Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Tp.HCM (LV thạc sĩ)
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
BÙI THỊ MINH THU
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÂY XANH ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ CÔNG
TP HỒ CHÍ MINH – NĂM 2017
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
BÙI THỊ MINH THU
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÂY XANH ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ CÔNG
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS HÀ QUANG THANH
TP HỒ CHÍ MINH – NĂM 2017
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu độc lập của tôidưới sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học TS Hà Quang Thanh
Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, kháchquan và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào Các sốliệu, tài liệu tham khảo được trích dẫn nguồn theo đúng hướng dẫn của Học viênHành chính Quốc gia về cách thức trình bày luận văn
Tác giả
Bùi Thị Minh Thu
Trang 4Đặc biệt tôi xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc nhất đến TS Hà Quang Thanh,người hướng dẫn khoa học đã tận tình hướng dẫn, hỗ trợ và giúp đỡ tôi trong suốtquá trình thực hiện luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn đến Sở Giao thông vận tải Thành phố Hồ ChíMinh, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, Uỷ ban nhân dân các quận huyện,Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Công viên Cây xanh Thành phố HồChí Minh đã tạo điều kiện và hỗ trợ cung cấp các số liệu và các thông tin để tôihoàn thành luận văn này
Do năng lực nghiên cứu còn hạn chế cũng như thời gian tìm hiểu ngắn, luậnvăn không tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy tác giả mong muốn nhận được những ýkiến đóng góp của Quý Thầy Cô để luận văn và bản thân tôi hoàn thiện hơn trong quátrình học tập, nghiên cứu khoa học và làm việc sau này
Trân trọng cảm ơn!
Tác giả luận văn
Bùi Thị Minh Thu
Trang 5DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ, HÌNH
Bảng 2.1: Quy họach sử dụng đất cây xanh sử dụng công cộng 48
Hình 2.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy làm công tác quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh 52
Bảng 2.2: Tổng nguồn vốn đầu tư cho cây xanh đô thị giai đoạn 2013-2016 .59
Bảng 2.3: Kết quả tiếp nhận phản ánh kiến nghị của người dân và số vụ xâm hại cây xanh do tuần tra báo cáo 65
Bảng 2.4: Thiệt hại về sự cố do cây xanh đô thị gây ra 66
Bảng 3.1: Quy hoạch diện tích đất phục vụ cho cây xanh đô thị 82
Hình 3.1: Ứng dụng GIS trong quản lý cây xanh đô thị 94
Trang 6MỤC LỤC
Trang Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các bảng, sơ đồ, hình
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài luận văn 1
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến luận văn 3
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 7
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 8
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn 8
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 9
7 Kết cấu của luận văn 10
Chương 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÂY XANH ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN CẤP TỈNH 1.1 Cây xanh đô thị 11
1.1.1 Khái niệm cây xanh đô thị 11
1.1.2 Phân loại cây xanh đô thị 11
1.1.3 Đặc điểm của cây xanh đô thị 13
Trang 71.1.4 Vai trò của cây xanh đô thị 14
1.2 Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn cấp tỉnh 16
1.2.1 Khái niệm quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn cấp tỉnh .16
1.2.2 Sự cần thiết của quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn cấp tỉnh 17
1.2.3 Những quy định pháp lý của quản lý nhà nước về cây xanh đô thị 19
1.2.4 Nội dung quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn cấp tỉnh .22
1.3 Kinh nghiệm của các địa phương về quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn cấp tỉnh 27
1.3.1 Kinh nghiệm của các địa phương 27
1.3.2 Bài học kinh nghiệm đúc rút 35
Tiểu kết chương 1 38
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÂY XANH ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2.1 Tổng quan về cây xanh đô thị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh 39
2.2 Tổng quan thực trạng quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh 41
2.2.1.Thực hiện và ban hành các văn bản quản lý nhà nước về cây xanh đô thị 41
2.2.2 Về xây dựng quy hoạch, kế hoạch về cây xanh đô thị 44
2.2.3 Hướng dẫn và tổ chức thực hiện pháp luật, quy hoạch, kế hoạch về cây xanh đô thị 51
Trang 82.2.4 Công tác đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, thực hiện các dự án và nghiên
cứu khoa học phục vụ cho quản lý nhà nước về cây xanh đô thị 58
2.2.5 Thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo về cây xanh đô thị .64
2.3 Đánh giá chung thực trạng quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh 69
2.3.1 Ưu điểm 69
2.3.2 Hạn chế 71
2.3.3 Nguyên nhân của hạn chế 73
Tiểu kết chương 2 78
Chương 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÂY XANH ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 3.1 Một số định hướng của Đảng và Nhà nước về hoàn thiện quản lý nhà nước về cây xanh đô thị 79
3.1.1 Một số định hướng của Đảng và Nhà nước 79
3.1.2 Một số định hướng của Thành phố Hồ Chí minh 79
3.2 Các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về cây xanh đô thị 83
3.2.1 Hoàn thiện các quy định pháp lý về cây xanh đô thị 83
3.2.2 Nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, kế hoạch 86
3.2.3 Hoàn thiện tổ chức bộ máy và nhân sự làm công tác quản lý nhà nước về cây xanh đô thị 88
Trang 93.2.4 Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn pháp luật,
chính sách về cây xanh đô thị 90
3.2.5 Tăng cường công tác nghiên cứu khoa học và áp dụng khoa học kỹ thuật vào quản lý cây xanh đô thị 93
3.2.6 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và tiếp nhận ý kiến phản ánh, kiến nghị của người dân về cây xanh đo thị 96
3.2.7 Tăng cường xã hội hóa về cây xanh đô thị 99
Tiểu kết chương 3 103
KẾT LUẬN 104 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài luận văn
Sự phát triển của mỗi cá nhân hay xã hội đều gắn với những môi trườngnhất định, trong đó bao gồm môi trường tự nhiên và môi trường xã hội Việc bảo
vệ môi trường sống là công việc hết sức cần thiết Nghị quyết 41-NQ/TW ngày15/11/2004 của Bộ Chính trị về bảo vệ môi trường trong thời kỳ công nghiệp hoá,
hiện đại hoá đất nước khẳng định “Bảo vệ môi trường vừa là mục tiêu, vừa là một trong những nội dung cơ bản của phát triển bền vững, phải được thể hiện trong các chiến lược, qui hoạch, kế hoạch, dự án phát triển kinh tế - xã hội của từng ngành và từng địa phương Khắc phục tư tưởng chỉ chú trọng phát triển kinh tế -
xã hội mà coi nhẹ bảo vệ môi trường Đầu tư cho bảo vệ môi trường là đầu tư cho phát triển bền vững”[4] Trong môi trường tự nhiên thì cây xanh đóng vai trò hết
sức quan trọng đối với con người Cây xanh đối với môi trường sống được ví như
là “lá phổi hô hấp”, tạo ra môi trường sống tự nhiên, trong lành cho mỗi con người.
Đối với các đô thị lớn thì cây xanh càng có ý nghĩa hết sức quan trọng Phát triểncây xanh đô thị là một trong những giải pháp hướng tới một đô thị bền vững Câyxanh đô thị không chỉ tạo ra môi trường sống thuận lợi mà còn giải quyết đượcnhiều vấn đề đặt ra ở đô thị như vấn đề ngập úng, tạo bóng mát, xây dựng cảnhquan đô thị văn minh,… Ngoài ra, cây xanh với đặc điểm tự nhiên, cùng các côngtrình kiến trúc khác tạo nên những sắc thái văn hóa đặc trưng, góp phần làm tăng
vẻ đẹp cảnh quan, làm phong phú cuộc sống văn hoá tinh thần của cư dân đô thị.Cây xanh ngày càng đóng vai trò quan trọng và là một tiêu chí không thể thiếu đểhướng đến việc xây dựng đô thị trong lành, điều này càng có ý nghĩa quan trọnghơn, khi mà điều kiện môi trường đô thị ngày càng xấu đi do quá trình đô thị hóa,cây xanh càng trở thành yêu cầu đặc biệt nhằm cải thiện môi trường sinh thái đô thị
Quá trình đô thị hóa ở Việt Nam diễn ra hết sức mạnh mẽ Đô thị hóa mộtmặt góp phần đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dânnhưng mặt khác cũng gây ra ô nhiễm môi trường, thẩm mỹ quan đô thị,… Để giảiquyết những vấn đề trên thì phát triển cây xanh đô thị được coi là một trong nhữnggiải pháp tối ưu Hiện nay việc phát triển cây xanh đô thị là một vấn đề được Đảng
Trang 11và Nhà nước quan tâm Đảng và Nhà nước ta đang hướng tới phát triển đô thị bềnvững, trong đó phát triển kinh tế gắn liền với an sinh xã hội và bảo vệ môi trường.Một trong những nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2016-2020 được
Đảng ta chỉ rõ tại Đại hội lần thứ XII đó là “Từng bước hình thành hệ thống đô thị
có kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, xanh, thân thiện với môi trường, nhất là các
đô thị lớn Đồng thời, nâng cao chất lượng và quản lý tốt quy hoạch đô thị, bảo đảm phát triển bền vững, có chính sách xây dựng khu đô thị mới ven các đô thị lớn, khai thác hiệu quả hạ tầng và tiết kiệm đất” [6] Để việc phát triển mạng lưới cây
xanh đô thị được đồng bộ, đúng định hướng, đúng pháp luật thì vấn đề đặt ra làphải tăng cường quản lý nhà nước đối với công tác này Trong thời gian qua, Nhànước đã ban hành nhiều văn bản, nhiều quy hoạch, kế hoạch để tăng cường quản lýnhà nước về cây xanh đô thị Cùng với đó, công tác thanh tra kiểm tra cũng đượcchú trọng
Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế của cả nước, đồng thời là làđịa phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất của cả nước Trong thời gianqua, chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh luôn chú trọng phát triển cây xanh đôthị nhằm tạo nên cảnh quan đô thị sạch đẹp, văn minh Mạng lưới cây xanh đô thịđược phát triển tương đối đồng bộ và đa dạng Tuy nhiên hiện nay việc phát triểncây xanh đô thị trên địa bàn Thành phố cũng bộc lộ nhiều yếu kém như chủng loạicây xanh chưa đa dạng, việc bảo tồn chưa được chú trọng, việc phát triển cây xanh
đô thị chưa đáp ứng yêu cầu của cuộc sống tại Thành phố, Cùng với việc pháttriển cây xanh đô thị thì công tác quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bànThành phố cũng được quan tâm và chú trọng quản lý nhà nước về cây xanh đô thịtrên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều thành tựu Tuy nhiên công tácquản lý nhà nước về cây xanh đô thị cũng còn tồn tại nhiều hạn chế nhất định nhưnhững quy định pháp lý chưa chặt chẽ thống nhất, quy hoạch, kế hoạch phát triểncây xanh đô thị chưa được quan tâm, chú trọng Việc ứng công nghệ thông tintrong quản lý còn chậm, công tác cải tạo, phát triển cây xanh đô thị chưa được tiếnhành đồng bộ và kịp thời Việc xã hội hóa về phát triển cây xanh đô thị được tiếnhành tương đối chậm Ngoài ra công tác thanh tra, kiểm tra cũng chưa được tiếnhành kịp thời Để hướng tới xây dựng một đô thị văn minh, lịch sự, hiện đại và
Trang 12phát triển, Thành phố Hồ Chí Minh cần có những giải pháp để hoàn thiện công tácquản lý nhà nước về cây xanh đô thị.
Xuất phát từ những lý do cơ bản đã nêu, chúng tôi chọn đề tài “Quản lý
nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” làm nội
dung nghiên cứu luận văn thạc sĩ Quản lý công của mình nhằm giải quyết nhữnghạn chế nêu trên
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến luận văn
Phát triển cây xanh đô thị và quản lý nhà nước về cây xanh đô thị là một vấn
đề được quan tâm của rất nhiều học giả, nhà nghiên cứu khoa học Đã có nhiều côngtrình nghiên cứu, ấn phẩm khoa học nghiên cứu về vấn đề này
Tiếp cận từ góc độ phát triển cây xanh đô thị, có một số công trình nghiêncứu sau:
“Giáo trình cây xanh đô thị” của tác giả Phạm Anh Dũng và Lê Tiến Tâm.
Công trình nghiên cứu này được chia thành 3 chương, bao gồm: Chương 1: Một sốkhái niệm cơ bản; Chương 2: Phương pháp quy hoạch và thiết kế cây xanh;Chương 3: Quy trình triển khai vấn đề phát triển cây xanh đô thị Công trìnhnghiên cứu này chủ yếu làm rõ các khái niệm liên quan đến cây xanh đô thị và tiếpcận chủ yếu đến việc thiết kế, quy hoạch cây xanh đô thị Nội dung công trìnhnghiên cứu cung cấp những kiến thức cơ bản về mối quan hệ giữa cây xanh và đờisống con người, các tác động của cây xanh lên môi trường sống, tầm quan trọngcủa cây xanh đối với sự hình thành cảnh quan đô thị
“Xã hội hóa trong phát triển cây xanh đô thị” của Triệu Tùng Công trình
nghiên cứu này đã khái quát về đề án phát triển cây xanh đô thị ở Thành phố ĐàNẵng, khẳng định tầm quan trọng của đề án này đối với sự phát triển của đô thị ở
Đà Nẵng Để thực hiện được việc phát triển cây xanh ở đô thị, tác giả khẳng định
sự cần thiết phải xã hội hóa trong phát triển cây xanh đô thị Để thực hiện đượcđiều này, tác giả đã đề xuất các giải pháp nhằm xã hội hóa trong phát triển câyxanh đô thị Trong đó, khẳng định nhà nước phải tạo điều kiện cho người dân thamgia vào quá trình này
Trang 13“Giải pháp cải tạo và phát triển cây xanh đô thị trên địa bàn Thành phố
Lào Cai” năm 2015 của Tô Ngọc Liễn Công trình nghiên cứu này đã đề xuất các
giải pháp nhằm cải tạo và phát triển cây xanh đô thị trên địa bàn Thành phố LàoCai Trong đó, khẳng định cần phải chú trọng công tác lập quy hoạch phát triển câyxanh đô thị Ngoài ra, công trình cũng khẳng định cần phải hình thành các côngviên cây xanh, đây được xem là điểm nhấn trong phát triển cây xanh đô thị Côngtrình nghiên cứu này đã đề ra một số giải pháp nhằm phát triển cây xanh đô thị trênđịa bàn Thành phố Lào Cai Các giải pháp của công trình nghiên cứu này đưa racũng có thể áp dụng cho các địa phương khác Tuy nhiên các giải pháp mà côngtrình nghiên cứu này đưa ra chủ yếu từ góc độ kỹ thuật mà chưa thể hiện trướctrách nhiệm cũng như những công việc mà các cơ quan nhà nước phải làm trongviệc cải tạo và phát triển cây xanh đô thị
“Kỷ yếu Hội thảo: An toàn cây xanh đô thị trên địa bàn Thành phố Hồ
Chí Minh” năm 2015 của Sở Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh và
Trường Đại học Nông lâm Thành phố Hồ Chí Minh Công trình nghiên cứu này đã
có nhiều bài viết về vai trò của cây xanh đô thị, thực trạng phát triển cây xanh đôthị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay Trong đó có nhiều bài viết đã đềxuất các biện pháp để đảm bảo kết cấu kỹ thuật, các tiêu chuẩn để đảm bảo an toàncây xanh đô thị trên địa bàn hiện nay Tuy nhiên các bài viết trong công trìnhnghiên cứu này mang tính chuyên môn, kỹ thuật tương đối cao
“Công viên cây xanh Thành phố Hồ Chí Minh: Sự hình thành, xu
hướng sử dụng, phát triển và các vấn đề tồn tại” của tác giả Nguyễn Thị Hạnh.
Công trình nghiên cứu này đã tiếp cận thực trạng quản lý công viên cây xanh ởThành phố Hồ Chí Minh, trong đó đặc biệt chỉ ra những hạn chế trong công tácquản lý cây công viên cây xanh Đồng thời cũng chỉ ra những hướng phát triển đốivới công viên cây xanh trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, Tuy nhiên công trìnhnghiên cứu này chỉ tiếp cận công viên cây xanh mà không đề cập đến cây xanhđường phố
Tổng quan các công trình nghiên cứu nêu trên chủ yếu đề cập đến vấn đề
kỹ thuật, cũng như phân tích các chủng loại cây xanh đô thị và luận bàn chuyên
Trang 14sâu về nghiệp vụ quản lý cây xanh ở các địa phương, đô thị Còn về chính sáchphát triển cây xanh, quy hoạch, kế hoạch và đặc biệt đề xuất các giải pháp củaquản lý nhà nước về vấn đề này thì hết sức sơ lược.
Tiếp cận từ góc độ quản lý nhà nước về cây xanh đô thị, có một số côngtrình nghiên cứu sau:
“Quy hoạch cây xanh theo hướng phát triển đô thị xanh bền vững” của
Lê Xuân Thái Công trình nghiên cứu này đã tiếp cận một nội dung quan trọng củacông tác quản lý nhà nước về cây xanh đô thị là công tác xây dựng quy hoạch,chiến lược; khẳng định vai trò to lớn của cây xanh đối với sự phát triển của đô thị;
và rrkhẳng định tầm quan trọng của công tác quy hoạch cây xanh đô thị trong việcphát triển đô thị xanh bền vững Ngoài ra công trình cũng đã đề ra các giải phápnhằm hoàn thiện công tác quy hoạch phát triển cây xanh đô thị Để xây dựng chínhsách quy hoạch cây xanh theo hướng phát triển đô thị xanh bền vững, công trìnhnghiên cứu này khẳng định Nhà nước cần ban hành chính sách, quy định cụ thể vềviệc tổ chức quản lý cây xanh trên đường đảm bảo phải hài hòa với cảnh quan và
hệ thống giao thông
“Tìm hiểu hiện trạng và việc thực hiện quy hoạch phát triển cây xanh đô
thị ở Thành phố Đà Nẵng” của Nguyễn Thị Quế Công trình nghiên cứu này đã
khái quát về thực trạng công tác quy hoạch phát triển cây xanh đô thị ở một sốtuyến đường chính trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng, trong đó đã phân tích đượcnhững kết quả, những thành tựu cũng như hạn chế trong công tác này tại Thànhphố Đà Nẵng Ngoài ra tác giả cũng đã đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện côngtác quy hoạch phát triển cây xanh đô thị Tuy nhiên công trình nghiên cứu này chỉtiếp cận việc quy hoạch phát triển cây xanh đô thị tại các con đường mà chưanghiên cứu đến việc quy hoạch cây xanh đô thị trong các công viên Vì vậy việcquy hoạch cây xanh đô thị chưa đảm bảo tính đồng bộ và thống nhất
“Ứng dụng công nghệ GIS vào quản lý cây xanh đô thị trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng” của tác giả Nguyễn Đức Việt Công trình nghiên cứu này đã
khẳng định vai trò quan trọng của công nghệ thông tin trong quản lý cây xanh đôthị cũng như quản lý nhà nước về cây xanh đô thị Ngoài ra công trình này đã phân
Trang 15tích thực trạng ứng dụng công nghệ GIS trong công tác quản lý nhà nước về câyxanh đô thị trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng, phân tích những ưu, nhược điểm củacông tác này Bên cạnh đó công trình nghiên cứu cũng đã đề xuất các giải pháp đểđẩy mạnh ứng dụng công nghệ GIS trong công tác quản lý nhà nước về cây xanh
đô thị trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng
Như vậy, các công trình nghiên cứu trong thời gian qua đã khẳng định vaitrò quan trọng của cây xanh đô thị và sự cần thiết của việc phát triển cây xanh đôthị Tuy nhiên các công trình nghiên cứu chủ yếu tiếp cận từ góc độ phát triển câyxanh đô thị mà chưa nghiên cứu nhiều từ góc độ quản lý nhà nước đối với công tácnày Ngoài ra các công trình nghiên cứu từ góc độ quản lý nhà nước về cây xanh
đô thị chủ yếu tiếp cận từ góc độ quy hoạch phát triển cây xanh đô thị - một nộidung của công tác quản lý nhà nước, mà chưa nghiên cứu các nội dung tổng thểcủa công tác quản lý nhà nước về cây xanh đô thị một cách có hệ thống
Riêng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đến nay chưa có công trìnhnghiên cứu nào về nội dung này được công bố chính thức Vì vậy luận văn đảmbảo tính mới và không có sự trùng lắp
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở lý luận và pháp lý về quản lý nhà nước về cây xanh đô thị, thựctrạng quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh,luận văn đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về câyxanh đô thị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được các mục đích nêu trên, luận văn tập trung thực hiện các nhiệm
Trang 16+ Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước về cây xanh đôthị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài có đối tượng nghiên cứu là quản lý nhà nước về cây xanh đô thị
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu quản lý nhà nước về cây
xanh đô thị trên 5 nội dung: Ban hành các văn bản, chính sách; Xây dựng quyhoạch kế hoạch; Đầu tư, phát triển hạ tầng, thực hiện các dự án và công trìnhnghiên cứu khoa học về cây xanh đô thị; Hướng dẫn và tổ chức thực hiện; Thanhtra kiểm tra và giải quyết khiếu nại tố cáo
- Về không gian nghiên cứu: Trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
- Về thời gian nghiên cứu: từ năm 2010 đến nay.
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1 Phương pháp luận
Đề tài sử dụng chủ nghĩa Mác – Lê Nin; tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểmcủa Đảng về nhà nước và pháp luật làm cơ sở phương pháp luận
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết những vấn đề cụ thể mà nội dung của đề tài hướng đến, cácphương pháp nghiên cứu chuyên ngành đều được áp dụng như:
- Phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp:
Luận văn sẽ phân tích các tài liệu nghiên cứu có liên quan đến vấn đề quản
lý nhà nước về cây xanh đô thị Ngoài ra luận văn cũng tiến hành phân tích các báocáo của các cấp chính quyền ở Thành phố Hồ Chí Minh liên quan đến vấn đề quản
lý nhà nước về cây xanh đô thị Từ những phân tích tài liệu thứ cấp sẽ cung cấpnhững số liệu, những đánh giá tổng quan phục vụ cho việc nghiên cứu luận văn.Phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp cung cấp những luận cứ, luận điểm cả vềmặt lý luận và thực tiễn
Trang 17- Các phương pháp khác:
Bên cạnh việc sử dụng phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp, luận văncũng sử dụng một số phương pháp khác như: Phương pháp so sánh, đối chiếu;Phương pháp tổng hợp,
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Dù nghiên cứu ở phạm vi Thành phố Hồ Chí Minh, tuy vậy ở những nơi cóđặc điểm tương đồng thì các giải pháp đề xuất nêu trên vẫn có thể áp dụng và đemlại hiệu quả
Luận văn là nguồn tài liệu cung cấp cho việc nghiên cứu về quản lý nhànước về cây xanh đô thị trong thời gian tới
7 Kết cấu của luận văn
Đề tài ngoài phần mở đầu, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, nội dungchính của luận văn được bố cục thành 3 chương, gồm:
+ Chương 1: Cơ sở khoa học của quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trênđịa bàn cấp tỉnh
+ Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bànThành phố Hồ Chí Minh
+ Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về câyxanh đô thị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 18Chương 1
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ CÂY XANH ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN CẤP TỈNH 1.1 Cây xanh đô thị
1.1.1 Khái niệm cây xanh đô thị
Đối với cuộc sống của con người thì cây xanh là một bộ phận không thểthiếu Cây xanh là yếu tố tạo nên môi trường sống của con người Hiện nay cónhiều quan niệm khác nhau về cây xanh Cây xanh có thể được hiểu là các loại câyđược trồng phục vụ cho việc đảm bảo môi trường sinh thái của con người
Cây xanh có thể được phân thành nhiều loại khác nhau Trong đó gắn với địabàn thì cây xanh được chia thành cây xanh nông thôn và cây xanh đô thị
Cây xanh đô thị có thể được hiểu là những loại cây xanh được trồng ở khuvực đô thị, tạo nên cảnh quan đô thị [3] Cây xanh đô thị là một bộ phận cấu thànhnên cảnh quan đô thị Như vậy việc căn cứ để xác định cây xanh đô thị là địa bànsinh sống của các loài cây xanh đó
1.1.2 Phân loại cây xanh đô thị
Cây xanh đô thị rất đa dạng và phong phú Nó có nhiều cách phân loại khácnhau:
Theo Nghị định số 64/2010/NĐ-CP ngày 11 tháng 6 năm 2010 của Chínhphủ về quản lý cây xanh đô thị thì cây xanh đô thị được chia thành các loại sau đây:
Một là, cây xanh sử dụng công cộng
Cây xanh sử dụng công cộng là tất cả các loại cây xanh được trồng trênđường phố và ở khu vực sở hữu công cộng (công viên, vườn thú, vườn hoa, vườndạo, thảm cỏ tại dải phân làn, các đài tưởng niệm, quảng trường) Loại cây xanhnày được sử dụng cho mục đích chung của cộng đồng[2]
Hai là, cây xanh sử dụng hạn chế
Là tất cả các loại cây xanh trong các khu ở, các công sở, trường học, đìnhchùa, bệnh viện, nghĩa trang, công nghiệp, kho tàng, biệt thự, nhà vườn của các tổ
Trang 19chức, cá nhân Loại cây xanh này chỉ được sử dụng cho một số cá nhân, tổ chức.
Nó không được sử dụng rộng rãi như cây xanh công cộng
Ba là, cây xanh chuyên dụng
Là các loại cây trong vườn ươm, cách ly, phòng hộ hoặc phục vụ nghiêncứu Loại cây xanh này chủ yếu phục vụ cho mục đích nghiên cứu, lai tạo về câyxanh Loại cây xanh này được trồng trong các vườn ươm mà không được trồng ởcác đường phố hay các công viên
Cây xanh sử dụng công cộng phải được gắn kết chung với các loại câyxanh sử dụng hạn chế, cây xanh chuyên môn, và vành đai xanh ngoài đô thị (kể cảmặt nước) thành một hệ thống hoàn chỉnh, liên tục
Ngoài ra, cây xanh đô thị có thể phân loại theo nơi trồng Theo cách phânloại theo nơi trồng thì cây xanh đô thị được chia thành 3 loại cơ bản:
Một là, cây xanh công viên
Đây là loại cây xanh được trồng ở các công viên trong các đô thị Loại câyxanh này là một bộ phận cấu thành của các công viên ở khu vực đô thị Công viên lànơi có diện tích rộng, có thể bố trí nhiều loại cây xanh khác nhau
Hai là, cây xanh vườn hoa
Đây là loại cây xanh được trồng trong các vườn hoa
Ba là, cây xanh đường phố
Đây là loại cây xanh được trồng theo dọc các tuyến đường phố của đô thị.Loại cây xanh này được quy hoạch theo từng tuyến đường phố khác nhau
Cây xanh trên đường phố bao gồm: cây bóng mát được trồng hoặc có thể làcây mọc tự nhiên, cây trang trí, dây leo trồng trên hè phố, giải phân cách, đảo giaothông
1.1.3 Đặc điểm của cây xanh đô thị
Cây xanh đô thị mang những đặc điểm chung của các loại cây xanh Tuynhiên do gắn liền với khu vực đô thị nên cây xanh đô thị cũng có những đặc điểmriêng như:
Trang 20Thứ nhất, cây xanh đô thị gắn liền với địa bàn đô thị
Cây xanh đô thị là những loại cây được trồng ở địa bàn đô thị Môi trường
đô thị có những điểm khác biệt với môi trường ở nông thôn vì vậy đặc điểm của câyxanh đô thị cũng có những điểm khác biệt so với cây xanh ở nông thôn Khu vực đôthị cây xanh bị giới hạn chặt chẽ theo các quy định của nhà nước về chiều cao, táncây,… Việc trồng các loại cây xanh đô thị cũng phải phù hợp với thiết kế và quyhoạch của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
Thứ hai, cây xanh đô thị gắn liền với kiến trúc, cảnh quan đô thị
Vai trò của cây xanh đô thị đối với cuộc sống đô thị là hết sức chặt chẽ.Cây xanh đô thị gắn liền với môi trường sống đô thị Việc quy hoạch, thiết kết câyxanh đô thị gắn chặt với việc quy hoạch, thiết kết cảnh quan đô thị, với quy hoạchgiao thông, quy hoạch sử dụng đất,…
Thứ ba, Cây xanh đô thị chủ yếu do nhà nước trồng
Nếu như ở địa bàn nông thôn thì cây xanh có thể do nhà nước hoặc ngườidân trồng, trong đó chủ yếu là do người dân trồng, thì đối với khu vực đô thị thìcây xanh chủ yếu do nhà nước trồng Cây xanh đô thị này chủ yếu được trồng ởcác con đường, các công viên hay trụ sở làm việc của các cơ quan tổ chức Do mật
độ dân số đông, vì vậy diện tích để trồng cây xanh đô thị trong các nhà dân làkhông nhiều Đa số cây xanh đô thị được trồng ở các khu vực công cộng, dưới sựquản lý trực tiếp của nhà nước hoặc các đơn vị được nhà nước ủy quyền
1.1.4 Vai trò của cây xanh đô thị
Cây xanh đóng vai trò hết sức quan trọng đối với cuộc sống của con người
cả ở vùng nông thôn và đô thị Đối với khu vực đô thị thì vai trò của cây xanh càngtrở nên quan trọng và cần thiết
Vai trò của cây xanh đô thị thể hiện ở các phương diện sau đây:
Một là, cây xanh đô thị góp phần cải thiện môi trường sống đô thị
Cây xanh đô thị đóng vai trò quan trọng, giúp cải thiện một cách tích cựcmôi trường, cải thiện khí hậu như là điều hòa nhiệt độ khi trời nắng nóng mùa hè,
ẩm độ không khí, hạn chế gió mạnh[8] Khu vực độ thị với nhiều nhà máy, công ty
Trang 21vì vậy môi trường sống thường phải đối diện với nguy cơ ô nhiễm như ô nhiễmnước, ô nhiễm tiếng ồn, ô nhiễm không khí Sự có mặt của cây xanh đô thị góp phầnhạn chế các loại ô nhiễm trên, góp phần làm cho bầu không khí trong lành và thoángđãng Cây xanh đô thị góp phần hạn chế tiếng ồn, ngăn chặn ô nhiễm không khí nhờ
lá cây hấp thụ bớt bụi, thanh lọc không khí qua quang hợp, làm cho môi trường đôthị ngày càng được cải thiện
Hai là, cây xanh đô thị tạo nên cảnh quan đô thị
Cây xanh là một thành phần không thể thiếu trong vấn đề thiết kế khônggian, tổ chức xây dựng đô thị Cây xanh đô thị làm tăng giá trị thẩm mỹ cho cáccông trình kiến trúc đô thị thêm văn minh, hiện đại Lợi ích đó đều nhờ vào nhữngđặc tính của cây xanh như: hình dạng, màu sắc, kết cấu và kích thước phong phú…của cây xanh Cây xanh đô thị góp phần hướng tới một đô thị xanh, đô thị pháttriển bền vững
Sự hiện diện của cây xanh trong Thành phố là mong muốn của cư dân vàngười sử dụng đô thị Với tầm vóc và tuổi thọ của mình, cây xanh đô thị là biểutượng cho thiên nhiên giữa lòng Thành phố Mà thiên nhiên trong thành phố là nhucầu của xã hội vốn không ngừng tăng cao Nhu cầu lớn này đi đôi với việc đô thịhóa tối đa lối sống Vì vậy, thiên nhiên trở thành yếu tố chính của đô thị hiện đại
Là biểu tượng của thiên nhiên trong đô thị, cây xanh cũng có giá trị biểu tượng bổsung Điều đó sẽ củng cố vị trí mà cây xanh đang có trong trí tưởng tượng chungcủa chúng ta và làm giàu thêm mối liên hệ tình cảm giữa con người với cây xanh
Cây xanh đô thị đáp ứng được nhiều nhu cầu thiết thực của người dân: đặcbiệt là công viên cây xanh sử dụng công cộng có tổ chức các loại hình hoạt độngvăn hóa xã hội, vui chơi giải trí, nghỉ ngơi, học tập, nghiên cứu về thiên nhiên Câyxanh đô thị góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống đô thị
Ba là, cây xanh đô thị góp phần hỗ trợ đa dạng sinh học
Nhờ vào vóc dáng cao lớn và giá trị biểu trưng mạnh mẽ của mình, câyxanh trở thành một biểu tượng thật sự của tự nhiên trong thành phố Cây xanh cũngđóng một vai trò quan trọng trong việc phát triển môi trường tự nhiên giữa lòng đôthị Chúng là nơi cư ngụ của các loài động, thực vật (nấm, chim, động vật gặm
Trang 22nhấm, dơi, côn trùng…) và giúp duy trì tính liên tục sinh thái Sự đa dạng của cácchủng loại động vật sống tại đô thị có liên quan trực tiếp với sự đa dạng các chủngloại cây trồng Điều này chứng tỏ có mối liên hệ chặt chẽ giữa cây xanh và đa dạngsinh học ở đô thị Nhìn chung, nếu công tác quản lý có lưu ý đến nhu cầu của câyxanh, thì cũng sẽ tác động đến chất lượng sinh cảnh, nhân tố cấu thành của mảngxanh đô thị.
Tóm lại, những phân tích nên trên, có thể khẳng định rằng cây xanh đô thị
có vai trò quan trọng, không thể thiếu được trong việc giữ cân bằng sinh thái môitrường, kiến tạo cảnh quan, phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của nhân dân thành phố,đặc biệt là một đô thị loại đặc biệt, một trung tâm công nghiệp, dịch vụ và đôngdân Do đó vấn đề quy hoạch đầu tư phát triển cây xanh đô thị cho thành phố là hếtsức cần thiết, đáp ứng được vấn đề xây dựng kế hoạch ngắn hạn cũng như dài hạn,
có biện pháp để giữ được đất, chủ động kêu gọi các nguồn lực trong xã hội cho đầu
tư phát triển cây xanh sử dụng công cộng đô thị của các Thành phố
1.2 Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn cấp tỉnh
1.2.1 Khái niệm quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn cấp tỉnh
Nhà nước ra đời để thực hiện chức năng quản lý xã hội Thuật ngữ quản lýnhà nước là thuật ngữ được sử dụng khá phổ biến trong khoa học cũng như trongcác văn bản pháp lý Tuy nhiên đến nay cũng có nhiều cách hiểu khác nhau vềthuật ngữ này
Quản lý nhà nước hiểu theo nghĩa rộng là toàn bộ mọi hoạt động của nhànước nói chung, mọi hoạt động mang tính chất nhà nước, nhằm thực hiện cácnhiệm vụ, chức năng của nhà nước[10]
Quản lý nhà nước hiểu theo nghĩa hẹp là hoạt động quản lý do một loại cơquan đặc biệt thực hiện mà Hiến pháp và pháp luật nước ta gọi là các cơ quan hànhchính nhà nước, còn gọi là hoạt động chấp hành và điều hành nhà nước, haythường gọi đơn giản là hoạt động chấp hành và điều hành[10]
Theo cách hiểu chung nhất thì quản lý nhà nước là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước và sử dụng pháp luật, chính sách để điều
Trang 23chỉnh hành vi của cá nhân, tổ chức trên tất cả các mặt của đời sống xã hội do các
cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội[10].
Nhà nước quản lý mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có lĩnh vựccây xanh đô thị Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn cấp tỉnh có thểđược hiểu là hoạt động có tổ chức, có định hướng bằng pháp luật, chính sách củacác cơ quan nhà nước có thẩm quyền ở địa bàn cấp tỉnh, mang tính quyền lực nhànước, nhằm quản lý các hoạt động liên quan đến cây xanh đô thị, nhằm đảm bảoduy trì, phát triển và bảo vệ cây xanh đô thị
1.2.2 Sự cần thiết của quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn cấp tỉnh
Cây xanh giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với đô thị Một Thành phố màkhông có cây xanh được coi như là một Thành phố “chết” Vì vậy việc quản lý nhànước đối cây xanh đô thị là vấn đề cấp thiết và đóng vai trò hết sức quan trọng
Sự cần thiết của quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị được thể hiện ởcác phương diện sau đây:
Một là, đối với các cơ quan nhà nước
Việc nhà nước quản lý cây xanh đô thị xuất phát từ nhu cầu của các cơquan nhà nước Quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị góp phần đảm bảo chocác quy định của nhà nước đối với quản lý cây xanh đô thị được thực hiện mộtcách đầy đủ và nghiêm túc Nhà nước quản lý cây xanh đô thị nhằm đảm bảo ýthức chấp hành pháp luật của các cá nhân, tổ chức trong xã hội liên quan đến lĩnhvực cây xanh đô thị Nhà nước quản lý hoạt động này cũng nhằm đưa ra các địnhhướng cho xã hội liên quan đến phát triển cây xanh đô thị Thông qua công tácquản lý nhà nước, các cơ quan nhà nước phát hiện các hành vi vi phạm pháp luậtliên quan đến cây xanh đô thị để ngăn chặn và xử lý kịp thời Việc quản lý nhànước đối với cây xanh đô thị cùng với các lĩnh vực góp phần đảm bảo xây dựngnhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân
Hai là, đối với khu vực đô thị
Trang 24Đối với khu vực đô thị thì cây xanh đô thị đóng vai trò hết sức quan trọng.
Vì vậy quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị cũng có ý nghĩa quan trọng đốivới sự phát triển của khu vực đô thị Quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị gópphần đảm bảo duy trì và phát triển cây xanh đô thị, tạo nên cảnh quan đô thị vănminh, hiện đại; góp phần làm cho khu vực đô thị phát triển một cách đồng bộ vàtoàn diện Có thể nói rằng, quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị góp phần làmcho quy hoạch đô thị đồng bộ với các quy hoạch khác về đô thị, làm cho khu vực
đô thị phát triển một cách bền vững
Ba là, đối với các cá nhân, tổ chức trong xã hội
Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị cũng có ý nghĩa quan trọng đối vớicác cá nhân, tổ chức trong xã hội Việc duy trì và phát triển cây xanh đô thị sẽ tạonên cảnh quan đô thị hiện đại và bầu không khí trong lành, góp phần nâng cao chấtlượng cuộc sống của người dân ở khu vực đô thị Quản lý nhà nước đối với câyxanh đô thị cũng góp phần bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của cá nhân và tài sảncủa các tổ chức ở địa bàn đô thị Quản lý nhà nước về cây xanh đô thị hình thànhnên ý thức tuân thủ, chấp hành pháp luật của các cá nhân, tổ chức sống ở khu vực
1.2.3 Những quy định pháp lý của quản lý nhà nước về cây xanh đô thị
Để thực hiện hoạt động quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị thì mộtcông cụ không thể thiếu là các văn bản quy phạm pháp luật Đây được xem là công
cụ quan trọng và cơ bản trong hoạt động quản lý nhà nước nói chung và quản lýnhà nước đối với cây xanh đô thị nói riêng Trong thời gian qua, Quốc hội, Chínhphủ và các bộ liên quan đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan
để tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị Cóthể kể đến các văn bản pháp luật sau đây: Luật Quy hoạch đô thị số 30/2009/QH12
Trang 25được Quốc hội thông qua ngày 17/6/2009, luật có hiệu lực từ ngày 01/01/2010;Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 đã được Quốc hội thông qua ngày 18/6/2014,luật có hiệu lực từ ngày 01/01/2015; Nghị định số 37/2010/NĐ-CP ngày 07/4/2010của Chính phủ về lập, thẩm định, phê duyệt và quản lý quy hoạch đô thị; Nghị định
số 64/2010/NĐ-CP ngày 11/6/2010 của Chính phủ về quản lý cây xanh đô thị;Nghị định số 11/2013/NĐ-CP ngày 14/01/2013 của Chính phủ về Quản lý đầu tưphát triển đô thị; Thông tư số 20/2005/TT-BXD ngày 20/12/2005 của Bộ Xâydựng về việc hướng dẫn quản lý cây xanh đô thị và Thông tư số 20/2009/TT-BXDngày 10/6/2009 của Bộ Xây dựng về sửa đổi, bổ sung Thông tư số 20/2005/TT-BXD ngày 20/12/2005 của Bộ Xây dựng;…
Các văn bản pháp lý trong thời gian qua quy định nhiều vấn đề khác nhautrong quản lý nhà nước về cây xanh đô thị, có thể khái quát các nội dung cơ bảnsau đây:
Thứ nhất, thẩm quyền quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị
Thẩm quyền quản lý nhà nước về cây xanh đô thị được rải cho nhiều cơquan nhà nước khác nhau Mỗi cơ quan nhà nước thực hiện việc quản lý theonhững quy định của pháp luật cũng như được phân công, phân cấp
Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị trên phạm
vi toàn quốc Chính phủ có trách nhiệm ban hành các Nghị định hướng dẫn chi tiếtcác văn bản luật của Quốc hội, Ủy ban thường vụ quốc hội liên quan đến cây xanh
đô thị
Bộ Xây dựng trong phạm vi quyền hạn, trách nhiệm của mình có tráchnhiệm: Thống nhất quản lý nhà nước về cây xanh đô thị; Trình Chính phủ banhành hoặc ban hành theo thẩm quyền và hướng dẫn thực hiện các văn bản quyphạm pháp luật về quản lý cây xanh đô thị; Hướng dẫn lập, quản lý chi phí duy trìcây xanh sử dụng công cộng sử dụng vốn ngân sách nhà nước; Kiểm tra việc tuânthủ các quy định của pháp luật về quản lý cây xanh đô thị trên phạm vi toàn quốc
Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường, BộNông nghiệp và Phát triển nông thôn và các Bộ, ngành khác có liên quan trong
Trang 26phạm vi chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp BộXây dựng thực hiện quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị.
Ủy ban nhân dân các cấp trong phạm vi trách nhiệm quyền hạn của mình,
có trách nhiệm thực hiện thống nhất quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trênphạm vi lãnh thổ của mình quản lý Các cơ quan chuyên môn có trách nhiệm thammưu cho Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý theo lĩnh vực được phân công,phân cấp
Thứ hai, về nguyên tắc quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị
Việc thực hiện quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị phải tuân thủ cácnguyên tắc sau đây:
- Chính phủ thống nhất quản lý cây xanh đô thị, có phân công, phân cấptrách nhiệm theo quy định của pháp luật
- Nhà nước có trách nhiệm đầu tư, phát triển cây xanh sử dụng công cộng
- Khi triển khai xây dựng khu đô thị mới, chủ đầu tư phải đảm bảo quỹ đấtcây xanh; cây xanh được trồng phải đúng chủng loại, tiêu chuẩn cây trồng theo quyhoạch chi tiết khu đô thị mới đã được phê duyệt đồng thời phải có trách nhiệmchăm sóc và bảo vệ cây xanh đến khi bàn giao cho cơ quan quản lý theo quy địnhcủa Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
- Khi xây dựng mới đường đô thị phải trồng cây xanh đồng bộ với việc xâydựng các công trình hạ tầng kỹ thuật Khi cải tạo, nâng cấp đường đô thị, các côngtrình đường ống kỹ thuật hoặc khi tiến hành hạ ngầm các công trình đường dây,cáp nổi tại các đô thị có liên quan đến việc bảo vệ, chặt hạ, dịch chuyển, trồng mớicây xanh, chủ đầu tư phải thông báo cho cơ quan quản lý cây xanh trên địa bàn biết
Trang 27để giám sát thực hiện Việc chặt hạ, dịch chuyển cây xanh đô thị phải tuân thủ theoquy định của pháp luật [2].
Thứ ba, về nội dung quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị
Các văn bản pháp luật cũng đã quy định chi tiết các nội dung quản lý nhànước đối với cây xanh đô thị Từ các quy định pháp lý, có thể khái quát các nộidung cơ bản của quản lý nhà nước của cây xanh đô thị như sau:
- Ban hành các văn bản, chính sách
- Xây dựng quy hoạch kế hoạch
- Đầu tư, phát triển hạ tầng, thực hiện các dự án và công trình nghiên cứukhoa học về cây xanh đô thị
- Hướng dẫn và tổ chức thực hiện
- Thanh tra kiểm tra và giải quyết khiếu nại tố cáo
1.2.4 Nội dung quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn cấp tỉnh
1.2.4.1 Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý cây xanh
đô thị
Để thực hiện quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị thì các cơ quan nhànước phải ban hành các văn bản pháp luật và các chính sách Các cơ quan nhànước trên địa bàn cấp tỉnh sẽ ban hành các văn bản cụ thể hóa các quy định củaChính phủ, Bộ Xây dựng, Bộ Giao thông vận tải và các Bộ, ngành có liên quankhác Các văn bản tập trung quy định thẩm quyền quản lý nhà nước về cây xanh đôthị, nguyên tắc quản lý cây xanh đô thị; Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật về câyxanh đô thị; Quy hoạch cây xanh đô thị; Nội dung quản lý nhà nước về cây xanh
đô thị,…
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thống nhất quản lý cây xanh trên địa bàn cấp tỉnh;Ban hành các quy định về chức năng, nhiệm vụ, phân cấp quản lý cho chính quyềncác cấp và các cơ quan chuyên trách quản lý cây xanh Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
đã ban hành các văn bản quy định về quản lý cây xanh, xây dựng cơ chế chínhsách ưu đãi, khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia bảo vệ và phát triển cây
Trang 28xanh đô thị Sở Giao thông vận tải hoặc sở Xây dựng chủ trì soạn thảo các văn bảnhướng dẫn về công tác quản lý hệ thống cây xanh đô thị trình Ủy ban nhân dân cấptỉnh ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền Ủy ban nhân dân thành phố, quận,huyện, thị xã thuộc cấp tỉnh tổ chức thực hiện việc quản lý, bảo vệ và phát triểncây xanh đô thị trên địa bàn theo phân cấp của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Ủy ban nhân dân các cấp ở địa phương cũng phải ban hành kịp thời cácchính sách phát triển cây xanh đô thị Các chính sách phải khuyến khích và độngviên các cá nhân, tổ chức trong xã hội tham gia vào phát triển và bảo vệ cây xanh
đô thị
1.2.4.2 Xây dựng quy hoạch, kế hoạch về cây xanh đô thị
Cùng với pháp luật và chính sách thì quy hoạch, kế hoạch cũng được coi làcông cụ quan trọng trong quản lý nhà nước về cây xanh đô thị Việc xây dựng quyhoạch, kế hoạch nhằm định hướng cho quá trình quản lý nhà nước về cây xanh đôthị cũng như việc phát triển xây xanh đô thị
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện sẽ ban hành các quy hoạch về câyxanh đô thị như quy hoạch phát triển cây xanh đô thị, quy hoạch phát triển côngviên cây xanh đô thị, quy hoạch phát triển quỹ đất cho phát triển cây xanh đô thị,…Các quy hoạch này là cơ sở quan trọng, định hướng cho việc phát triển cây xanh đôthị
Các đồ án quy hoạch xây dựng cây xanh đô thị phải tuân thủ đầy đủ các tiêuchuẩn về quỹ đất cây xanh đô thị theo các quy định Căn cứ tính chất và quy mô, đặcđiểm về điều kiện tự nhiên, định hướng phát triển đô thị trong quy hoạch xây dựngcần phải xác định quỹ đất tối thiểu dành cho vườn ươm cây[1]
Thiết kế quy hoạch cây xanh trong các đồ án quy hoạch xây dựng đô thịngoài việc tuân thủ các quy định tại Nghị định 08/2005/NĐ-CP ngày 24/01/2005của Chính phủ về quy hoạch xây dựng và Thông tư số 15/2005/TT-BXD ngày19/8/2005 của Bộ Xây dựng về hướng dẫn lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạchxây dựng cần được bổ sung và làm rõ một số nội dung sau:
Trang 29+ Quy hoạch chung xây dựng đô thị: Xác định diện tích đất cây xanh; tỷ lệdiện tích đất cây xanh trên đầu người; diện tích đất cây xanh của từng khu vực đôthị (khu vực mới, khu vực cải tạo ); tỷ lệ che phủ; các nguyên tắc lựa chọn loạicây trồng cho đô thị.
+ Quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị: xác định vị trí, tỷ lệ diện tích đất câyxanh trên đầu người; phân loại, lựa chọn cây xanh thích hợp (bao gồm: chủng loại,hình dáng, màu sắc, chiều cao, đường kính tán, hình thức tán, dạng lá, màu lá; hoa,tuổi thọ cây); các hình thức bố cục cây xanh trong các khu chức năng, trên đườngphố, tại công viên, vườn hoa, vườn dạo, sân vườn Trên cơ sở quy hoạch xây dựng
đô thị được cấp có thẩm quyền phê duyệt, khuyến khích các đô thị lập quy hoạchchuyên ngành cây xanh
Ngoài việc xây dựng các quy hoạch về cây xanh đô thị thì Ủy ban nhân dâncác cấp và các cơ quan chuyên môn cũng ban hành các kế hoạch để xác định mụctiêu và các biện pháp thực hiện trong quản lý nhà nước về cây xanh đô thị Các kếhoạch phải xác định rõ mục tiêu, phân công rõ ràng nhiệm vụ cho các đơn vị vàxác định rõ tiến độ thực hiện
1.2.4.3 Đầu tư, phát triển hạ tầng, thực hiện các dự án và nghiên cứu khoa học phục vụ cho công tác quản lý nhà nước về cây xanh đô thị
Việc đầu tư, phát triển cây xanh đô thị cũng là một nội dung không thểthiếu trong công tác quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị Ủy ban nhân dâncác cấp có trách nhiệm đầu tư cơ sở vật chất hạ tầng phục vụ cho công tác quản lýnhà nước về cây xanh đô thị cũng như phát triển cây xanh đô thị Cơ sở hạ tầngcho phát triển và quản lý nhà nước về cây xanh đô thị bao gồm nhiều loại khácnhau như hệ thống công nghệ thông tin, cơ sở vật chất,… Đây là những điều kiệnphục vụ đắc lực cho công tác quản lý nhà nước về cây xanh đô thị
Ngoài ra trên địa bàn cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân các cấp cũng chú trọngviệc đầu tư cho công tác nghiên cứu khoa học về cây xanh đô thị Các công trìnhnghiên cứu khoa học tập trung vào các giải pháp phát triển và quản lý cây xanh đôthị Hằng năm, ngân sách nhà nước đều có những khoản nhất định phục vụ chocông tác nghiên cứu khoa học trên các lĩnh vực trong đó có lĩnh vực cây xanh đô
Trang 30thị Việc tổ chức nghiên cứu khoa học này sẽ do cơ quan được tham mưu quản lýnhà nước về cây xanh đô thị (Sở Xây dựng hoặc Sở Giao thông vận tải) phối hợpvới Sở Khoa học Công nghệ và các cơ quan có liên quan thực hiện Việc nghiêncứu khoa học phải gắn liền và phục vụ cho công tác quản lý nhà nước về cây xanh
đô thị
1.2.4.4 Hướng dẫn và tổ chức thực hiện pháp luật, chính sách, quy hoạch về cây xanh đô thị
Để triển khai thực hiện các quy định pháp luật, các chính sách, quy hoạch, đề
án về cây xanh đô thị thì việc tăng cường tuyên truyền phổ biến, hướng dẫn là hết sứccần thiết Việc hướng dẫn, tuyên truyền phổ biến nhằm làm cho các cơ quan nhà nước,cán bộ công chức và các cá nhân tổ chức hiểu biết sâu sắc và đầy đủ về các quy địnhcủa nhà nước liên quan đên cây xanh đô thị
Nội dung của công tác tuyên truyền và phổ biến tập trung vào việc tuyêntruyền các quy định của nhà nước về quản lý nhà nước về cây xanh đô thị, về vaitrò, ý nghĩa của việc phát triên cây xanh đô thị, quyền lợi và trách nhiệm của các cánhân tổ chức trong việc quản lý và phát triển cây xanh đô thị Việc tuyên truyền,phổ biến có thể tiến hành bằng nhiều hình thức khác nhau như Pano, Áp phích, tổchức các cuộc thi,…
Để tổ chức triển khai thực hiện việc quản lý nhà nước về cây xanh đô thịthì việc xây dựng bộ máy và nhân sự là công việc hết sức cần thiết Cần xác định
rõ trách nhiệm của các cơ quan nhà nước có liên quan trong việc quản lý nhà nước
về cây xanh đô thị, xây dựng cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong công tác quản
lý nhà nước về cây xanh đô thị Thẩm quyền quản lý nhà nước về cây xanh đô thịtrên địa bàn cấp tỉnh do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thống nhất thực hiện Trong đó
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ giao cho Sở Xây dựng hoặc Sở Giao thông vận tảitham mưu giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện công tác quản lý nhà nướctrong lĩnh vực này Ngoài ra còn các sở, ban ngành khác cũng thực hiện các nhiệm
vụ theo phân công, phân cấp của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh Cần xây dựng đội ngũnhân sự nắm vững các nghiệp vụ về quản lý nhà nước về cây xanh đô thị
Trang 31Việc triển khai thực hiện phân cấp quản lý nhà nước về cây xanh đô thịcũng là hết sức cần thiết Sở Xây dựng hoặc Sở Giao thông vận tại tổ chức triểnkhai thực hiện việc phân cấp quản lý cây xanh trên địa bàn theo quy định của Ủyban nhân dân cấp tỉnh.
Tổ chức cấp phép cho các hoạt động liên quan đến cây xanh đô thị như cấpphép trồng mới, cấp phép chặt, đốn hạ các cây xanh đô thị Việc tổ chức cấp phépđối với các hoạt động này cần thực hiện theo đúng với các quy định pháp luật củanhà nước
1.2.4.5 Thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại tố cáo về cây xanh
đô thị
Công tác thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại tố cáo là một nội dungkhông thể thiếu được trong hoạt động quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị.Việc thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại tố cáo liên quan đến quản lý nhànước về cây xanh đô thị nhằm phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật để từ đóngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm, khắc phục hậu quả xảy ra và xử lý với cáchành vi vi phạm
Việc thanh tra kiểm tra và giải quyết khiếu nại tố cáo tập trung vào các vấn
đề cơ bản sau đây:
+ Kiểm tra tình hình trồng và chăm sóc các loại cây để phát hiện các cây hưhỏng
+ Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật của các cơ quan nhà nước,cán bộ, công chức liên quan đến công tác quản lý nhà nước về cây xanh đô thị
+ Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật của các cá nhân, tổ chứctrong xã hội về tuân thủ các quy định liên quan đến cây xanh đô thị
+ Tiếp nhận các phản ánh kiến nghị, giải quyết khiếu nại, tố cáo của ngườidân liên quan đến công tác quản lý nhà nước về cây xanh đô thị
Việc thanh tra, kiểm tra này được tiến hành thông qua các cơ quan thanh trahành chính và thanh tra chuyên ngành tại địa phương Việc thanh tra, kiểm tra
Trang 32được tiến hành thông qua các hình thức sau: thanh tra, kiểm tra thường xuyên;thanh tra, kiểm tra định kỳ và thanh tra, kiểm tra đột xuất[2]
1.3 Kinh nghiệm của các địa phương về quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trên địa bàn cấp tỉnh
1.3.1 Kinh nghiệm của các địa phương
1.3.1.1 Kinh nghiệm của Đà Nẵng
Đà Nẵng đang trở thành một trong những địa phương có tốc độ phát triểnkinh tế cao nhất của khu vực miền Trung Cùng với việc phát triển kinh tế - xã hộithì Ủy ban nhân dân Thành phố cũng chú trọng tăng cường công tác quản lý nhànước trên các lĩnh vực, trong đó có quản lý nhà nước về cây xanh đô thị Để thựchiện quản lý nhà nước về cây xanh đô thị, Thành phố Đà Nẵng đã thực hiện cácbiện pháp sau:
Một là, về việc cụ thể hóa và ban hành văn bản quản lý cây xanh đô thị.
Để thực hiện quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị thì Đà Nẵng luônchú trọng đến việc ban hành các văn bản nhằm cụ thể hóa các quy định của Quốchội, Chính phủ, Bộ Xây dựng Hiện nay Ủy ban nhân dân Thành phố Đà Nẵng đãban hành Quyết định số 06/2016/QĐ-UBND ngày 04/02/2016 về quy định quản lýcây xanh đô thị Đây được xem là văn bản pháp lý quan trọng, tạo cơ sở pháp lýquan trọng cho việc quản lý cây xanh đô thị trên địa bàn toàn Thành phố Quy định
về quản lý cây xanh đô thị đã quy định rõ thẩm quyền của Sở Xây dựng, các sởngành có liên quan và Ủy ban nhân dân các quận trong quá trình quản lý cây xanh
đô thị Một trong những nội dung quan trọng của quy định này là việc phấn cấptrong quản lý cây xanh đô thị giữa Sở Xây dựng, Ủy ban nhân dân các quận huyện
và Công ty Công viên – Cây xanh Bên cạnh đó các nội dung quản lý nhà nước vềcây xanh đô thị cũng được quy định tương đối cụ thể và rõ ràng như việc xây dựngquy hoạch cây xanh đô thị, cấp phép cây xanh đô thị, việc thanh tra, kiểm tra, xử lý,khắc phục sự cố cây xanh đô thị Ngoài ra Sở Xây dựng cũng đã ban hành hướngdẫn về quản lý cây xanh đô thị nhằm cụ thể hóa các quy định trong Quyết định số06/2016/QĐ-UBND ngày 04/02/2016 của Ủy ban nhân dân Thành phố
Trang 33Hiện nay Ủy ban nhân dân Thành phố Đà Nẵng cũng đã ban hành quy định
về tiêu chuẩn, kỹ thuật đối với cây xanh đô thị Việc trồng, chăm sóc cây xanh phảiđáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật trong quy định này Bên cạnh đó Ủy ban nhân dânThành phố Đà Nẵng cũng đã quy định về định mức tài chính liên quan đến quản lýcây xanh đô thị
Hai là, về việc xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển cây xanh đô thị.
Quy hoạch là một công cụ quan trọng trong công tác quản lý nhà nước vìvậy Ủy ban nhân dân Thành phố đã chú trọng công tác quy hoạch Để tạo địnhhướng cho việc phát triển cây xanh đô thị trên địa bàn Thành phố, Ủy ban nhândân Thành phố đã ban hành Quy hoạch phát triển cây xanh đô thị giai đoạn 2010-
2015 định hướng cho phát triển hệ thống cây xanh đô thị Đối với giai đoạn
2016-2020 thì Ủy ban nhân dân cũng đã ban hành quyết định phê duyệt quy hoạch câyxanh đô thị Quy hoạch đô thị và quy hoạch cây xanh đô thị hướng tới xây dựngThành phố xanh, không gian xanh Chủ trương của Thành phố là phát triển mạnglưới cây xanh đô thị trên địa bàn Thành phố Để thực hiện tốt công tác quy hoạchcây xanh đô thị, Ủy ban nhân dân Thành phố cũng đã phê duyệt quy hoạch đất chocây xanh đường bộ và công viên cây xanh Quy hoạch cây xanh đô thị được xâydựng đồng bộ với các quy hoạch khác Trong quá trình xây dựng quy hoạch câyxanh đô thị, Ủy ban nhân dân Thành phố cũng đã thu hút tham gia của các nhà tưvấn và người dân trong việc góp ý và phản biện cho các quy hoạch Ủy ban nhândân Thành phố đã tham vấn kinh nghiệm xây dựng quy hoạch đô thị và quy hoạchcây xanh đô thị của Singapore, Thành phố Lyon để xây dựng cho phù hợp với đặcđiểm của Thành phố Quy hoạch đô thị của Thành phố cũng hướng đến việc xâydựng các mảng xanh đô thị
Bên cạnh việc xây dựng quy hoạch thì Ủy ban nhân dân Thành phố ĐàNẵng cũng chú trọng công tác xây dựng kế hoạch quản lý cây xanh đô thị hằngnăm Trong kế hoạch đã xác định mục tiêu cụ thể trong quản lý cây xanh đô thị,phân công trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan trong công tác quản lý nhà nước vềcây xanh đô thị
Thứ ba, về việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào quản lý cây xanh đô thị
Trang 34Để tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về cây xanh đô thị, Ủyban nhân dân Thành phố Đà Nẵng chú trọng việc tăng cường ứng dụng khoa học
kỹ thuật vào quản lý cây xanh đô thị Nhiều ứng dụng phần mềm đã được sử dụng
để quản lý cây xanh đô thị, điển hình nhất là phần mềm GIS
Công ty Công viên - Cây xanh Đà Nẵng hiện quản lý hơn 88.000 cây xanhbóng mát, gần 940.000m2 thảm hoa, thảm cỏ và trên 31.000 cây trổ hoa, cây tạohình các loại Từ tháng 6 năm 2013, đơn vị đã có tờ trình gửi Sở Xây dựng ĐàNẵng đề nghị phê duyệt phương án ứng dụng công nghệ GIS để số hóa cây xanhbóng mát vỉa hè trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng Trước đó, Ủy ban nhân dânThành phố giao cho Sở Xây dựng chỉ đạo Công ty Công viên - Cây xanh tiến hànhlập hồ sơ mã hóa cây xanh nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu để quản lý về chủng loại,đường kính thân, chiều cao cây, chiều rộng tán, độ tuổi, báo cáo Ủy ban nhân dânThành phố xem xét, quyết định trong quý 2 năm 2013[14]
Đến tháng 4 năm 2015, Ủy ban nhân dân Thành phố mới quyết định giaocho Sở Xây dựng triển khai phần mềm ứng dụng công nghệ GIS, bước đầu lập cơ
sở dữ liệu cây xanh công cộng trên các tuyến đường trung tâm Khi hoàn thành,phần mềm GIS sẽ rất có ích trong việc quản lý, phát triển cây xanh, hiển thị từngchi tiết nhỏ của cây xanh được đánh dấu Trong quá trình chờ đợi Sở Xây dựngphối hợp với Sở Thông tin - Truyền thông hoàn thành phần mềm GIS, phía Công
ty Công viên - Cây xanh sẽ thực hiện công tác đánh số cây, vị trí cũng như theo dõi
sự phát triển của cây để cuối năm 2015, đầu năm 2016 có thể đưa vào sử dụng
Năm 2015, Công ty Công viên - Cây xanh hợp đồng với Trung tâm Côngnghệ phần mềm Softech Đà Nẵng xây dựng công cụ quản lý mang tên “Phần mềmquản lý cây xanh” với các tính năng như khi người quản lý muốn tăng thêm yêucầu gì trên giao diện đều có thể bổ sung, chỉnh sửa được, số liệu lưu trữ theo năm
và cho phép truy xuất kết quả tổng hợp tùy theo từng yêu cầu Tuy nhiên khi đưavào thực tế sử dụng, “Phần mềm quản lý cây xanh” chưa thực sự hiệu quả do số kýhiệu trên cây xanh được đánh dấu bằng số nhà nên trường hợp cây xanh trồng ởnơi không có nhà ở sẽ không thể cập nhập vị trí
Thứ tư, mua bảo hiểm cho cây xanh đô thị.
Trang 35Qua xem xét, trao đổi với một số đơn vị bảo hiểm và ý kiến của đại diện SởXây dựng, Sở Tài chính, Sở Tư pháp và Công ty Công viên - Cây xanh, Ủy bannhân dân Thành phố thống nhất chủ trương mua bảo hiểm cho cây xanh đô thi ĐàNẵng là địa phương đầu tiên trong cả nước thực hiện điều này Ủy ban nhân dânThành phố sẽ cấp kinh phí cho Công ty Công viên - Cây xanh xử lý từng sự cố bấtkhả kháng do cây xanh công cộng gây ra đối với tính mạng con người, nhà cửa,phương tiện giao thông,… Việc xác định trách nhiệm của các bên khi xảy ra sự cốphải được Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan thành lập hộiđồng đánh giá, báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố cụ thể.
Định hướng trong tương lai, Ủy ban nhân dân Thành phố giao Sở Xâydựng tiếp tục phối hợp với Sở Tài chính Đà Nẵng, Sở Tư pháp và các đơn vị liênquan làm việc cụ thể với các cơ quan bảo hiểm để triển khai có hiệu quả chủtrương mua bảo hiểm đối với cây xanh công cộng đã được thành phố thống nhất
Thứ năm, về công tác thanh tra, kiểm tra
Trong công tác quản lý nhà nước về cây xanh đô thị, Thành phố Đà Nẵngrất chú trọng công tác thanh tra, kiểm tra Việc thanh tra, kiểm tra được Ủy bannhân dân Thành phố đã chỉ đạo các cơ quan liên quan tăng cường công tác thanhtra, kiểm tra về quản lý cây xanh đô thị Việc kiểm tra công tác trồng, bảo trì vàchăm sóc cây xanh được tiến hành thường xuyên, đã phát hiện các cây hư hỏng và
có đề xuất phương án xử lý, khắc phục kịp thời Bên cạnh đó công tác thanh tracũng phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm trong công tác quản lý nhà nước vềcây xanh đô thị Để thực hiện tốt công tác thanh tra, kiểm tra, Ủy ban nhân dânThành phố đã công bố công khai đường dây nóng để tiếp nhận các phản ánh, kiếnnghị kịp thời của người dân Thông qua đường dây nóng, Ủy ban nhân dân Thànhphố đã chỉ đạo kịp thời các cơ quan liên quan giải đáp kịp thời các phản ánh củangười dân
Cùng với công tác thanh tra, thì Ủy ban nhân dân Thành phố cũng chỉ đạo
Sở Xây dựng, Công ty Công viên - Cây xanh, Ủy ban nhân dân các quận, huyệntăng cường kiểm tra hiện trạng cây xanh đô thị trên địa bàn mình quản lý để pháthiện những cây xanh hư hỏng để có hướng xử lý và khắc phục kịp thời, tránh tình
Trang 36trạng cây xanh bị đổ ngã ảnh hưởng đến an toàn tính mạng, sức khỏe của ngườidân.
1.3.1.2 Kinh nghiệm của Bình Dương
Cùng với Đà Nẵng thì Bình Dương cũng đã chú trọng công tác quản lý nhànước về cây xanh đô thị và có nhiều thành tựu vượt bậc Để thực hiện tốt công tácquản lý nhà nước về cây xanh đô thị thì Bình Dương đã thực hiện các giải pháp sauđây:
Một là, việc cụ thể hóa và ban hành các văn bản, chính sách quản lý nhà
nước về cây xanh đô thị
Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành kịp thời các văn bản có liên quan vềcông tác quản lý nhà nước vê cây đô thị Dựa trên các quy định của Chính phủ, BộXây dựng và các Bộ, ngành có liên quan, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành kịpthời các văn bản về quản lý nhà nước về cây xanh đô thị cho phù hợp với địaphương Sở Xây dựng chịu trách nhiệm dự thảo các văn bản trình Ủy ban nhân dântỉnh ban hành kịp thời Trong quá trình xây dựng các văn bản liên quan đến quản lýcây xanh đô thị thì Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương luôn chú trọng việc lấy ýkiến của Bộ Xây dựng đối với Dự thảo văn bản của mình, đồng thời lấy ý kiến củacác nhà khoa học, các chuyên gia và người dân Ủy ban nhân dân tỉnh đã yêu cầu
Sở Xây dựng tiếp thu những ý kiến phù hợp để bổ sung, điều chỉnh trong Dự thảovăn bản quản lý cây xanh đô thị Đến nay Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương đãban hành Quyết định số 03/2014/QĐ-UBND ngày 24 tháng 01 năm 2014 về banhành “Quy định quản lý các công trình giao thông, chiếu sáng, thoát nước, câyxanh đô thị trên địa bàn tỉnh Bình Dương” Trong đó các nội dung về quản lý câyxanh đô thị đã được quy định tương đối cụ thể và rõ ràng Sở Xây dựng cũng đãban hành văn bản hướng dẫn chi tiết quy định về quản lý cây xanh đô thị của Ủyban nhân dân
Hai là, về công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật, các quy
hoạch, kế hoạch về cây xanh đô thị
Ủy ban nhân dân tỉnh đã chỉ đạo các sở ban ngành, Ủy ban nhân dân cáchuyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh tăng cường công tác tuyên truyền, phổ
Trang 37biến, hướng dẫn các quy định của nhà nước về quản lý cây xanh đô thị Đối tượngtuyên truyền, phổ biến tập trung vào các cơ quan nhà nước, các cán bộ, công chức,các cơ quan tổ chức đóng trên địa bàn tỉnh và những người dân sinh sống trên địabàn tỉnh Nội dung tuyên truyền phổ biến tập trung vào các quy định pháp luật củaChính phủ, Bộ Xây dựng và của tỉnh về quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị.Việc tuyên truyền phổ biến đã thu hút được các phương tiện thông tin đại chúng,các trường học, Đến nay Đài truyền hình tỉnh Bình Dương đã hình thành chuyênmục “Văn minh đô thị”, tập trung vào nhiều nội dung liên quan đến đô thị, trong
đó có cây xanh đô thị Ngoài ra Sở Xây dựng cũng đã phối hợp chặt chẽ với các tổchức chính trị - xã hội tăng cường tuyên truyền phổ biến pháp luật về quản lý câyxanh đô thị, lợi ích của việc trồng cây xanh đô thị Sở Xây dựng cũng phối hợpchặt chẽ với Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch và Sở Thông tin truyền thông tăngcường công tác tuyên truyền về quản lý cây xanh đô thị
Việc tuyên truyền phổ biến được thực hiện với nhiều hình thức khác nhau
đã giúp cho các cơ quan nhà nước, cán bộ công chức và các cá nhân, tổ chức trênđịa bàn tỉnh hiểu biết sâu sắc về các quy định của nhà nước, từ đó hình thành ýthức chấp hành pháp luật của nhà nước về quản lý nhà nước đối với cây xanh đôthị
Ba là, về việc xã hội hóa về phát triển cây xanh đô thị
Để huy động các nguồn lực vào quản lý và phát triển cây xanh đô thị, Ủyban nhân dân tỉnh Bình Dương cũng chú trọng công tác xã hội hóa về phát triểncây xanh đô thị Ủy ban nhân dân tỉnh khuyến khích các cá nhân, tổ chức sinh sốngtrên địa bàn tỉnh tham gia trồng cây xanh trong khuôn viên nhà cũng như khuônviên của tổ chức Các dự án phát triển cây xanh đô thị cũng tiến hành mời gọi xãhội hóa Tỉnh chủ động mời gọi các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh tham gia đónggóp cũng như tham gia thực hiện các dự án về cây xanh đô thị
Đối với các dự án quy hoạch và phát triển cây xanh đô thị, Ủy ban nhândân tỉnh cũng đã tổ chức đấu thầu cho các công ty tư nhân tham gia xây dựng các
đề án, quy hoạch,… Vì vậy chất lượng các quy hoạch, đề án về phát triển cây xanh
đô thị đã được nâng lên rõ rệt Ủy ban nhân dân tỉnh cũng đã thuê các công ty thẩm
Trang 38định cùng với Ủy ban nhân dân tỉnh tham gia tổ chức phản biện, thẩm định các dự
án, quy hoạch về cây xanh đô thị
Bốn là, về công tác thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại tố cáo về
công tác quản lý nhà nước về cây xanh đô thị
Công tác thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại tố cáo là một nội dungđược Ủy ban nhân dân tỉnh quan tâm thực hiện Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo các
cơ quan thanh tra tiến hành tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra Sở Xây dựng
đã chỉ đạo Công ty cây xanh tăng cường kiểm tra việc trồng mới, chăm sóc và bảotrì cây xanh đô thị Qua kiểm tra đã phát hiện các cây xanh hư hỏng và đề xuấtphương án xử lý kịp thời nhằm hạn chế các thiệt hại về tính mạng, tài sản và sứckhỏe Ủy ban nhân dân tỉnh cũng chỉ đạo các cơ quan thanh tra chuyên ngành vàhành chính tăng cường công tác thanh tra Việc thanh tra, kiểm tra tập trung vàoviệc chấp hành các quy định pháp luật, quy hoạch, kế hoạch về quản lý nhà nướcđối với cây xanh đô thị Qua quá trình thanh tra, kiểm tra, các cơ quan thanh tra đãkiến nghị với các cơ quan quản lý đưa ra các biện pháp khắc phục xử lý kịp thời vàđưa ra các biện pháp phòng ngừa
1.3.2 Bài học kinh nghiệm đúc rút
Từ thực tiễn các mô hình, cách thức mà các địa phương đã thực hiện, có thểrút ra một số bài học kinh nghiệm về quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị nhưsau:
Một là, về mặt nhận thức
Cần giáo dục cho đội ngũ cán bộ, công chức nhận thức đúng và đầy đủ vềquản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị Ngoài ra cũng cần nâng cao nhận thứccho các cá nhân, tổ chức trong việc thực hiện các quy định của nhà nước về quản
lý cây xanh đô thị
Hai là, về mặt thể chế, chính sách
Cần phải ban hành kịp thời các văn bản để cụ thể hóa các nội dung quản lýnhà nước đối với cây xanh đô thị và tổ chức triển khai thực hiện tốt các văn bản này.Các văn bản pháp luật cần chi tiết hóa các nội dung quản lý nhà nước cũng như phân
Trang 39định rõ trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan, cá nhân.
Ba là, về xây dựng quy hoạch, kế hoạch
Các địa phương cần chú trọng công tác xây dựng quy hoạch cây xanh đôthị Quy hoạch cây xanh đô thị cần đồng bộ với các quy hoạch khác ở quy hoạch
đô thị như quy hoạch phát triển kinh tế xã hội, quy hoạch giao thông, quy hoạchcông viên,… Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cần ban hành kịp thời các kế hoạch trongquản lý cây xanh đô thị
Bốn là, về mặt tổ chức, nhân sự
Cần phải hoàn thiện cơ cấu tổ chức các cơ quan quản lý nhà nước về câyxanh đô thị tại địa phương Trong đó chú trọng kiện toàn các cơ quan nhà nước.Bên cạnh đó cần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác quản
lý nhà nước về cây xanh đô thị
Năm là, về triển khai thực hiện
Cần chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chính sách vềquản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị Trong đó cần đa dạng hóa các hình thứctuyên truyền phổ biến nhằm nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền Cần phốihợp với các cơ quan, tổ chức tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến Bên cạnh
đó cần tăng cường công tác tổ chức thực hiện các văn bản, chính sách
Sáu là, về công tác thanh tra, kiểm tra
Trong công tác quản lý nhà nước vê cây xanh đô thị cần tăng cường côngtác kiểm tra Việc kiểm tra cần tiến hành một cách thường xuyên, liên tục Bêncạnh đó cần có chế tài nghiêm khắc đối với các cá nhân, tổ chức vi phạm các quyđịnh về công tác quản lý nhà nước về cây xanh đô thị
Trang 40Tiểu kết chương 1
Cây xanh đô thị là những cây được trồng ở khu vực đô thị Cây xanh đô thịđóng vai trò quan trọng đối với cảnh quan đô thị cũng như việc cải thiện môitrường sống đô thị Để cây xanh đô thị phát triển thì đòi hỏi các cơ quan nhà nướcphải tăng cường quản lý nhà nước đối với cây xanh đô thị Việc quản lý nhà nướcđối với cây xanh đô thị sẽ góp phần đảm bảo phát triển cây xanh đô thị, đảm bảocho pháp luật, kế hoạch về cây xanh đô thị được thực thi đầy đủ Để quản lý nhànước về cây xanh đô thị đòi hỏi các cơ quan nhà nước phải ban hành các văn bảnpháp luật, xây dựng quy hoạch, kế hoạch Cùng với đó là tăng cường công táctuyên truyền, phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật về cây xanh đô thị đến vớicác cá nhân, tổ chức trên địa bàn mình quản lý Đồng thời tăng cường thanh tra,kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật, các quy hoạch kế hoạch về câyxanh đô thị
Chương 1 đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và pháp lý về quản lý nhà nước đốivới cây xanh đô thị trên địa bàn cấp tỉnh Những kết quả nghiên cứu của chương 1
là cơ sở luận văn để tiếp cận thực trạng quản lý nhà nước về cây xanh đô thị trênmột địa bàn cụ thể ở chương 2