DSpace at VNU: Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung tâm giáo dục thường xuyên quận 12, thành phố Hồ Chí...
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LÊ ĐỨC PHONG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC
CHO HỌC SINH TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN
QUẬN 12 - THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LÊ ĐỨC PHONG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC
CHO HỌC SINH TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN
QUẬN 12 - THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN XUÂN TẾ
HÀ NỘI – 2015
Trang 3MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
KÝ HIỆU CÁC TỪ VIẾT TẮT Error! Bookmark not defined DANH MỤC CÁC BẢNG Error! Bookmark not defined DANH MỤC BIỂU ĐỒ VÀ ĐỒ Error! Bookmark not defined MỤC LỤC 1
MỞ ĐẦU 5
1 Lý do chọn đề tài 5
2 Câu hỏi nghiên cứu 6
3 Giả thuyết khoa học 6
4 Mục đích nghiên cứu 6
5 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 7
5.1 Khách thể nghiên cứu 7
5.2 Đối tượng nghiên cứu 7
6 Phạm vi nghiên cứu 7
7 Nhiệm vụ nghiên cứu 7
8 Phương pháp nghiên cứu 7
8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận 7
8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 7
8.3 Nhóm phương pháp thống kê 8
9 Đóng góp của luận văn 8
10 Cấu trúc của luận văn 8
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG
XUYÊN QUẬN 12 - THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINHError! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined
1.1.1 Các nghiên cứu ngoài nước Error! Bookmark not defined
1.1.2 Các nghiên cứu trong nước Error! Bookmark not defined
1.2 Một số khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined
1.2.1 Đạo đức Error! Bookmark not defined
1.2.2 Giáo dục đạo đức Error! Bookmark not defined
1.2.3 Quản lý Error! Bookmark not defined
Trang 41.2.4 Quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined
1.2.5 Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức Error! Bookmark not defined
1.3 Hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung học phổ thông tại trung
tâm giáo dục thường xuyên Error! Bookmark not defined
1.3.1 Khái quát quan điểm của Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh về
giáo dục đạo đức cho thanh thiếu niên Error! Bookmark not defined
1.3.2 Ý nghĩa, mục tiêu và nhiệm vụ giáo dục đạo đức cho học sinh.Error! Bookmark not defined 1.3.3 Nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh.Error! Bookmark not defined
1.3.4 Phương pháp, hình thức giáo dục đạo đức cho học sinh.Error! Bookmark not defined
1.3.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinhError! Bookmark not defined
1.4 Những tác động cơ bản đến việc quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho
học sinh tại trung tâm giáo dục thường xuyên.Error! Bookmark not defined
1.4.1 Mục tiêu, đặc điểm của giáo dục thường xuyênError! Bookmark not defined
1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh ở trung tâm
giáo dục thường xuyên Error! Bookmark not defined
1.4.3 Các phương pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh ở
trung tâm giáo dục thường xuyên Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO
ĐỨC CHO HỌC SINH TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN
QUẬN 12 - THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH Error! Bookmark not defined
2.1 Vài nét về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội - giáo dục của Quận 12Error! Bookmark not defined
2.2 Thực trạng về đạo đức và hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh
TT.GDTX Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh.Error! Bookmark not defined
2.2.1 Khái quát về trung tâm GDTX Quận 12- thành phố Hồ Chí Minh hiện
nay Error! Bookmark not defined
2.2.2 Thực trạng đạo đức của học sinh trung tâm GDTX Quận 12 - thành phố
Hồ Chí Minh hiện nay Error! Bookmark not defined
2.2.3 Thực trạng hoạt động GDĐĐ cho học sinh trung tâm GDTX Quận 12 -
thành phố Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined
2.3 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung tâm
giáo dục thường xuyên Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh.Error! Bookmark not defined
2.3.1 Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và CMHS về quản lý hoạt
Trang 5động giáo dục đạo đức cho học sinh Error! Bookmark not defined
2.3.2 Thực trạng về sự tác động của các lực lượng giáo dục đối với hoạt động
giáo dục đạo đức cho học sinh Error! Bookmark not defined
2.3.3 Thực trạng phối hợp của trung tâm GDTX Quận 12 với các lực lượng
giáo dục Error! Bookmark not defined
2.3.4 Thực trạng xây dựng kế hoạch GDĐĐ cho học sinh trung tâm GDTX
Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined
2.3.5 Thực trạng công tác chỉ đạo hoạt động GDĐĐ cho học sinh trung tâm
GDTX Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined
2.4 Đánh giá chung Error! Bookmark not defined
2.4.1 Những ưu điểm và hạn chế Error! Bookmark not defined
2.4.2 Nguyên nhân của tình hình yếu kém Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC
SINH TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN QUẬN 12 - THÀNH
PHỒ HỒ CHÍ MINH Error! Bookmark not defined
3.1 Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp Error! Bookmark not defined
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu Error! Bookmark not defined
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn Error! Bookmark not defined
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả Error! Bookmark not defined
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi Error! Bookmark not defined
3.2 Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung tâm
GDTX Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined
3.2.1 Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, giáo viên về hoạt động giáo
dục đạo đức cho học sinh Error! Bookmark not defined
3.2.2 Kế hoạch hoá quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh.Error! Bookmark not defined
3.2.3 Tổ chức có hiệu quả việc triển khai thực hiện kế hoạch quản lý giáo dục
đạo đức cho học sinh Error! Bookmark not defined
3.2.4 Nâng cao vai trò của GVCN trong hoạt động giáo dục đạo đức cho học
sinh Error! Bookmark not defined
3.2.5 Phát huy tính tích cực của Đoàn thanh niên trong hoạt động giáo dục
đạo đức cho học Error! Bookmark not defined
3.2.6 Làm tốt công tác tư vấn học đường đối với học sinh.Error! Bookmark not defined
Trang 63.2.7 Tổ chức tốt việc phối hợp giữa trung tâm, gia đình và xã hội trong hoạt
động giáo dục đạo đức cho học sinh Error! Bookmark not defined
3.2.8 Nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra, đánh giá giáo dục đạo đức cho
học sinh Error! Bookmark not defined
3.3 Mối liên hệ giữa các biện pháp Error! Bookmark not defined
3.4 Thăm dò mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp.Error! Bookmark not defined 3.4.1 Mục đích thăm dò Error! Bookmark not defined
3.4.2 Nội dung thăm dò Error! Bookmark not defined
3.4.3 Địa bàn thăm dò Error! Bookmark not defined
3.4.4 Kết luận rút ra từ thăm dò Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined
1 Kết luận Error! Bookmark not defined
2 Kiến nghị Error! Bookmark not defined
2.1 Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo Error! Bookmark not defined
2.2 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hồ Chí Minh.Error! Bookmark not defined 2.3 Đối với Trung tâm giáo dục thường xuyên Quận 12.Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 9
PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong cuộc sống, các cá nhân cần phải tự giác điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với lợi ích chung của cộng đồng, khi đó cá nhân được coi
là một người có đạo đức Ngược lại, sẽ bị coi là người thiếu đạo đức
Đạo đức là cái gốc con người Mục đích của việc giáo dục đạo đức trong nhà trường là nhằm hình thành nhân cách cho học sinh Hội nghị lần thứ II-BCH TW Đảng khóa VIII khẳng định “Mục tiêu chủ yếu là thực hiện giáo dục toàn diện đức dục, trí dục, mỹ dục ở tất cả các bậc học Hết sức coi trọng giáo dục chính trị, tư tưởng, nhân cách, khả năng tư duy sáng tạo và năng lực thực hành” [13, tr33]
Giáo dục đạo đức là một trong những mục tiêu của giáo dục phổ thông Điều này đã được xác định rõ ở Điều 2, Chương I – Luật Giáo Dục “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân ; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc” [26, tr1]
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Dạy cũng như học phải biết chú trọng cả Tài lẫn Đức Đức là đạo đức cách mạng Đó là cái gốc rất quan trọng Nếu thiếu đạo đức, con người sẽ không phải là con người bình thường và cuộc sồng xã hội sẽ không phải là cuộc sống xã hội bình thường, ổn định” [20,tr65]
Giáo dục đạo đức là một trong những hoạt động giáo dục cơ bản giữ vị trí đặc biệt quan trọng
Trong xu hướng toàn cầu hóa diễn ra trong mọi mặt đời sống xã hội, chúng ta cũng đang phải đối mặt với những thách thức của thời đại Đó là
Trang 8hiện tượng suy thoái về đạo đức, mờ nhạt lý tưởng, chạy theo lối sống thực dụng của một số thanh niên, học sinh Thực tiễn cho thấy, chất lượng dạy và học chỉ được nâng cao khi chúng ta biết quan tâm một cách đầy đủ đến hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường nói chung và tại các trung tâm giáo dục thường xuyên nói riêng Đối với trung tâm GDTX Quận
12 - thành phố Hồ Chí Minh với chất lượng học sinh đầu vào đa dạng, yếu về học lực và ý thức rèn luyện thấp, nên hoạt động giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh lại càng mang tính phức tạp Ở các bảng thống kê, số học sinh xếp loại hạnh kiểm loại trung bình, loại yếu năm sau cao hơn năm trước, đó chính
là thực trạng đáng báo động hiện nay
Để hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh tại trung tâm GDTX Quận
12 - thành phố Hồ Chí Minh thực sự hiệu quả, tháo gỡ được những khó khăn hiện nay cần phải có những biện pháp quản lý đúng đắn Chính vì những lý do trên và điều kiện hoạt động của bản thân, tôi đã chọn đề tài nghiên cứu:
“Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung tâm giáo dục thường xuyên Quận 12 - Thành phố Hồ Chí Minh ” làm đề tài luận văn thạc sỹ của mình
2 Câu hỏi nghiên cứu
- Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức hiện nay diễn ra như thế nào?
- Cần có những biện pháp nào để quản lý hoạt động giáo dục đạo đức đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn hiện nay?
3 Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất và thực hiện được các biện pháp quản lý có cơ sở khoa học
và có tính khả thi cao, vận dụng phù hợp với thực tiễn thì sẽ nâng cao được hiệu quả quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung tâm giáo dục thường xuyên Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh
4 Mục đích nghiên cứu
Đề xuất biện pháp quản lý nhằm góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung tâm giáo dục thường xuyên Quận 12 -
Trang 9thành phố Hồ Chí Minh
5 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
5.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung tâm giáo dục thường xuyên Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh
5.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung tâm giáo dục
thường xuyên Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh
6 Phạm vi nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức của Giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh
7 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Xác định cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung tâm giáo dục thường xuyên
- Nghiên cứu thực trạng giáo dục đạo đức và quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung tâm giáo dục thường xuyên Quận 12 – thành phố Hồ Chí Minh
- Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung tâm giáo dục thường xuyên Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh
8 Phương pháp nghiên cứu
Chúng tôi đã sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu sau:
8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu các luận văn, luận án, đề tài, các văn bản pháp lý, các tài liệu
có liên quan tới vấn đề nghiên cứu để làm luận cứ khoa học cho các biện pháp
8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
- Phương pháp quan sát các hoạt động giáo dục đạo đức tại trung tâm giáo dục thường xuyên Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục đạo đức
Trang 10- Phương pháp phỏng vấn, lấy ý kiến chuyên gia
- Phương pháp khảo nghiệm
8.3 Nhóm phương pháp thống kê
Nhằm xử lý số liệu thu được
9 Đóng góp của luận văn
Đánh giá một cách đầy đủ và khách quan về thực trạng giáo dục đạo đức và quản lý hoạt động GDĐĐ, tìm ra được những mặt mạnh, mặt yếu, những hạn chế cần khắc phục của hoạt động GDĐĐ và quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh trung tâm GDTX Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh
Đề xuất hoàn thiện các biện pháp quản lý có tính khả thi, hiệu quả về hoạt động GDĐĐ cho học sinh trung tâm GDTX, phù hợp với tình hình thực tiễn hiện nay và phù hợp với đặc điểm đối tượng học sinh THPT tại trung tâm giáo dục thường xuyên Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh
10 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục
nghiên cứu, luận văn có cấu trúc 3 chương
Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh ở trung tâm giáo dục thường xuyên
Chương 2 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung tâm giáo dục thường xuyên Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh
Chương 3 Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung tâm giáo dục thường xuyên Quận 12 - thành phố Hồ Chí Minh
Trang 11ÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Đặng Quốc Bảo (1997), Những vấn đề cơ bản về quản lý giáo dục,
Trường CBQL Giáo Dục và Đào Tạo, Hà Nội
2 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2011), Điều lệ trường trung học cơ sở, trường
trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học
3 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2008), Quy định về đạo đức nhà giáo
4 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Quy chế tổ chức và hoạt động của trung
tâm giáo dục thường xuyên
5 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2014), Quy chế đánh giá, xếp loại học viên theo
học chương trình giáo dục thường xuyên cấp THCS và cấp THPT
6 Bộ Giáo dục và Đào tạo, SGK Giáo dục công dân 10, NXB Giáo Dục
7 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam
2009-2020
8 Các Mác, Ăng ghen, Lê nin (1987), Về giáo dục, NXB Sự thật, Hà Nội
9 Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2010), Đại cương về khoa học
quản lý, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội
10 Phạm Khắc Chương (1995), Một số vấn đề đạo đức và giáo dục đạo đức
ở trường THPT, Vụ Giáo viên
11 Nguyễn Văn Cương (2007), Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục ở
trung tâm GDTX và biên soạn, bổ sung tài liệu cho trung tâm học tập cộng đồng tại thành phố Hồ Chí Minh, Sở Khoa học – Công nghệ và Sở
Giáo dục – Đào tạo thành phố Hồ Chí Minh
12 Nguyễn Minh Đạo (1996), Cơ sở khoa học quản lý, NXB Giáo dục Hà
Nội
13 Đảng cộng sản Việt Nam (1997), Văn kiện hội nghị lần thứ 2- BCH TW
Đảng khóa VIII, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội
14 Đảng cộng sản Việt Nam (2008), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới
và hội nhập, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội