DSpace at VNU: Vấn đề sử dụng Audio trên trang web (Khảo sát trang web Radiovietnam.vn và Vovgiaothong.vn từ tháng 4 2013 đến tháng 10 2014)

Chính sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ cộng với sự ra đời của Internet đã buộc người ta phải đặt câu hỏi về sự tồn tại của các loại hình báo chí truyền thống, trong đó có phá

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

LÊ BÍCH HẠNH

VẤN ĐỀ SỬ DỤNG AUDIO TRÊN TRANG WEB

từ tháng 4/2013 đến tháng 10/2014)

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Báo chí học

Mã số: 60320101

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Đức Dũng

Hà Nội – 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam kết, đây là luận văn do tôi tự nghiên cứu, chƣa đƣợc công bố ở bất cứ công trình khoa học nào Mọi luận cứ trong luận văn là xác thực

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lê Bích Hạnh

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn PGT.TS Nguyễn Đức Dũng – Ngưới hướng dẫn đã tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này!

Xin chân thành cảm ơn sự hợp tác của các chuyên gia, nhà quản lý, lãnh đạo các ngành và các đơn vị có liên quan; sự giúp đỡ của các nhà báo, biên tập viên, phóng viên, bạn bè đồng nghiệp đã dành thời gian tham gia trả lời phỏng vấn; các thầy cô ở Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Xin chân thành cảm ơn!

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1 CÁC BẢNG BIỂU ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG LUẬN VĂN 3

MỞ ĐẦU 4 Chương 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG

AUDIO TRÊN TRANG WEB Error! Bookmark not defined 1.1 Một số thuật ngữ, khái niệm Error! Bookmark not defined 1.1.1 Audio Error! Bookmark not defined 1.1.2 Trang web Error! Bookmark not defined 1.1.3 Internet radio Error! Bookmark not defined 1.1.4 Trang thông tin điện tử Error! Bookmark not defined 1.1.5 Sử dụng audio trên trang web Error! Bookmark not defined.

1.2 Vị trí vai trò của phát thanh trong hệ thống các phương tiện truyền

thông đại chúng Error! Bookmark not defined 1.3 Phát thanh truyền thống và phát thanh hiện đại Error! Bookmark not defined.

1.3.1 Phát thanh truyền thống Error! Bookmark not defined 1.3.2 Phát thanh hiện đại Error! Bookmark not defined 1.3.3 Một số xu thế phát triển của phát thanh hiện đại Error! Bookmark not defined.

1.4 Cấu trúc, đặc điểm của audio trên trang web Error! Bookmark not defined.

1.4.1 Cấu trúc của audio trên trang web Error! Bookmark not defined 1.4.2 Đặc điểm của audio trên trang web Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined.

Chương 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG AUDIO TRÊN TRANG

RADIOVIETNAM.VN VÀ VOVGIAOTHONG.VN Error! Bookmark not defined.

2.1 Vài nét về hai trang web Radiovietnam.vn và Vovgiaothong.vn Error! Bookmark not defined.

2.1.1 Radiovietnam.vn Error! Bookmark not defined 2.1.2 Vovgiaothong.vn Error! Bookmark not defined.

2.1.3 Qui trình sản xuất của Radiovietnam.vn và Vovgiaothong.vn

Error! Bookmark not defined.

2.1.4 Ứng dụng Radiovietnam.vn và Vovgiaothong.vn trên các thiết bị

di động Error! Bookmark not defined.

2.2 Các hình thức thể hiện âm thanh trên trang Radiovietnam.vn và

Vovgiaothong.vn Error! Bookmark not defined 2.2.1 Phần streaming (truyền tải) âm thanh Error! Bookmark not defined.

2.2.2 Hình thức chia nhỏ thành các file, tổ chức tin bài theo thư mục

Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined.

Chương 3: THÀNH CÔNG VÀ HẠN CHẾ CỦA VIỆC SỬ DỤNG AUDIO TRÊN TRANG RADIOVIETNAM.VN, VOVGIAOTHONG.VN MỘT SỐ

KIẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP Error! Bookmark not defined.

3.1 Thành công và hạn chế của việc sử dụng audio trên trang

Radiovietnam.vn và Vovgiaothong.vn Error! Bookmark not defined 3.1.1 Thành công Error! Bookmark not defined 3.1.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined 3.2.2 Những thách thức của toàn cầu hóa Error! Bookmark not defined.

3.2.3 Những đòi hỏi của quá trình hội nhập, phát triển đất nước Error! Bookmark not defined.

3.3 Một số giải pháp Error! Bookmark not defined 3.3.1 Nhóm các giải pháp chung Error! Bookmark not defined 3.3.2 Một số giải pháp cụ thể Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.

TÀI LIỆU THAM KHẢO 8

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined.

CÁC BẢNG BIỂU ĐƢỢC SỬ DỤNG TRONG LUẬN VĂN

Bảng 2.1: Biểu đồ tỷ lệ nội dung thông tin trên trang Radiovietnam.vn

từ tháng 4 đến tháng 12 năm 2013 (trang 64)

Bảng 2.2: Biểu đồ tỷ lệ nội dung thông tin trên trang Radiovietnam.vn

từ tháng 1 đến tháng 10 năm 2014 (trang 65)

Bảng 2.3: Biểu đồ tỷ lệ tin bài có audio trên trang Vovgiaothong.vn

từ tháng 4 đến tháng 12 năm 2013 (trang 66)

Bảng 2.4: Tỷ lệ tin bài có audio trên trang Vovgiaothong.vn từ

tháng 1 đến tháng 10 năm 2014 (trang 66)

Bảng 2.5: Biểu đồ tỉ lệ phần trăm các dạng audio trên trang Radiovietnam.vn

từ tháng 4 tới tháng 12 năm 2013 (trang 68)

Bảng 2.6: Biểu đồ tỉ lệ phần trăm các dạng audio trên trang Radiovietnam.vn

từ tháng 1 tới tháng 10 năm 2014 (trang 69)

Bảng 2.7: Biểu đồ tỉ lệ phần trăm các dạng audio trên trang Vovgiaothong.vn

từ tháng 4 năm 2013 tới tháng 10 năm 2014 (trang 69)

Bảng 2.8: Biểu đồ tỉ lệ phần trăm audio dạng bài so với audio dạng tin trên trang Radiovietnam.vn từ tháng 4/2013 đến tháng 10/2014 (trang 80)

Bảng 2.9: Biểu đồ tỉ lệ phần trăm audio dạng bài so với audio dạng tin trên trang Vovgiaothong.vn từ tháng 4/2013 đến tháng 10/2014 (trang 81)

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chúng ta đang sống trong thời đại bùng nổ thông tin, nhất là sự phát triển như vũ bão của truyền thông trên mạng Internet Theo một cuộc điều tra tiến hành tại Mỹ, 70 % số người được hỏi trả lời cần một máy tính nối mạng nếu họ ở trên một hoang đảo, chỉ có 30 % người nói họ cần một phương tiện khác

Trong những năm qua, Internet có tốc độ và số lượng người sử dụng tăng trưởng một cách ngoạn mục Theo báo cáo của Hiệp hội Internet Việt Nam, năm 2013, thế giới có 2,8 tỷ người sử dụng Internet, chiếm 39 % dân số thế giới Với Internet, công chúng không còn phải nhẫn nại chờ đợi nữa Họ được tiếp cận với thông tin và giải trí mọi lúc mọi nơi

Chính sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ cộng với sự ra đời của Internet đã buộc người ta phải đặt câu hỏi về sự tồn tại của các loại hình báo chí truyền thống, trong đó có phát thanh Nó đã làm thay đổi cơ bản phát thanh truyền thống Nếu trước đây, thính giả chỉ được nghe một cách thụ động - tức là nhà đài phát gì thì thính giả nghe đấy Nhưng hiện nay, người nghe không chỉ muốn tiếp nhận thông tin mà còn muốn lựa chọn, kiểm soát thông tin, phản hồi, thậm chí tham gia sáng tạo tác phẩm báo chí cùng với nhà đài Trước yêu cầu đó, các đài phát thanh phải tự thay đổi mình

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các loại hình báo chí hiện đại, phát thanh phải đứng trước hai sự lựa chọn: một là loại hình quá độ trung gian chuyển tiếp từ báo in sang báo hình, báo điện tử, hoặc là phải tự vươn lên để cùng tồn tại với các loại hình báo chí khác Và phát thanh đã chọn con đường thứ hai Phát thanh hiện đại đã có nhiều đổi mới để thích ứng trong thời đại kỹ thuật số Trong đó, phát thanh Internet là một trong những phương thức thích ứng lâu dài, hiệu quả của phát thanh hiện đại

Trong các phương thức sản xuất phát thanh hiện đại, phát thanh Internet là phương thức ra đời tương đối sớm Năm 1991, World Wide Web được phát minh và khởi đầu cho sự bùng nổ của mạng Internet thì ngay sau

đó 2 năm (1993), Internet Talk Radio đã ra đời Điều đó chứng tỏ các nhà truyền thông đã nhanh chóng nắm bắt được ưu thế của Internet và bước đầu nghĩ tới một hình thức kết hợp giữa các loại hình báo chí để tạo sự tiện lợi cho công chúng

Phát thanh Internet có thể coi là một bước đột phá của phát thanh Nó là một giải pháp hữu hiệu cho công chúng phát thanh thời đại kỹ thuật số Phát thanh Internet là một phương thức phát thanh hiện đại, truyền thông tin đến công chúng qua mạng Internet dưới dạng ngôn ngữ truyền thông đa phương tiện Do đó, phát thanh Internet có nét đặc thù khác biệt so với các phương thức phát thanh truyền thống, đồng thời cũng có những nét khác biệt so với các loại hình báo chí khác được truyền tải trên Internet

Các trang web radio có khả năng cung cấp cho công chúng nhiều dịch

vụ bởi sự kết hợp giữa phát thanh và Internet Tính năng nghe phát thanh trực tiếp trên máy tính hoặc nghe lại các chương trình phát thanh đã phát trên mạng Internet, tính năng tải và lưu các chương trình phát thanh vào máy nghe nhạc cá nhân của công chúng đã trở thành công cụ hữu hiệu để trang web radio giữ thính giả cho phát thanh Bên cạnh âm thanh, thính giả còn có thể khám phá nhiều tính năng khác mà một website có thể phục vụ công chúng của mình Theo nghiên cứu của tác giả Phạm Thị Huệ trong luận văn “Xu thế phát triển của phát thanh phi truyền thống tại Việt Nam”, đến năm 2010, thế giới đã có hơn 18.000 webradio ở 136 nước và lãnh thổ Trong đó, Mỹ, Canada và Anh là những quốc gia có nhiều webradio nhất

Ở Việt Nam, Internet chính thức được cung cấp dịch vụ vào ngày 1/12/1997 Sau 17 năm, Việt Nam đã có tốc độ phát triển Internet ở mức đáng

kinh ngạc Theo một khảo sát năm 2014 của tổ chức We Are Social - một tổ chức có trụ sở chính ở Anh nghiên cứu độc lập về truyền thông xã hội toàn cầu, số người dùng Internet ở Việt Nam chiếm khoảng 38% (cao hơn mức trung bình của thế giới là 33%)

Đi tiên phong, ngày 3/2/1999, Đài Tiếng nói Việt Nam đã triển khai phát thanh trên mạng Internet để đưa âm thanh, hình ảnh, chữ viết cùng với

âm nhạc phục vụ thính giả trong và ngoài nước Đến nay, tất cả các chương trình phát thanh của Đài Tiếng Nói Việt Nam đã được lưu trữ lại trên các website của đài Đối với các đài địa phương, tác giả khảo sát thấy có 53/63 đài đã có trang web riêng để lưu trữ các chương trình phát sóng Tuy nhiên, hầu hết các đài chỉ bê nguyên toàn bộ các chương trình lên mạng mà không

có lựa chọn, cắt gọt Trong thời buổi công nghiệp hóa, hiện đại hóa như hiện nay, ít ai có đủ kiên nhẫn để nghe một chương trình thời sự dài 30 phút hay một chương trình chuyên đề có khi kéo dài đến 45 phút, nhất là chương trình của các đài địa phương thường nặng về tính chất tuyên truyền, hội nghị, hội thảo Thêm vào đó, xuất hiện một lớp công chúng hiện đại rất cần thông tin nhưng lại quá ít thời gian rảnh Họ không có nhiều thời gian để xem tivi hay lướt web, hoặc nghe trọn vẹn các chương trình phát thanh Vì thế, họ muốn tranh thủ thời gian để có thể tìm kiếm thông tin Ví dụ như vừa lái xe vừa nghe radio, hoặc vừa đi bộ vừa nghe radio

Mặt khác, có những kiều bào ở nước ngoài muốn nghe radio nhưng không phải chỗ nào cũng có sóng của hệ phát thanh đối ngoại Họ muốn được nắm bắt tình hình tin tức ở tỉnh thành nơi mình sinh ra, muốn nghe tiếng nói của quê hương họ nhưng từ trước tới nay, chương trình của các đài địa phương chưa bao giờ được phát ra nước ngoài

Nắm bắt được điều đó, Đài Tiếng nói Việt Nam đã cho ra đời hai trang web Radiovietnam.vn và Vovgiaothong.vn Trên trang Radiovietnam.vn,

ngoài việc tích hợp được một hệ thống 64 đài phát thanh Trung ương và địa phương để thính giả có thể nghe trực tuyến, website còn giúp người nghe lựa chọn các tin tức nổi bật nhất, tổng hợp lại dưới dạng văn bản (text) kèm hình ảnh để công chúng có thể vừa thỏa mãn sở thích lướt web, vừa có thể nghe tin tức khi làm những công việc khác như lái xe, tập thể dục, nội trợ… Đây chính

là một trong những hướng đi mới mẻ mang tính tiên phong của Đài Tiếng nói Việt Nam

Việc sử dụng audio trên hai trang Radiovietnam.vn và Vovgiaothong.vn có gì đặc biệt? Nó đem lại những lợi ích gì cho thính giả cũng như các cơ quan chủ quản? Làm thế nào để nâng cao hơn nữa chất lượng của các mô hình này? Đây thực sự là những vấn đề hết sức cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn đối với những người làm báo phát thanh cả nước nói chung

Xuất phát từ những đòi hỏi đó, từ thực tế cơ quan Đài Tiếng nói Việt Nam là nơi đang làm việc, được sự đồng ý của Khoa và Nhà trường, tôi đã

quyết định chọn đề tài: “Vấn đề sử dụng audio trên trang web” (Khảo sát

trang Radiovietnam.vn và Vovgiaothong.vn từ tháng 4/2013 đến tháng 10/2014) cho luận văn Thạc sĩ Báo chí của mình

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài

Thực chất, vấn đề sử dụng audio trên mạng là một hình thức của phát thanh Internet Ở nước ta, tài liệu nghiên cứu về phát thanh khá nhiều nhưng

về phát thanh Internet thì rất ít

Đến nay, ở Việt Nam đã có một số cuốn sách đề cập đến truyền thông

đa phương tiện và Internet radio, nhưng vấn đề chỉ được đề cập ở một chương, một mục nhỏ trong cuốn sách Bên cạnh đó, một số bài báo đăng trên báo của Đài Tiếng nói Việt Nam và tạp chí phát thanh (như "Để phát thanh hiện đại" của bà Hoàng Minh Nguyệt - Nguyên Phó tổng giám đốc Đài Tiếng

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Trần Thị Thúy Bình, (2005), Ứng dụng truyền thông đa phương tiện

trên báo trực tuyến của cơ quan phát thanh – truyền hình, Luận văn

Thạc sĩ, Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Hà Nội

2 Bộ Thông tin và Truyền thông, (2014), Sách trắng về công nghệ thông

tin, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông, Hà Nội

3 Bộ Thông tin và Truyền thông, (2013), Báo cáo tổng kết năm 2013 của

Bộ Thông tin và Truyền thông về số lượng ấn phẩm, báo, tạp chí trên

cả nước, Hà Nội

4 Đài Tiếng nói Viê ̣t Nam , (2004), Nội san Nghiê ̣p vụ Ph át thanh, số 1,

Hà Nội

5 Đài Tiếng nói Viê ̣t Nam , (2005), Nội san Nghiê ̣p vụ Phát thanh , số 6,

Hà Nội

6 Đài Tiếng nói Viê ̣t Nam , (2005), Nội san Nghiê ̣p vụ Phát thanh , số 7,

Hà Nội

7 Đài Tiếng nói Viê ̣t Nam , (2006), Nội san Nghiê ̣p vụ Phá t thanh, số 8,

Hà Nội

8 Đài Tiếng nói Việt Nam biên dịch và giới thiệu, (1997), Nghề phát

thanh, Tài liệu lưu hành nội bộ, Hà Nội

9 Đài Tiếng nói Việt Nam - SIDA Thụy Điển - Bộ Văn hóa Thông tin,

(2005), Cẩm nang hướng dẫn phát thanh trực tiếp, Nxb Lao động, Hà

Nội

10 Dương Thị Anh Đào, (2001), Chương trình phát thanh trực tiếp trên

Đài tiếng nói nhân dân TP.HCM, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Khoa học

Xã hội và Nhân văn, Hà Nội

11 Đức Dũng , (2010), Báo chí và đào tạo báo chí, Nxb Thông tấn, Hà

Nội

12 Đức Dũng, (2003), Lý luận báo phát thanh, Nxb Văn hoá - Thông tin,

Hà Nội

13 Nguyễn Văn Dững, (2007), Cơ chế tác động của báo chí, Tạp chí

Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội, số 23, Hà Nội

14 Nguyễn Văn Dững, (2010), Vai trò của báo chí đối với dư luận xã hội,

Tạp chí Lý luận chính trị số 6, Hà Nội

15 TS Nguyễn Thị Trường Giang, (2011), Báo mạng điện tử - Những vấn

đề cơ bản, Nxb Chính trị - Hành chính Quốc gia, Hà Nội

16 Vũ Kim Hải, Đình Thuận, (2006), Các thủ thuật làm báo điện tử, NXB

Thông Tấn, Hà Nội

17 Trần Bích Hạnh, (2002), Báo chí của tương lai, Tạp chí Người làm

báo, số tháng 11, trang 8-9

18 Vũ Quang Hào, (2001), Ngôn ngữ báo chí, NXB Đại học Quốc gia, Hà

Nội

19 Vũ Quang Hào, (2004), Báo chí và đào tạo báo chí Thụy Điển, NXB

Lý luận Chính trị, Hà Nội

20 Phan Thị Lệ Hằng, (2011), Giáo dục từ xa trên sóng đài Tiếng nói Việt

Nam trước yêu cầu đổi mới và phát triển, Đại học Khoa học Xã hội và

Nhân văn, Hà Nội

21 Đinh Thị Thu Hằng, (2012), Sự vận động, phát triển của tin phát thanh

ở Việt Nam trong điều kiện hiện nay, Học Viện Báo chí – Tuyên truyền,

Hà Nội

22 GS, TS Vũ Văn Hiền - TS Đức Dũng , (2007), Phát thanh trực tiếp,

NXb Lý luận chính trị, Hà Nội