Đưa ra nhận xét về các quy định của pháp luật Việt Nam đối với môi giới bất động sản và đề xuất một số giải pháp cụ thể từ thực tiễn hoạt động môi giới bất động sản nhằm góp phần xây dựn
Trang 1Pháp luật về môi giới bất động sản ở Việt Nam
Phùng Thị Thu Hà
Khoa Luật Luận văn ThS Chuyên ngành: Luật Kinh tế; Mã số 60 38 50
Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Hữu Nghị
Năm bảo vệ: 2013
Abstract Chứng minh sự ra đời và hoạt động môi giới trong thị trường bất động sản
là một tất yếu khách quan Phân tích các quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam
có liên quan đến môi giới bất động sản Đưa ra nhận xét về các quy định của pháp luật Việt Nam đối với môi giới bất động sản và đề xuất một số giải pháp cụ thể từ thực tiễn hoạt động môi giới bất động sản nhằm góp phần xây dựng một hành lang pháp lý phù hợp cho môi giới bất động sản, giúp cho thị trường bất động sản Việt Nam phát triển
và hoạt động có hiệu quả, lành mạnh
Keywords Pháp luật Việt Nam; Luật kinh tế; Môi giới bất động sản; Bất động sản
Content
LỜI NÓI ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Kinh doanh bất động sản là một lĩnh vực kinh doanh không chỉ thu hút sự quan tâm đặc biệt của các nhà đầu tư trong và ngoài nước mà còn của rất nhiều người dân trong xã hội bởi tính hấp dẫn về lợi nhuận cao do hoạt động kinh doanh này mang lại Tuy nhiên, bên cạnh
đó hoạt động kinh doanh nói chung và kinh doanh bất động sản nói riêng luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro Rủi ro trong hoạt động kinh doanh bất động sản không chỉ gây thiệt hại lớn về vật chất cho các nhà đầu tư mà còn để lại những hậu quả nặng nề về mặt xã hội, tâm lý…và làm giảm tính hấp dẫn của môi trường đầu tư Các rủi ro trong hoạt động kinh doanh bất động sản làm cho nhiều công ty, nhiều nhà đầu tư phá sản Một nguồn vốn lớn của xã hội bị “ đóng băng”
và khó có khả năng thu hồi Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động không chỉ của ngành ngân hàng mà còn của nhiều ngành sản xuất quan trọng khác của đất nước như xây dựng, vật liệu xây dựng…Hơn nữa, hoạt động kinh doanh bất động sản là hoạt động vô cùng
Trang 2phức tạp do thị trường bất động sản mang tính phân khúc, tính địa phương chịu tác động của chính sách, pháp luật, đặc điểm tâm lý, truyền thống và thị hiếu của người dân.v.v Điều này lại càng làm gia tăng tính rủi ro của hoạt động kinh doanh bất động sản Để giải thiểu rủi ro và bảo toàn đồng vốn đầu tư, ở các nước phát triển đã ra đời loại hình kinh doanh dịch vụ bất động sản nhằm đáp ứng nhu cầu của các chủ đầu tư, kinh doanh bất động sản
Cùng với việc hình thành và phát triển của thị trường bất động sản, trong xã hội Việt Nam cũng đã xuất hiện một lớp người chuyên đứng ra làm trung gian môi giới đối với các giao dịch bất động sản Đội ngũ này đã góp phần tích cực vào sự sôi động của thị trường bất động sản Tuy nhiên, hoạt động môi giới trong thị trường bất động sản nước ta trong thời gian qua cũng đã bộc lộ nhiều điểm bất cập Đó là việc các tổ chức, cá nhân hoạt động còn mang tính tự phát, thiếu tính chuyên nghiệp Các quy định về môi giới bất động sản cũng mới ra đời
kể từ khi KDBĐS năm 2006 và các văn bản hướng dẫn thi hành được ban hành Do vậy, thực tiễn áp dụng các quy định về môi giới bất động sản cũng không tránh khỏi những khó khăn, trở ngại Để khắc phục những trở ngại này thì việc hoàn thiện pháp luật về môi giới bất động sản là rất cần thiết Tuy nhiên, muốn đưa ra các giải pháp hoàn thiện rất cần có sự nghiên cứu, đánh giá một cách đầy đủ, toàn diện quy định pháp luật về môi giới bất động sản và thực tiễn
áp dụng để có thể nhận ra chính xác, cụ thể những khiếm khuyết, tồn tại Với ý nghĩa đó, tôi
lựa chọn đề tài “Pháp luật về môi giới bất động sản ở Việt Nam” làm đề tài cho luận văn
tốt nghiệp Thạc sỹ Luật học của mình
2 Tình hình nghiên cứu
Việc nghiên cứu và xây dựng một thị trường bất động sản với các thể chế của nó đối với các nước có nền kinh tế thị trường phát triển không còn là vấn đề mới Song ở Việt Nam do thị trường bất động sản hình thành còn sơ khai nên công việc này mới chỉ được quan tâm nghiên cứu chủ yếu ở mức độ nhất định trong một số công trình nghiên cứu, hội thảo, hội nghị liên quan như:
- Dự án VIE/97/016 về Đề án phát triển thị trường bất động sản do Viện nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương thực hiện dưới sự bảo trợ của Chương trình phát triển Liên Hợp quốc
- Thị trường bất động sản – Lý luận và thực tiễn ở Việt Nam của PGS.TS Thái Bá Cẩn và Th.s Trần Nguyên Nam do Nhà xuất bản Tài chính ấn hành năm 2003
Tuy nhiên, nội dung của các công trình nghiên cứu trên chủ yếu đề cập những vấn đề
về thị trường bất động sản nói chung dưới góc độ kinh tế
Liên quan đến pháp luật về môi giới bất động sản có luận văn thạc sỹ luật học Đặng Văn Được (2005) Tuy nhiên, luận văn này được hoàn thành trước khi Luật Kinh doanh bất động sản năm 2006 được ban hành Sách chuyên khảo “ Pháp luật về tạo dựng đẳng cấp và thương hiệu môi giới bất động sản ở Việt Nam” của tiến sỹ Doãn Hồng Nhung do Nhà xuất
Trang 3bản lao động-xã hội phát hành năm 2010 Tuy nhiên, công trình này nghiên cứu khi thị trường bất động sản đang rất phát triển, hoạt động môi giới diễn ra tấp nập Chính vì vậy, trong luận văn này tôi sẽ tập trung nghiên cứu những quy định mới của pháp luật về môi giới bất động sản, đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật và giải pháp cho nhà môi giới khi thị trường bất động sản “đóng băng” như hiện nay
3 Mục đích của việc nghiên cứu
Mục đích của việc nghiên cứu đề tài là nhằm làm sáng tỏ những vấn đề mang tính lý luận và thực tiễn về môi giới bất động sản dưới góc độ pháp lý và vai trò của nó đối với sự phát triển của thị trường bất động sản nước ta hiện nay, qua đó góp phần hoàn thiện pháp luật
về môi giới bất động sản ở Việt Nam
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các vấn đề lý luận và các quy định pháp luật về môi giới bất động sản và thực tiễn áp dụng các quy định môi giới bất động sản ở Việt Nam, hướng đi cho các nhà môi giới trong giai đoạn thị trường bất động sản đang bị đóng băng như hiện nay…
- Phạm vi nghiên cứu của luận văn
Trong phạm vi một luận văn thạc sỹ luật học, tác giả không đặt vấn đề nghiên cứu tất
cả những vấn đề có liên quan đến môi giới bất động sản mà chỉ tập trung làm rõ một số nội dung như sau:
Chứng minh sự ra đời và hoạt động môi giới trong thị trường bất động sản là một tất yếu khách quan
Phân tích các quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam có liên quan đến môi giới bất động sản
Đưa ra nhận xét về các quy định của pháp luật Việt Nam đối với môi giới bất động sản
và đề xuất một số giải pháp cụ thể từ thực tiễn hoạt động môi giới bất động sản nhằm góp phần xây dựng một hành lang pháp lý phù hợp cho môi giới bất động sản, giúp cho thị trường bất động sản Việt Nam phát triển và hoạt động có hiệu quả, lành mạnh
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu được sử dụng
Luận văn sử dụng phép biện chứng duy vật của triết học Mác- Lê nin làm cơ sở phương pháp luận cho việc nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu, tác giả luận văn sử dụng một số phương pháp sau:
- Phương pháp phân tích và tổng hợp: Phân tích các sự kiện, hiện tượng pháp lý đơn lẻ
và tổng hợp những kinh nghiệm về môi giới bất động sản phát sinh trong cuộc sống
Trang 4- Phương pháp phân tích quy phạm: Phân tích các quy phạm pháp luật thực định làm sáng tỏ những điểm hợp lý, hạn chế cũng như mối quan hệ với các quy định khác trong hệ thống pháp luật Việt Nam có liên quan đến môi giới bất động sản
- Phương pháp so sánh pháp luật: So sánh pháp luật Việt Nam với một số nước có đặc điểm tương đồng
6 Ý nghĩa của việc nghiên cứu
Các kết quả nghiên cứu và một số kiến nghị của đề tài có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo tại các cơ sở đào tạo và nghiên cứu luật học, đồng thời có thể có giá trị tham khảo đối với các cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp
7 Bố cục của luận văn
Ngoài Lời nói đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được chia làm
ba chương
Chương 1: Những vấn đề lý luận về môi giới bất động sản và pháp luật về môi giới bất động sản
Chương 2: Thực trạng pháp luật về môi giới bất động sản và thực tiễn hoạt động môi giới bất động sản ở Việt Nam
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện pháp luật về môi giới bất động sản ở Việt Nam hiện nay
Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo và bạn bè, đồng nghiệp đã đóng góp ý kiến, nhiệt tình giúp đỡ để tôi hoàn thành luận văn thạc sỹ này
Dù đã rất cố gắng, song như đã trình bày, vấn đề môi giới bất động sản còn rất mới mẻ đối với Việt Nam và do thời gian có hạn nên luận văn sẽ không tránh khỏi những khiếm khuyết nhất định Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo, các bạn đồng nghiệp và những người quan tâm đến luận văn này
Reference
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT
1 Lan Anh (2005), “ Môi giới nhà đất hướng tới chuyên nghiệp”, Báo Thương mại, tr20-21
2 Nhật Anh (2005), Lừa đảo mua bán nhà đất ở Hà Nội: một vụ chiếm đoạt hơn 12 tỷ đồng,
Báo Thương mại, tr17-18
3 Th.s Vũ Anh (2004), Một số vấn đề pháp luật về thị trường bất động sản ở Việt Nam, Tạp
chí Nhà nước và pháp luật, (27), tr12-13
Trang 54 Th.s Vũ Anh (2011), Các giải pháp xây dựng và hoàn thiện pháp luật về kinh doanh bất
động sản ở Việt Nam, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, (8), tr17
5 Trần Thanh Bình (2008), Khi giá nhà đất tăng phi mã, Báo Thanh niên, (44)
6 Bộ Tư pháp (2009), Các giải pháp pháp lý bảo đảm tính minh bạch của thị trường bất
động sản, Thông tin khoa học pháp lý, (5)
7 Bộ Xây dựng, Quyết định số 29/2007/QĐ-BXD ngày 31/12/2007 ban hành chương trình đào tạo bồi dưỡng kiến thức về môi giới bất động sản, định giá bất động sản và quản lý điều hành sàn giao dịch bất động sản
8 Bộ Xây dựng, Thông tư 13/ 2008/ TT – BXD về hướng dẫn một số điều trong trong Nghị định 153/2007/ NĐ- CP của chính phủ về hướng dẫn thi hành Luật kinh doanh bất động sản
9 TS Nguyễn Đình Bồng (2005), “ Pháp luật đất đai và bất động sản”, Tạp chí Tài nguyên và
Môi trường (25)
10 Thái Bá Cẩn, Ths Trần Nguyên Nam (2003), Thị trường bất động sản những vấn đề lý
luận và thực tiễn ở Việt Nam, NXB Tài Chính, Hà Nội
11 Chính phủ, Nghị quyết số 06/2004/NQ-CP ngày 19/05/2004 về một số giải pháp phát triển lành mạnh thị trường bất động sản
12 Chính phủ, Nghị định153/2007/ NĐ – CP về hướng dẫn thi hành Luật Kinh doanh bất động sản
13 Chính phủ, Nghị định số 23/2009/NĐ-CP ngày 27/02/2009 về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng; kinh doanh bất động sản; khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở
14 Công ty cổ phần phát triển nguồn nhân lực CEO (2008), Giáo trình Đào tạo, bồi dưỡng
kiến thức cơ sở bất động sản, Hà Nội
15 Công ty cổ phần phát triển nguồn nhân lực CEO (2008), Giáo trình đào tạo Môi giới bất
động sản, Hà Nội
16 PGS.TS Phan Thị Cúc, PGS.TS Nguyễn Văn Xa (2009), Đầu tư kinh doanh bất động sản,
Nhà xuất bản đại học quốc gia TP Hồ Chí Minh, TP Hồ Chí Minh
17 PGS.TS Hoàng Văn Cường (2006), Thị trường bất động sản, Nhà xuất bản xây dựng, Hà
Nội
18 Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII(1996), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr100
19 Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX(2001), NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr100
20 Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX (2001), NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr81
Trang 621 Đặc san báo Đầu tư (2008, 2009, 2010), Toàn cảnh thị trường Bất động sản Việt Nam, Bộ
kế hoạch và đầu tư, Hà Nội
22 Đặng Văn Được (2006), Hướng dẫn thực hiện pháp luật về kinh doanh bất động sản, Nhà
xuất bản Lao động- Xã hội, Hà Nội
23 Duyên Hà (2003), “Quyền sử dụng đất là hàng hóa đặc biệt”, Tạp chí Địa chính, (4),
tr20-21
24 Th.s Nguyễn Hồ Phi Hà(2009), “ Thực trạng huy động vốn từ thị trường bất động sản ở
Việt Nam hiện nay”, Tạp chí nhà quản lý, ( 68)
25 Trọng Hà (2008), “ Thị trường bất động sản bước vào giai đoạn phát triển nhanh”, Tạp chí
bất động sản, (49), tr8
26 Lưu Đức Khải – Hà Huy Ngọc (2009), “Dịch vụ môi giới bất động sản: kinh nghiệm quốc
tế, thực tiễn và định hướng phát triển ở Việt Nam”, Tạp chí quản lý kinh tế, (24), tr 25-26
27 Quốc hội, Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 1992 ( sửa đổi, bổ sung năm 2001)
28 Quốc hội, Bộ luật dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 1995, 2005
29 Quốc hội, Luật Doanh nghiệp năm 1999, 2005
30 Quốc hội, Luật Đất đai năm 1987, 1993, 2003
31.Quốc hội, Luật kinh doanh bất động sản năm 2006
32.Quốc hội, Luật Nhà ở năm 2005
33 Th.s Lưu Quốc Thái(2006), “Về vấn đề đầu cơ đất đai trong thị trường bất động sản ở
nước ta”, Tạp chí Khoa học pháp lý, (1), tr15-16
34 Thủ tướng Chính phủ, Chỉ thị số 01/2008/CT-TTg ngày 08 tháng 01 năm 2008 về một số giải pháp đẩy mạnh phát triển và quản lý thị trường bất động sản
35 Trường Đại học Kinh tế quốc dân (2000), Giáo trình nguyên lý thị trường nhà đất, NXB
Chính trị quốc gia, Hà Nôi
36 Trường Đại học Kinh tế quốc dân (2000), Giáo trình quản lý nhà nước về đất đai và nhà
ở, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội
37 Viện Khoa học Pháp lý (2006), Từ điển Luật học, NXB Từ điển Bách khoa & NXB Tư
pháp, Hà Nội, Tr 51 – 52, 364-365
38 Hoàng Việt (1999), Vấn đề sở hữu ruộng đất trong nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần
ở Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội
39 Nguyễn Như Ý(2001), Từ điển tiếng Việt thông dụng, Nxb Giáo dục, Hà Nội , tr.760
TÀI LIỆU TIẾNG ANH
40 Gail Lyons, The U.S brokerage system and its operations, Tài liệu Hội thảo phát triển thị
trường bất động sản do Bộ Xây dựng tổ chức ngày 24/03/2005
TRANG WEB
Trang 741.http://vnexpress.net/gl/kinh-doanh/bat-dong-san/2009/03/3ba0d6d9/
42.http://www.vnrea.vn/vnrea/hoatdongcuavnrea/kehoachhoatdong/ct-khhd_2
43.http://thitruongbatdongsanhanoi.batdongsan.com.vn/gioi-dau-co-gam-hang-dat-nen-bi-lam-gia-oaRwJNutOvw1.html
44.http://www.gdla.gov.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=2012&Itemid=23
8
45.http://www.tienphong.vn/dia-oc/576780/Co-dat-muu-sinh-thoi-khung-hoang-tpov.html
46.http://vnmedia.vn/VN/bat-dong-san/tin-tuc/91_275885/nguyen_nhan_khien_bat_dong_san_dong_bang.html
47.http://www.daotaobatdongsan.info/hoat-dong-moi-gioi-bat-dong-san-tai-my/
48 http://seochatluong.com/bat-dong-san.html
49.http://www.sanbatdongsan.net.vn/PortletBlank.aspx/6154D269D9BC4B3CBABEE822FD
662424/View/Moi-gioi-bat-dong-san/Dao_duc_nghe_nghiep_trong_moi_gioi_bat_dong_san/?print=210996215505
50.http://dantri.com.vn/c76/s76-602081/giai-phap-vuc-day-thi-truong-bat-dong-san.htm
51.http://www.nguoiduatin.vn/nha-dau-tu-nuoc-ngoai-ket-bat-dong-san-viet-nam-a29395.html ngày 27-01-2012
52.http://www.chineselawyer.biz/vi/china-laws/30 contract-law-of-the-peoples-republic-of-china.html
53.http://www.nhadatdiaoc.net/index.php/nhan-vat/197-minh-phung-epco.html
54 http://www.saga.vn/Cohoigiaothuong/Thitruong1/ttbds/9285.saga