PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN (LV thạc sĩ)PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN (LV thạc sĩ)PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN (LV thạc sĩ)PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN (LV thạc sĩ)PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN (LV thạc sĩ)PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN (LV thạc sĩ)PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN (LV thạc sĩ)PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN (LV thạc sĩ)PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN (LV thạc sĩ)PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN (LV thạc sĩ)PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN (LV thạc sĩ)
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ ./ ./
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2017
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: PGS TS VŨ ĐỨC ĐÁN
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phòng họp … , Nhà - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Số:… - Đường……… - Quận……… -
TP………
Thời gian: vào hồi …… giờ …… tháng …… năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Khiếu nại là quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp và pháp luật bảo vệ nhằm bảo vệ cho người có quyền lợi bị ảnh hưởng và cũng là hoạt động để góp phần vào việc thực hiện dân chủ, công khai
và minh bạch hơn trong các cơ quan nhà nước nói chung và các cơ quan hành chính nói riêng Trong thực tế hiện nay, việc khiếu nại đã được người dân quan tâm hơn, nâng cao được các quyền cơ bản của
công dân mà Hiến pháp năm 2013 đã quy định “Mọi người có quyền
khiếu nại, tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân” (khoản
1, Điều 30) Quyền khiếu nại là quyền bảo vệ quyền của cá nhân, công dân khi bị quyết định hành chính và hành vi hành chính xâm hại nhưng quyền đó được thực hiện, bảo đảm như thế nào lại tùy thuộc vào việc giải quyết khiếu nại của các cơ quan nhà nước người có thẩm quyền mà chủ yếu là cơ quan hành chính nhà nước
Quá trình thực hiện Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật giải quyết khiếu nại, tố cáo và các văn bản hướng dẫn của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh, công tác giải quyết khiếu nại trên địa bàn Tp Tuy Hòa trong thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả đáng kể.Năm 2013, UBND Tp Tuy Hòa đã giải quyết xong 13/17 đơn khiếu nại hợp lệ (76,47%)[44]; năm 2014, giải quyết xong 16/20 đơn khiếu nại hợp lệ (80,00%)[51]; năm 2015, giải quyết xong 14/15 đơn khiếu nại hợp lệ (93,33%)[53]
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác giải quyết khiếu nại hiện nay vẫn còn bộc lộ những tồn tại, hạn chế như: Hệ thống văn bản pháp luật về giải quyết khiếu nại còn nhiều bất cập, vướng mắc; việc kiện toàn tổ chức, bộ máy chuyên trách trong các cơ quan hành chính nhà nước để phục vụ cho công tác giải quyết khiếu nại theo quy định còn chậm; tình trạng khiếu nại ngày càng diễn biến phức tạp; trong công tác giải quyết khiếu nại chưa được nhịp nhàng và đồng bộ, hiệu quả chưa cao; kết quả giải quyết đơn thư khiếu nại hàng năm tăng chậm, không bền vững, số lượng đơn khiếu nại vẫn còn tồn đọng
Trang 4chuyển sang năm sau còn nhiều Những bất cập này đã và đang làm giảm hiệu lực, hiệu quả của công tác giải quyết khiếu nại và chưa thật
sự bảo vệ được các quyền của công dân, quyền của người khiếu nại đúng, chưa đáp ứng được yêu cầu của pháp luật về giải quyết khiếu nại
Xuất phát từ thực tiễn đó, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Pháp luật về
giải quyết khiếu nại hành chính - Từ thực tiễn TP Tuy Hòa” để làm
đề tài luận văn thạc sĩ, nhằm đưa ra các giải pháp hữu hiệu để thực hiện tốt Luật khiếu nại, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của công dân trong quá trình giải quyết khiếu nại đúng theo pháp luật
2 Tổng quan các nghiên cứu trước có liên quan
Trong nhiều năm qua, có nhiều tác giả đã thực hiện các đề tài
có liên quan đến Luật khiếu nại, Luật tố cáo, hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo trên nhiều địa phương trong cả nước, cụ thể là (i)
nghiên cứu của Bùi Thị Thuận Ánh (2012) về “Giải quyết khiếu nại
trong lĩnh vực đất đai qua thực tiễn tại tỉnh Thừa Thiên Huế”, Luận
văn Thạc sĩ Luật học, Khoa Luật, ĐH Quốc gia Hà Nội; (ii) nghiên
cứu của Đặng Công Nhiên (2012) về “Khiếu nại hành chính và giải
quyết khiếu nại hành chính về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Nam”, Luận văn Thạc
sĩ Luật học, Khoa Luật, ĐH Quốc gia Hà Nội; (iii) nghiên cứu của Lê
Thị Sáu (2014) về “Hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa
bàn huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội – Thực trạng và giải pháp”,
Luận văn Thạc sĩ Luật học, Khoa Luật, ĐH Quốc gia Hà Nội; (iv)
nghiên cứu của Võ Nguyên Chương (2015) về “Thi hành pháp luật
giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng”, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Khoa Luật, ĐH Quốc gia Hà Nội;
và (v) nghiên cứu của Dương Thị Thanh Huyền (2015) về “Giải quyết
khiếu nại hành chính trong lĩnh vực đất đai – Qua thực tiễn thị xã Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình”, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Khoa Luật, ĐH
Quốc gia Hà Nội Trên cơ sở các nghiên cứu trước cho thấy, lĩnh vực khiếu nại hành chính nói chung, khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất
Trang 5nhau Điều này cho thấy, hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo phát sinh thường xuyên, liên tục ở tất cả các địa phương, nên việc nghiên cứu về pháp luật giải quyết khiếu nại hành chính tuy không mới nhưng
là cần thiết cho thực tiễn ở Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
Đề tài nhằm mục đích nghiên cứu một cách có hệ thống và toàn diện cơ sở lý luận về pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính hiện nay; Luận văn đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật khiếu nại hành chính trên địa bàn thành phố Tuy Hòa, trong chương trình tổng thể về cải cách hành chính đến năm 2020 và trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta
Luận văn có nhiệm vụ làm rõ cơ sở lý luận của pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính; phân tích nội dung của pháp luật về khiếu nại hành chính
Phân tích thực trạng pháp luật về khiếu nại hành chính ở thành phố Tuy Hòa, đánh giá những kết quả đã đạt được, những tồn tại, hạn chế của thực trạng thi hành pháp luật về khiếu nại hành chính và làm rõ nguyên nhân của những hạn chế đó
Trên cơ sở đó, đưa ra các quan điểm và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về khiếu nại hành chính ở Việt Nam hiện nay
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề
lý luận và thực tiễn về pháp luật khiếu nại hành chính, từ thực tiễn thành phố Tuy Hòa
Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu thực trạng pháp luật về
khiếu nại hành chính ở thành phố Tuy Hòa từ trước đến nay, tham khảo số liệu từ năm 2013 đến nay
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp luận: Luận văn được nghiên cứu một cách khách
quan dựa trên phương pháp luận chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của triết học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
Trang 6về Nhà nước và pháp luật, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước Việt Nam về thi hành án dân sự
Phương pháp nghiên cứu: Trên cơ sở phương pháp luận, luận văn
sử dụng các phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp thống kê và một số phương pháp khác để tiếp cận, nghiên cứu những vấn đề thuộc nội dung của đề tài
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn đúc kết một số vấn đề lý luận của pháp luật về khiếu nại hành chính, đánh giá thực tiễn hoạt động thực hiện pháp luật về khiếu nại hành chính ở Tp Tuy Hòa, đề xuất phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về khiếu nại hành chính, góp phần vào tăng cường hiệu lực của pháp luật đối với lĩnh vực khiếu nại hành chính, đáp ứng được yêu cầu trong tình hình mới và hội nhập quốc tế ngày nay
Đây là công trình nghiên cứu chuyên sâu đầu tiên liên quan đến pháp luật về khiếu nại hành chính – từ thực tiễn Tp Tuy Hòa Vì vậy, kết quả nghiên cứu của luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho tất cả cán bộ, công chức làm việc trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn Tp Tuy Hòa nói riêng và thực hiện pháp luật trên toàn quốc nói chung Luận văn cũng có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc giảng dạy, học tập, nghiên cứu hoặc bất kỳ
ai quan tâm đến lĩnh vực này
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của Luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề chung của pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính
Chương 2: Thực trạng thực tiễn pháp luật giải quyết khiếu nại hành chính tại thành phố Tuy Hòa
Chương 3: Giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật khiếu nại hành chính trên địa bàn thành phố Tuy Hòa
Trang 7Chương 1:
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH
VÀ PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH 1.1 Quan niệm về khiếu nại và khiếu nại hành chính
1.1.1 Khái niệm, đặc điểm và phân loại khiếu nại
1.1.2 Khái niệm, đối tượng và đặc điểm của khiếu nại hành chính
Khái niệm khiếu nại hành chính: Khiếu nại hành chính
(KNHC) là loại hình khiếu nại phát sinh trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước, xảy ra trong hoạt động của tất cả các cơ quan nhà nước, được giải quyết theo các thủ tục hành chính
Đối tƣợng của khiếu nại hành chính: Đối tượng khiếu nại
hành chính là các QĐHC, HVHC của CQHCNN, của người có thẩm quyền trong CQHCNN hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức, khi người khiếu nại có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó trái với pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khiếu nại
Đặc điểm của khiếu nại hành chính: Trên cơ sở các khái
niệm, quan điểm về khiếu nại hành chính, ta có thể đưa ra 08 đặc điểm của khiếu nại hành chính
1.1.3 Sự khác nhau giữa khiếu nại hành chính – khiếu nại tƣ pháp
Khiếu nại hành chính là việc cá nhân, tổ chức khiếu nại đối với QĐHC, HVHC tại CQHCNN, chọn CQHCNN giải quyết khiếu nại của mình, và được giải quyết theo thủ tục hành chính về giải quyết khiếu nại được quy định trong Luật khiếu nại và các nghị định hướng dẫn thi hành; còn khiếu nại tư pháp dùng để chỉ người khiếu nại thực hiện quyền khiếu nại của mình đối với bản án, quyết định của cơ quan
tư pháp (Toà án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân, Cơ quan điều tra) hoặc hành vi công vụ của kiểm sát viên, thẩm phán, điều tra viên trong các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và được giải quyết bởi các cơ quan tư pháp theo quy định của Luật Tố tụng hình sự, Luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính Phạm vi khiếu nại tư pháp hẹp hơn khiếu nại hành chính, chỉ giới hạn trong một số loại hoạt động nhất định của cơ quan và người tiến hành tố tụng
Trang 81.2 Pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính
1.2.1 Khái niệm, đặc điểm của pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính
Khái niệm pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính:
Pháp luật khiếu nại là hệ thống các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong khiếu nại và giải quyết khiếu nại Bao gồm hệ thống các quy định của pháp luật về quyền khiếu nại; quyền và nghĩa vụ các bên trong khiếu nại; thẩm quyền, trách nhiệm và trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại Trên cơ sở của pháp luật hiện hành, có thể hiểu pháp luật về GQKN hành chính là tổng hợp các quy phạm pháp luật quy định về những vấn đề liên quan đến chủ thể, khách thể, nguyên tắc, nội dung, quy trình, thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính GQKN hành chính là hoạt động của Cơ quan hành chính nhà nước trong việc thụ lý, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại của cá nhân, tổ chức đối với QĐHC, HVHC khi họ có căn
cứ cho rằng quyết định hay hành vi đó trái pháp luật, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình
Đặc điểm của pháp luật giải quyết khiếu nại hành chính:
Giải quyết KNHC có một số đặc điểm như sau: (i) chủ thể giải quyết KNHC, (ii) khách thể giải quyết KNHC, (iii) thông qua việc giải quyết KNHC, quyền chủ thể của người khiếu nại bị xâm phạm bởi QĐHC hoặc HVHC được khôi phục, (iv) giải quyết KNHC là thái độ, phản ứng của nhà nước đối với khiếu nại của công dân nhằm giải quyết tốt mối quan hệ giữa nhà nước và công dân, (v) giải quyết KNHC luôn chứa đựng trong đó các thông tin, chứng cứ nhất định về sự vi phạm các quyền, lợi ích hợp pháp của người khiếu nại và là một dạng của quản lý HCNN, (vi) giải quyết KNHC phải được thể hiện bằng văn bản cụ thể với tên gọi là „quyết định‟, (vii) quyết định giải quyết KNHC là QĐHC cá biệt, chỉ được áp dụng một lần, sau khi được thi hành thì tự nó chấm dứt hiệu lực
Trang 91.2.2 Nội dung của pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính 1.2.3 Quy định về nguyên tắc giải quyết khiếu nại hành chính
Theo Điều 3, Luật Khiếu nại, nguyên tắc khiếu nại và giải
quyết khiếu nại (GQKN) là“việc khiếu nại và giải quyết khiếu nại phải
được thực hiện theo quy định của pháp luật; bảo đảm khách quan, công khai, dân chủ và kịp thời” Nguyên tác khiếu nại và GQKN được
làm rõ hơn tại Thông tư số 07/2013/TT-TTCP ngày 31/10/2013, cụ thể
là “việc giải quyết khiếu nại phải bảo đảm chính xác, khách quan,
công khai, dân chủ, kịp thời và đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, thời hạn theo quy định của pháp luật; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, tập thể, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân”
(Điều 3) Khiếu nại và GQKN cần tuân thủ theo các nguyên tắc (i) Nguyên tắc pháp chế, (ii) Nguyên tắc công tâm, khách quan, (iii) Nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật, (iv) Nguyên tắc công khai, minh bạch, và (v) Nguyên tắc tiết kiệm, nhanh chóng, kịp thời
1.2.3.1 Thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính
Theo quy định của Luật Khiếu nại 2011, mỗi CQNN được ban hành những quyết định pháp luật (gồm cả quyết định quy phạm và quyết định cá biệt) theo hình thức, trình tự, thủ tục nhất định Nghiên cứu này trình bày thẩm quyền của các chủ thể là (i) Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn; Thủ trưởng cơ quan thuộc Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh; (ii) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện; (iii) Thủ trưởng cơ quan thuộc sở và cấp tương đương; (iv) Giám đốc sở và cấp tương đương; (v) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; (vi) Thủ trưởng cơ quan thuộc bộ, thuộc cơ quan ngang bộ, thuộc cơ quan thuộc Chính phủ; (viii) Bộ trưởng; (viii) Tổng thanh tra Chính phủ; (ix) Chánh thanh tra các cấp; (x) Thủ tướng chính phủ
1.2.3.2 Thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính
Hoạt động xem xét và GQKN là một quá trình phức tạp, phải được tiến hành theo trình tự, thủ tục nhất định do pháp luật quy định Đây là trình tự pháp lý cần thiết để đảm bảo cho việc khiếu nại và
Trang 10GQKN được chính xác, đúng pháp luật Theo Quyết định số
1294/QĐ-TTCP ngày 04/6/2014 của Thanh tra Chính phủ về việc “Công bố thủ
tục hành chính được ban hành mới thuộc phạm vi chức năng quản lý của Thanh tra Chính phủ”, thủ tục GQKN hành chính được thực hiện
thông qua các bước (i) tiếp nhận đơn khiếu nại, (ii) thụ lý giải quyết khiếu nại, (iii) xác minh nội dung khiếu nại, (iv) tổ chức đối thoại, và (v) ra quyết định giải quyết khiếu nại
1.2.3.3 Thời hiệu, thời hạn giải quyết khiếu nại hành chính
Theo điều 9, Luật Khiếu nại 2011, thời hiệu khiếu nại là 90 ngày, kể từ ngày nhận được QĐHC hoặc biết được QĐHC, HVHC Trường hợp người khiếu nại không thực hiện được quyền khiếu nại theo đúng thời hiệu vì ốm đau, thiên tai, địch họa, đi công tác, học tập
ở nơi xa hoặc vì những trở ngại khách quan khác thì thời gian có trở ngại đó không tính vào thời hiệu khiếu nại Đối với thời hiệu khiếu nại lần hai, kể từ ngày hết thời hạn GQKN lần đầu mà khiếu nại không được giải quyết hoặc kể từ ngày nhận được quyết định GQKN lần đầu
mà người khiếu nại không đồng ý thì thời hiệu khiếu nại lần hai là 30 ngày, khi trường hợp người khiếu nại ở vùng sâu, vùng xa đi lại khó khăn thì thời hạn có thể kéo dài hơn nhưng không quá 45 ngày (khoản
1, Điều 33, Luật Khiếu nại)
1.2.4 Quyền, nghĩa vụ các bên trong khiếu nại hành chính hành chính
Khi một vụ việc xảy ra mà cần đến hoạt động GQKN, thì các bên liên quan trong hoạt động này gồm có (i) người khiếu nại, (ii) người bị khiếu nại, (iii) người giải quyết khiếu nại, và (iv) luật sư, trợ giúp viên pháp lý Các bên liên quan này có các quyền và nghĩa vụ trong hoạt động GQKN và phải tuân thủ theo các quy định của Luật Khiếu nại
1.2.5 Thực hiện pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính
1.1.1 Khái niệm thực hiện pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính
Những quy phạm pháp luật chứa đựng trong các văn bản do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành sẽ hoàn toàn mất hết ý nghĩa
Trang 11hành vi của các chủ thể pháp luật Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích mà các chủ thể pháp luật bằng hành vi của
mình thực hiện các quy định pháp luật trong thực tế đời sống Thực
hiện pháp luật là một quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật
1.1.1.1 Các hình thức thực hiện pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính
Hành vi thực hiện pháp luật là những xử sự (hành động hoặc không hành động) của các chủ thể pháp luật (các cá nhân, tổ chức) phù hợp với những yêu cầu của các quy phạm pháp luật, có ích cho xã hội, nhà nước và cá nhân Các quy phạm pháp luật rất phong phú cho nên hình thức thực hiện chúng cũng rất phong phú và khác nhau Căn cứ vào tính chất của hoạt động thực hiện pháp luật, khoa học pháp lý đã xác định những hình thức thực hiện pháp luật sau (i) tuân thủ pháp luật, (ii) thi hành pháp luật, (iii) sử dụng pháp luật, và (iv) áp dụng pháp luật
1.2 Những yếu tố tác động đến kết quả thực hiện pháp luật giải quyết khiếu nại hành chính
Để công tác giải quyết khiếu nại hành chính được thực thi có hiệu quả thì trước hết phải xác định được những yếu tố nào có thể tác động đến kết quả giải quyết khiếu nại, từ đó mới có thể đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại hành chính Để xác định được những yếu tố có thể tác động đến kết quả GQKN, thì trước hết nghiên cứu này phải xem xét đến quy trình GQKN, nếu quy trình GQKN được thực hiện tốt sẽ giúp cho kết quả GQKN tốt hơn và ngược lại Các yếu tố tác động đến kết quả thực hiện pháp luật giải quyết khiếu nại hành chính là (i) Yếu tố tiếp nhận đơn khiếu nại, (ii) Yếu tố thụ lý giải quyết khiếu nại, (iii) Yếu tố đối thoại và xác minh nội dung khiếu nại, (iv) Yếu tố ra quyết định giải quyết khiếu nại, (v) Yếu tố thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật, (vi) Ý thức trách nhiệm của các bên liên quan, (vii)
Trang 12CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TẠI THÀNH PHỐ TUY HÕA 2.1 Sự phát triển của pháp luật giải quyết khiếu nại
Sau khi Hiến pháp 1980 được ban hành, ngày 27/11/1981, Hội
đồng Nhà nước đã ban hành Pháp lệnh về việc “Quy định việc xét và
giải quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân”, gồm 6 Chương và 34
Điều Ngày 29/3/1982, Hội đồng Bộ trưởng đã ban hành Nghị định số
58-HĐBT về việc “Thi hành Pháp lệnh quy định việc xét và giải quyết
khiếu nại, tố cáo của công dân” Qua thực tiễn 10 năm thi hành Pháp
lệnh 1981 về việc xét và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, ngày 07/5/1991, Hội đồng Nhà nước đã ban hành Pháp lệnh số 53-
LCT/HĐNN về “Khiếu nại, tố cáo của công dân” thay thế cho Pháp
lệnh năm 1981
Ngày 02/12/1998, Quốc hội Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa X, ký họp thứ 4 đã thông qua Luật Khiếu nại, tố cáo thay thế cho Pháp lệnh khiếu nại, tố cáo của công dân năm 1991 Trong quá trình tổ chức thực hiện, Luật Khiếu nại, tố cáo được sửa đổi, bổ sung vào các năm 2004 và năm 2005 Đến ngày 11/11/2011, Luật Khiếu nại
đã được Quốc hội Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 2 thông qua và có hiệu lực từ ngày 01/7/2012 Luật Khiếu nại 2011 thay thế cho những quy định về khiếu nại và GQKN trong Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998 và sửa đổi, bổ sung năm 2004,
2005 Để hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Khiếu nại năm 2011, Chính phủ đã ban hành các Nghị định, Thanh tra Chính phủ đã ban hành nhiều Thông tư hướng dẫn thực hiện
2.2 Đặc điểm kinh tế xã hội ảnh hưởng đến kết quả thực hiện
pháp luật GQKN hành chính ở thành phố Tuy Hòa
2.2.1 Đặc điểm chung về kinh tế - xã hội
Đến cuối năm 2014, thành phố có 90% hộ đạt danh hiệu “gia đình văn hóa”; 90,22% thôn, khu phố văn hóa; 56,25% phường, xã văn hóa và 94,74% cơ quan, doanh nghiệp văn hóa Trong lĩnh vực y
tế, chất lượng khám, chữa bệnh cho nhân dân ngày càng được nâng
Trang 137,1% và đang ở mức thấp nhất trong toàn tỉnh; tỉ lệ tăng dân số tự nhiên còn 1,06%; mức giảm sinh bình quân đạt 0,260/00 Hàng năm, giải quyết việc làm mới cho trên 4.593 lao động, số lao động qua đào tạo chiếm 47% (năm 2010 là 36%), đào tạo nghề trên 8.200 người, trong đó đào tạo nghề cho lao động nông thôn 600 người/năm Công tác giảm nghèo, đảm bảo an sinh xã hội cho các đối tượng chính sách,
xã hội luôn được quan tâm kịp thời, đúng mức
2.2.2 Tình hình khiếu nại hành chính và giải quyết khiếu nại hành chính tại thành phố Tuy Hòa thời gian qua
Từ năm 2013 đến năm 2016, UBND Tp Tuy Hòa đã tiếp nhận
117 đơn khiếu nại, trong đó, có 84 đơn khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND Tp Tuy Hòa, được chủ tịch UBND Tp Tuy Hòa ban hành 84 quyết định thụ lý xác minh thuộc 09 loại hình khiếu nại Trong 09 loại hình khiếu nại nêu trên, thì Đơn khiếu nại về đền bù, giải tỏa không thỏa đáng khi thu hồi đất đai chiếm số lượng lớn nhất, với 60 đơn, chiếm tỷ lệ 71,43%, còn lại 28,17% thuộc 08 loại hình khiếu nại khác Trong đó,05 khiếu nại (5,95%) về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, 02 khiếu nại (2,38%) về HVHC của UBND phường và đoàn kiểm tra, 06 khiếu nại (7,14%) về quyết định GQKN lần đầu, 05 khiếu nại (5,95%) về đòi lại đất và khiếu nại quyết định thu hồi đất, 02 khiếu nại (2,38%) về quyết định về thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, 01 khiếu nại (1,19%) về quyết định thu hồi quyết định giao đất, 02 khiếu nại (2,38%) về quyết định bán quyền sử dụng đất không thông qua đấu giá, và 01 khiếu nại (1,19%) về quyết định xử phạt vi phạm hành chính
Đến ngày 01/7/2016, Chủ tịch UBND thành phố đã ban hành 43 quyết định giải quyết khiếu nại, trong đó: khiếu nại sai 29 đơn (chiếm
tỷ lệ 67,44%) khiếu nại có đúng, có sai 14 đơn (chiếm tỷ lệ 32,56%);
ra quyết định đình chỉ xác minh 24 đơn (lý do người khiếu nại có đơn xin rút khiếu nại, Chủ tịch UBND Phường Phú Đông, Phường Phú Lâm ra Quyết định thu hồi quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu) Còn 13 đơn khiếu nại của các đối tượng bị ảnh hưởng bởi Dự án Trường Cao đẳng Y tế (cơ sở 2) và Dự án Đoàn tên lửa bờ/ Quân