Thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước tại UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức (LV thạc sĩ)Thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước tại UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức (LV thạc sĩ)Thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước tại UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức (LV thạc sĩ)Thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước tại UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức (LV thạc sĩ)Thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước tại UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức (LV thạc sĩ)Thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước tại UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức (LV thạc sĩ)Thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước tại UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức (LV thạc sĩ)Thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước tại UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức (LV thạc sĩ)Thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước tại UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức (LV thạc sĩ)Thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước tại UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức (LV thạc sĩ)Thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước tại UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức (LV thạc sĩ)
Trang 1và phát triển Trong 20 năm qua, nhằm thu hút sự tham gia đông đảo của người dân vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước, Quận ủy, HĐND (mới được thành lập lại tháng 5/2016), UBND Quận và đặc biệt là UBND phường đã có những chính sách như tăng cường đối thoại trực tiếp với nhân dân, tăng cường đi cơ sở, nâng cao chất lượng công tác tiếp dân, mở rộng dân chủ, tổ chức cho nhân dân tham gia góp ý xây dựng chính quyền, tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của nhân dân về vai trò, vị trí trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị Tuy nhiên, sự quan tâm của người dân vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước vẫn chưa đạt kết quả như mong muốn Một bộ phận nhân dân vẫn còn thờ ơ trước công tác quản lý hành chính nhà nước, chỉ quan tâm khi có nhu cầu về thủ tục hành chính hoặc tham gia qua loa, hình thức…
Xuất phát từ những lý do như trên, tác giả lựa chọn nghiên
cứu đề tài: “Thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động
QLNN của UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức, thành phố
Hồ Chí Minh” với mục đích vận dụng những kiến thức học được
vào thực tiễn của địa phương và qua đó có những đóng góp khoa học thiết thực với hoạt động quản lý hành chính nhà nước tại quận Thủ Đức
Trang 22
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động QLNN
là một nội dung được nghiên cứu ở nhiều công trình, ấn phẩm khoa học khác nhau, mỗi công trình và ấn phẩm khoa học tiếp cận và nghiên cứu về việc thu hút sự tham gia của người dân ở những góc
độ khác nhau
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích cơ bản của luận văn này là nghiên cứu cơ sở lý luận và pháp lý về thu hút sự tham gia của người dân vào QLNN, đánh giá thực trạng thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động QLNN của UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức, để từ đó đề xuất các giải pháp nhằm thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động QLNN
4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài có đối tượng nghiên cứu là thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động QLNN của UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Không gian nghiên cứu: Trên địa bàn quận Thủ Đức
- Thời gian nghiên cứu: từ năm 2010 đến nay
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
Đề tài sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch
sử của Chủ nghĩa Mác – Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm của Đảng và nhà nước về nhà nước và pháp luật làm cơ sở phương pháp luận
Trang 33
5.1 Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết những vấn đề cụ thể mà nội dung của đề tài hướng đến, các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành đều được áp dụng như:
5.1.1 Phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp
5.1.2 Phương pháp phỏng vấn sâu
5.2 Các phương pháp khác
Bên cạnh việc sử dụng phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp và phỏng vấn sâu, luận văn cũng sử dụng một số phương pháp khác như: Phương pháp so sánh, đối chiếu; Phương pháp tổng hợp
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Về mặt lý luận: Hệ thống hóa cơ sở lý luận hoạt động quản
lý hành chính nhà nước và những lý luận về thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước
Về thực tiễn: Trên cơ sở đánh giá thực trạng, tham chiếu giữa
lý luận và thực tiễn, từ đó nêu ra được hệ thống các giải pháp và những kiến nghị có tính khả thi nhằm thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước của UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh
Trang 44
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THU HÚT SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN VÀO HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA
ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG
1.1 Ủy ban nhân dân phường và hoạt động quản lý nhà nước 1.1.1 Ủy ban nhân dân phường
Chính quyền tại phường là khái niệm dùng để chỉ hệ thống các cơ quan nhà nước ở địa phương bao gồm HĐND, UBND phường nhằm thực hiện hoạt động quản lý trên các lĩnh vực của đời sống xã hội tại địa phương
1.1.2 Hoạt động quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân phường
1.1.2.1 Quản lý nhà nước của Hội đồng nhân dân phường (được thành lập từ tháng 5/2016)
HĐND phường là cơ quan quyền lực nhà nước, đại diện cho
ý chí và nguyện vọng của nhân dân Chức năng của HĐND được quy định trong Hiến pháp năm 2013 và được cụ thể hóa trong luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2013
1.1.2.2 Hoạt động quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân phường
UBND phường chịu trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của HĐND phường nhằm bảo đảm thực hiện chủ trương, biện pháp phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và thực hiện các chính sách khác trên địa bàn
Trang 55
1.2 Thẩm quyền, vai trò trách nhiệm của Ủy ban nhân dân phường trong việc thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước
1.2.1 Quyền và nghĩa vụ của người dân trong việc tham gia vào hoạt động quản lý nhà nước tại Ủy ban nhân dân phường
Điều 28, Hiến pháp năm 2013 nêu rõ: “Công dân có quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và
cả nước” Nhà nước tạo điều kiện để công dân tham gia quản lý nhà
nước và xã hội; công khai, minh bạch trong việc tiếp nhận, phản hồi
ý kiến
1.2.2 Thẩm quyền, vai trò, trách nhiệm của Ủy ban nhân dân phường trong việc thu hút người dân tham gia vào hoạt động quản lý nhà nước
Điều 6, Hiến pháp 2013 khẳng định “Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng dân chủ trực tiếp, bằng dân chủ đại diện thông qua Quốc hội, HĐND và thông qua các cơ quan khác của Nhà nước” Sự tham gia của người dân thể hiện qua 2 con đường là dân
chủ trực tiếp và dân chủ gián tiếp vì vậy cũng có 2 hình thức thu hút tham gia tương ứng
1.2.3 Sự cần thiết phải thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước
Thứ nhất: Tham gia thành lập các cơ quan nhà nước của chính quyền tại phường
Trang 6Thứ tư: Tham gia đánh giá, bỏ phiếu tín nhiệm CBCC
1.3 Nội dung, hình thức, biện pháp, cơ chế nhằm thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân phường
1.3.1 Nội dung thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân phường
1.3.1.1 Xây dựng chính quyền nhằm thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước
Thứ nhất: Tham gia thành lập các cơ quan nhà nước của chính quyền tại phường
Thứ hai: Tham gia hình thành đội ngũ nhân sự chính quyền tại địa phương
Thứ ba: Tham gia thành lập các đơn vị tự quản, người đứng đầu các đơn vị tự quản
Thứ tư: Tham gia đánh giá, bỏ phiếu tín nhiệm CBCC
1.3.1.2 Thu hút người dân tham gia vào quá trình xây dựng và thực hiện các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương
Thứ nhất: Thu hút người dân tham gia vào quá trình xây
dựng các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội
Trang 71.3.3 Biện pháp thu hút nhằm tăng cường sự tham gia của người dân vào hoạt động QLNN của UBND phường
Thứ nhất: Nâng cao trình độ dân trí, hiểu biết pháp luật của người dân
Thứ hai: Chăm lo đời sống kinh tế - xã hội cho người dân Thứ ba: Lựa chọn các hình thức tham gia phù hợp với từng đối tượng
1.3.4 Cơ chế phối hợp nhằm thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động QLNN của UBND phường
Trang 88
Một là: Nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội
Hai là: Khuyến khích các tổ chức chính trị - xã hội tập hợp ý kiến phản ánh, kiến nghị của người dân
Ba là: Xây dựng cơ chế phản hồi giữa chính quyền và các
tổ chức chính trị - xã hội
1.4 Cơ sở pháp lý về thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân phường 1.4.1 Khái niệm thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân phường
Thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động QLNN của chính quyền tại phường, xã, thị trấn là toàn bộ những biện pháp, cách thức mà chính quyền tại phường, xã, thị trấn thực hiện để người dân hứng thú, quan tâm vào hoạt động QLNN của chính quyền tại địa phương
1.4.2 Quy định pháp lý về thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân phường
Ở Việt Nam quyền tham gia QLNN của người dân là một quyền được Nhà nước tôn trọng và đảm bảo thực hiện Quyền tham gia QLNN của người dân và việc thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động QLNN là một nội dung được quy định ở nhiều văn bản pháp lý, có thể kể đến như: Hiến pháp năm 2013; Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2013; Luật Tiếp dân 2013; Luật Tổ chức Mặt trận; Pháp lệnh dân chủ cơ sở; Luật phòng chống tham nhũng; Luật khiếu nại năm 2011; Luật Tố cáo năm 2011…
Trang 99
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng việc thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân phường
- Một là, là cơ sở để đảm bảo quyền dân chủ của người
dân, góp phần xây dựng một nhà nước dân chủ
- Hai là, huy động mọi nguồn lực của xã hội phục vụ cho
hoạt động QLNN
- Ba là, là cơ sở nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động
QLNN của UBND phường
1.6 Kinh nghiệm của một số địa phương về thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân phường
1.6.1 Kinh nghiệm tại thành phố Hồ Chí Minh
Thứ nhất: Xây dựng kênh đối thoại giữa lãnh đạo với các cơ
quan nhà nước của Thành phố và nhân dân
Thứ hai: Xây dựng các kênh tiếp nhận thông tin phản hồi
của người dân
Thứ ba: Xây dựng một chính quyền trách nhiệm với công
dân
Thứ tư: Tổ chức cho công dân đánh giá CBCC khi tiến hành
giao dịch với các cơ quan nhà nước ở địa phương
1.6.2 Kinh nghiệm tại thành phố Đà Nẵng
Chính quyền cấp xã ở Đà Nẵng đã tổ chức tốt công tác tiếp dân giải quyết kịp thời những vướng mắc, khiếu kiện của dân Đây là địa phương đầu tiên có lịch tiếp dân của chủ tịch UBND định kỳ
Trang 1010
hàng tháng Việc tiếp dân đã được công khai minh bạch để mọi người có thể nắm rõ Chính quyền cấp xã chủ động lắng nghe và tiếp thu ý kiến của người dân Ngoài ra, Đà Nẵng cũng chú trọng xây
dựng đội ngũ CBCC “Vừa hồng vừa chuyên” Họ hình thành tư chất
và phong cách làm việc của CBCC các cấp thực sự “Trọng dân, gần
dân, hiểu dân và có trách nhiệm với dân” Các xã, phường, thị trấn
ở Đà Nẵng đã triển khai thực hiện phong trào “Công chức không
ngồi khi dân chưa ngồi”
1.6.3 Bài học cho quận Thủ Đức
Từ thực tiễn các mô hình, cách thức mà Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đã thực hiện, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm cho quận Thủ Đức như sau:
Trang 1111
Tiểu kết chương 1
Trong chương 1, luận văn đã phân tích và làm rõ địa vị pháp
lý, đặc điểm là cơ cấu tổ chức, vai trò của chính quyền tại địa phương (UBND phường) trong bốn cấp hành chính ở Việt Nam cũng như khái quát về hoạt động QLNN của UBND phường Mặt khác, chương 1 cũng đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận và pháp lý liên quan đến thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động QLNN của chính quyền địa phương Đặc biệt là làm rõ các nội dung thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động QLNN của UBND phường Bên cạnh đó, chương 1 của luận văn cũng đã giới thiệu khái quát kinh nghiệm của các địa phương trong việc thu hút sự tham gia của người dân và rút ra những bài học kinh nghiệm cho quận Thủ Đức
Những cơ sở và kết quả nghiên cứu của chương 1 là tiền đề
để luận văn tiếp cận thực trạng thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động QLNN của UBND phường trên địa bàn quận Thủ Đức trong chương tiếp theo
Trang 1212
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THU HÚT SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN VÀO HOẠT ĐỘNG QLNN CỦA UBND PHƯỜNG
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN THỦ ĐỨC
2.1 Đặc điểm tình hình của quận Thủ Đức và hoạt động quản
lý nhà nước của Ủy ban nhân dân phường
2.1.1 Đặc điểm tình hình của quận Thủ Đức
Ngày 01/4/1997, quận Thủ Đức được thành lập theo Quyết định số 119/QĐ-UBND ngày 18/3/1997 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh; Quận Thủ Đức nằm ở cửa ngõ Đông - Bắc của Thành phố
Hồ Chí Minh, có diện tích tự nhiên là 4.764 hecta, gồm 12 phường,
73 khu phố và 881 tổ dân phố Quận Thủ Đức là một trong những địa bàn trọng điểm về quốc phòng – an ninh của Thành phố và khu vực,
có các tuyến đường lớn quan trọng đi qua như: xa lộ Hà Nội; Quốc lộ 1A (còn gọi là xa lộ Trường Sơn), quốc lộ 13 và đường Kha Vạn Cân (tức quốc lộ 1 cũ) Là địa bàn giáp ranh cả hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt và đường thủy với các quận 2, quận 9, quận Bình Thạnh của Thành phố Hồ Chí Minh và các Thị xã Dĩ An, Thuận An của tỉnh Bình Dương
2.1.2 Hoạt động quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân phường
2.1.2.1 Quản lý nhà nước về kinh tế – xã hội
2.1.2.2 Quản lý nhà nước về an ninh, quốc phòng
2.2 Thực trạng về thu hút người dân tham gia quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân phường
Trang 13Thứ nhất: Tham gia góp vốn, công sức
Năm Các loại quỹ
(đồng)
Nhà tình nghĩa, tình
thương (Căn)
Xây dựng Nông thôn mới (đồng)
thương; xây dựng “Nông thôn mới” thực hiện theo Pháp lệnh 34
(Nguồn: UB.MTTQ Việt Nam quận Thủ Đức cung cấp)
Trang 1414
Năm Người dân
thực hiện
Nhà nước và nhân dân cùng làm
Nguồn: UBND quận Thủ Đức cung cấp
Thứ hai: Tham gia thực hiện các kế hoạch
2.3 Đánh giá chung
2.3.1 Ưu điểm
Thứ nhất: UBND phường ngày càng quan tâm đến công tác
thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động QLNN
Thứ hai: Các hình thức thu hút người dân tham gia đã từng
bước được hình thành và hoạt động tương đối hiệu quả
Thứ ba: Việc thu hút người dân tham gia rộng rãi đã góp
phần hỗ trợ đắc lực cho hoạt động QLNN
Thứ tư: Công tác tiếp công dân được UBND phường chú
trọng nhằm nắm bắt kịp thời các thông tin phản hồi của người dân
Thứ năm: Người dân ngày càng ý thức được tầm quan trọng
của việc tham gia QLNN vì vậy mức độ tham gia của người dân ngày một mở rộng
2.3.2 Hạn chế:
Trang 1515
2.3.2.1 Về phía chính quyền
Thứ nhất: Việc chỉ đạo, kiểm tra trong quá trình thu hút
người dân tham gia QLNN chưa được chú trọng và tiến hành thường xuyên
Thứ hai: Ở một số nơi chính quyền chưa có những giải pháp
thực sự hiệu quả để thu hút sự tham gia của của người dân
Thứ ba: Hiệu quả của các hình thức thu hút người dân tham
gia vào hoạt động QLNN mang lại là chưa cao
Thứ tư: Một số phường chỉ coi việc thu hút người dân là
phong trào mà chưa thực sự biến nó thành phương pháp, cách thức trong hoạt động của cơ quan Một số nơi chính quyền tỏ ra thụ động trong quá trình thu hút
2.3.2.2 Về phía người dân
Thứ nhất: Sự tham gia của người dân còn chưa chủ động Thứ hai: Hình thức tham gia của người dân còn chưa được
đa dạng và phong phú
2.3.3 Nguyên nhân
Trước hết: Hệ thống pháp luật quy định về thu hút sự tham gia của người dân vào hoạt động QLNN là chưa cụ thể và chi tiết
Thứ hai: UBND phường chưa chủ động trong việc thu hút Thứ ba: Việc công khai minh bạch thông tin chưa cao Thứ tư: Trình độ dân trí và thu nhập của người dân còn hạn chế