Quản lý nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)

Quản lý nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

HUỲNH THANH HẢI

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐỐI NGOẠI

Ở TỈNH KIÊN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

HUỲNH THANH HẢI

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐỐI NGOẠI

Ở TỈNH KIÊN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 60 34 04 03

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS NGUYỄN THỊ HỒNG HẢI

TP HỒ CHÍ MINH - NĂM 2017

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, mở rộng quan hệ, hội nhập quốc tế; mỗi quốc

gia cần phải khai thác được các kênh quan hệ quốc tế Điều này có nghĩa là, đối ngoại đã trở thành một trong những công cụ quan trọng đến chính sách đối ngoại giao của mọi quốc gia trên thế giới

Thế giới trong thế kỷ 21 có nhiều biến động về chính trị, kinh tế phức tạp khó lường: Chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, khủng bố, giá dầu mỏ tăng, giảm bất thường … đặc biệt đối với khu vực Đông Nam Á tình hình biển Đông, hải đảo từng lúc diễn biến căng thẳng Tuy nhiên, xu thế chung: Hòa Bình, ổn định, hợp tác phát triển vẫn giữ vai trò quan trọng Trong bối cảnh đó, làm thế nào để góp phần thực hiện mục tiêu của Đảng đặt ra cho lĩnh vực đối ngoại là “Giữ gìn hòa bình, ổn định, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế để phát triển đất nước Nâng cao vị thế

và uy tín của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới” [17]

Kiên Giang là tỉnh có tiềm năng, thế mạnh: Nhiều nguồn tài nguyên khoáng sản, cảnh quan thiên nhiên du lịch, di tích lịch sử văn hóa, nguồn lực lao động và có

vị trí chiến lược quan trọng của đất nước, là cầu nối với các tỉnh miền Tây Nam bộ với các tỉnh, thành - Vương quốc Campuchia và với một số nước trong khu vực ASEAN (Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á), là điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế và môi trường đầu tư tốt, đặc biệt là huyện đảo Phú Quốc được Thủ tướng Chính phủ cho phép áp dụng một số chính sách ưu đãi Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Kiên Giang tích cực phấn đấu xây dựng tỉnh Kiên Giang trở thành một khu vực năng động của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, cửa ngõ quan trọng trong hợp tác kinh tế quốc tế Để đạt được mục tiêu này, tỉnh cần đẩy mạnh thu hút các nguồn lực để đầu tư phát triển nhất là các nguồn lực

từ các đối tác chiến lược quốc tế Do vậy, hoạt động đối ngoại sẽ đóng góp một phần quan trọng trong việc thu hút các nguồn lực quốc tế để phát triển nhanh, bền vững, đồng thời đảm bảo giữ vững quốc phòng an ninh

Trong những năm qua giai đoạn 2011 - 2015), tình hình phát triển kinh tế -

xã hội của tỉnh Kiên Giang, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định ở mức khá cao so với khu vực đồng bằng sông Cửu Long, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân

đạt 10,35%/năm [40], an ninh quốc phòng được đảm bảo, quan hệ quốc tế tiếp tục

được mở rộng, tỉnh đã tham gia vào nhiều diễn đàn hợp tác song phương, đa phương với các tỉnh, thành và các tổ chức quốc tế trong khu vực và trên thế giới, tổ chức quảng bá hình ảnh của tỉnh và Phú Quốc đến với bạn b và cộng đồng quốc tế; hoạt động hợp tác kinh tế, văn hoá đối ngoại với các tỉnh giáp biên - Vương quốc Campuchia toàn diện hơn và ngày càng phát triển; công tác phân giới c m mốc biên giới trên đất liền và công tác phối hợp quản l biên giới Việt Nam - Campuchia thuộc địa bàn tỉnh đạt kết quả quan trọng, bảo vệ vững ch c chủ quyền biên giới quốc gia, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển

Tuy nhiên, so với tiềm năng và yêu cầu nhiệm vụ chính trị của tỉnh đặt ra có mặt cũng còn hạn chế lĩnh vực quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại, cũng còn nhiều hạn chế như: Hoạt động hợp tác kinh tế quốc tế, xúc tiến thương mại, đầu

tư ra nước ngoài chưa tương xứng với quá trình hội nhập quốc tế của đất nước, hiệu quả mang lại có mặt chưa cao; quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại: Căn cứ pháp l của chính quyền tỉnh Kiên Giang một số văn bản pháp l còn nhiều bất cập, chưa được điều chỉnh, bổ sung kịp thời; một số chức năng quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại còn chồng chéo giữa các sở, ngành; chức năng, nhiệm vụ của cơ quan chuyên môn ngoại vụ thuộc tỉnh chưa được bổ sung kịp thời cho phù hợp với tình hình mới; bộ máy tổ chức làm công tác chuyên trách của tỉnh, các huyện, thị xã thuộc tỉnh còn thiếu và chưa s p xếp, kiện toàn, bố trí đúng theo quy định; kiến thức hội nhập, trình độ ngoại ngữ, kỷ năng đối ngoại của cán bộ, công chức chuyên môn quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của tỉnh, đơn vị cấp huyện có đường biên giới quốc gia trên đất liền, trên biển, hải đảo và các huyện đảo chưa đáp ứng yêu cầu hội nhập trong tình hình mới; điều kiện cơ sở vật chất, kinh phí, phương tiện phục vụ cho quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại cũng còn nhiều khó khăn… Việc kiểm điểm đánh giá thực trạng quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của

chính quyền tỉnh Kiên Giang là rất quan trọng và cần thiết, là cơ sở đưa ra các giải pháp góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả và hoàn thiện quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang, nhằm góp phần phát triển kinh tế -

xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh, đưa quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang thiết thực và hiệu quả

Xuất phát từ tình hình trên, tôi lựa chọn đề tài “Quản lý nhà nước về đối

ngoại ở tỉnh Kiên Giang” làm luận văn tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành quản l

công của mình, với hy vọng góp phần làm rõ hơn về mặt l luận quản l nhà nước

về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh, cũng như kiểm điểm đánh giá tình hình quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh Kiên Giang trong thời gian qua và đề xuất giải pháp hoàn thiện cho thời gian tới

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Lĩnh vực đối ngoại có rất nhiều công trình nghiên cứu được công bố trên các phương tiện thông tin như: Công trình nghiên cứu khoa học, các luận văn thạc

sĩ, cử nhân với nhiều nội dung nghiên cứu khác nhau như: Về chính sách đối ngoại quốc gia; về hoạt động đối ngoại của một số tỉnh, thành phố trong cả nước, bản thân

đã được tiếp cận như:

- Cuốn Giáo trình Quan hệ Chính trị quốc tế, của tác giả Dương Xuân Ngọc, Lưu Văn An; sách Từ điển Tiếng Việt, Từ điển tiếng Anh…đưa ra những

khái niệm có liên quan đến đối ngoài và chính sách đối ngoại

- Tài liệu bồi dưỡng kiến thức hội nhập kinh tế quốc tế và đối ngoại của Cục Lãnh sự - Bộ Ngoại giao Năm 2010 - Rạch Giá Tập huấn, bồi dưỡng nghiệp

vụ công tác lãnh sự

- Tạp chí thông tin đối ngoại của Ban Chỉ đạo công tác thông tin đối ngoại

và Ban Tuyên giáo Trung ương, trong đó có bài viết quan trọng của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về hoạt động đối ngoại phải tranh thủ tối đa nguồn lực bên ngoài để phát triển đất nước Tháng 09/2016

- Bài viết của Phó Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Hữu Cát về đẩy mạnh hoạt động đối ngoại nhân dân theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, đăng trên Tạp chí Thông tin đối ngoại số T9/2016

- Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XII của Đảng; các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước; các quyết định của Thủ tướng Chính phủ; Thông tư của Bộ Ngoại giao và các bộ, ngành có liên quan và nhiều văn bản của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh… về nội dung hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh hoặc quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của

bộ máy tổ chức cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại…

- Đề tài khoa học cấp cơ sở về vấn đề: “Nâng cao mối quan hệ hữu nghị Việt Nam - Campuchia trong tình hình hiện nay”, của tác giả Ths Trần Tuấn Minh, Giảng viên Học viện Chính trị khu vực 4, năm 2015 Luận văn tốt nghiệp: “Quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại tỉnh Đ k Nông”, của tác giả Trần Văn Khang, năm

2016, là những tài liệu phục vụ cho việc tham khảo bố cục cho luận văn Quản l nhà nước về đối ngoại ở tỉnh Kiên Giang

Những công trình nghiên cứu, tài liệu nêu trên là nguồn tư liệu tham khảo

có giá trị, mang tính l luận cho việc nghiên cứu về tầm quan trọng của công tác đối ngoại chung; về địa vị pháp l , trách nhiệm của địa phương trong quản l nhà nước

về hoạt động đối ngoại, mối quan hệ giữa Trung ương và địa phương trong việc phân cấp quản l trên mọi lĩnh vực trong đó có lĩnh vực đối ngoại Tuy nhiên, các công trình này chỉ mới dừng lại nghiên cứu ở góc độ l luận chung về tình hình thế giới và Việt Nam, các chủ trương, đường lối của đối ngoại Việt Nam trong các giai đoạn khác nhau, về ngoại giao nhân dân, vai trò của đối ngoại với sự phát triển kinh

tế trong tiến trình hội nhập

phạm vi tỉnh Kiên Giang, Sở Ngoại vụ Kiên Giang đã tham gia thực hiện

Đề án của Tỉnh ủy về tổng kết 30 năm mà trọng tâm là 10 năm gần đây công tác đối ngoại bảo vệ tổ quốc trong tình hình mới, thực hiện tháng 02 năm 2014; trực tiếp xây dựng Đề án cấp cơ sở về “Giải pháp nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế tỉnh

Kiên Giang giai đoạn 2015 - 2020”, được Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quyết định số 3274/QĐ ngày 31 tháng 12 năm 2015 phê duyệt, các đề án trên, chủ yếu đánh giá tình hình, cập nhật kết quả làm được, những mặt chưa được và đề ra giải pháp cho hoạt động đối ngoại Đảng, đối ngoại nhà nước về hợp tác quốc tế lĩnh vực kinh tế, xã hội, quốc phòng an ninh, đối ngoại nhân dân, vận động tiếp nhận việc trợ phi chính phủ nước ngoài, công tác người Việt Nam ở nước ngoài… Riêng việc nghiên cứu vai trò quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang chưa sâu và hệ thống hóa các văn bản chỉ đạo cũng như văn bản quy phạm pháp luật của tỉnh cũng chưa được kịp thời và đầy đủ

Trên cơ sở kế thừa, tổng hợp, chọn lọc các tài liệu trên, luận văn này sẽ nghiên cứu cụ thể hơn, cập nhật các văn bản của Đảng, Nhà nước và của tỉnh Kiên Giang về công tác quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang, trình bày khái quát về mặt l luận công tác quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh; đánh giá thực trạng tình hình, rút ra những mặt tích cực, cũng như những mặt hạn chế, qua đó đề xuất những giải pháp hoàn thiện công tác quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang phù hợp với tình hình mới, thiết thực và hiệu quả

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở l luận quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh, về thực trạng quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang, tác giả đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Hệ thống hóa một số vấn đề l luận, pháp l quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh Phân tích, đánh giá thực trạng quản l nhà nước

về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2011 – 2015 chỉ

ra được những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân Trên cơ sở đó đề ra yêu cầu,

phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2016 - 2020

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu quản l nhà nước về hoạt

động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

- Về không gian: Luận văn chỉ nghiên cứu quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang

- Về thời gian: Luận văn nghiên cứu quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang từ năm 2011 đến năm 2015 và đề ra phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2016 - 2020

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận

Luận văn dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các quan điểm đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp và khảo cứu tài liệu, nghiên cứu các bài viết, các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, giáo trình có liên quan để rút ra các vấn đề l luận quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh;

- Phương pháp trao đổi kinh nghiệm thực tế với những người trực tiếp làm việc chuyên môn lãnh sự, thủ tục hành chính) ở Sở Ngoại vụ tỉnh Kiên Giang; tọa đàm trao đổi xin kiến đóng góp của đại diện các sở, ngành, địa phương trong tỉnh

có liên quan, trong cuộc họp tại cơ quan thông qua đề án cấp cơ sở về “Giải pháp nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2015 - 2020”;

- Phương pháp khảo sát học tập kinh nghiệm thực tế ở một số đơn vị ngoại

vụ của các tỉnh trong cụm thi đua số 05 khu vực Miền Tây) quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn đã hệ thống hoá và làm rõ một số vấn đề l luận quản l nhà nước

về hoạt động đối ngoại như: Sự cần thiết và yếu tố tác động đến quản l nhà nước

về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh Thể chế quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh Đặc điểm quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh Nội dung quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh Vai trò quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh , từ đó bổ sung và làm phong phú thêm l luận khoa học

về quản l công

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu của luận văn này, có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho giảng dạy và học tập trong chuyên ngành quản l công nói chung và các chương trình bồi dưỡng kiến thức quản l nhà nước tại Trường Chính trị của tỉnh và các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện

Thực hiện luận văn này, trước hết giúp cho bản thân có điều kiện dành nhiều thời gian hơn trong việc nghiên cứu vai trò quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh; trang bị thêm những kiến thức cơ bản bổ sung nâng lên nhận thức, l luận một cách có hệ thống để làm tốt hơn vai trò tham mưu giúp cho lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Kiên Giang, Sở Ngoại vụ thực hiện quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang

Kết quả của luận văn cũng có thể dùng làm tài liệu giúp cho cán bộ, công chức Sở Ngoại vụ Kiên Giang có thêm hiểu biết về chức năng, nhiệm vụ quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh, để từ đó có biện pháp

tham mưu cho các cấp lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang thiết thực và hiệu quả

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và phụ lục tài liệu tham khảo, luận văn kết cấu

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT

ĐỘNG ĐỐI NGOẠI CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH

1.1 Hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

1.1.1 Khái niệm

- Khái niệm hoạt động đối ngoại:

Đối ngoại, theo Từ điển Tiếng Việt có thể hiểu theo 2 nghĩa: 1) Chủ trương, chính sách về quan hệ mang tính quốc gia đối với nước khác; 2) Đối xử, quan hệ với bên ngoài [20, tr 547]

Hoạt động đối ngoại, trong tiếng Anh có thuật ngữ Foreign Affairs: activities of a nation in its relationships with other nations; international relation hoạt động đối ngoại: những hoạt động của một quốc gia trong mối quan hệ của nó

với các quốc gia khác; quan hệ quốc tế) [48]

Theo từ điển tiếng Anh, foreign affairs: matters abroad that involve the homeland, such as relations with another country hoạt động đối ngoại: những vấn

đề mà một quốc gia tham gia vào, ví dụ quan hệ với một quốc gia khác) [47]

Chính sách đối ngoại, là tổng thể những chiến lược, sách lược, chủ trương, quyết định và những biện pháp do nhà nước hoạch định và thực thi trong quá trình tham gia tích cực, có hiệu quả vào đời sống quốc tế trong từng thời kỳ lịch sử, vì lợi ích quốc gia, phù hợp với xu thế phát triển của tình hình thế giới và pháp luật quốc

tế [16, tr 263]

Từ các khái niệm trên, ta có thể hiểu: Hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh, là việc chính quyền cấp tỉnh thực hiện nhiệm vụ đối ngoại ở địa phương trên cơ sở các quy định của cơ quan nhà nước cấp trên và thực hiện nhiệm vụ quản

l nhà nước về đối ngoại trên lãnh thổ, tức là sự kết hợp giữa quản l ngành và quản

l lãnh thổ trên địa bàn

1.1.2 Nội dung hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

Nội dung hoạt động đối ngoại của cấp tỉnh đã được quy định tại Quyết định

số 67/2011/QĐ- TTg ngày 12 tháng 12 năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ, gồm các nhiệm vụ sau:

- Các hoạt động hợp tác, giao lưu với nước ngoài về chính trị, kinh tế văn hoá, xã hội

- Tổ chức và quản l các đoàn đi công tác nước ngoài đoàn ra) và đón tiếp các đoàn nước ngoài vào thăm và làm việc với tỉnh

- Tiếp nhận các hình thức khen thưởng của nhà nước và các tổ chức, cá nhân nước ngoài tặng

- Kiến nghị tặng, xét tặng các hình thức khen thưởng cấp Nhà nước, cấp tỉnh cho những tập thể, cá nhân người nước ngoài đã và đang làm việc tại địa phương có thành tích xuất s c được địa phương công nhận

- Tổ chức và quản l hội nghị, hội thảo quốc tế

- K kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế

- Hoạt động đối ngoại liên quan đến công tác quản l biên giới lãnh thổ quốc gia

- Quản l hoạt động của các tổ chức, cá nhân nước ngoài ở địa phương

- Công tác ngoại giao kinh tế, công tác quản l , vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài

- Công tác văn hóa đối ngoại

- Công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài

- Thông tin tuyên truyền đối ngoại và quản l hoạt động thông tin báo chí của phóng viên nước ngoài tại địa phương

- Theo dõi, tổng hợp thông tin về tình hình quốc tế và khu vực có tác động đến địa phương

1.2 Quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

1.2.1 Khái niệm

Để hiểu khái niệm quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại, cần hiểu khái niệm quản l và quản l nhà nước

- Khái niệm quản lý:

Những tư tưởng về quản l xã hội đã xuất hiện từ thời xa xưa, nhưng cho đến thế kỷ 18-19, dưới tác động của cuộc cách mạng công nghiệp - xuất hiện các công xưởng, máy móc ngày càng nhiều và phức tạp, quy mô sản xuất ngày càng lớn, lực lượng lao động ngày càng lớn - đòi hỏi các chủ đầu tư phải tìm cách tổ chức và quản l đơn vị mình sao cho ngày càng hợp l , nên từ đó xuất hiện các trường phái quản l

Mỗi học thuyết nghiên cứu tổ chức, quản l ở những giác độ khác nhau, trên cơ sở triết học và điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau, vì thế mà xuất hiện nhiều khái niệm khác nhau về quản l Cho đến nay có một cách tiếp cận nhận được

sự ủng hộ của nhiều nhà khoa học và quản l thực tiễn về khái niệm quản l là, sự tác động có tổ chức, có đích hướng của chủ thể lên đối tượng quản l nhằm đạt mục tiêu dự kiến [19, tr.4]

- Khái niệm quản lý nhà nước

Quản l nhà nước là một lĩnh vực quản l đặc biệt Đó là loại quản l g n liền trực tiếp với hệ thống các cơ quan thuộc bộ máy quyền lực nhà nước; g n liền với việc sử dụng quyền lực nhà nước - một loại quyền lực đặc biệt, khác hẳn với các loại quyền lực khác [46, tr.7]

- Nhận thức chung quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại và quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

Qua nghiên cứu các quy định hiện hành thì khái niệm quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại và hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh chưa được làm rõ ở cấp độ văn bản Tuy nhiên, từ các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành

và thực tiễn triển khai, quản l hoạt động đối ngoại ở địa phương được hiểu theo nghĩa là:

Theo nghĩa rộng: Quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại, là việc các cơ quan nhà nước lập pháp, hành pháp và tư pháp) thực hiện quyền lực của Nhà nước

để điều hành xã hội về hoạt động đối ngoại thông qua các văn bản quy phạm pháp

luật về đối ngoại

Theo nghĩa hẹp quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại chỉ bao gồm hoạt động của cơ quan hành pháp: Quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại ở cấp tỉnh,

là việc vận hành và thực hiện những công việc khác nhau thuộc chức năng, nhiệm

vụ đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh để đạt được những mục tiêu, mục đích nhất định phục vụ cho việc phát triển kinh tế xã hội và ổn định quốc phòng an ninh, bảo

vệ vẹn toàn biên giới lãnh thổ quốc gia ở chính địa phương đó

1.2.2 Chủ thể quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

Hội đồng nhân dân tỉnh là cơ quan quyền lực nhà nước ở cấp tỉnh, đại diện cho chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên theo quy định hiện hành

Ủy ban nhân dân tỉnh là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân tỉnh, do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu ra để thực hiện nhiệm vụ quản l hành chính nhà nước ở địa phương và chịu trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, luật, các văn bản của các cơ quan Nhà nước cấp trên và Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh Ngoài

ra, Điều 2 của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 quy định: Ủy ban nhân dân thực hiện chức năng quản l nhà nước ở địa phương, góp phần đảm bảo sự chỉ đạo, quản l thống nhất trong bộ máy hành chính nhà nước từ Trung ương đến

cơ sở, chịu sự chỉ đạo và giám sát của Hội đồng nhân dân cùng cấp [25]

Nghị định 24/2014/NĐ-CP ngày 04/4/2014 của Chính phủ quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, quy định Sở Ngoại vụ là cơ quan đặc thù được tổ chức ở một số địa phương, tham mưu giúp Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quản l nhà nước về công tác ngoại vụ và công tác biên giới lãnh thổ quốc gia [9]

Theo Thông tư Liên tịch số 02/2015/TTLT-BNG-BNV Ngày 28 tháng 6 năm 2015, liên Bộ Ngoại giao và Bộ Nội vụ hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Ngoại vụ thuộc Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Sở Ngoại vụ là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân

cấp tỉnh, có chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quản l nhà nước

về công tác ngoại vụ và công tác biên giới lãnh thổ quốc gia sau đây gọi chung là công tác đối ngoại) của địa phương; các dịch vụ công thuộc phạm vi quản l nhà nước của Sở theo quy định của pháp luật [4]

1.2.3 Vai tr và đ c điểm quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

1.2.3.1 Vai trò quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

Thứ nhất, là quán triệt đường lối chủ trương, chính sách và các quy định về

đối ngoại của Đảng, Nhà nước, đồng thời thể hiện tính chủ động sáng tạo và linh hoạt của địa phương trong thực hiện quyền tự quản của địa phương quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền địa phương là: Đảm bảo hiệu quả, tuân thủ theo đường lối đối ngoại của đảng và nhà nước, phù hợp với thực tế của địa phương và trực tiếp phục vụ cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương góp phần và sự phát triển của đối ngoại quốc gia

Thứ hai, là thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh, căn cứ

vào chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, địa vị pháp l được pháp luật quy định để chuyển hoá chúng thành các chương trình, nhiệm vụ cụ thể phù hợp với tình hình địa phương nhằm mở rộng quan hệ quốc tế, nâng cao vị thế của địa phương, củng cố một bước khả năng giữ vững độc lập tự chủ và hội nhập được tăng cường Cũng như chức năng đối ngoại quốc gia, nhiệm

vụ đối ngoại địa phương có quan hệ mật thiết và g n bó với các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và các nhiệm vụ khác của địa phương, sự g n kết chặt chẽ ấy lại càng quan trọng trong điều kiện thế giới đã trở lên gần gũi hơn thông qua sự kết nối, liên kết và đan xen tuỳ thuộc của các chủ thể tham gia vào quan hệ quốc tế, đời sống chính trị, kinh tế, an ninh thế giới

Thứ ba, là thúc đẩy sự phát triển của đối ngoại nhân dân, Đảng ta xác định

quan điểm: “Đối ngoại nhân dân là bộ phận cấu thành của công tác đối ngoại chung của Đảng và Nhà nước ta” [2] Kết hợp chặt chẽ với 03 trụ cột của mặt trận đối

ngoại là: Đối ngoại Đảng, đối ngoại Nhà nước và đối ngoại nhân dân trong thực hiện nhiệm vụ, đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng, Nhà nước, nó sẽ phát huy sức mạnh mềm của một nước, hỗ trợ cho ngoại giao nhà nước để thực hiện chính sách đối ngoại mà Chính phủ nước đó đề ra Đối ngoại nhân dân là bộ phận cấu thành quan trọng của mặt trận ngoại giao nước nhà, do các tổ chức, đoàn thể từ Trung ương đến địa phương tiến hành, nhằm thực hiện th ng lợi công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đối ngoại nhân dân có ưu thế là tiến hành với nhiều nước, nhiều tổ chức chính trị, xã hội, thậm chí với cả các tổ chức phi chính phủ,… mà đối

ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước không thể thực hiện [18]

1.2.3.2 Đặc điểm quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

- Tính tổ chức - điều chỉnh tích cực, quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của tỉnh ngoài tính đảm bảo quy định còn mang tính thực tiễn của địa phương thì mới có thể hiệu quả

- Tính chủ động và sáng tạo, trên cơ sở quy định của pháp luật, chính quyền địa phương phải tổ chức thực hiện chức năng quản l nhà nước trên địa bàn về các lĩnh vực và được quyền chủ động quyết định, tổ chức thực hiện một số hoạt động đối ngoại cụ thể như quy định ở một số văn bản khác nhau như: Nghị định số

136/2007/NĐ - CP ngày 17 tháng 08 năm 2007 về xuất cảnh, nhập cảnh của công

dân Việt Nam; Quyết định 67/2011/QĐ - TTg ngày 12 tháng 12 năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ, về việc ban hành Quy chế quy định nguyên t c quản l , thẩm quyền quyết định và trách nhiệm tổ chức thực hiện các hoạt động đối ngoại của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, có nội dung phải báo cáo xin kiến Trung ương, nhưng có nội dung lại được chủ động quyết định, thực hiện như: Việc đi công tác nước ngoài của cán bộ, công chức, viên chức thuộc tỉnh, cán

bộ lãnh đạo cấp tỉnh đã nghỉ hưu; mời các đoàn cấp Tỉnh trưởng của các địa phương

có quan hệ hợp tác, hữu nghị truyền thống; các đoàn cấp Thứ trưởng, Phó tỉnh trưởng hoặc tương đương trở xuống của các nước, các vùng lãnh thổ, các tổ chức quốc tế vào thăm và làm việc với tỉnh; việc nhận các danh hiệu, hình thức khen

thưởng của tổ chức, cá nhân nước ngoài trao tặng cán bộ, công chức, viên chức thuộc thẩm quyền quản l trong các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước của tỉnh theo quy định của pháp luật hiện hành [33] Hoặc quyết định chưa được xuất cảnh, chưa được cấp giấy tờ có giá trị xuất cảnh, nhập cảnh Việt Nam [6]

- Tính dưới luật, là một đặc điểm vô cùng quan trọng của hoạt động quản l hành chính nói chung và quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại nói riêng Việc tổ chức quản l hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh được quy định trong các văn bản dưới luật: Nghị định, Quyết định trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được giao theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm

2015 Theo các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên phân công trách nhiệm cho chính quyền địa phương cấp tỉnh thực hiện những nội dung, nhiệm vụ nhất định trong chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình như: Nghị định số: 136/2007/NĐ

- CP ngày 17 tháng 8 năm 2007, của Chính phủ, về xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam; Quyết định số 67/2011/QĐ - TTg ngày 12 tháng 12 năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ, về việc ban hành quy chế quy định nguyên t c quản l , thẩm quyền quyết định và trách nhiệm tổ chức thực hiện các hoạt động đối ngoại của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

- Tính chính trị, tính khoa học, tính kế hoạch, thường được thể hiện dưới những hình thức pháp l , thâm nhập vào đời sống kinh tế, tính chuyên môn, tính liên tục và được đảm bảo bằng tổ chức, bằng cơ sở vật chất, nhân lực thực hiện Được phép thành lập cơ quan chuyên môn, bố trí nguồn kinh phí nhất định cho hoạt động của các cơ quan này nhằm thực hiện tham mưu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ đối ngoại của địa phương, cụ thể như: Nghị quyết số 22 - NQ/TW ngày 10 tháng 4 năm 2013 của Ban Chấp hành Trung ương, về hội nhập quốc tế; Quyết định số 272-QĐ/TW ngày 21 tháng 01 năm 2015 của Ban Chấp hành Trung ương về việc ban hành Quy chế quản l thống nhất các hoạt động đối ngoại

- Tính thường xuyên liên tục: Là hoạt động quản l hành chính chuyên ngành trên lãnh thổ địa phương, quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại cũng là nhiệm vụ diễn ra thường xuyên và liên tục tạo thành chuỗi, hệ thống

- Một số đặc điểm khác: Ngoài các đặc điểm nêu trên, quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh còn có một số đặc điểm sau:

- Phải phản ánh và phù hợp với hoạt động thực tiễn của từng địa phương đó trên cơ sở đảm bảo các quy định của cấp trên và đạt được mục đích đề ra và theo sự quản l chung thống nhất của Chính phủ

- Nằm trong hệ thống hoạt động đối ngoại Đảng, đối ngoại Nhà nước, quản

l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh chịu sự chỉ đạo chuyên môn trực tiếp của Bộ Ngoại giao và sự quản l của chính quyền địa phương

- Quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh thực hiện trên cơ sở phục vụ cho công cuộc phát triển kinh tế xã hội của tỉnh đó đồng thời đóng góp cho sự nghiệp đối ngoại chung của cả nước

- Cơ quan chuyên môn cấp tỉnh làm công tác quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại được thành lập khi đáp ứng đủ các tiêu chí theo quy định của Chính phủ về tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Điển hình như: Sở Ngoại vụ được thành lập khi đáp ứng các tiêu chí sau: Có đường biên giới trên bộ và có cửa khẩu quốc tế hoặc quốc gia Đối với những tỉnh không có đường biên giới, nhưng phải có đủ các điều kiện sau: Có các Khu công nghiệp, Khu chế xuất, Khu công nghệ cao, Khu kinh tế mở, Khu kinh tế cửa khẩu được Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập; Có khu du lịch quốc gia hoặc di sản văn hóa được UNESCO công nhận [9]

1.2.3 Sự cần thiết phải quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

Đối ngoại không chỉ là sự nối tiếp của chính sách đối nội mà còn là một động lực mạnh mẽ góp phần xứng đáng vào việc thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa [21] Quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh, có nghĩa toàn diện và sâu s c góp phần phát triển tổng thể về kinh tế - xã hội, chính trị, quốc phòng, an ninh, ngoại giao của đất nước; do vậy cần đến sự quản l hỗ trợ của nhà nước, bởi lẻ, quan hệ

xã hội trong đối ngoại vượt khỏi tầm quốc gia, là thứ quan hệ vừa mở rộng, vừa đầy

bất tr c và phức tạp, chỉ có nhà nước mới có đủ tư cách pháp l và đủ khả năng giúp các cơ quan, tổ chức vận động tốt cho đúng chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước và Quy chế quản l thống nhất các hoạt động đối ngoại của Đảng ở từng địa phương

Là một bộ phận của đất nước, quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh, đóng vai trò quan trọng trong tiến trình hội nhập quốc tế, nâng cao vị thế của Việt Nam trong khu vực và trên trường quốc tế, làm cho thế giới hiểu rõ và hiểu đúng về Việt Nam, qua đó tranh thủ sự ủng hộ của bạn b quốc

tế phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc tại địa phương Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương triển khai thực hiện có hiệu quả các hoạt động đối ngoại, không ngừng mở rộng hợp tác quốc tế về mọi mặt nhằm tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài để phục vụ cho sự phát triển của địa phương [22]

1.2.4 Nguyên tắc quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

Thứ nhất, là bảo đảm tuân thủ các quy định của Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước trong hoạt động đối ngoại

Thứ hai, là bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, sự quản l tập trung của Nhà nước đối với hoạt động đối ngoại địa phương, sự phối hợp nhịp nhàng giữa Trung ương và địa phương

Thứ ba, là phối hợp chặt chẽ giữa hoạt động đối ngoại của Đảng, ngoại giao Nhà nước và ngoại giao nhân dân; giữa chính trị đối ngoại, kinh tế đối ngoại, văn hóa đối ngoại và công tác người Việt Nam ở nước ngoài; giữa hoạt động đối ngoại

và hoạt động quốc phòng, an ninh; giữa thông tin đối ngoại và thông tin trong nước

Thứ tư, là hoạt động đối ngoại được thực hiện theo chương trình hàng năm

đã được duyệt; bảo đảm nghiêm túc chế độ báo cáo, xin kiến theo quy định hiện hành

Thứ năm, là phân công, phân nhiệm rõ ràng, đề cao trách nhiệm và vai trò chủ động của cơ quan các cấp ở địa phương trong việc thực hiện các chức năng,

nhiệm vụ đối ngoại theo quy định; bảo đảm sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ và thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong hoạt động đối ngoại [33]

1.2.5 Nội dung quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

1.2.5.1 Xây dựng hệ thống thể chế quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

Xác định tầm quan trọng của đối ngoại trong chiến lược tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Nội dung quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh được thể hiện thông qua việc nhà nước ban hành hệ thống hành lang pháp l , chính sách về quản l thống nhất các hoạt động đối ngoại, tổ chức bộ máy, đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ đối ngoại, lễ tân đối ngoại, lãnh sự, phi chính phủ nước ngoài, thông tin đối ngoại…

Hệ thống luật pháp và chính sách có mối quan hệ và tác động trực tiếp đến quản l nhà nước Các quan điểm, chủ trương của Đảng sẽ được thể chế hoá thành luật pháp và chính sách tạo thành hành lang pháp l , tạo môi trường hoạt động cho mọi tổ chức, cá nhân và xã hội Đặc biệt là chính sách hoàn thiện về tổ chức bộ máy đối ngoại, đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ đối ngoại địa phương, quy chế quản l thống nhất các hoạt động đối ngoại của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, quản l hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam,… nhằm xây dựng mô hình quản l thống nhất đáp ứng đầy đủ những yêu cầu cho sự phát triển đất nước trong từng giai đoạn lịch sử Điều này góp phần xây dựng hệ thống pháp luật hoàn thiện về hoạt động đối ngoại của Nhà nước nói chung

và các địa phương nói riêng

1.2.5.2 Kiện toàn bộ máy tổ chức làm công tác đối ngoại địa phương, có

chính sách thu hút cán bộ có bản lĩnh, phẩm chất, năng lực về công tác tại các cơ quan làm công tác đối ngoại; đồng thời tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho cán bộ đối ngoại Các tỉnh, thành đã có Sở Ngoại vụ cần tiếp tục kiện toàn bộ máy nhân sự theo hướng tinh gọn và ngày càng chuyên nghiệp Đối với các tỉnh, thành chưa thành lập Sở Ngoại vụ căn cứ vào nhu cầu và tình hình

thực tế của địa phương chủ động thúc đẩy thành lập Sở để có bộ máy chuyên trách, tham mưu giúp việc cho lãnh đạo tỉnh, thành về công tác đối ngoại, theo tinh thần Nghị định số 24/2014/NĐ-CP ngày 04 tháng 4 năm 2014 quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

1.2.5.3 Xây dựng đội ngũ công chức cơ quan chuyên môn quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại cấp tỉnh

Như chúng ta đã biết, con người là chủ thể quyết định sự thành công hay thất bại của mọi công việc Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định “cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “Muốn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém”

- Đối với công chức lãnh đạo, quản l cần phải đáp ứng được các tiêu chuẩn sau:

Chức danh Giám đốc Sở Ngoại vụ: Về phẩm chất, yêu nước, kiên định đường lối đổi mới, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội của Đảng, tận tụy phục vụ nhân dân Làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, hiệu quả Cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư, trung thực, thẳng th n, có tinh thần đấu tranh phê và tự phê bình Đoàn kết, dân chủ, chân tình với đồng nghiệp, đồng sự, được tập thể tín nhiệm G n

bó mật thiết với nhân dân, được nhân dân nơi cư trú tín nhiệm Có thức tổ chức kỷ luật, gương mẫu chấp hành luật pháp và các quy định của Nhà nước, nội quy quy chế của cơ quan, bảo vệ bí mật của Nhà nước, có tinh thần đấu tranh tự phê bình và phê bình Kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng và không tham nhũng

Về năng lực, có năng lực tham mưu, tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về đối ngoại Có khả năng nghiên cứu xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật, đề xuất các giải pháp, phương pháp quản l , phục

vụ cho công tác quản l nhà nước về đối ngoại của Ủy ban nhân dân tỉnh; Có năng lực điều hành, có khả năng quy tụ, đoàn kết, tổ chức để cán bộ, công chức, viên chức trong Sở thực hiện và phối hợp với các cấp, các cơ quan có liên quan thực hiện các nhiệm vụ được giao

Về hiểu biết, n m vững chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác đối ngoại; N m vững các văn bản quy phạm pháp luật về công tác đối ngoại và các văn bản pháp quy do địa phương ban hành liên quan đến hoạt động đối ngoại ở địa phương; Hiểu biết về nghiệp vụ quản l liên quan đến lĩnh vực đối ngoại và có kinh nghiệm tổ chức, quản l điều hành công tác; Am hiểu tình hình chính trị, kinh tế - xã hội của địa phương, đất nước, và các nước trên thế giới

Về trình độ, đạt tiêu chuẩn chuyên môn nghiệp vụ ngạch chuyên viên chính trở lên Tốt nghiệp đại học chuyên ngành ngoại giao, quan hệ quốc tế Trường hợp tốt nghiệp đại học chuyên ngành khác phải qua chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ đối ngoại tại Học viện Ngoại giao Tốt nghiệp l luận chính trị cao cấp; Tốt nghiệp quản l hành chính nhà nước ngạch chuyên viên chính trở lên; Thành thạo một ngoại ngữ thông dụng ở trình độ C Đối với tỉnh có biên giới trên bộ với các nước láng giềng ưu tiên người có khả năng sử dụng ngoại ngữ của nước có chung biên giới trên bộ Sử dụng thành thạo máy tính và các trang thiết bị văn phòng phục vụ công tác Các điều kiện khác có 5 năm công tác trở lên trong công tác đối ngoại, trong đó có ít nhất 3 năm làm công tác quản l về công tác ngoại vụ; Tuổi bổ nhiệm lần đầu không quá 55 tuổi đối với nam với 50 tuổi đối với nữ; Có sức khỏe bảo đảm công tác [3]

- Đối với công chức chuyên môn nghiệp vụ không giữ chức vụ lãnh đạo, quản l ): Công chức cơ quan chuyên môn quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại cấp tỉnh chưa được quy định riêng cụ thể, trước hết phải đảm bảo các tiêu chuẩn cơ bản sau:

Về phẩm chất, có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, n m vững chủ trương, đường lối của Đảng; trung thành với Tổ quốc và Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; bảo vệ lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân…

Về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, n m vững các quy định của pháp luật, chế độ chính sách của ngành, lĩnh vực và các kiến thức cơ bản về lĩnh vực chuyên môn nghiệp vụ được giao Hiểu rõ các mục tiêu và đối tượng quản l , hệ thống các

nguyên t c và cơ chế quản l của nghiệp vụ thuộc phạm vi được giao; hiểu được những vấn đề cơ bản về khoa học tâm l , khoa học quản l ; tổ chức khoa học quản lý…

Về trình độ đào tạo, bồi dưỡng, có bằng tốt nghiệp đại học trở lên với chuyên ngành đào tạo phù hợp với ngành, lĩnh vực công tác; Có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ quản l nhà nước ngạch chuyên viên; Có chứng chỉ ngoại ngữ với trình độ tương đương bậc 2 khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam theo quy định tại Thông tư số 01/2014/TT-BGDĐT ngày 24/01/2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam hoặc có chứng chỉ tiếng dân tộc đối với những vị trí việc làm yêu cầu sử dụng tiếng dân tộc; Có chứng chỉ tin học với trình độ đạt chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản theo quy định tại Thông tư số 03/2014/TT-BTTTT ngày 11/3/2014 của Bộ Thông tin và

Truyền thông quy định Chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin [5] Bên cạnh

đó, công chức ngoại vụ địa phương theo phân công nhiệm vụ chuyên môn tại cơ quan ngoại vụ địa phương) được trang bị kiến thức đối ngoại nâng cao và nâng cao nghiệp vụ ngoại giao chuyên môn như: Lãnh sự, lễ tân và tổ chức sự kiện đối ngoại, thông tin báo chí, công tác biên giới lãnh thổ, văn hóa đối ngoại, công tác người Việt Nam ở nước ngoài và các kỹ năng như: Đàm phán, soạn thảo văn bản đối

ngoại, xúc tiến hợp tác đầu tư nước ngoài [34]

1.2.5.4 Thanh tra, kiểm tra quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

Công tác thanh tra, kiểm tra được coi là khâu không thể thiếu trong quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh, nhằm đảm bảo hiệu lực, hiệu quả của công tác quản l nhà nước của địa phương

Hoạt động thanh tra, kiểm tra công tác quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh bao gồm: Việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ được giao của các cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản l của

Sở Ngoại vụ các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; việc tuân thủ các quy định pháp luật về k kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế theo quy định của pháp luật;

việc cấp phép tổ chức hội nghị, hội thảo quốc tế; thực hiện các quy trình tổ chức hội nghị, hội thảo quốc tế theo quy định của pháp luật; cấp, gia hạn, sửa đổi, bổ sung và thu hồi giấy đăng k hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài; việc tuân thủ các nội dung theo giấy đăng k hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài; tuân thủ các quy định của pháp luật trong quản l hoạt động của các tổ chức

phi chính phủ nước ngoài…[8]

1.2.5.5 Công tác phối hợp của các sở, ngành và địa phương trong quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của tỉnh

Về nguyên t c, quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của địa phương phải: Bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Đảng và sự quản l tập trung của Nhà nước đối với các hoạt động đối ngoại, nhằm thực hiện hiệu quả đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, vì lợi ích quốc gia, dân tộc, vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Bảo đảm tuân thủ các quy định của Đảng, Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước trong hoạt động đối ngoại Phối hợp chặt chẽ giữa hoạt động đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và hoạt động đối ngoại nhân dân; chính trị đối ngoại, kinh tế đối ngoại và văn hóa đối ngoại; hoạt động đối ngoại và hoạt động quốc phòng, an ninh; thông tin đối ngoại và thông tin trong nước; công tác người Việt Nam ở nước ngoài Phân công, phân nhiệm rõ ràng, đề cao trách nhiệm

và vai trò chủ động của các cấp, các ngành trong việc thực hiện chức năng, nhiệm

vụ được giao, bảo đảm sự hướng dẫn, giám sát chặt chẽ, thiết thực hiệu quả, thực hành tiết kiệm, chống hình thức, lãng phí [01]

Sự phối hợp của các sở, ngành và địa phương trong quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại đề cao được trách nhiệm và vai trò chủ động của các cơ quan các cấp của địa phương trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ đối ngoại theo quy định, góp phần thực hiện th ng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương đó, đồng thời góp phần thực hiện th ng lợi những chính sách đối ngoại quốc gia

1.2.5.6 Đảm bảo ngân sách, trang thiết bị phục vụ quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

Nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất kỹ thuật bảo đảm yêu cầu thực thi công vụ của các cơ quan và công chức hành chính, là một trong các yếu tố cấu thành nền hành chính nhà nước Bởi vậy, ngân sách, trang thiết bị phục vụ là một nguồn lực không thể thiếu cho hoạt động quản l nhà nước, nó tác động không nhỏ đến hiệu quả của quản l nhà nước nói chung, quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh nói riêng Nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương, gồm có: Hoạt động của các cơ quan quản l nhà nước [24], phục vụ cho bộ máy quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của tỉnh và ngân sách phục vụ cho việc triển khai các hoạt động đối ngoại của tỉnh

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

Hoạt động quản l nhà nước về đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh ở Việt

Nam chịu sự chi phối của rất nhiều yếu tố khác nhau cả khách quan và chủ quan

1.3.1 Các yếu tố khách quan

- Tính chất của hoạt động đối ngoại, đặc trưng của hoạt động đối ngoại là có liên quan đến yếu tố nước ngoài, vì vậy quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh thường mang tính chất phức tạp và khó quản l Chính tính chất phức tạp và khó quản l này cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn đến quản l nhà nước của chính quyền cấp tỉnh trên lĩnh vực này nói riêng và quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại nói chung Đặc biệt, trong bối cảnh Đảng

và Nhà nước ta đang đẩy mạnh chính sách đối ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế thì tính đa dạng và phong phú của các hoạt động đối ngoại cũng đặt

ra những yêu cầu mới đối vai trò quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính

quyền cấp tỉnh

- Hoạt động đối ngoại càng đa dạng, phong phú thì nội dung và phương thức quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại càng rộng mở và linh hoạt Sự đa phương hóa và đa dạng hóa về quan hệ quốc tế được thể hiện trên nhiều khía cạnh như: Chủ thể, đối tượng, nội dung, hình thức và cấp độ hợp tác quốc tế Chính vì vậy, chủ trương này đặt ra yêu cầu cho quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của

chính quyền cấp tỉnh là phải ban hành những chính sách, văn bản quản l nhà nước trên lĩnh vực hoạt động đối ngoại vừa đảm bảo đúng chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, đồng thời phải góp phần thúc đẩy hoạt động đối ngoại phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh và đối ngoại của địa

phương

- Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa phương, cũng là một yếu tố khách quan tác động đến quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của các chính quyền cấp tỉnh Điều kiện tự nhiên ở đây chủ yếu nhấn mạnh đến yếu tố vị trí địa l

và những tiềm năng phát triển hoạt động kinh tế đối ngoại hoặc thu hút đầu tư nước ngoài hay khách du lịch quốc tế,… những địa phương mà có điều kiện tự nhiên thuận lợi như vậy thì hoạt động đối ngoại thường diễn ra sôi nổi hơn, do đó nội dung quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại cũng thường là phong phú hơn Ví

dụ, ở những tỉnh, thành giáp biên thì trong quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh có thêm nội dung quản l về biên giới, lãnh thổ… Trình

độ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh của địa phương ảnh hưởng đến quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh thể hiện ở một số khía cạnh như: Tạo tiền đề về nguồn lực vật chất và con người cho quản l nhà nước của địa phương nói chung và quản l nhà nước về hoạt động đối

ngoại nói riêng

- Xu thế toàn cầu hóa và sự phát triển của khoa học công nghệ, toàn cầu hóa

đã trở thành một xu thế lớn của thế giới đương đại Xu thế này hình thành từ đầu thế

kỷ XX và đang tiếp tục diễn ra mạnh mẽ trong thế kỷ XXI Toàn cầu hóa là một quá trình phức tạp đầy mâu thuẫn và đang diễn ra mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực từ kinh tế, chính trị, an ninh - quốc phòng đến văn hóa - xã hội Toàn cầu hóa cùng với

sự phát triển của cách mạng khoa học công nghệ, đặc biệt trên lĩnh vực giao thông vận tải và công nghệ thông tin đã tháo dỡ các rào cản đối với tự do thương mại, làm cho sự dịch chuyển của con người trở nên dễ dàng hơn và làm cho giao lưu kinh tế, văn hóa - xã hội diễn ra mạnh mẽ nhanh chóng Toàn cầu hóa tạo môi trường cạnh

tranh ngày càng quyết liệt, buộc các nước phải có tư duy năng động, có cơ chế quản

l , bộ máy quản l nhà nước hoạt động có hiệu quả Đối với quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh cũng chịu sự tác động không nhỏ của quá trình toàn cầu hóa và các cuộc cách mạng khoa học công nghệ Ngoài việc toàn cầu hóa đặt ra yêu cầu cho chính quyền địa phương phải có những cơ chế, bộ máy quản l hành chính nhà nước nói chung và quản l hoạt động đối ngoại nói riêng phải hiệu quả, năng động thì quá trình toàn cầu hóa còn tạo điều kiện thuận lợi cho

sự giao lưu, học hỏi kinh nghiệm quản l của thế giới Ngoài ra, việc ứng dụng những thành tựu khoa học công nghệ đặc biệt là công nghệ thông tin vào hoạt động quản l nhà nước thì nó làm cho hoạt động quản l nhà nước trong đó có lĩnh vực

quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại trở nên khoa học và hiệu quả hơn

1.3.2 Các yếu tố chủ quan:

- Yếu tố thể chế, có nhiều cách hiểu khác nhau về thể chế, tuy nhiên ở đây

đề cập tới yếu tố thể chế ảnh hưởng tới quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại theo nghĩa là tập hợp những quy t c chính thức, các quy định không chính thức hay những nhận thức chung có tác động kìm hãm, định hướng hoặc chi phối sự tương tác của các chủ thể chính trị với nhau trong những lĩnh vực nhất định Các thể chế được tạo ra và đảm bảo thực hiện bởi cả nhà nước và các tác nhân phi nhà nước

như các tổ chức nghề nghiệp hoặc các cơ quan kiểm định) Với cách hiểu như vậy,

chúng ta có thể hiểu thể chế trong quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại là toàn

bộ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật, hệ thống các văn bản quy định và những quy định không chính thức của Nhà nước và chính quyền địa phương

về hoạt động đối ngoại và quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại Đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta là một trong những cơ sở đầu tiên và quan trọng nhất định hướng cho hoạt động đối ngoại và quản l nhà nước về hoạt

động đối ngoại của các địa phương nói chung

Bên cạnh đó, chính hệ thống văn bản quản l của Nhà nước và của chính quyền địa phương các cấp đặc biệt là cấp tỉnh là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh Nó tạo

khuôn khổ, hành lang pháp l để triển khai quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại Sự vận hành và hiệu quả quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh phụ thuộc rất lớn vào nhân tố này

- Tổ chức, bộ máy quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh, về mặt quản l nhà nước, tổ chức, bộ máy quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh, chính là cơ quan có thẩm quyền quản l nhà nước các hoạt động đối ngoại Tùy điều kiện và nhu cầu cụ thể của từng địa phương mà các tỉnh, thành trực thuộc Trung ương có thể thành lập Sở Ngoại vụ hoặc phòng Ngoại vụ trực thuộc Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh để phụ trách trực tiếp quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của địa phương mình Cơ cấu, tổ chức, bộ máy quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của địa phương ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả quản l nhà nước đối với các hoạt động đối ngoại Cơ cấu, tổ chức, bộ máy quản l phù hợp không chỉ đảm bảo việc quản l nhà nước các hoạt động đối ngoại hiệu quả mà còn góp phần thúc đẩy các hoạt động đối ngoại của địa

phương thiết thực và hiệu quản

- Nguồn lực con người, tài chính, vật chất, đó là đội ngũ công chức làm công tác quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại và nguồn lực tài chính, vật chất phục vụ cho quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại Trong lĩnh vực quản l đối ngoại chất lượng, trình độ, năng lực cũng như phẩm chất, đạo đức của đội ngũ công chức làm công tác quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại sẽ quyết định trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại Đối với quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh thì chính đội ngũ công chức tham gia trực tiếp vào quản l nhà nước về hoạt động hoạt động đối ngoại của địa phương sẽ quyết định đến hiệu quả quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh

Ngoài ra, cơ sở vật chất cũng như nguồn lực tài chính cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của các chính quyền cấp tỉnh, cụ thể là cơ sở vật chất và ngân sách hoạt động của các phòng Ngoại vụ hoặc

Sở Ngoại vụ của các tỉnh, thành trực thuộc Trung ương

- Sự phối hợp giữa các cơ quan, sở, ban, ngành và địa phương, đây cũng là

yếu tố tác động không nhỏ tới hiệu quả quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh Sự phối hợp giữa các cơ quan, sở, ban, ngành và địa phương trong quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại có thể diễn ra theo chiều dọc hoặc chiều ngang Theo chiều dọc, đó là sự phối hợp giữa các cơ quan đối ngoại Trung ương Bộ Ngoại giao, Ban Đối ngoại Trung ương) với các cơ quan quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của địa phương cấp tỉnh, như Sở Ngoại vụ hoặc Phòng Ngoại vụ) Theo chiều ngang, thì đó chính là sự phối hợp giữa các cơ quan,

sở, ban, ngành của mỗi địa phương trong việc quản l nhà nước về hoạt động hoạt động Hoạt động đối ngoại diễn ra ở hầu hết các lĩnh vực trong đời sống xã hội Vì vậy, để quản l nó đòi hỏi có sự phối hợp giữa các cơ quan, sở, ban, ngành và địa phương có các hoạt động đối ngoại với cơ quan quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại Những sự phối hợp này có nhịp nhàng, ăn khớp thì mới đem lại hiệu quả quản lý cao

1.4 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh ở một số địa phương và bài học tham khảo

1.4.1 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh ở một số địa phương

Qua trao đổi học tập kinh nghiệm ở các tỉnh, thành phố trong cụm thi đua

số 05 của Bộ Ngoại giao) đã thành lập Sở Ngoại vụ cụ thể: Sở Ngoại vụ thành phố Cần Thơ và Sở Ngoại vụ tỉnh Đồng Tháp, về thành lập tổ chức, bộ máy chuyên môn thuộc Sở, phân cấp thẩm quyền của Ủy ban nhân dân tỉnh cho Sở Ngoại vụ địa phương, cơ quan chuyên môn quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của địa phương thì:

Cơ quan đối ngoại cấp tỉnh cho dù là Sở hay Phòng ngoại vụ thì quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh cũng phải bảo đảm sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, sự quản l và điều hành thống nhất của chính quyền, cần có sự phối hợp nhịp nhàng giữa địa phương và Trung ương và giữa các Sở, ban ngành

trong tỉnh, từ đó mới góp phần thực hiện có hiệu quả đường lối, chủ trương, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước

Tổ chức bộ máy được thành lập đúng theo quy định từ tỉnh, đến cấp huyện; cán bộ, công chức chuyên trách công tác ngoại vụ, phân công, phân nhiệm rõ ràng, mạnh dạng ủy quyền quyết định một số vấn đề đối ngoại kết hợp báo cáo kiểm tra, giám sát chặt chẽ, đề cao tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, chủ động nhạy bén n m b t tình hình của các Sở, ban ngành, Ủy ban nhân dân cấp huyện thuộc tỉnh, thành trong thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ được giao quản

l nhà nước về hoạt động đối ngoại của địa phương, sẽ mang lại hiệu quả thiết thực

Hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh phải được thực hiện theo chương trình hoạt động hàng năm, có sơ kết rút kinh nghiệm và bổ sung khi cần thiết, không được tùy tiện mà phải bảo đảm nghiêm túc chế độ báo cáo, thỉnh thị về

bộ ngành Trung ương có liên quan với Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh nhất là những vấn đề nhạy cảm về biên giới lãnh thổ quốc gia, liên quan đến dân tộc, tôn giáo…có yếu tố nước ngoaig đúng theo quy định của pháp luật

1.4.2 Một số bài học tham khảo

Qua thực tế triển khai thực hiện quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại

của chính quyền cấp tỉnh rút ra một số bài học tham khảo như sau:

Thứ nhất, việc thành lập Sở Ngoại vụ là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban

nhân dân tỉnh, có chức năng tham mưu giúp Ủy ban nhân dân tỉnh quản l nhà nước

về hoạt động đối ngoại có nhiều thuận lợi như: Cơ cấu bộ máy hoàn chỉnh, thành lập các phòng, ban chuyên môn thống nhất nội dung trong quản l các lĩnh vực đối ngoại nên hiệu quả cao quản l chuyên sâu Bên cạnh đó, quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh phải bảo đảm sự lãnh đạo chặt chẽ của Đảng, sự quản l và điều hành thống nhất của Nhà nước, sự phối hợp nhịp nhàng giữa địa phương và Trung ương, nhằm góp phần thực hiện có hiệu quả đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước; kết hợp chặt chẽ giữa chính trị, kinh tế với quốc phòng an ninh; phân công, phân nhiệm rõ ràng, đề cao trách nhiệm và vai

trò chủ động của địa phương trong việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ được giao

- Thứ hai, cần quan tâm rà soát xây dựng và củng cố hệ thống pháp luật

trong lĩnh vực đối ngoại để làm cơ sở pháp l cho quá trình triển khai và điều hành thực hiện nhiệm vụ quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của địa phương, nhằm xây dựng và quản l công tác đối ngoại địa phương bằng công cụ pháp luật, lấy pháp luật làm công cụ quan trọng trong quản l nhà nước

- Thứ ba, thực hiện nghiêm túc công tác cải cách hành chính triệt để trong

lĩnh vực quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh, trong

đó tiếp tục rà soát đơn giản hoá các thủ tục hành chính và đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền cho cơ quan chuyên môn của Uỷ ban nhân dân tỉnh như: Ủy quyền cho Giám đốc Sở Ngoại vụ quyết định đoàn ra đối với cán bộ, công chức, viên chức không thuộc đối tượng Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân quản l ), cho phép đoàn vào đến làm việc với sở, ngành và địa phương về những nội dung thuộc chức năng, nhiệm vụ của ngành, địa phương), k kết văn bản hợp tác quốc tế nhằm chia sẽ công việc, giảm tải thời hạn giải quyết thủ tục hành chính cho Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Tuy nhiên, phân cấp, ủy quyền đi đôi với thanh tra, kiểm tra, giám sát phát hiện những vi phạm, thiếu sót trong quá trình phân cấp, ủy quyền; giám sát chặt chẽ việc xây dựng, phê duyệt và thực hiện chương trình đối ngoại hàng năm để giảm bớt nhiệm vụ đối ngoại phát sinh theo hướng chủ quan và tuỳ tiện

- Thứ tư, cần quan tâm công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức về vị trí,

vai trò và tầm quan trọng của quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh, xem đây là nhiệm vụ chung của các ngành, các cấp nhằm góp phần phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng an ninh của địa phương; qua đó đầu tư về cơ sở vật chất, bố trí công chức chuyên trách đúng theo quy định, nhất là

ở các đơn vị hành chính cấp huyện có đường biên giới quốc gia trên đất liền, trên biển, hải đảo và các huyện đảo; có chính sách đãi ngộ phù hợp, đào tạo, bồi dưỡng với các biên, phiên dịch để họ yên tâm cống hiến lâu dài và nâng cao kỷ năng chuyên môn nghiệp vụ

Tiểu kết chương 1

Chương I, đã xây dựng được cơ sở l luận quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh, làm cơ sở cho quá trình nghiên cứu tiếp theo của luận văn, trong nội dung chương I đã nêu ra được một số khái niệm cơ bản về quản l , quản l nhà nước đối với hoạt động đối ngoại là gì, vai trò, sự cần thiết của quản l nhà nước đối với hoạt động đối ngoại, nội dung quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh, cũng như những kinh nghiệm quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền cấp tỉnh… đây là những cơ sở quan trọng để làm tiền đề cho việc nghiên cứu chương tiếp theo của luận văn

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI CỦA CHÍNH QUYỀN TỈNH KIÊN GIANG

2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Kiên Giang

và ảnh hưởng của các điều kiện này đến quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của tỉnh Kiên Giang

2.1.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Kiên Giang

2.1.1.1 Điều kiện tự nhiên

Bản đồ tỉnh Kiên Giang

Hình 2.1: Bản đồ Hành chính tỉnh Kiên Giang “Nguồn: Ủy ban nhân dân

tỉnh Kiên Giang Kiên Giang - Tiềm năng - Cơ hội đầu tư, thương mại và du lịch 2015”

Tỉnh Kiên Giang thuộc vùng Đồng bằng Sông Cửu Long, nhưng Kiên Giang có đầy đủ các điều kiện phát triển tổng hợp: Vừa có đồng bằng, có rừng núi,

có biển và có đảo Tổng diện tích tự nhiên là 6.346 km2 Có bờ biển dài trên 200

km, vùng biển rộng lớn trên 63.000 km2 và đường biên giới trên đất liền tiếp giáp với Vương quốc Campuchia khoảng 56,8km là điều kiện để mở rộng giao thương

và phát triển kinh tế cửa khẩu, giao lưu văn hóa với Campuchia và các nước trong khu vực [31]

- Tài nguyên đất, thích hợp cho phát triển sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp Tổng diện tích đất nông nghiệp là 573.240 ha, chiếm 90,33% tổng diện tích tự nhiên

triển kinh tế biển

- Tài nguyên khoáng sản, có giá trị kinh tế cao, như nguyên liệu cho sản xuất vật liệu xây dựng, sản xuất xi măng, gạch ngói

- Tài nguyên du lịch, được thiên nhiên ban tặng nhiều tiềm năng để phát triển du lịch tổng hợp, đa dạng sản phẩm; có đường bờ biển dài 200 km, trữ lượng hải sản dồi dào và đa dạng, có nhiều hòn đảo thơ mộng và mang vẻ hoang sơ, có nhiều bãi t m đẹp; danh lam th ng cảnh và di tích lịch sử đa dạng và hấp dẫn

- Tài nguyên nhân văn, nhân dân Kiên Giang có truyền thống đấu tranh xây dựng đất nước, cần cù lao động, sáng tạo, có khả năng tiếp thu nhanh chóng các tiến

bộ khoa học - kỹ thuật; có một nền văn hóa Óc Eo của người Việt cổ và nền văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc Kinh, Khmer và người Hoa đã tạo cho nét văn hóa Việt - Khmer - Hoa đặc trưng ở vùng phía Tây Nam của Tổ quốc

2.1.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội

Kiên Giang, có 15 đơn vị hành chính bao gồm: Thành phố Rạch Giá, thị xã

Hà Tiên và 13 huyện thuộc 4 vùng: Vùng Tứ giác Long Xuyên, gồm các huyện Giang Thành, Kiên Lương, Hòn Đất; vùng Tây sông Hậu, gồm các huyện Tân Hiệp, Châu Thành, Giồng Riềng và Gò Quao; vùng U Minh Thượng, gồm các huyện An

Biên, An Minh, U Minh Thượng và Vĩnh Thuận; vùng đảo và hải đảo, gồm các huyện Kiên Hải và Phú Quốc

Giáo dục và Đào tạo, có 01 trường đại học, 5 trường cao đẳng, 01 trường trung cấp chuyên nghiệp, 14 trung tâm dạy nghề cấp tỉnh, huyện và nhiều cơ sở dạy nghề Toàn tỉnh, có 649 trường học, trong đó có 513 trường giáo dục phổ thông với

hơn 290.558 học sinh, hàng năm có khoảng 90,55% học sinh phổ thông tốt nghiệp

Dân số 1,762 triệu người, có trên 1,1 triệu người trong độ tuổi lao động, lực lượng lao động trẻ, có tay nghề, đáp ứng nhu cầu sử dụng lao động của các doanh nghiệp và nhà đầu tư Hàng năm, số lao động được giải quyết việc làm 33.000 lượt người, tỷ lệ lao động qua đào tạo 52%, trong đó lao động có bằng cấp hoặc chứng chỉ nghề 43%,…

Cơ sở hạ tầng, Kiên Giang cách thành phố Hồ Chí Minh khoảng 250 km,

cách thành phố Cần Thơ khoảng 115 km Mạng lưới giao thông đường bộ, đường thủy và đường hàng không nối liền các tỉnh trong cả nước và các nước trong khu vực, thuận lợi cho việc hợp tác đầu tư, kết nối giao thương và phát triển du lịch: Đường thủy, có 200 km đường bờ biển; có các cảng biển phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội như: Cảng Dương Đông, cảng An Thới, cảng Hòn Chông, cảng Bãi

Nò, cảng Nam Du, cảng Rạch Giá, cảng Bãi Vòng Đường bộ, có 05 tuyến quốc lộ nối với các tỉnh và các vùng với tổng chiều dài 316 km Hệ thống đường tỉnh lộ gồm 19 tuyến với chiều dài 300 km; đường đô thị dài 915 km và đường giao thông nông thôn dài 950 km Đặc biệt, dự án cầu Cái Lớn - Cái Bé đã hoàn thành và đi vào hoạt động năm 2014, tạo nên tuyến giao thông liền mạch kết nối các huyện trong tỉnh và các tỉnh khác tiếp giáp với vùng U Minh Thượng Đường hàng không,

có Cảng hàng không Rạch Giá, kết nối các đường bay nội địa đến các tỉnh, thành phố trong nước; Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân, du khách và các nhà đầu tư trong và ngoài nước như: Nga, Trung Quốc, Singapore, Campuchia

Mạng lưới bưu chính viễn thông được đầu tư xây dựng đồng bộ, hiện đại hóa, đảm bảo thông tin liên lạc được thông suốt trong nước và quốc tế; cung cấp các

dịch vụ, với chi phí phù hợp và độ tin cậy cao Các điểm bưu cục, bưu điện văn hóa

xã đã đến tận các vùng sâu, vùng xa và hải đảo trên địa bàn tỉnh; 100% các xã, phường, thị trấn đã có điện thoại cố định Các loại hình dịch vụ như: Điện thoại di động, internet đã phủ kh p các xã, phường, thị trấn trong tỉnh

Mạng lưới điện được đầu tư đồng bộ và hiện đại, hiện nay tỷ lệ hộ dân sử dụng điện đạt 98% Đặc biệt, dự án cáp điện ngầm 100KV xuyên biển nối Hà Tiên - Phú Quốc; dự án đường dây 22KV vượt biển nối Hòn Đất - Hòn Tre đã hoàn thành, đưa vào hoạt động và đang triển khai thi công đường dây ven biển An Sơn - Lại Sơn - Nam Du, huyện Kiên Hải, đảm bảo cung cấp nguồn điện ổn định, phục vụ cho sinh hoạt, sản xuất kinh doanh và phát triển kinh tế - xã hội của huyện Phú Quốc và Kiên Hải

Về cấp nước, hiện nay toàn tỉnh Kiên Giang có 13 nhà máy cung cấp nước sạch, với tổng công suất 60.700m3/ngày/đêm Nước sạch đã đáp ứng trên 85% nhu cầu sử dụng cho sản xuất và sinh hoạt của nhân dân trong tỉnh

Hoạt động thương mại được đầu tư theo hướng đa dạng, văn minh, hiện đại với các loại hình siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện ích, chợ truyền thống, phủ kh p các địa bàn, tạo nên thị trường hàng hóa phong phú, thuận lợi cho phát triển sản xuất và tiêu dùng Với vị trí là cửa ngõ phía Tây Nam, Kiên Giang là nơi tập trung nguồn nguyên liệu chế biến, trung chuyển, mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ thương mại cho vùng, cùng nhiều tỉnh khác trong nước và phát triển thương mại với nước ngoài Kiên Giang, tập trung đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, xuất khẩu các mặt hàng chủ lực mà tỉnh có tiềm năng, lợi thế trên thị trường trong và ngoài nước như:

Các mặt hàng thủy sản xuất khẩu ngày càng có sự chuyển biến tích cực, chất lượng sản phẩm được nâng lên, với nhiều mặt hàng đa dạng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao trên thị trường trong và ngoài nước Các sản phẩm thủy sản Kiên Giang đã được xuất khẩu trên 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, với các sản phẩm chủ lực là: Mực đông, tôm đông, ghẹ đông, cá đông, cá đóng hộp, cá cơm sấy, Với lợi thế về nông nghiệp, diện tích đất trồng lúa 395.460 ha, sản lượng lúa năm đạt trên

4,6 triệu tấn Kiên Giang xây dựng vùng lúa chất lượng cao xuất khẩu g n với nhân rộng mô hình cánh đồng mẫu lớn Giai đoạn 2015 - 2020, quy hoạch phát triển vùng lúa chuyên canh chất lượng cao với diện tích 120.000 ha, tập trung ở huyện Hòn Đất, Tân Hiệp, Giồng Riềng, Gò Quao, Châu Thành và thành phố Rạch Giá, nhằm tạo ra sản phẩm gạo chất lượng cao, ổn định và sản lượng xuất khẩu hàng năm đạt 1 triệu tấn

2.1.1.3 Các chỉ tiêu chủ yếu phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2020

- Tốc độ tăng trưởng kinh tế GRDP bình quân đạt 8,5%/năm trở lên GDP bình quân đầu người đạt trên 3.000 USD

- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp, dịch vụ: Nông - lâm

- thủy sản đạt 36,3%; công nghiệp - xây dựng đạt 23,4%; dịch vụ đạt 40,3%

- Sản lượng lương thực đạt trên 5 triệu tấn Sản lượng khai thác và nuôi trồng thủy sản đạt 755.505 tấn

- Huy động vốn đầu tư toàn xã hội đạt 255.000 tỷ đồng Thu ngân sách đạt 10.810 tỷ đồng

- Kim ngạch xuất khẩu đạt 01 tỷ USD Tổng mức bán lẻ hàng hóa và kinh doanh dịch vụ đạt 129.600 tỷ đồng

- Tổng lượng khách du lịch 6,88 triệu lượt khách, tổng doanh thu đạt 5,163

Vị trí nằm ở cực Tây Nam vùng Đồng bằng sông Cửu Long cách xa các đô thị lớn trong vùng và thành phố Hồ Chí Minh trung tâm kinh tế - văn hóa, khoa học

- kỹ thuật lớn của đất nước nên có phần hạn chế về khả năng tiếp nhận sự lan tỏa của các đô thị phát triển và trong điều kiện hệ thống hạ tầng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long còn chưa phát triển mạnh và đồng bộ

Hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật trong tỉnh chưa đáp ứng được yêu cầu của phát triển các ngành kinh tế, thương mại, du lịch, hoạt động đối ngoại cảng biển quốc tế, biên mậu biên giới) và phục vụ đời sống nhân dân, do đó đã hạn chế sự kết nối giữa tỉnh Kiên Giang với các trung tâm bên ngoài tỉnh, thành trong nước; cũng như các tỉnh, thành của các nước trong khu vực và quốc tế còn nhiều hạn chế Môi trường, cơ sở hạ tầng để thu hút nhà đầu tư nước ngoài và du lịch quốc tế còn hạn chế: Về đường sá, giao thông, cơ chế chính sách chưa linh hoạt Còn có khoảng cách về trình độ phát triển và chất lượng sống giữa thành thị và các vùng nông thôn, biên giới trong tỉnh; chất lượng dịch vụ nhất là các dịch vụ du lịch) và hiệu suất công việc thấp

Chính trường các nước trong khu vực, nước láng giềng Vương quốc Campuchia chưa thật sự ổn định đã tác động ảnh hưởng đến một số mặt công tác đối ngoại của địa phương, cụ thể là ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành công tác phân giới c m mốc biên giới trên đất liền Việt Nam - Campuchia, gây tâm l lo l ng cho các doanh nghiệp trong tỉnh khi mở rộng thị trường hợp tác đầu tư ở quốc gia sở tại

Tình hình an ninh trên vùng biển từng lúc từng nơi còn diễn biến phức tạp, tình trạng đánh b t hải sản trái phép kể cả ngư dân ta và ngư dân các nước) trên vùng biển Kiên Giang, Inđonesia, Thái Lan, Malaysia và Campuchia vẫn còn diễn

ra Việc phân định ranh giới trên vùng biển một số nước trong khu vực chưa rõ ràng còn chồng lấn dẫn đến tình trạng ngư dân của ta và các nước láng giềng thường xuyên vi phạm lãnh hải của nhau ảnh hưởng không nhỏ đến quan hệ ngoại giao giữa tỉnh Kiên Giang nói riêng, Việt Nam với các nước trong khu vực nói chung

Nguồn nhân lực xã hội đông, nhưng thiếu kỹ năng và trình độ kỹ thuật tay nghề chiếm tỷ lệ thấp, kiến thức hội nhập quốc tế, đa số doanh nhiệp trên địa bàn tỉnh có quy mô vừa và nhỏ, xây dựng thương hiệu chưa nhiều, từ đó năng lực cạnh tranh chưa cao Tổ chức, bộ máy, nhân sự và các trang thiết bị phục vụ công tác

quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của tỉnh Kiên Giang nói chung và cho cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh nói riêng còn thiếu và hạn chế, chưa

có bộ máy, nhân sự làm về công tác đối ngoại tại cấp huyện, thị, thành phố thuộc tỉnh nhất là các địa phương biên giới) Trình độ ngoại ngữ của cán bộ, công chức, viên chức trong tổ chức bộ máy hành chính của tỉnh nói chung, của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh nói riêng chưa theo kịp và đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới; còn thiếu các trường đại học, cơ sở đào tạo nghề và ngoại ngữ chất lượng cao

2.3 Thực trạng quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2011 - 2015

Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ IX nhiệm kỳ 2011 - 2015); Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm 2011 - 2015 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đảng bộ tỉnh Kiên Giang đã đạt nhiều thành tựu quan trọng: Kinh tế - xã hội có sự tăng trưởng và phát triển khá như: Nông nghiệp, công nghiệp chế biến, thương mại, du lịch; quốc phòng an ninh cơ bản được ổn định; đời sống nhân dân tiếp tục được cải thiện nâng lên; hệ thống chính trị ngày càng được kiện toàn vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, công tác quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang ngày càng thiết thực và hiệu quả

2.3.1 Thực trạng ban hành văn bản quy phạm pháp luật quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại và kế hoạch hoạt động đối ngoại của tỉnh Kiên Giang

2.3.1.1 Về ban hành văn bản quy phạm pháp luật quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại

Công tác quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Kiên Giang, luôn bám sát các chủ trương đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, trên cơ sở Quyết định số 295 - QĐ/TW ngày 23 tháng 3 năm 2010 của Bộ Chính trị Khoá X về việc ban hành Quy chế quản l thống nhất các hoạt động đối ngoại; Quyết định số 272-QĐ/TW ngày 21 tháng 01 năm 2015 của Bộ

Chính trị Khoá XI về việc ban hành Quy chế quản l thống nhất các hoạt động đối ngoại thay thế Quyết định số 295 - QĐ/TW ngày 23 tháng 3 năm 2010 của Bộ Chính trị Khoá X); Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 10/4/2013 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế; Chỉ thị số 38 - CT/TW ngày 21 tháng 7 năm 2014 của Bộ Chính trị về tăng cường quản l các đoàn đi công tác nước ngoài; Nghị định 24/2014/NĐ-

CP ngày 04/4/2014 của Chính phủ quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc

Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, quy định Sở Ngoại vụ là

cơ quan đặc thù được tổ chức ở một số địa phương, tham mưu giúp Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quản l nhà nước về Công tác ngoại vụ và công tác biên giới lãnh thổ quốc gia; Quyết định số 67/2011/QĐ-TTg ngày 12 tháng 12 năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Quy chế quản l thống nhất các hoạt động đối ngoại của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Thông tư Liên tịch số 02/2009/TTLT-BNG-BNV Ngày 27 tháng 5 năm 2009, liên Bộ Ngoại giao và Bộ Nội vụ hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Ngoại vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; Thông tư Liên tịch số 02/2015/TTLT-BNG-BNV Ngày 28 tháng 6 năm 2015, liên Bộ Ngoại giao và Bộ Nội vụ Hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Ngoại

vụ thuộc Ủỷ ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thay thế

Thông tư Liên tịch số 02/2009/TTLT-BNG-BNV Ngày 27/5/2009 liên Bộ Ngoại giao và Bộ Nội vụ)… Hội đồng nhân dân tỉnh, Uỷ ban nhân dân tỉnh Kiên Giang, ban hành nhiều văn bản pháp quy, văn bản chỉ đạo của địa phương thể hiện sự chủ động và tự quyết định của chính quyền tỉnh Kiên Giang, nhằm tạo khung pháp l cơ bản để quản l và điều hành địa phương thực hiện quản l nhà nước về hoạt động đối ngoại theo thẩm quyền của chính quyền tỉnh Kiên Giang, thực hiện giai đoạn

năm 2011 - 2015 và hiện hành, cụ thể như sau:

* Văn bản của Tỉnh uỷ:

- Quyết định số: 281-QĐ/TU, ngày 21 tháng 10 năm 2011 của Tỉnh ủy về việc ban hành Quy chế quản l thống nhất các hoạt động đối ngoại