Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ (tt)

Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THỊ THU THẢO

CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO CƠ CHẾ MỘT CỬA Ở CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN THỊ HÀ

Phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Văn Hậu

Phản biện 2: GS.TSKH Nguyễn Văn Thâm

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Địa điểm: Phòng họp … , Nhà - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Số: 77 - Đường Nguyễn Chí Thanh - Quận Đống Đa - TP.Hà Nội

Thời gian: vào hồi …… giờ …… tháng …… năm 2016

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong những năm vừa qua, đất nước ta đã có sự phát triển về kinh tế - văn hóa, xã hội Đây không chỉ là niềm tự hào của Đảng và nhà nước mà còn là niềm vui mừng, phấn khởi của toàn thể nhân dân Việt Nam Trong những thành tựu đó có phần đóng góp quan trọng của công tác cải cách hành chính một cách toàn diện, sâu sắc và có hiệu quả

Quá trình thực hiện cải cách hành chính gắn liền với việc thực hiện mô hình một cửa, sau đó là một cửa liên thông và nay là cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông hiên đại,

đã thu được những kết quả tích cực ban đầu Để có được những kết quả đó, trước hết các cơ quan chính quyền địa phương đã từng bước triển khai thực các văn bản đã được nhà nước ban hành như: Quyết định số 136/2001/QĐ - TTg ngày 17/9/2001 của Thủ tướng Chính phủ

về việc ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001 - 2010; Quyết định số 181/2003/QĐ-TTg ngày 04/9/2003 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Quy chế thực hiện cơ chế một cửa tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương; Quyết định số 93/QĐ-TTg ngày 22/6/2007 của Thủ tướng Chính phủ

về việc ban hành cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương; Nghị quyết số 30c/NQ-CP ban hành ngày 8/11/2011 của Chính phủ ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2020 Những quy định vừa nêu đã góp phần tạo hành lang pháp lý, đưa ra cách thức giải quyết công việc hiệu quả cho công dân, tổ chức, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của nhân dân về dịch vụ hành chính công

Tỉnh Phú Thọ, cụ thể tại các xã, phường của thành phố Việt Trì

chủ trương của nhà nước và thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo

cơ chế “một cửa” từ tháng 7 năm 2013 và nay là thực hiện theo cơ chế một cửa liên thông So với các địa phương khác cùng cấp trong tỉnh Phú Thọ, mô hình “một cửa” tại cấp xã trên địa bàn thành phố Viêt được triển khai khá muộn Trên cơ sở học hỏi mô hình của các tỉnh bạn đã triển khai có hiệu quả, chuẩn bị tốt về mặt cơ sở vật chất và tuyển chọn đội ngũ Cán bộ công chức nhiệt tình, có trình độ chuyên môn, Bộ phận “một cửa” của UBND cấp xã, thành phố Việt Trì trực thuộc quản lý của Văn phòng HĐND - UBND cấp xã, thành phố hoạt động độc lập, mang lại hiệu quả cao, được đông đảo nhân dân đồng thuận và ủng hộ Đặc biệt, thủ tục hành chính được công khai, giảm hẳn tình trạng gây phiền hà, sách nhiễu tổ chức, công dân; tinh thần, trách nhiệm, năng lực chuyên môn của cán bộ công chức được nâng lên đáng kể

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện, bên cạnh những kết quả đạt được như thì vẫn còn những tồn tại nhiều hạn chế như: một số thủ tục hành chính còn rườm rà, chồng chéo, trùng lặp Chất lượng đội ngũ cán bộ vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu trong việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính, vẫn còn tình trạng đùn đẩy trách nhiệm giữa các bộ phận Chức năng, nhiệm vụ giữa các bộ phận vẫn còn trùng lặp, chưa rõ ràng Vì thế Cải cách thủ tục hành chính ở cấp

xã, phường nhằm hoàn thiện bộ máy nhà nước tại cơ sở, trở thành khâu đầu tiên, quan trọng, giảm gánh nặng trong giải quyết các thủ tục hành chính cho người dân ở các cấp cao hơn

Thủ tục hành chính là một loại quy phạm pháp luật quy định trình tự về thời gian, về không gian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy Nhà nước, là cách thức giải quyết công việc của các cơ quan Nhà nước trong mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức với

cá nhân công dân

Việc thực hiện thủ tục hành chính ở các xã, phường được đơn giản, thuận tiện, công khai và dân chủ sẽ góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước, rút ngắn khoản cách giữa nhà nước với nhân dân và góp phần phát triển kinh tế

- xã hội

Chính vì những lý do nêu trên mà tác giả chọn đề tài: “Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ” nghiên cứu làm luận văn Thạc sĩ

quản lý công

2 Tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài

Nghiên cứu về cải cách hành chính, cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa đã có nhiều nhà khoa học, nhiều nhà hoạch định chính sách quan tâm nghiên cứu từ lâu và đã có rất nhiều công trình khoa học được công bố, đăng tải từ trung ương đến địa phương Có thể kể đến một số công trình tiêu biểu sau đây:

- Nguyễn Văn Thâm và Võ Kim Sơn (2001) Thủ tục hành chính

lý luận và thực tiễn, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

- Bùi Thế Vĩnh, “Một số vấn đề cần quan tâm khi triển khai và thực hiện cơ chế một cửa”, Thông tin khoa học hành chính, số 3/2005

- Nguyễn Ngọc Hiến,(2001) “Giải pháp cải cách hành chính ở Việt Nam”, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội

- Thang Văn Phúc (2001) “Cải cách hành chính nhà nước, thực trạng, nguyên nhân và giải pháp”, Nxb Chính trị Quốc gia

Các công trình khoa học nêu trên, chủ yếu đề cập đến những vấn

đề lý luận trong đó chủ yếu đề cập đến các khái niệm, đặc điểm, vai trò cảu thủ tục hành chính và sự cần thiết cần phải cải cách hành chính; các giải pháp cải cách hành chính nhưng chủ yếu đề cập đến những vấn đề chung chung, chưa có công trình nghiên cứu về cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại các xã, phường

Ngoài ra, còn có nhiều đề tài luận văn thạc sỹ quản lý công đã nghiên cứu về vấn đề này như:

- Đỗ Ngọc Lan, “Quản lý chất lượng cải cách hành chính theo

mô hình một cửa liên thông tại UBND các quận, thành phố Hải Phòng” Luận văn Thạc sỹ ( 2012)

- Trần Văn Tấn “Cơ chế một cửa, một cửa liên thông (nghiên cứu từ thực tiễn tỉnh Đồng Tháp)” Luận văn Thạc sỹ ( 2012)

- Nguyễn Lệ Hà “ Cải cách thủ tục hành chính tại ủy ban nhân dân cấp xã ở tỉnh Hà Nam” Luận văn Thạc sỹ (2012)

- Đào Thị Nga “Xây dựng mô hình một cửa liên thông cấp xã ở tỉnh Lai Châu” Luận văn Thạc sỹ (2012)

- Đỗ Mạnh Cường “Mô hình một cửa trong thực hiện thủ tục hành chính tại ủy ban nhân dân cấp huyện tỉnh Hưng Yên” Luận văn

- Trần Ngọc Quả “Thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông tại ủy ban nhân dân quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng” Luận văn Thạc sỹ (2014)

Nhìn chung, các công trình nêu trên đã đi sâu nghiên cứu việc thực hiện theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông làm rõ nội dung và thực trạng áp dụng mô hình Các tác giả cũng đã chỉ ra phương hướng

và giải pháp nhất định nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực hiện

mô hình cải cách thủ tục hành chính một cửa Tuy nhiên, các công trình này nghiên cứu mô hình một cửa ở các cấp, các lĩnh vực, địa phương khác nhau và hầu như chưa có đề tài nào nghiên cứu cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì

Vì vậy, việc tìm hiểu và nghiên cứu những khó khăn và hạn chế trên cơ

sở lý luận chung về cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại Việt Trì trong bối cảnh hiện nay là hoàn toàn cần thiết

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích

Nghiên cứu, phân tích thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại các xã, phường thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc thực hiện cải cách TTHC theo cơ chế một cửa tại xã, phường, thành phố Việt Trì, Tỉnh Phú Thọ trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, luận văn phải thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể sau:

- Thứ nhất, hệ thống hoá cơ sở lý luận về cải cách hành chính và cải cahcs thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa

- Thứ hai, nghiên cứu, phân tích thực trạng việc triển khai hoạt

động cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại các xã, phường thành phố Việt Trì;

- Thứ ba, phân tích chỉ ra được những mặt đạt được, mặt hạn chế, xác định nguyên nhân của từng mặt hạn chế còn tồn tại trong việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại các xã, phường, trên địa bàn thành phố Việt Trì;

- Thứ tư, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại cấp xã, thành phố Việt Trì trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu việc thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa được giải quyết tại cấp xã, thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi nội dung: Nghiên cứu những vấn đề, lĩnh vực giải quyết công việc thực hiện theo cơ chế “một cửa” tại cấp xã, thành phố Việt Trì

- Phạm vi thời gian: Từ năm 2010 - 6/2016

- Phạm vi không gian: Nghiên cứu cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại 13 xã, phường trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp luận: Luận văn được nghiên cứu dựa trên nền tảng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mac – LêNin và tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về Cải cách thủ tục hành chính

- Phương pháp nghiên cứu: Trong quá trình nghiên cứu, tác giả

đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, thống kê xã hội học, nghiên cứu lý thuyết, khảo sát điều tra và phương pháp lịch sử để nghiên cứu các đối tượng trên

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Hệ thống hoá cơ sở lý luận về cải cách hành chính và cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại các xã, phường

- Các số liệu, thông tin thực tế của luận văn có thể giúp các nhà quản lý, các nhà hoạch định chính sách làm cơ sở để xây dựng các quy định phù hợp với thực tế hơn

- Công trình có thể làm tài liệu tham khảo cho các nhà khoa học, các trung tâm đào tạo chính trị

- Các giải pháp có thể ứng dụng vào thực tiễn cải cách thủ tục

hành chính tại xã, phường trong thời gian tới

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn chia thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về thủ tục hành chính và cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa

Chương 2: Thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ

Chương 3: Giải pháp cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại cấp xã, thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VÀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO CƠ CHẾ MỘT CỬA

1.1 Những vấn đề chung về hành chính và thủ tục hành chính

1.1.1 Khái niệm về hành chính

Tôi xin lấy quan niệm chung nhất về thuật ngữ “Hành chính” từ Sách Thuật ngữ Hành chính do GS.TS Bùi Thế Vĩnh và TS Đinh Ngọc Hiện chủ biên, để làm cơ sở nghiên cứu ở luận văn này

“ Hành chính là thuật ngữ chỉ những hoạt động trong lĩnh vực

tổ chức, quản lý và điều hành được tiến hành trên cơ sở sự rang buộc bởi những quy tắc nhất định do nhà nước hoặc các chủ thể khác quy định hoặc thừa nhận, có tính chất bắt buộc, áp đặt hoặc mệnh lệnh (quyền lực – phục tùng) nhằm đạt tới một mục địch phục vụ cho lợi ích chung đã được xác định”[29, tr77]

cơ quan nhà nước hoặc của các cá nhân, tổ chức được ủy quyền trong việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước”[1,tr7]

1.1.3 Đặc điểm thủ tục hành chính

- Thứ nhất, đây là tổng thể các hành động diễn ra theo trình tự thời gian, thủ tục hành chính được thực hiện bởi nhiều cơ quan và

công chức nhà nước Tuy nhiên mỗi thủ tục hành chính ở các cơ quan khác nhau thì sẽ có những tính chất đặc thù riêng

- Thứ hai, thủ tục hành chính là thủ tục giải quyết công việc của nhà nước và công việc liên quan đến quyền chủ thể và nghĩa vụ pháp

lý của công dân Chính vì vậy, đối tượng cần thực hiện các thủ tục hành chính để giải quyết thường không giống nhau mà rất phức tạp, dẫn đến yêu cầu thủ tục hành chính cần đơn giản, nhanh gọn, ít khâu, nhưng vẫn đảm bảo chính xác

- Thứ ba, quản lý hành chính nhà nước chủ yếu là hoạt động định hướng, mang tính mệnh lệnh cưỡng chế đòi hỏi phải thi hành nhanh chóng, kịp thời,hiệu quả Chính vì vậy, thủ tục hành chính phải kết hợp khuôn mẫu ổn định tương đối và chặt chẽ với các biện pháp thích ứng cho từng loại công việc và từng đối tượng

- Thứ tư, hoạt động quản lý hành chính đang ngày trở nên hết sức phong phú, đa dạng về nội dung, hình thức cũng như biện pháp do

sự chuyển đổi của nhà nước từ cơ chế tập trung sang cơ chế kinh tế thị trường có sự điều tiết của nhà nước cùng sự chuyển đổi của nền hành chính đơn thuần sang nền hành chính phục vụ Do đó, thủ tục hành chính ngày nay rất đa dạng

- Thứ năm, các thủ tục hành chính do nhà nước thực hiện chủ yếu tại văn phòng của công sở nhà nước và phương tiện truyền đạt quyết định cũng như các thông tin quản lý phần lớn là văn bản, vì thế

nó gắn chặt với công tác văn thư, với việc tổ chức ban hành, sử dụng

và quản lý văn bản trong cơ quan nhà nước

- Thứ sáu, trong bối cảnh toàn cầu hóa, thủ tục hành chính sẽ chịu ảnh hưởng và tác động, đặc biệt trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, đầu tư nước ngoài…đòi hỏi thủ tục hành chính phải có những thay đổi phù hợp không chỉ với yêu cầu trong nước mà còn cả với quốc tế để

có thể dễ dàng hội nhập và mở cửa

- Cuối cùng, so với các quy phạm của luật hành chính thủ tục hành chính có tính năng động hơn và đòi hỏi phải thay đổi nhanh hơn một khi thực tế cuộc sống đã có những yêu cầu mới

1.1.4 Phân loại thủ tục hành chính

a Phân loại theo đối tượng quản lý hành chính nhà nước

b Phân loại theo công việc của cơ quan Nhà nước

c Phân loại theo chức năng chuyên môn hoạt động của các cơ quan

d Phân loại theo quan hệ công tác

Thủ tục hành chính có ý nghĩa quan trọng trong quản lý nhà

nước và trong đời sống xã hội bởi

- Thủ tục hành chính đảm bảo cho các quy phạm vật chất quy định trong các quyết định hành chính được thực thi thuận lợi

- Thủ tục hành chính là cơ sở đảm bảo cho việc thi hành các quyết định được thống nhất và có thể kiểm tra được tính hợp pháp, hợp lý cũng như các hệ quả do việc thực hiện các quyết định hành chính tạo ra

- Thủ tục hành chính khi xây dựng và vận dụng một cách hợp lý

sẽ tạo ra khả năng sáng tạo trong việc thực hiện các quyết định quản lý

đã được thông qua, đem lại hiệu quả thiết thực cho Nhà nước

- Thủ tục hành chính là một bộ phận của pháp luật hành chính nên việc xây dựng và thực hiện tốt các thủ tục hành chính sẽ có ý

nghĩa rất lớn đối với quá trình triển khai và thực thi luật pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam

- Thủ tục hành chính trên một phương diện nhất định là biểu hiện trình độ văn hóa của tổ chức

1.2 Cải cách hành chính và cải cách thủ tục hành chính

1.2.1 Khái niệm cải cách hành chính

Có thể hiểu: Cải cách hành chính nhà nước là tạo ra những thay đổi trong các yếu tố cấu thành của nền hành chính nhằm là cho các

cơ quan hành chính nhà nước hot động hiệu lực, hiệu quả hơn, phục

vụ nhân dân, phục vụ xã hội tốt hơn

1.2.2 Cải cách thủ tục hành chính

Đảng và Nhà nước xác định, cải cách hành chính mà trước hết là cải cách thủ tục hành chính luôn là nhiệm vụ có tầm quan trọng hàng đầu trong quá trình xây dựng, hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Cải cách thủ tục hành chính là điều kiện cần thiết để tăng cường củng cố mối quan hệ giữa Nhà nước với nhân dân, tăng cường sự tham gia quản lý Nhà nước của nhân dân

Cải cách thủ tục hành chính là biện pháp thực hiện nhằm hướng tới mục tiêu hoàn thiện một hoặc nhiều nội dung mang tính thủ tục của nền hành chính nhà nước nhằm nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu

quả phục vụ nhân dân và doanh nghiệp

1.2.3 Sự cần thiết phải cải cách thủ tục hành chính

Thủ tục hành chính là cơ sở và điều kiện cần thiết để cơ quan nhà nước giải quyết công việc của công dân và tổ chức theo quy định của pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức có công việc cần giải quyết

Chúng ta đang xây dựng một nhà nước thật sự là nhà nước của dân, do dân và vì dân Nền hành chính đang trong quá trình chuyển