã hội
của xã, đẩy mạnh các ngành nghề có hiệu quả cao, xúc tiến việc thay đổi cơ cấu sản xuất nhằm nâng cao năng suất cây trồng, mở rộng ngành nghề, nâng cao thu nhập đời sống của nhân dân xã Quỳnh Hưng, đáp ứng yêu cầu nông thôn mới
7 Cơ sở tài liệu để thực hiện luận văn
- Luật đất đai 2003 và các văn bản dưới luật
- Các số liệu, tài liệu có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
- Các báo cáo của các cấp bộ ngành, địa phương có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
- Các giáo trình: Quy hoạch sử dụng đất, quản lý nhà nước về đất đai, cơ sở địa chính,
- Tài liệu chuyên ngành của các chuyên gia;
- Thu thập thông tin từ việc điều tra thực tế tại địa phương của học viên
- Đọc và rút ra những thông tin quan trọng, cần thiết trong các bài báo trên mạng có đề cập tới vấn đề nghiên cứu
8 Cấu trúc của luận văn
Không kể phần mở đầu và kết luận, luận văn được cấu trúc thành 3 chương sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Chương 2: Đánh giá thực trạng và tiềm năng sử dụng đất Hiện trạng xây dựng nông thôn mới tại xã Quỳnh Hưng, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
Chương 3 Đề xuất định hướng quy hoạch sử dụng đất phục vụ xây dựng nông thôn mới tại xã Quỳnh Hưng, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
Trang 5Reference
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Báo cáo tổng hợp nhiệm vụ kinh tế xã hội năm 2012 và phương hướng nhiệm vụ năm
2013
2 Bản đồ hiện trạng sử dụng đất 2010 của xã Quỳnh Hưng
3 Đào Xuân Bái (2005), Hệ thống hồ sơ địa chính, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội
4 PGS TS Vũ Thị Bình (2006) – Giáo trình quy hoạch phát triển nông thôn, trường đại học Nông nghiệp Hà Nội
5 Trần Quốc Bình.Tập bài giảng hệ thông tin đất đai (LIS), trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội
6 Nguyễn Xuân Cường (2006), Trung Quốc với việc xây dựng nông thôn mới xã hội chủ nghĩa
7 Các tài liệu, số liệu thống kê, kiểm kê của UBND huyện Quỳnh Lưu, UBND xã Quỳnh Hưng
8 Các dự án liên quan của địa phương
9 Dự thảo đề án xây dựng nông thôn mới xã Quỳnh Hưng, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ
An giai đoạn 2010 – 2020
10 Định hướng phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020 của
xã Quỳnh Hưng, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
11 Luật đất đai 2003, Nhà xuất bản chính trị quốc gia
12 Kế hoạch số 461/KH-UBND.ĐC ngày 17/11/2009 của UBND tỉnh Nghệ An về việc triển khai công tác lập quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất
2011 – 2015 các cấp trên địa bàn tỉnh Nghệ An
13 Quyết định 491/QĐ-TTg ngày 04 tháng 06 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới
14 PGS TS Trần Văn Tuấn - Tập bài giảng “Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất”
15 Thông tư số 19/2009/TT-BTNMT ngày 02/11/2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc quy định chi tiết việc lập, điều chỉnh và thẩm định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
16 Thông tư liên tịch số 13/2011/TTLT-BXD-BNNPTNT-BTN&MT ngày 28 tháng 10 năm 2011 của Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Tài nguyên
Trang 6và Môi trường Về việc quy định lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng xã nông thôn mới
17 Thông tư số 41/2013/TT-BNNPTNT ngày 4/10/2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn
18 Thông tư số 31/2009/TT-BXD ngày 10 tháng 9 năm 2009 của Bộ Xây dựng Về việc ban hành Tiêu chuẩn Quy hoạch xây dựng nông thôn và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia
về quy hoạch xây dựng nông thôn