Quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (tt)

Quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LÊ THỊ KIỀU DIỄN

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NGOÀI QUỐC DOANH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN AN BIÊN, TỈNH KIÊN GIANG

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 60 34 04 03

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

TP HỒ CHÍ MINH - NĂM 2017

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học:

TS Mai Đình Lâm

Phản biện 1: TS Nguyễn Ngọc Thao

Phản biện 2: TS Trần Minh Tâm

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Địa điểm: Phòng họp 211, Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Số 10 - Đường 3/2 - Quận 10 – TP Hồ Chí Minh

Thời gian: vào hồi 15 giờ 00, ngày 22 tháng 7 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Thuế đã, đang và sẽ còn là nguồn thu chủ yếu và lâu dài của Ngân sách Nhà nước, là công cụ quan trọng trong quản lý Nhà nước

để điều tiết vĩ mô nền kinh tế, góp phần đảm bảo công bằng xã hội, thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội Với vai trò và ý nghĩa đó nên vấn đề thuế và quản lý thuế luôn được Nhà nước quan tâm.Theo đó,

hệ thống chính sách thuế ở nước ta đã từng bước được cải cách; Bộ máy ngành thuế ngày càng được hoàn thiện; Công nghệ thông tin ngày càng được áp dụng trong quản lý thuế

Huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang với điều kiện kinh tế chưa phát triển mạnh, số thu về thuế không nhiều, chưa đủ đáp ứng nhu cầu chỉ tiêu của địa phương nhưng trong đó số thu về thuế của khu vực công thương nghiệp ngoài quốc doanh (NQD) đã đóng góp một phần không nhỏ vào số thu hàng năm của ngân sách địa phương Số thu từ khu vực công thương nghiệp NQD giai đoạn 2012- 2016 đều chiếm trên 20% tổng thu ngân sách, năm 2012 chiếm 21%, năm 2016 chiếm đến 41% tổng thu ngân sách toàn huyện Do đó, trong quản lý thuế tại Chi cục thuế huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh luôn được quan tâm hàng đầu Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, quản lý thuế khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh còn tồn tại nhiều bất cập như chưa tuân thủ đúng quy trình quản lý thuế, còn tồn tại nhiều doanh nghiệp không thực hiện đúng các nghĩa vụ về kê khai, nhiều doanh nghiệp trốn thuế, gian lận về thuế, ứng dụng tin học vào công tác quản lý thuế

2

chưa thực sự hiệu quả, thuờng xuyên thay đổi gây khó khăn cho cán

bộ thực hiện nghiệp vụ, công tác bố trí nhân sự tại chi cục thuế chưa phát huy hết năng lực của cán bộ công chức Điều đó đặt ra yêu cầu đổi mới quản lý thu thuế từ khu vực DNNQD, hơn nữa việc thu thuế

từ khu vực này có nhiều đặc thù đòi hỏi tiếp tục phải đổi mới quy trình, thủ tục và nâng cao trình độ quản lý của cán bộ thuế

Từ những bất cập trên, việc nghiên cứu nhằm đưa ra hệ thống giải pháp tăng cường quản lý thu thuế DNNQD trên địa bàn huyện An Biên là vấn đề cấp thiết Xuất phát từ tình hình trên, tôi

chọn đề tài “Quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với

doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang” làm đề tài cho luận văn thạc sỹ chuyên ngành Quản lý

công của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh đang là vấn đề cấp bách trên địa bàn huyện An Biên Trong quá trình nghiên cứu bản thân đã tham khảo một số tài liệu, công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận văn như:

Nguyễn Thanh Tuyền (2010) với sách chuyên khảo “Thuế thực hành” ; Ngân hàng thế giới (2011) “Cải cách thuế ở Việt Nam: Hướng tới một hệ thống hiệu quả và công bằng hơn”; Nghiên cứu của Bird, RichardM, và Milka Cansanegra de Jantscher, eds (1992)

“Cải cách hành chính thuế ở các nước đang phát triển”; Trong bài

viết “Những thay đổi trong chính sách thuế trong bối cảnh hội nhập

3

kinh tế quốc tế” của tác giả Nguyễn Thanh Hằng (2016) được đăng trên tạp chí tài chính (số tháng 8/2016); Phạm Thị Thúy Hằng (2016) trong bài viết “Những điểm mới trong quản lý thuế giá trị gia tăng” được đăng trên tạp chí tài chính (số tháng 3/2016); …

Trần Thị Mỹ Dung (2012) trong luận văn thạc sỹ với đề tài:

“Tăng cường kiểm soát thuế giá trị gia tăng tại chi cục thuế Quận Cẩm Lệ, Huyện Đà Nẵng”;

Như vậy, cho đến thời điểm hiện tại đã có nhiều nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn, tồn tại cả dưới dạng bài viết, công trình nghiên cứu khoa học, tài liệu chuyên khảo và luận văn, tuy nhiên các nghiên cứu này mới dừng ở tầm vĩ mô hoặc ở địa phương khác chứ chưa có bài viết nào liên quan đến quản lý thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại chi cục Thuế trên địa bàn huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang Vì vậy, nghiên cứu của đề tài đảm bảo sự không trùng lắp và vẫn có tính kế thừa

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích của luận văn

Luận văn phân tích thực trạng quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Chi cục thuế huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang và đề xuất các giải pháp hoàn thiện

3.2 Nhiệm vụ của luận văn

Trên cơ sở mục đích nghiên cứu, nhiệm vụ cụ thể của nghiên cứu nhằm: Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về quản lý thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh; Đánh giá thực trạng Quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với các doanh nghiệp

4

ngoài quốc doanh tại Chi cục thuế huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang;

Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý thuế giá trị gia tăng đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Chi cục thuế huyện

An Biên, tỉnh Kiên Giang

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là hoạt động quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Chi cục thuế huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nội dung: Nghiên cứu tập trung vào hoạt động

quản lý về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh (bao gồm tất cả các công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh, Hợp tác xã) có trụ sở đóng trên địa bàn huyện An Biên, và được Cục thuế tỉnh Kiên Giang phân cấp cho chi cục thuế huyện An Biên quản lý thu thuế

Phạm vi không gian: Tại chi cục thuế huyện An Biên, tỉnh

5

Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác- Lê Nin, phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch

sử

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp thu thập thông tin

Phương pháp tổng hợp thông tin

Phương pháp phân tích đánh giá: Phương pháp thống kê mô

tả; Phương pháp thống kê so sánh

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Về mặt lý luận: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý thuế

giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh: Hệ thống hóa nội dung chủ yếu của thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh và quản lý thu thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh; Chỉ ra mục đích, yêu cầu và nguyên tắc cũng như phương thức và công cụ quản lý thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh

Về thực tiễn: Trên cơ sở đánh giá thực trạng, tham chiếu

giữa lý luận và thực tiễn, so sánh với kinh nghiệm của các nước, các địa phương khác, từ đó nêu ra được hệ thống các giải pháp và những kiến nghị có tính khả thi nhằm hoàn thiện quản lý thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại chi cục thuế Huyện

An Biên, tỉnh Kiên Giang

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn được chia làm ba chương:

6

Chương 1: Cơ sở khoa học về quản lý thuế giá trị gia tăng

đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh

Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về thuế giá trị gia

tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Chi cục thuế huyện

An Biên, tỉnh Kiên Giang

Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà

nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại chi cục thuế huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang

Chương 1

CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NGOÀI QUỐC DOANH 1.1 Một số vấn đề chung về thuế giá trị gia tăng của doanh nghiệp ngoài quốc doanh

1.1.1 Doanh nghiệp ngoài quốc doanh

1.1.1.1 Khái niệm và đặc điểm

Nếu chiếu theo theo luật doanh nghiệp 2014, tại khoản 7, điều 4 có nêu: “Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh”

Khi đó, có thể hiểu: “Doanh nghiệp ngoài quốc doanh là các doanh nghiệp thuộc sở hữu tập thể, tư nhân một người hay một nhóm người hoặc có sở hữu nhà nước nhưng chiếm từ 50% vốn điều lệ trở xuống (không kể các đơn vị đầu tư nước ngoài), được tồn tại lâu dài,

được bình đẳng trước pháp luật và có tính sinh lợi hợp pháp, chủ

mô nhỏ và vừa ( chiếm trên 99% tổng số doanh nghiệp ngoài quốc doanh)

1.1.1.2 Vai trò của doanh nghiêp ngoài quốc doanh

Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh có những vai trò không thể phủ nhận đối với nền kinh tế, nhất là trong tình hình nước ta hiện nay

Thứ nhất, trình độ lực lượng sản xuất cuả nước ta còn thấp,

trong khi đó tiềm năng phát triển của nền kinh tế vẫn còn lớn nhưng

khả năng khai thác thì hạn chế Thứ hai, trong tình hình hiện nay khi

nước ta cần phải mở cửa, từng bước hoà nhập với khu vực và thế giới thì các doanh nghiệp ngoài quốc doanh sẽ là một cầu nối quan

trọng cho sự hội nhập đó Thứ ba, trong quá trình cải cách các doanh

nghiệp nhà nước, đã nảy sinh một số vấn đề như thất nghiệp, sự bỏ ngỏ một số ngành và khu vực do nhà nước không đủ sức đảm trách

hay không có tầm quan trọng sống còn Thứ tư, các doanh nghiệp

ngoài quốc doanh có khả năng tập trung vốn, trí tuệ vào các ngành kinh tế phát triển hay những ngành kinh tế đòi hỏi nhiều hàm lượng

tri thức như công nghệ thông tin, Thứ năm, các loại hình doanh

8

nghiệp ngoài quốc doanh thường gắn liền với chủ sở hữu nên trong các quyết định quản trị có sự cân nhắc cẩn thận, cũng như sự ổn định trong nội bộ, ít xảy ra tình trạng tham nhũng

1.1.2 Thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh

1.1.2.1 Khái niệm thuế giá trị gia tăng

Theo quy định của Luật thuế giá trị gia tăng (2016) thì: Thuế giá trị gia tăng là một loại thuế gián thu đánh trên khoản giá trị tăng thêm cuả hàng hoá, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng và được nộp vào ngân sách Nhà nước theo mức

độ tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ

1.1.2.3 Đặc trưng của Thuế GTGT

Thứ nhất, là một loại thuế gián thu, nó là một yếu tố cấu

thành trong giá cả hàng hoá, dịch vụ nhằm động viên một phần thu nhập thông qua sự đóng góp của người tiêu dùng khi họ sử dụng hàng hoá, dịch vụ đó Thuế GTGT được tính trong giá bán nên người chịu thuế ít có cảm giác mình bị Nhà nước đánh thuế, do đó thuế

GTGT ít gây ra những phản ứng từ phía người chịu thuế; Thứ hai,

Thuế GTGT góp phần tăng cường tính công khai Việc thuế doanh thu không được thể hiện rõ bên cạnh giá bán hàng hóa như bấy lâu nay là không phù hợp với phương châm này, nó chưa thể hiện được

tính dân chủ; Thứ ba, thuế GTGT mang tính trung lập cao Một loại

thuế được gọi là trung lập khi nó không gây ra bất cứ ảnh hưởng nào

đến hoạt động của doanh nghiệp nếu Chính phủ không muốn thế

9

1.1.2.4 Vai trò của thuế giá trị gia tăng

Thứ nhất, Thuế GTGT góp phần lành mạnh hóa nền kinh tế,

tạo nên sự cạnh tranh bình đẳng giữa các chủ thể khi nó bắt buộc các

chủ thể phải sử dụng hệ thống hóa đơn chứng từ; Thứ hai, Thuế

GTGT giúp nhà nước kiểm soát được hoạt động, sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh hàng hóa nhờ kiểm soát được hệ thống hóa đơn, chứng từ, khắc phục được nhược điểm của thuế doanh thu là trốn

thuế; Thứ ba, Thuế GTGT góp phần bảo hộ nền sản xuất trong nước

một cách hợp lý thông qua việc đánh thuế GTGT hàng nhập khẩu ngay từ khi nó xuất hiện trên lãnh thổ Việt Nam; bên canh đó thuế GTGT đánh vào hàng hóa xuất khẩu nhằm tạo ra thuế GTGT đầu ra

để được hoàn thuế GTGT

1.2.2.4 Nội dung của chính sách thuế giá trị gia tăng

Đối tượng chịu thuế GTGT: Là hàng hóa được tiêu dùng,

dịch vụ được sử dụng trên lãnh thổ Việt Nam mà cụ thể là phần giá

trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ đó

Căn cứ tính thuế GTGT: Là phần giá trị tăng thêm trong các

khâu của quá trình lưu thông từ sản xuất đến tiêu dùng

Phương pháp tính thuế giá trị gia tăng: Hiện nay ở Việt

Nam đang áp dụng 2 phương pháp tính thuế: Phương pháp tính trực

tiếp trên GTGT và phương pháp khấu trừ thuế

1.2 Quản lý nhà nước đối với thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh

1.2.1 Khái niệm

10

Theo giáo trình Thuế (Nguyễn Thanh Tuyền, 2010) thì:

Quản lý nhà nước về thuế GTGT là hoạt động của cơ quan thuế nhằm mục đích chủ yếu là đảm bảo nguồn thu thuế GTGT cho ngân sách Nhà nước, góp phần phát huy tốt hơn vai trò của luật thuế GTGT

1.2.2 Đặc điểm quản lý Thuế GTGT áp dụng đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh

Thứ nhất, huy động đầy đủ số thu cho NSNN, không ngừng phát triển nguồn thu để đảm bảo nhu cầu chi tiêu của nhà nước; Thứ hai, tăng cường ý thức nghiêm chỉnh chấp hành luật thuế và ý thức pháp luật cho các thành phần trong nền kinh tế; Thứ ba, phát huy tốt

nhất vai trò của thuế nói chung và thuế GTGT nói riêng trong nền kinh tế; Thứ tư, quản lý thuế GTGT góp phần tạo ra một môi trường kinh doanh ổn định, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh trong các hoạt động kinh tế

1.2.3 Nội dung quản lý nhà nước về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn cấp huyện

1.2.3.1 Tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật

về thuế giá trị gia tăng

Theo quy định hiện nay, việc quản lý thu ngân sách nhà nước trước hết phải tuân thủ Luật NSNN, các Luật thuế các văn bản hướng dẫn thi hành các luật này, các Luật, các văn bản khác được ban hành, quy định các vấn đề cụ thể liên quan đến thu ngân sách Căn cứ vào chỉ thị của UBND cấp tỉnh, hướng dẫn của Sở Tài chính;

11

Căn cứ vào chủ trương của Ban thường vụ huyện ủy, Nghị quyết HĐND cấp huyện, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và dự toán thu ngân sách của các đơn vị, phòng ban, các xã, phường Phòng tài chính - Kế hoạch huyện phối hợp với Chi cục thuế huyện tổng hợp

dự toán ngân sách thị để UBND huyện, báo cáo UBND tỉnh và các ngành chức năng

1.2.3.2 Bộ máy tổ chức và nguồn nhân lực quản lý thuế giá trị gia tăng

Tổ chức bộ máy quản lý thuế GTGT cấp Chi cục thuế bao gồm

các bộ phận như: Lãnh đạo Chi cục thuế; Các đội quản lý thu; Đội KK-KTT-TH; Đội TT-TH; Đội kiểm tra thuế; đội NVT; đội quản lý

ấn chỉ Tuy nhiên tuỳ điều kiện cụ thể của từng địa phương mà mỗi Chi cục thuế có thể có hoặc không có đội TT-TH, còn các đội khác thì bắt buộc phải có, khi đó đội KK-KTT-TH sẽ đảm nhận cả công việc của đội TT-TH Mỗi bộ phận có những chức năng, nhiệm vụ riêng trong công tác quản lý thuế GTGT

1.2.3.3 Quản lý đăng ký thuế, khai thuế và nộp thuế giá trị gia tăng

Thứ nhất, Quản lý đăng ký thuế

Thứ hai, Quản lý kê khai thuế GTGT

Thứ ba, Quản lý thu nộp thuế

1.2.3.4 Tuyên truyền, hỗ trợ chính sách pháp luật về thuế

Công tác thông tin, tuyên truyền trong việc quản lý thuế Giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh là một nội dung