Quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn quận Tân Bình, Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn quận Tân Bình, Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn quận Tân Bình, Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn quận Tân Bình, Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn quận Tân Bình, Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn quận Tân Bình, Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn quận Tân Bình, Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn quận Tân Bình, Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn quận Tân Bình, Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn quận Tân Bình, Tp.HCM (LV thạc sĩ)Quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn quận Tân Bình, Tp.HCM (LV thạc sĩ)
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………
BỘ NỘI VỤ
……/……
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
HỒ THỊ DIỆP
QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN
QUẬN TÂN BÌNH, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: QUẢN LÝ CÔNG
Mã số: 60 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
TP HỒ CHÍ MINH - NĂM 2017
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Huy Hoàng
Phản biện 1: TS Mai Đình Lâm Phản biện 2: TS Đinh Công Tiến
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng 210 Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số: 10 - Đường 3/2 - Quận 10 – TP Hồ Chí Minh
Thời gian: vào lúc 14 giờ 00, ngày 27 tháng 7 năm 2017
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài luận văn
Trong những năm qua, việc quản lý ngân sách nhà nước nói chung và hoạt động quản lý thu ngân sách nhà nước nói riêng vẫn còn những khiếm khuyết và hạn chế nhất định mặc dù hoạt động này được quận Tân Bình đặc biệt chú trọng Cụ thể: Thu ngân sách vẫn chưa bao quát hết các nguồn thu, vẫn còn tình trạng thất thu, các nguồn thu ngân sách còn hạn chế và chưa được bồi dưỡng tốt Việc tập trung thực hiện các chính sách, chiến lược và các giải pháp tạo mới, nuôi dưỡng, kích thích tăng trưởng nguồn thu bền vững gắn với việc thu đúng, thu đủ nhằm phát huy được nội lực trong phát triển kinh tế - xã hội đã và đang được chính quyền địa phương đặt lên làm nhiệm vụ hàng đầu
Xuất phát từ những lý do như trên, tác giả lựa chọn nghiên
cứu đề tài: “Quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn quận
Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh”
2 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
2.1 Mục đích
Trên cơ sở hệ thống lý luận quản lý nhà nước về thu NSNN,
đề tài đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý thu NSNN tại quận Tân Bình trong thời gian qua, nêu lên những hạn chế
và nguyên nhân để từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tổ chức việc
Trang 4quản lý thu NSNN tại quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh ngày càng hiệu quả hơn trong thời gian tới
2.2 Nhiệm vụ
Hệ thống hóa cơ sở khoa học về ngân sách nhà nước, thu ngân sách nhà nước và quản lý thu ngân sách nhà nước Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý thu ngân sách nhà nước tại quận Tân Bình từ năm 2012 đến năm 2016 và chỉ ra những vấn đề bất cập cần xử lý Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý thu ngân sách nhà nước tại quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đối tượng nghiên cứu: hoạt động quản lý thu NSNN trên
địa bàn quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh; cụ thể là nghiên cứu
về thể chế, chính sách và các phương thức tổ chức thu ngân sách trên địa bàn
- Phạm vi nghiên cứu: tại quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí
Minh, giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2016
4 Phương pháp nghiên cứu của luận văn
- Phương pháp thu thập thông tin
- Phương pháp tổng hợp thông tin
- Phương pháp phân tích đánh giá
5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Trang 5Trên cơ sở đánh giá thực trạng, tham chiếu giữa lý luận và thực tiễn, so sánh với kinh nghiệm của các nước, từ đó nêu ra được
hệ thống các giải pháp và những kiến nghị có tính khả thi nhằm hoàn thiện quản lý thu ngân sách nhà nước tại quận Tân Bình, thành phố
Hồ Chí Minh
6 Kết cấu của luận văn
Chương 1: Cơ sở khoa học về quản lý thu ngân sách nhà
nước
Chương 2: Thực trạng quản lý thu ngân sách nhà nước
tại quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh
Chương 3: Định hướng và giải pháp nhằm nâng cao chất
lượng quản lý thu ngân sách nhà nước tại quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh
Trang 6Luật Ngân sách nhà nước năm 2015 (áp dụng từ năm tài khóa
2017), thì: Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của
Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước
- Ngân sách nhà nước là công cụ điều chỉnh vĩ mô nền kinh
tế xã hội, định hướng phát triển sản xuất, điều tiết thị trường, bình ổn giá cả, điều chỉnh đời sống xã hội; là công cụ định hướng hình thành cơ cấu kinh tế mới, kích thích phát triển sản xuất kinh doanh và chống độc quyền
- Về mặt kinh tế, kích thích sự tăng trưởng kinh tế theo sự định hướng phát triển kinh tế xã hội thông qua các công cụ thuế và thuế suất của nhà nước sẽ góp phần kích thích sản xuất phát triển thu hút sự đầu tư của các doanh nghiệp
- Về mặt xã hội, NSNN có vai trò điều tiết thu nhập giữa các
tần lớp dân cư trong xã hội
- Về mặt thị trường, nhà nước sẽ sử dụng ngân sách nhà nước như một công cụ để góp phần bình ổn giá cả và kiềm chế lạm
Trang 7phát.Nhà nước chỉ điều tiết những mặt hàng quan trọng những mặt
hàng mang tính chất chiến lược
1.1.2.Thu ngân sách nhà nước
Theo giáo trình Quản lý tài chính công (2010) thì: Thu NSNN
là việc nhà nước huy động một phần nguồn lực của xã hội hình thành nên quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước nhằm đảm bảo các nhu cầu chi tiêu xác định của nhà nước
* Các nguồn thu ngân sách nhà nước
- Thuế
- Phí và lệ phí
- Các khoản thu từ hoạt động kinh tế của nhà nước
- Thu từ hoạt động sự nghiệp
- Thu từ bán hoặc cho thuê tài nguyên, tài sản thuộc sở hữu nhà nước
- Thu từ phạt, tịch thu, tịch biên tài sản
- Các khoản thu khác
* Vai trò của thu ngân sách nhà nước
- Thu NSNN bảo đảm nguồn vốn để thực hiện các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước, các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước
- Thông qua thu NSNN, Nhà nước thực hiện việc quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế - xã hội nhằm hạn chế những mặt khuyết
Trang 8tật, phát huy những mặt tích cực của nó và làm cho nó hoạt động ngày càng hiệu quả hơn
* Các nhân tố tác động đến thu NSNN
Thu nhập GDP bình quân đầu người
Tỷ suất doanh lợi trong nền kinh tế
Mức độ trang trải các khoản chi phí của nhà nước
Tổ chức bộ máy thu nộp
1.1.3 Thu ngân sách cấp huyện trong hệ thống ngân sách nhà nước
Theo Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015: “Thu ngân sách
nhà nước cấp huyện là toàn bộ các khoản thu mà chính quyền cấp huyện huy động vào quỹ ngân sách trong một thời kỳ để đáp ứng nhu cầu chi tiêu của nhà nước Nó chỉ bao gồm những khoản thu, mà chính quyền địa phương huy động vào ngân sách, không bị ràng buộc bởi trách nhiệm hoàn trả cho đối tượng nộp”
1.2 Quản lý thu ngân sách nhà nước cấp huyện
1.2.1 Khái niệm, đặc điểm quản lý thu ngân sách nhà nước cấp Huyện
Quản lý thu NSNN cấp huyện là quá trình nhà nước sử dụng tổng hợp các công cụ, biện pháp dựa trên quyền lực chính trị của nhà nước để tập trung các nguồn lực trong nền KT-XH tại địa phương cho nhà nước theo quy định của pháp luật và kiểm soát các nhân tố ảnh hưởng đến thu ngân sách theo đúng mục tiêu mà nhà nước đã đề
ra
Trang 91.2.2 Sự cần thiết quản lý thu ngân sách nhà nước cấp huyện
Thứ nhất, do ngân sách cấp huyện có vai trò quan trọng trong
việc điều tiết kinh tế phát triển kinh tế, kích thích phát triển sản xuất
Thứ hai, do ngân sách cấp huyện có vai trò quan trọng trong
việc giải quyết vấn đề xã hội
Thứ ba, xây dựng, thực hiện các phần kế hoạch kinh tế - xã
hội huyện là đơn vị hành chính cơ sở
1.2.3 Nội dung quản lý thu ngân sách nhà nước cấp huyện
- Lập dự toán thu ngân sách nhà nước
- Chấp hành dự toán thu ngân sách nhà nước
- Quyết toán thu ngân sách nhà nước
- Công tác thông tin tuyên truyền
- Kiểm tra, giám sát và thanh tra trong quá trình thực hiện thu NSNN
1.3 Cơ sở pháp lý và tổ chức bộ máy quản lý thu NSNN cấp huyện
1.3.1 Cơ sở pháp lý
1.3.2 Tổ chức bộ máy quản lý thu NSNN cấp huyện
Bộ máy thu nộp ngân sách cấp huyện tập chung chủ yếu tại Chi cục thuế cấp huyện, gồm có Chi cục trưởng và một số Phó Chi cục trưởng
Trang 10Chi cục trưởng chịu trách nhiệm trước Cục trưởng Cục Thuế
và trước pháp luật về toàn bộ hoạt động của Chi cục Thuế trên địa bàn Phó Chi cục trưởng chịu trách nhiệm trước Chi cục trưởng và trước pháp luật về lĩnh vực công tác được phân công phụ trách
1.4 Kinh nghiệm quản lý thu ngân sách nhà nước của một số địa phương và bài học rút ra có thể nghiên cứu áp dụng tại quận Tân Bình
1.4.1 Kinh nghiệm quản lý thu ngân sách của quận 1, TP HCM
Cần có sự tập trung và quyết tâm cao trong việc lãnh đạo cùng với việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý thuế, công tác dự báo và phân bố kế hoạch họp lý, kiểm soát nguồn thu tốt Tăng cường các biện pháp để quản lý nguồn thu và bồi dưỡng nguồn thu; đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời theo quy định của pháp luật Có sự đổi mới về công tác quản lý thu NSNN Ttích cực giải quyết các vướng mắc trong lĩnh vực thuế để tạo điều kiện giúp
đỡ các cơ sở sản xuất kinh doanh đẩy mạnh hoạt động và thực hiện tốt nghĩa vụ thuế
1.4.2 Kinh nghiệm của quận Ba Đình, TP Hà Nội
Chi cục thuế đã tích cực triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tăng thu, chống thất thu ngân sách, đôn đốc thu hồi nợ đọng thuế; tăng cường việc kiểm soát và khai thác nguồn thu, chú trọng việc hỗ trợ, giải quyết khó khăn cho người nộp thuế gắn với đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thuế, tạo thuận lợi cho người dân
Trang 11và doanh nghiệp; công tác ứng dụng công nghệ thông tin, hiện đại hoá trong quản lý thuế luôn được chi Cục thuế quận Ba Đìnhquan tâm, đẩy mạnh theo yêu cầu của Cục thuế Hà Nội và Tổng cục thuế
Trang 12Tiểu kết chương 1
Chương 1 đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản nhất
về ngân sách nhà nước, thu ngân sách nhà nước và quản lý thu ngân sách nhà nước cấp huyện Trong đó, trình bày những vấn đề chung
về Ngân sách Nhà nước, thu Ngân sách Nhà nước, các nhân tố ảnh hưởng đến thu Ngân sách Nhà nước và quản lý thu ngân sách nhà nước cấp huyện trên cơ sở khoa học về quản lý thu Ngân sách Nhà nước và các quy định luật pháp hiện hành của Việt Nam Từ đó, chúng ta có thể thấy vai trò quan trọng của thu ngân sách nhà nước
và quản lý thu ngân sách nhà nước đối với việc phát triển kinh tế - xã hội và tình hình an ninh – chính trị của một địa phương
Trang 13CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂN BÌNH THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của Quận Tân Bình ảnh hưởng đến thu NSNN
Hiện nay, quận Tân Bình có diện tích 22,38 km2 , trong đó sân bay Tân Sơn Nhất 8,44 km2 Đông giáp quận Phú Nhuận, Q3, Q10 Bắc giáp quận 12, quận Gò Vấp Tây giáp quận Tân Phú Nam giáp quận 11.Có 15 phường trực thuộc Ủy ban nhân dân quận, mang số : từ phường 1 đến phường 15 ( riêng phường 14 và 15 phải điều chỉnh địa giới hành chính ở 2 quận)
Trong 05 năm qua, tình hình kinh tế - xã hội quận Tân Bình vẫn còn nhiều khó khăn và thách thức, thiên tai, dịch bệnh vẫn còn diễn biến phức tạp, nguy cơ bất ổn kinh tế vĩ mô còn lớn, lãi suất tín dụng tuy có giảm nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận vốn Trước tình hình đó, quận Tân Bình đề ra nhiều nhiệm vụ và giải pháp, tạo điều kiện và khuyến khích các thành phần kinh tế phát triển
2.2 Tổ chức quản lý thu ngân sách nhà nước tại Quận Tân Bình giai đoạn 2012-2016
2.2.1 Thu ngân sách nhà nước tại Quận Tân Bình giai đoạn 2012-2016
Trang 14Thu ngân sách nhà nước tại Quận Tân Bình giai đoạn 2012 -
2016, với tốc độ tăng trưởng bình quân trên địa bàn Quận giai đoạn này đạt trên 15%, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng thương mại, dịch vụ và công nghiệp Nhờ sự chuyển đổi cơ cấu đó, thu ngân sách trên địa bàn tăng qua các năm, năm 2012 tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt 2.260 tỷ đồng, trong đó thu ngân sách địa phương đạt 639,
542 tỷ đồng, năm 2013, tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt 2.306,6
tỷ đồng tăng 2,06% so với năm 2012, năm 2014 thu ngân sách trên địa bàn chỉ đạt 2.115 tỷ đồng (giảm 9% so với năm 2013), sang đến năm 2015 và 2016 thu ngân sách của Quận có dấu hiệu tăng, số liệu này lần lượt là 2.345 tỷ đồng và 3.281,4 tỷ đồng
2.2.2 Tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật
có liên quan
Căn cứ Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 06/6/2003 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách nhà nước năm 2002 (nay là Nghị định 163/NĐ-CP quy định chi tiết
và hướng dẫn thi hành cho luật NSNN năm 2017), Thông tư số 59/2003/TT-BTC ngày 23/6/2003 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 6/6/2003 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách Nhà nước, HĐND - UBND TP Hồ Chí Minh ban hành Nghị quyết về việc phê chuẩn dự toán ngân sách và phân bổ dự toán ngân sách và Quyết định
về dự toán ngân sách và phân bổ dự toán ngân sách qua các năm Qua
đó, UBND Quận Tân Bình cũng ban hành Quyết định về việc dự toán
ngân sách và phân bổ dự toán ngân sách qua các năm
Trang 152.2.3 Tổ chức bộ máy thu ngân sách nhà nước tại Quận Tân Bình
- Phòng Tài chính - Kế hoạch Quận
- Chi cục thuế Quận
2.2.4 Lập dự toán
Trong quá trình lập dự toán thu hàng năm đã thực hiện đảm bảo từng nội dung từ thông báo số kiểm tra, thảo luận và lập dự toán đến việc giao dự toán thu chính thức cho các đơn vị trực tiếp thực hiện
Khi nhận được số thông báo số kiểm tra về thu ngân sách hàng năm, Chi cục thuế, các đơn vị khác được giao nhiệm vụ thu ngân sách, UBND Quận thông báo số kiểm tra thu ngân sách cho cấp dưới trực thuộc làm cơ sở cho lập dự toán thu ngân sách
2.2.5 Chấp hành dự toán thu Ngân sách Nhà nước trên địa bàn Quận Tân Bình
Khi được giao dự toán thu hàng năm, Chi cục Thuế Quận và các cơ quan khác được giao nhiệm vụ thu ngân sách tiến hành thực hiện lập kế hoạch thu ngân sách hàng quý để gửi cho cơ quan tài chính làm căn cứ điều hành ngân sách
Trong công tác lập kế hoạch thu quý, cơ quan Thuế lập dự toán thu thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác thuộc phạm vi quản
lý, cơ quan Tài chính và các cơ quan thu khác được uỷ quyền lập dự toán thu các khoản thu còn lại của ngân sách nhà nước
Trang 16Cơ quan thu phải có trách nhiệm đôn đốc việc kê khai đăng
ký nộp thuế, cấp mã số thuế và giấy chứng nhận đăng ký thuế cho các cơ sở kinh doanh Cơ quan Thuế, cơ quan Tài chính và KBNN có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ, đôn đốc, kiểm tra, tổ chức thực hiện thu ngân sách theo đúng thẩm quyền được giao theo lĩnh vực quản lý
2.2.6 Công tác quyết toán thu ngân sách nhà nước
Đối với quyết toán thu ngân sách tại Quận Tân Bình, cuối năm ngân sách cơ quan thu và Kho bạc Nhà nước đối chiếu số liệu thu thuế trong năm và giải quyết những tồn tại trong thu tổ chức thu như hoàn trả các khoản thuế, truy thu các khoản thu chưa thực hiện,
xử lý các khoản tạm thu tạm giữ Phòng Tài chính - Kế hoạch Quận phải lập báo cáo quyết toán thu gửi cơ quan thu cấp trên và cơ quan tài chính đồng cấp để tổng hợp báo cáo quyết toán NSNN Cơ quan tài chính, trên cơ sở báo cáo quyết toán của cơ quan thu, lập báo cáo quyết toán thu gửi UBND đồng cấp và gửi cơ quan tài chính cấp trên; đồng thời UBND trình HĐND phê chuẩn Sau khi báo cáo được HĐND phê chuẩn, UBND gửi báo cáo bổ sung quyết toán ngân sách
cho cơ quan tài chính cấp trên
2.2.7 Thanh tra, kiểm tra quản lý thu ngân sách nhà nước
Tập trung kiểm tra việc kê khai thuế theo quí của các Doanh nghiệp trọng điểm (300 DN) là các Doanh nghiệp có doanh thu trên
20 tỉ trong năm 2015 (239 DN) và các Doanh nghiệp có số thuế GTGT phải nộp trong năm 2015 cao nhất (61 DN) Các DN này chiếm 10% số lượng nhưng chiếm tới 55% - 66% số thuế GTGT-