Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (tt)

Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Công trình được hoàn thành tại :

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Đinh Thị Minh Tuyết

Phản biện 1: Tiến sĩ Nguyễn Thị Hường

Phản biện 2: Tiến sĩ Trương Văn Sinh

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Địa điểm: Phòng họp 211, Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ Học viện Hành chính Quốc gia

Số 10 -Đường 3/2- Quận 10- thành phố Hồ Chí Minh

Thời gian: vào hồi 9 giờ 30, ngày 19 tháng 7 năm 2017

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Trong bối cảnh thế giới hiện nay, xu hướng phát triển mạnh

mẽ của xã hội dân sự và đóng góp của xã hội dân sự vào sự phát triển của xã hội ngày càng lớn và có ý nghĩa Hơn nữa, một hiện tượng có tính quy luật là Nhà nước ngày càng tìm cách và tạo điều kiện chuyển giao cho xã hội tự đảm nhận, tự cân đối nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội Vì thế, vai trò của các tổ chức xã hội – dân sự, trong

đó có tổ chức phi chính phủ - được gọi bằng khái niệm NGO (Non Governmental Organization) ngày càng được mở rộng và coi trọng trong phạm vi quốc gia và toàn thế giới

Việt Nam là một trong những nước đang phát triển, từng phải chịu hậu quả chiến tranh rất nặng nề, do đó nhu cầu giải quyết các vấn đề xã hội như: chất độc da cam/dioxin, xóa đói giảm nghèo, an sinh xã hội, y tế, giáo dục là rất lớn Chúng ta rất cần sự giúp đỡ của các bạn bè quốc tế Các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) là một lực lượng có vai trò quan trọng để giải quyết các nhu cầu đó

Hiện nay, tại tỉnh Kiên Giang có gần 40 tổ chức PCPNN được cấp giấy phép hoạt động Hoạt động của các tổ chức PCPNN tại tỉnh Kiên Giang đa dạng trên nhiều lĩnh vực và ngày càng có nhiều tổ chức mới đến triển khai hoạt động tại tỉnh Tuy nhiên về mặt lý luận cũng như thực tiễn còn tồn tại nhiều vấn đề cần nghiên cứu, hoàn thiện như: thể chế quản lý nhà nước chưa đầy đủ, chưa thống nhất, đồng bộ, chưa phù hợp với thực tiễn công tác QLNN đối với các tổ chức PCPNN tại tỉnh; tổ chức bộ máy quản lý các tổ chức PCPNN chưa được kiện toàn; nhân sự chưa đảm bảo tính chuyên môn nghiệp

vụ; cơ chế quản lý chưa thống nhất từ trung ương đến địa phương; công tác kiểm tra, giám sát còn hạn chế; chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan QLNN về đối với các tổ chức PCPNN còn chồng chéo, việc phối hợp quản lý còn lỏng lẻo

Chính vì vậy, việc cần phải nghiên cứu cơ sở lý luận về QLNN đối với hoạt động này, kết hợp với việc đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động các tổ chức PCPNN tại Kiên Giang hiện nay và từ đó đề ra biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác QLNN đối với hoạt động của các tổ chức PCPNN tại Kiên Giang là rất cần thiết và mang tính thời sự

Từ những vấn đề lý luận và thực tiễn nêu trên, Học viênchọn

đề tài: “Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang” làm luận văn tốt

nghiệp Thạc sỹ Quản lý công, nhằm mục đích nghiên cứu thực trạng công tác QLNN đối với các tổ chức PCPNN đang hoạt động tại tỉnh Kiên Giang và từ đó đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu lực QLNN đối với các tổ chức PCPNN

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Nhằm tìm hiểu vai trò, tính chất, loại hình hoạt động, lĩnh vực hoạt động, công tác QLNN đối với các tổ chức PCPNN, Học viên đã nghiên cứu một số tài liệu nghiên cứu về các tổ chức PCPNN Trên cơ sở kế thừa các công trình nghiên cứu ở Việt Nam

và thực tiễn tại Kiên Giang, Học viên mong muốn được nghiên cứu một cách đầy đủ hơn về công tác QLNN đối với các tổ chức PCPNN hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang nhằm đưa ra các định hướng

và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác QLNN đối với các tổ chức này

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích

Mục đích nghiên cứu đề tài luận văn góp phần hoàn thiện QLNN đối với các tổ chức PCPNN hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài luận văn là nội dung QLNN đối với tổ chức PCPNN được cấp phép hoặc có dự án đã được phê duyệt thực hiện trên địa bàn cấp tỉnh

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu nội dung

QLNN đối với các tổ chức PCPNN hoạt động trong những lĩnh vực được pháp luật Việt Nam cho phép, cụ thể là lĩnh vực viện trợ nhân đạo, từ thiện và phát triển chứ không nghiên cứu các tổ chức PCPNN hoạt động trên các lĩnh vực khác như tôn giáo, nhân quyền

- Về không gian: Các tổ chức PCPNN hoạt động trên địa bàn lãnh thổ Việt Nam

- Về thời gian: Đề tài giới hạn thời gian nghiên cứu thực trạng trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2016, đồng thời đề xuất giải

pháp cho thời gian tới

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của phép duy vật biện chứng, duy vật lịch sử; tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về về đối ngoại nhân dân

và tổ chức PCPNN

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp nghiên cứu cơ bản được áp dụng trong quá trình nghiên cứu luận văn này là:

- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết:

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn

- Phương pháp xử lý thông tin và xử lý số liệu

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn cung cấp một cách khái quát có hệ thống về QLNN

đối với tổ chức PCPNN, đưa ra cái nhìn tổng thể, khách quan, đa chiều về tổ chức PCPNN và QLNN đối với các tổ chức PCPNN Luận văn còn giúp cho ta hiểu rõ cách thức QLNN của cơ quan liên quan đối với các hoạt động này đối với các tổ chức PCPNN trên địa bàn tỉnh Kiên Giang

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Đánh giá thực trạng QLNN đối với tổ chức PCPNN hoạt động trên tại tỉnh Kiên Giang hiện nay trên cơ sở đó làm rõ những vấn đề chưa đáp ứng nhu cầu thực tiễn

Đề xuất những biện pháp nhằm nâng cao thực tiễn công tác

QLNN đối với tổ chức PCPNN tại tỉnh Kiên Giang

Những đóng góp này góp phần làm tăng năng lực cũng như hiệu quả QLNN đối với tổ chức PCPNN tại tỉnh Kiên Giang, qua đó góp phần xây dựng một nền ngoại giao nhân dân vững mạnh, hiệu quả, thân thiện

Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho cán bộ tham gia trong lĩnh vực QLNN đối với tổ chức PCPNN hoạt động trên tại tỉnh Kiên Giang và cho việc học tập hoặc nghiên cứu trên lĩnh vực có liên quan

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài mục lục, danh mục các chữ viết tắt, mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn gồm ba chương:

- Chương 1: Cơ sở khoa học quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam

- Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang

- Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động trên địa bàn tỉnh Kiên Giang

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC

TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI HOẠT ĐỘNG

TẠI VIỆT NAM 1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài luận văn

1.1.1 Tổ chức phi chính phủ

Có khá nhiều khái niệm khác nhau về tổ chức phi chính phủ Một số nước coi tất cả các tổ chức không thuộc về Chính phủ là tổ chức PCP; trong khi đó ở một số nước khác các tổ chức PCP là những chủ thể có tư cách pháp nhân, các tổ chức không thuộc Chính phủ như: Các Viện, các tổ chức tư nhân, công cộng hoặc các Quỹ Tóm lại, có thể thấy tổ chức phi chính phủ hiểu theo một cách chung nhất là các tổ chức Hội, Quỹ VHXH, Hội từ thiện, các tổ chức phi vụ lợi, phi lợi nhuận hoặc các pháp nhân khác theo luật pháp không thuộc khu vực nhà nước tham gia vào các hoạt động hỗ trợ phát triển và hoạt động không vì lợi nhuận Nghĩa là, mọi khoản lợi nhuận nếu có thì không được và không thể phân phối theo kiểu chia lợi nhuận

1.1.2 Tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam

Tổ chức phi chính phủ là một tổ chức được hình thành mang tính độc lập tương đối với Chính phủ, hoạt động phi lợi nhuận trong khuôn khổ pháp luật dưới sự quản lý của nhà nước

Hiện nay, tại Việt Nam có ba loại hình tổ chức PCPNN đang hoạt động đó là: Các tổ chức PCPNN mang tính chất quốc gia, các tổ chức PCPNN mang tính chất quốc tế, các tổ chức PCPNN mang tính chất chính phủ

1.1.3 Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam

 Khái niệm

Quản lý nhà nước đối với hoạt động của các tổ chức PCPNN

là một dạng quản lý xã hội mang tính chất nhà nước, điều chỉnh hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam bằng quyền lực nhà nước Nói cách khác QLNN đối với hoạt động của các

tổ chức PCPNN là quá trình nhà nước sử dụng các phương thức quản

lý để tác động, điều chỉnh các hoạt động của các tổ chức PCPNN diễn ra theo quy định

 Chủ thể quản lý

Cũng như đối với các lĩnh vực khác, chủ thể của hoạt động quản lý trên lĩnh vực này là nhà nước Nói một cách cụ thể hơn, chủ thể của hoạt động này ở Trung ương chính là Chính phủ, Chính phủ thống nhất quản lý và giao cho Bộ Ngoại giao là cơ quan đầu mối, phối hợp với các bộ, ngành liên quan Ở cấp tỉnh, chủ thể quản lý chính là UBND các tỉnh, thành phố và các sở ngành liên quan

 Khách thể quản lý

Khách thể của hoạt động quản lý này là mối quan hệ giữa các

tổ chức PCPNN với các đối tác Việt Nam và ở một mức độ nào đó là giữa các tổ chức này với nhau Nhưng trước hết, khách thể quản lý trên lĩnh vực này chính là tất cả những vấn đề liên quan đến hoạt động của các tổ chức PCPNN tại Việt Nam

1.2 Sự cần thiết quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam

1.2.1 Đảm bảo các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động theo đúng định hướng và pháp luật

Quản lý nhà nước đối với hoạt động của các tổ chức PCPNN

là nhằm hướng dẫn các tổ chức này hoạt động phù hợp với định hướng của Việt Nam, phù hợp với những yêu cầu, nhiệm vụ phát triển KT-XH của công cuộc đổi mới và phù hợp với văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam QLNN cũng là để đảm bảo cho các tổ chức PCPNN hoạt động trong khuôn khổ pháp luật và những chính sách hiện hành của Việt Nam, đồng thời không trái với pháp luật quốc tế

1.2.2 Phát huy mặt tích cực của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam

Không chỉ nhằm mục đích quản lý, QLNN còn nhằm mục đích tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức PCPNN hoạt động và phát huy những tác dụng tích cực của mình và qua đó thu hút tối đa mọi nguồn lực đóng góp cho sự phát triển KT-XH của Việt Nam

1.2.3 Hạn chế tác động chưa tích cực của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam

Quản lý nhà nước về hoạt động của các tổ chức PCPNN nhằm bảo vệ lợi ích dân tộc, độc lập chủ quyền, bí mật quốc gia; ngăn ngừa

rò rỉ thông tin và ngăn ngừa phòng chống sự xâm nhập của các yếu

tố độc hại từ bên ngoài

1.3 Nội dung quản lí nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam

1.3.1 Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản pháp qui đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam

Xây dựng và ban hành hệ thống pháp luật có liên quan đến hoạt động của các tổ chức PCPNN tại Việt Nam để làm cơ sở cho công tác QLNN; sử dụng pháp luật điều chỉnh có tính cưỡng chế trong QLNN đối với hoạt động của các tổ chức PCPNN Để có thể tiếp tục QLNN

đối với hoạt động của các tổ chức PCPNN và tranh thủ nguồn viện trợ một cách hiệu quả phục vụ nhu cầu phát triển KT-XH trong điều kiện đất nước còn khó khăn, cần phải tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các văn bản pháp qui từ đó tạo môi truờng pháp lý thuận lợi cho việc

QLNN đối với hoạt động của các tổ chức PCPNN tại Việt Nam

1.3.2 Ban hành và tổ chức thực hiện các chính sách đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam

Tổ chức phi chính phủ nói chung, tổ chức PCPNN nói riêng mang tính chất là tập hợp các nhóm người khác nhau, tự nguyện, phi lợi nhuận nên hoạt động của các tổ chức PCPNN thường rất đa dạng, đôi khi đi ra ngoài khuôn khổ của nước sở tại Chính vì vậy, để đảm bảo sự thống nhất quản lý vĩ mô đối với tổ chức PCPNN hoạt động tại Việt Nam, nhà nước cần xây dựng chiến lược, chương trình, kế hoạch và định hướng triển vọng quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với các tổ chức PCPNN trong tương lai cũng như hướng hoạt động của các tổ chức này theo đúng nguyên tắc, mục tiêu của chúng ta

1.3.3 Ban hành và tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch vận động, sử dụng viện trợ đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam

Để vận động viện trợ đối với các tổ chức PCPNN, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 286/2006/QĐ-TTg, ngày 27/12/2006

về“Chương trình quốc gia xúc tiến vận động viện trợ phi chính phủ

nước ngoài giai đoạn 2006-2010”; Quyết định số 40/2013/QĐ-TTg,

ngày 10/7/2013 về “Chương trình quốc gia xúc tiến vận động viện

trợ phi chính phủ nước ngoài giai đoạn 2013-2017” Trên cơ sở

Quyết định của Thủ tướng, các tỉnh, thành phố căn cứ tình hình thực tế tại địa phương ban hành các Quyết định về Chương trình xúc tiến vận

động viện trợ phù hợp với nhu cầu của tỉnh

Việc quản lý nguồn viện trợ trước đây được thực hiện theo Quyết định số 64/2001/QĐ-TTg, ngày 26/04/2001 của Thủ tướng Chính phủ Tuy nhiên, sau hơn 8 năm thực hiện Quyết định này đã bộc lộ một số bất cập do hệ thống pháp lý liên quan của Việt Nam và thực tiễn hoạt động viện trợ của các tổ chức PCPNN đã có nhiều thay đổi Xuất phát từ yêu cầu đó, ngày 22/10/2009 Thủ tướng Chính phủ

đã ban hành Nghị định số 93/NĐ-CP của Chính phủ kèm theo Quy chế quản lý và sử dụng viện trợ PCPNN để làm cơ sở pháp lý cho việc QLNN về nguồn viện trợ PCPNN

1.3.4 Xây dựng và kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam

Bộ máy tổ chức quản lý hoạt động của các tổ chức PCPNN ở nước ta hiện nay cơ bản đã được hình thành, bao quát từ trung ương đến địa phương Tuy nhiên đó không phải là mối quan hệ chi phối ngành dọc mà là giữa trung ương và địa phương có sự liên kết và thực hiện chế độ báo cáo thường kỳ

Ngoài ra, Chính phủ Việt Nam cũng đã xây dựng cơ chế phối hợp giữa các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan Trung ương với các cơ quan phụ trách chính về công tác PCPNN tương đối chặt chẽ và hoàn chỉnh

Ở cấp địa phương, cho tới nay ở tại các tỉnh, thành có các tổ chức PCPNN hoạt động đều đã thành lập hoặc phân công cơ quan để phối hợp trong quản lý

1.3.5 Xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam

Việt Nam đã chủ động xây dựng kế hoạch và triển khai nhiều khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác PCPNN ở các cấp (mỗi khóa khoảng 100 đến 200 người) về các

kỹ năng xây dựng dự án, vận động viện trợ, quan hệ, tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát, đánh giá các dự án PCPNN và các quy định của nhà nước liên quan

1.3.6 Kiểm tra, giám sát việc tuân thủ pháp luật đối với các

tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam

Quản lý nhà nước bằng kiểm tra, giám sát là để đảm bảo các tổ chức PCPNN tôn trọng luật pháp và quy định của Việt Nam, thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích từ thiện nhân đạo vì mục tiêu phát triển

mà họ đã đăng ký và giúp sớm phát hiện những sai phạm và vi phạm pháp luật của các tổ chức PCPNN, để từ đó kịp thời có biện pháp xử

lý, đảm bảo việc tuân thủ pháp luật của họ

1.3.7 Tổng kết, đánh giá hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam

Quản lý nhà nước đối với hoạt động của các tổ chức PCPNN bằng tổng kết đánh giá là một phương thức được nhà nước sử dụng như một công cụ quản lý để kiểm tra, đánh giá hoạt động của tổ chức PCPNN theo định kỳ Đây là biện pháp rất cần thiết để đúc kết, rút ra được các bài học, các kinh nghiệm cần thiết cho công tác QLNN đối với hoạt động của các tổ chức PCPNN sau này

Ở một phương diện khác, hoạt động tổng kết đánh giá còn nhằm mục đích xác định được xu thế phát triển của các tổ chức PCPNN, nhu cầu thực tế của địa phương; các kết quả, hiệu quả mà các tổ chức PCPNN đã làm được và hiệu quả tích cực của nó đối với cá nhân hay đối với toàn xã hội để từ đó vạch ra kế hoạch, chiến lược cụ thể

1.4 Kinh nghiệm quản lí nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại một số tỉnh/thành phố và giá trị tham khảo cho tỉnh Kiên Giang

1.4.1 Kinh nghiệm quản lí nhà nước đối với các tổ chức phi