Chất lượng công chức cấp xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Chất lượng công chức cấp xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Chất lượng công chức cấp xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Chất lượng công chức cấp xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Chất lượng công chức cấp xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Chất lượng công chức cấp xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Chất lượng công chức cấp xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Chất lượng công chức cấp xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Chất lượng công chức cấp xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Chất lượng công chức cấp xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Chất lượng công chức cấp xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Chất lượng công chức cấp xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ ./ ./
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGÔ THANH HÙNG
CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GÒ QUAO, TỈNH KIÊN GIANG
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ CÔNG
TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2017
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ ./ ./
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGÔ THANH HÙNG
CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GÒ QUAO, TỈNH KIÊN GIANG
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ CÔNG
MÃ SỐ: 60 34 04 03
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS TS LÊ THỊ VÂN HẠNH
TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2017
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cám đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới
sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Lê Thị Vân Hạnh
Các số liệu và những kết quả trong luận văn này trung thực, nội dung của luận văn này chưa từng được công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước đây Một lần nữa tôi xin khẳng định tính trung thực của lời cam kết trên
Tác giả luận văn
Ngô Thanh Hùng
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc đến Ban Giám đốc, quý vị Giáo sư, quý Thầy, Cô cùng cán bộ, công chức, các khoa, các phòng ban của Học viện Hành chính Quốc gia đã trang bị cho tôi những kiến thức khoa học về quản lý Nhà nước, giúp đỡ tôi trong suốt những năm vừa qua
và đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành nhiệm vụ học tập của mình Tôi xin gởi lời cám ơn chân thành đến Phòng Nội vụ huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang tạo điều kiện về tìm hiểu số liệu trong quá trình hoàn thành luận văn của tôi
Xin cảm ơn các đồng nghiệp, bạn bè và gia đình đã tạo điều kiện thuận lợi trong thời gian tôi làm luận văn tốt nghiệp
Đặc biệt, tôi xin gởi lời biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Lê Thị Vân Hạnh đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này
Trân trọng cảm ơn!
Tác giả
Ngô Thanh Hùng
Trang 5DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CCHC : Cải cách hành chính
CNH-HĐH : Công nghiệp hóa – hiện đại hóa XHCN : Xã hội chủ nghĩa
CQĐP : Chính quyền địa phương
HĐND : Hội đồng nhân dân
Trang 6DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Thực trạng về công tác tuyển dụng công chức xã Bảng 2.2: Thực trạng về trình độ chuyên môn công chức xã Bảng 2.3: Thực trạng về đáp ứng khung năng lực công chức xã
Trang 7MỤC LỤC
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Danh mục các từ viết tắt
Danh mục các bảng
MỞ ĐẦU 0
1 Tính cấp thiết của đề tài luận văn 1
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 4
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 7
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 7
Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn 8
6 Những đóng góp mới của luận văn 8
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 8
8 Kết cấu của luận văn 9
Chương 1: CÔNG CHỨC XÃ VÀ CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC XÃ 10
1.1 Cấp xã và công chức cấp xã 10
1.1.1 Khái niệm, vị trí, vai trò, đặc điểm cấp xã 10
1.1.1.1 Khái niệm cấp xã 10
1.1.1.2 Vị trí, vai trò chính quyền cấp xã 12
1.1.1.3 Đặc điểm của chính quyền cấp xã 13
1.1.2 Khái niệm, vị trí, vai trò của công chức xã 15
1.1.2.1 Khái niệm công chức, công chức xã 15
1.1.2.2 Vị trí, vai trò của công chức xã 16
1.1.3 Chức năng, nhiệm vụ công chức xã 20
1.1.3.1 Nhiệm vụ của công chức Trưởng Công an 20
1.1.3.2 Nhiệm vụ của công chức Chỉ huy trưởng Quân sự 20
Trang 81.1.3.3 Nhiệm vụ của công chức Văn phòng - Thống kê 21
1.1.3.4 Nhiệm vụ của công chức Địa chính - Nông nghiệp - Xây dựng và Môi trường 22
1.1.3 Nhiệm vụ của công chức Tài chính - Kế toán 23
1.1.3.6 Nhiệm vụ của công chức Tư pháp - Hộ tịch 23
1.1.3.7 Nhiệm vụ của công chức Văn hóa - Xã hội 24
1.2 Chất lượng công chức cấp xã 25
1.2.1 Khái niệm chất lượng và chất lượng công chức xã 25
1.2.1.1 Khái niệm chất lượng công chức 25
1.2.1.2 Chất lượng công chức xã 28
1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng công chức xã 29
1.2.2.1 Về phẩm chất chính trị 30
1.2.2.2 Trình độ và kỹ năng nghề nghiệp cần thiết 30
1.2.2.3 Tiêu chí đạo đức công vụ 34
1.2.2.4 Tiêu chí sức khỏe 34
1.2.2 Kết quả thực hiện nhiệm vụ, sự hài lòng của người dân 35
1.2.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công chức xã 37
1.2.3.1 Yếu tố khách quan 37
1.2.3.2 Yếu tố chủ quan 43
Chương 2: CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GÒ QUAO, TỈNH KIÊN GIANG 45
2.1 Tổng quan về công chức xã của tỉnh Kiên Giang 45
2.1.1 Đặc điểm về địa lý tự nhiên 45
2.1.2 Đặc điểm công chức cấp xã tỉnh Kiên Giang 45
2.2 Thực trạng chất lượng công chức xã trên địa bàn huyện Gò Quao,
Trang 92.2.1 Điều kiện tự nhiên 49
2.2.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 49
2.2.3 Thực trạng chất lượng công chức xã Huyện Gò Quao, Tỉnh Kiên Giang 52
2.2.3.1 Đặc điểm của công chức xã huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang 52
2.2.3.2 Thực trạng về cơ cấu, số lượng 56
2.2.3.3 Về phẩm chất chính trị 57
2.2.3.4 Trình độ chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp cần thiết 58
2.2.3 Đạo đức công vụ 69
2.2.3.6 Sức khoẻ, thâm niên, kinh nghiệm công tác 70
2.3 Những vấn đề đặt ra 71
Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GÒ QUAO, TỈNH KIÊN GIANG 78
3.1 Yêu cầu, phương hướng nâng cao chất lượng công chức xã 78
3.1.1 Yêu cầu đặt ra đối với việc nâng cao chất lượng công chức xã trên địa bàn huyện Gò Quao tỉnh Kiên Giang 78
3.1.1.1 Yêu cầu của việc cải cách hành chính 78
3.1.1.2 Yêu cầu của CNH-HĐH đất nước 80
3.1.1.3 Yêu cầu của việc phát huy vai trò của CQĐP ở các xã 82
3.1.1.4 Xuất phát từ yêu cầu, đòi hỏi thực tế CQĐP tại các xã thuộc huyện Gò Quao 83
3.1.2 Phương hướng nâng cao chất lượng công chức xã của huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang 84
3.1.2.1 Nâng cao chất lượng công chức tại các xã phải chú ý đến tính đồng bộ, toàn diện đồng thời phải có trọng tâm, trọng điểm 85
Trang 103.1.2.2 Nâng cao hiệu quả hoạt động của CQĐP cấp xã là tiền đề cho nâng cao chất lượng công chức xã 86 3.1.2.3 Nâng cao chất lượng công chức xã phải dựa trên cơ sở hệ thống cơ chế, chính sách hợp lý đối với cán bộ, công chức 87 3.1.2.4 Nâng cao chất lượng công chức xã phải gắn liền với tổ chức và hoạt động của CQĐP cấp xã 88
3.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng công chức xã trên địa bàn
huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang 89
3.2.1 Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp u , chính quyền trong việc xây dựng, nâng cao chất lượng công chức xã 89 3.2.2 Bố trí, sắp xếp sử dụng hợp lý cơ cấu công chức tại các xã 90 3.2.3 Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng và tuyển dụng công chức xã 91 3.2.4 Thực hiện tốt công tác nhận xét đánh giá công chức 94 3.2 Có chính sách đãi ngộ hợp lý bảo đảm lợi ích vật chất và động viên tinh thần cho công chức xã 97 3.2.6 Xây dựng môi trường thuận lợi, tạo điều kiện làm việc để công chức phát huy năng lực 99
KẾT LUẬN 101 TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 104 PHỤ LỤC
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài luận văn
Xã, thị trấn (cấp xã) là nơi phần đông Nhân dân cư trú, sinh sống, vì vậy HTCT cấp xã nói chung và công chức xã nói riêng có vai trò quan trọng trong việc ổn định chính trị và phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức vận động Nhân dân, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, huy động mọi khả năng, nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức cuộc sống cộng đồng dân cư Từ đó, đòi hỏi công chức cấp xã phải có trình độ, năng lực, có vai trò quyết định chất lượng tổ chức, hoạt động của bộ máy hành chính cấp xã,
là cầu nối quan trọng giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân Thời gian qua, Đảng
ta luôn quan tâm đối với cán bộ, công chức là sự quan tâm toàn diện, không chỉ cán bộ, công chức cấp cao, lãnh đạo, quản lý; cán bộ, công chức ở cấp trung ương, tỉnh, huyện mà cả cán bộ công chức bình thường, đặc biệt là cán bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn
Công chức cấp xã có vai trò quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền cơ sở và trong hoạt động thi hành công vụ Họ là những người trực tiếp tổ chức, thực hiện đường lối chủ trương của Đảng và chính sách sách pháp luật của Nhà nước trong cuộc sống; trực tiếp giải quyết các công việc liên quan đến đời sống của Nhân dân; là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân Nâng cao chất lượng đội ngũ này sẽ góp phần giúp chính quyền cấp cơ sở hoạt động hiệu lực, hiệu quả củng cố niềm tin vững chắc của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước
Thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước đòi hỏi phải xây dựng cán bộ, công chức vừa "hồng" vừa "chuyên", đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá IX) đã xác định:
Trang 12"Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở có năng lực tổ chức và vận động Nhân dân thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, công tâm, thạo việc, tận tụy với dân, biết phát huy sức dân, không tham nhũng, không ức hiếp dân; trẻ hóa đội ngũ, chăm lo công tác đào tạo, bồi dưỡng, giải quyết hợp lý và đồng bộ chính sách đối với cán bộ cơ sở" [1,tr.167-168 và được cụ thể hoá b ng Nghị quyết số 17-NQ T ngày 18-3-2002 của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá X) về đổi mới và nâng cao HTCT cơ sở xã, phường, thị trấn: “xây dựng đội ngũ cán bộ
ở cơ sở có năng lực tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, công tâm, thạo việc, tận tuỵ với dân, biết phát huy sức dân, không tham nhũng, không ức hiếp dân; trẻ hoá đội ngũ, chăm lo công tác đào tạo, bồi dưỡng, giải quyết hợp lý và đồng bộ chính sách đối với cán bộ cơ sở” [1,tr.2]
Sau khi Nghị quyết ra đời, Chính phủ đã ban hành các Nghị định số
114 2003 NĐ-CP ngày 10 tháng 10 năm 2003; Nghị định số 121 2003 NĐ-CP ngày 21 tháng 10 năm 2003; Nghị định số 92 2009 NĐ-CP ngày 22 tháng 10 năm 2009 quy định về chức danh, số lượng, một số chế độ, chính sách đối với cán bộ và công chức xã - phường - thị trấn; những người hoạt động không chuyên trách cấp xã Cấp tỉnh đã ban hành Quy định số 16 2010 QĐ-UBND ngày 26 tháng 7 năm 2010 của Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang về chức danh
số lượng và một số chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức xã phường thị trấn, những người hoạt động không chuyên trách thuộc tỉnh Kiên Giang
Thực hiện Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và các Nghị định của Chính phủ; Bộ Nội vụ, Tỉnh u , UBND các địa phương trên cả nước có nhiều giải pháp tích cực để nâng cao chất lượng công chức cấp xã, đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch và không ngừng nâng cao trình độ, kiến
Trang 13thức của cán bộ, công chức cấp cơ sở, từng bước phát triển về cả số lượng và chất lượng
Thời gian qua, Tỉnh u , Hội đồng Nhân dân, U ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang nói chung, Huyện u , Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân huyện Gò Quao nói riêng, đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện tốt nhất có thể để thu hút, đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã Năm 2014, theo phân cấp của UBND tỉnh Kiên Giang, UBND huyện Gò Quao đã xây dựng và ban hành Kế hoạch tuyển dụng công chức cấp xã sau khi được Sở Nội vụ thẩm định về chỉ tiêu biên chế cần tuyển Việc tổ chức thi tuyển được thực hiện công khai minh bạch, theo đúng quy định của Chính phủ và Bộ Nội vụ, kết quả đã tuyển dụng những tri thức trẻ có trình độ đại học chính quy về công tác tại các xã trên địa bàn huyện, tổng số lượng công chức được tuyển là 16 công chức Trên cơ sở quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã giai đoạn 201 -2020 và kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng hàng năm, đã đào tạo, bồi dưỡng 32 lượt cán bộ, công chức
Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, đến nay chất lượng công chức xã ở huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang vẫn còn hạn chế, bất cập Phần lớn công chức
xã do chuyển từ cơ chế cũ, được hình thành từ nhiều nguồn nên cơ cấu chưa đồng bộ, trình độ, phẩm chất, năng lực một số chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn chủ yếu là xét tuyển Trình độ về năng lực chuyên môn của một số công chức xã chưa đồng điều, còn thấp so với yêu cầu, nhiệm vụ, nên mặc dù đã qua đào tạo, bồi dưỡng nhưng chủ yếu được đào tạo chuyên môn sau khi tuyển dụng làm việc chủ yếu là vừa học vừa làm Do đó đầu vào không bảo đảm nên chất lượng sau đào tạo, bồi dưỡng không cao, các lớp bồi dưỡng chủ yếu là ngắn hạn nên hiệu quả thấp dẫn đến cán bộ không biết việc để làm hoặc không đủ khả năng để thực hiện nhiệm vụ; còn công chức cấp xã chưa qua đào tạo chuyên môn
Trang 14nghiệp vụ, chỉ có trình độ văn hoá trung học phổ thông, chưa được tiếp thu đầy
đủ các kiến thức mới về chuyên môn, ngoại ngữ, tin học và chưa chủ động thích ứng trước sự phát triển kinh tế, sự thay đổi nhanh chóng của xã hội và hội nhập kinh tế quốc tế… Trong thực tế công tác chuyên môn, một bộ phận công chức thiếu tính chuyên nghiệp, từng lúc còn lúng túng trong xử lý công việc; thái độ của một bộ phận công chức cấp xã đối với dân chưa thật đúng mức, từng lúc quan liêu, hách dịch; tính trách nhiệm trong công việc chưa cao, hiệu quả làm việc chưa đáp ứng được yêu cầu Đây đang là mối quan tâm của toàn Đảng bộ, chính quyền các cấp ở tỉnh Kiên Giang, trong đó có huyện Gò Quao
Với tư cách là một người đang công tác tại địa phương, vấn đề chất lượng công chức xã hiện nay xét thấy cần quan tâm, tâm huyết, đồng thời chưa có đề tài nào nghiên cứu cụ thể vấn đề này ở huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang, vì vậy
tác giả chọn đề tài “Chất lượng công chức xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang” làm luận văn tốt nghiệp với mong muốn góp phần nâng cao
hơn nữa chất lượng công chức cấp xã ở huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang, từng bước đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mà Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân huyện
Gò Quao giao cho; đáp ứng được tiêu chuẩn về trình độ cho cán bộ công chức, tiêu chí về xây dựng nông thôn mới
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Vấn đề công chức cấp xã đã được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu Liên quan trực tiếp đến việc nâng cao chất lượng công chức, có một số công trình tiêu biểu, đó là:
- Dương Hương Sơn (2007), Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công
chức chính quyền cấp xã ở tỉnh Quảng Trị hiện nay, Luận văn Thạc sĩ, Học viện
Trang 15- Lê Thị Lý (2003), Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã trước yêu cầu
đổi mới, Luận văn Thạc sĩ, Đại học quốc gia, Hà Nội
- Đỗ Thị Thu H ng (2004), Nâng cao năng lực của đội ngũ công chức cấp
xã trong giai đoạn hiện nay - Luận văn Thạc sĩ Quản lý hành chính công, Học
viện Hành chính, Hà Nội
Các tác giả đã đề cập khá hoàn chỉnh về cơ sở lý luận và thực tiễn của việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã; đánh giá thực trạng năng lực công chức cấp xã và chỉ ra nguyên nhân của những ưu điểm, khuyết điểm trong công tác xây dựng, nâng cao năng lực công chức cấp xã, đồng thời đề xuất những giải pháp chủ yếu nh m nâng cao năng lực cho đội ngũ công chức cấp xã trong thời kỳ mới Đây là công trình nghiên cứu nêu trên đã cung cấp cho tác giả những thông tin cần thiết để tham khảo như khái niệm công chức cấp xã, thực trạng chất lượng, nhất là thực trạng năng lực của công chức cấp xã có liên quan đến quá trình thực thi công vụ của công chức cấp xã và giải pháp nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã nói chung
- Phạm Kim Nguyên (2006), Nâng cao hiệu quả QLNN cấp xã huyện Sóc
Sơn, thành phố Hà Nội, Luận văn Thạc sĩ Quản lý hành chính công, Học viện
Hành chính, Hà Nội
Luận văn bàn nhiều đến lý luận QLNN và hiệu quả QLNN của CQĐP cấp
xã ở huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội Đây là công trình nghiên cứu có tác dụng tham khảo tốt cho luận văn về mối quan hệ giữa năng lực, phẩm chất cán
bộ cơ sở, năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã đối với hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở Tuy nhiên, nội dung chính của luận văn cũng chưa giải quyết được cơ sở lý luận và thực tiễn của năng lực thực thi công vụ và mối
Trang 16quan hệ của nó trong việc thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước trên địa bàn cơ sở
- Trịnh Đức Hùng (2009), Nâng cao chất lượng thực thi công vụ của đội
ngũ cán bộ, công chức phường trên địa bàn thành phố Hà Nội, Luận văn thạc sĩ
Quản lý hành chính công, Học viện Hành chính, Hà Nội Nội dung của luận văn
đã đề cập nhiều đến lý luận về năng lực thực thi công vụ của cán bộ, công chức phường, thực trạng chất lượng thực thi công vụ của công chức phường ở các quận của thành phố Hà Nội Luận văn cũng đã đề xuất một số giải pháp nh m nâng cao chất lượng thực thi công vụ của công chức cấp xã Đây là những nội dung bổ ích mà tác giả luận văn này có thể tham khảo Tuy nhiên, toàn bộ nội dung của luận văn đề cập đến chất lượng thực thi công vụ ở một góc độ khác, chủ yếu là ở thành thị chưa sát với vùng nông thôn như Huyện Gò Quao
- Nguyễn Thị Bích Hường (2006), Chất lượng đào tạo cán bộ chủ chốt
của HTCT xã, phường, thị trấn ở Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong Thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay, Luận văn Thạc sĩ khoa học chính trị, Học
viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
- Vũ Thuý Hiền (2012), Năng lực thực thi công vụ của công chức xã trên
địa bàn tỉnh Lai Châu - Luận văn thạc sĩ quản lý hành chính công
Ngoài ra còn có nhiều bài viết liên quan đến chất lượng của công chức chính quyền cấp xã Các công trình đã đề xuất những giải pháp chủ yếu nh m nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã nói chung
Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập đến vấn
đề chất lượng công chức xã trong giai đoạn hiện nay trên địa bàn huyện Gò
Trang 17Quao, tỉnh Kiên Giang Đây là vấn đề tuy không mới nhưng vẫn luôn mang tính thời sự để tác giả luận văn tập trung nghiên cứu
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về chất lượng công chức cấp xã
nói chung và thực tiễn xây dựng công chức cấp xã ở huyện Gò Quao trong thời gian qua, luận văn đề xuất các giải pháp nh m nâng cao chất công chức cấp xã thời gian tới được tốt hơn
- Nhiệm vụ:
Làm r những vấn đề lý luận về chất lượng công chức xã
Đánh giá đúng thực trạng chất lượng công chức xã huyện Gò Quao tỉnh Kiên Giang, chỉ ra những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nh m nâng cao chất lượng công chức
xã huyện Gò Quao tỉnh Kiên Giang thời gian tới được nâng lên
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đối tượng nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu tình hình công
chức cấp xã theo Luật Cán bộ, công chức 2008, các quy định, tiêu chuẩn về cán
bộ công chức, số lượng theo Nghị định 92 NĐ-CP, ngày 22 tháng 10 năm 2009 Khảo sát các xã ở địa bàn Huyện Gò Quao để đánh giá chất lượng cán bộ, công chức cấp xã ở Huyện Gò Quao thời gian qua
- Phạm vi nghiên cứu:
+ ề thời gian: Luận văn nghiên cứu chất lượng công chức xã ở huyện Gò
Quao tỉnh Kiên Giang trong thời gian từ năm 2010 đến tháng 12 năm 2016 Các
Trang 18giải pháp mà luận văn đề xuất có giá trị tham khảo đến năm 2020 và những năm tiếp theo
Đối tượng hảo át: Luận văn tiến hành khảo sát 7 chức danh công chức
chuyên môn của 11 xã thuộc huyện Gò Quao theo quy định tại Khoản 3, Điều 61 (Luật Cán bộ, Công chức 2008) gồm: Trưởng Công an; Chỉ huy trưởng Quân sự; Văn phòng - Thống kê; Địa chính - Nông nghiệp - Xây dựng và Môi trường; Tài chính - Kế toán; Tư pháp - Hộ tịch; Văn hoá - Xã hội
Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
- hư ng h lu n: Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp
duy vật biện chứng và duy vật lịch sử
- hư ng h nghiên cứu: Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên
cứu cụ thể như: Phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp so sánh - đối chiếu; phương pháp thống kê, phương pháp dự báo… Trong đó coi trọng phương pháp tổng kết thực tiễn
Những đ ng g p mới của luận văn
Luận văn làm r thêm cơ sở lý luận và thực tiễn của việc nâng cao chất lượng công chức, sự phù hợp của vị trí việc làm đối với từng chức danh công chức; mối quan hệ chất lượng công chức với hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền cấp xã ở huyện Gò Quao tỉnh Kiên Giang trong giai đoạn hiện nay
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Ý nghĩa lý lu n:
Trang 19Góp phần làm r thêm cơ sở lý luận - thực tiễn, căn cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng công chức cấp xã ở huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang, đáp ứng nhiệm vụ cách mạng hiện nay cũng như trong thời gian tới
- Ý nghĩa thực tiễn:
Cung cấp luận cứ khoa học giúp Huyện ủy, UBND huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang trong việc quản lý, sử dụng và nâng cao chất lượng công chức xã; chỉ ra được những kết quả đạt được và những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân, qua đó đề xuất các giải pháp nh m xây dựng nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã ở huyện Gò Quao đến năm 2020 và những năm tiếp theo; Đồng thời, luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị việc định ra chủ trương, chính sách nâng cao chất lượng cán bộ, công chức ở cơ sở; làm tài liệu tham khảo trong giảng dạy…
8 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được kết cấu làm 3 chương:
Chương 1 Công chức xã và chất lượng công chức xã
Chương 2 Chất lượng công chức xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang
Chương 3 Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng công chức xã trên địa bàn huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang
Trang 20Chương 1 CÔNG CHỨC XÃ VÀ CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC XÃ
Ở nước ta, xã là đơn vị hành chính địa phương ở nông thôn, dưới cấp huyện và cấp tỉnh Chính quyền xã bao gồm HĐND và UBND, hoạt động theo quy định của pháp luật, Luật tổ chức CQĐP 201 HĐND xã được cử tri trong
xã bầu ra năm một lần theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu, dân chủ, trực tiếp
và bỏ phiếu kín Bộ máy tổ chức chính quyền xã gồm Chủ tịch HĐND, Phó Chủ tịch HĐND, Chủ tịch UBND, các Phó Chủ tịch UBND và các chức danh công chức gồm: Trưởng Công an, Tư pháp - Hộ tịch, Tài chính - Kế toán, Văn hoá -
Xã hội, Địa chính - Nông nghiệp - Xây dựng và môi trường, Chỉ huy trưởng Quân sự, Văn phòng - Thống kê Cán bộ, công chức xã hưởng lương theo thang bảng lương hành chính do Chính phủ quy định
Tính đến ngày 11 tháng năm 201 , Việt Nam có 11.164 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 1 81 phường, 590 thị trấn và 9.043 xã Dưới xã có các cộng đồng dân cư tự quản là các thôn, làng, ấp, bản, buôn; dưới phường, thị trấn có tổ dân phố; ở một số thành phố, thị xã giữa phường và tổ dân phố có cụm dân cư
Trang 21Số lượng xã, phường, thị trấn trong những năm qua không ổn định Cùng với quá trình chia tách các tỉnh, huyện, việc thành lập mới các xã, phường, thị trấn diễn ra ở hầu hết các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
CQĐP cấp xã là nơi trực tiếp thực hiện nhiệm vụ về quản lý hành chính nhà nước trên tất cả các lĩnh vực chính trị, an ninh, quốc phòng, kinh tế, văn hoá,
xã hội ở cơ sở, đảm bảo các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đi vào cuộc sống, nâng cao mọi mặt đời sống Nhân dân Các hoạt động có hiệu quả, hiệu lực của CQĐP cấp xã đóng vai trò rất quan trọng trong toàn bộ hoạt động QLNN và cung cấp dịch vụ công phục vụ Nhân dân Trong quá trình xây dựng, hoàn thiện bộ máy nhà nước, Đảng và Nhân dân ta luôn giành sự quan tâm đối với chính quyền cấp xã Cùng với việc hoàn thiện thể chế, chính sách đãi ngộ và đầu tư cơ sở vật chất, Đảng và Nhà nước luôn chăm lo xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực cán bộ chính quyền cấp xã
Chính quyền cấp xã là cầu nối trực tiếp với Nhân dân, h ng ngày tiếp xúc, nắm bắt, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, có vai trò rất quan trọng trong việc tổ chức và vận động Nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tăng cường đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế - xã hội,
tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư
Cấp xã là nơi lưu giữ các giá trị văn hoá truyền thống, phong tục tập quán tiến bộ của dân tộc Việt Nam Chính quyền cấp xã có vai trò quan trọng trong việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng đời sống văn hoá mới, đặc biệt là ở vùng nông thôn
Từ những phân tích trên đây, có thể nêu khái quát chính quyền xã như sau: Chính quyền xã bao gồm HĐND và UBND, là chính quyền cấp cơ sở trong hệ
Trang 22thống chính quyền ở Việt Nam Theo quy định tại Điều 31, Luật Tổ chức CQĐP, chính quyền xã có chức năng, nhiệm vụ: "Tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp và pháp luật trên địa bàn xã Quyết định những vấn đề của xã trong phạm vi được phân quyền, phân cấp theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan hành chính nhà nước cấp trên ủy quyền Chịu trách nhiệm trước CQĐP cấp huyện về kết quả thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của CQĐP ở xã Quyết định
và tổ chức thực hiện các biện pháp nh m phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, huy động các nguồn lực xã hội để xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn xã” [26,tr.45]
Thực hiện quyền lực nhà nước ở địa phương, căn cứ vào nguyện vọng của Nhân dân địa phương, quyết định và tổ chức thực hiện những vấn đề có liên quan đến phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng và đời sống Nhân dân địa phương theo Hiến pháp, Pháp luật và các mệnh lệnh, quyết định của cấp trên
1.1.1.2 Vị trí, vai trò chính quyền cấ xã
- Chính quyền cấp xã là cấp hành chính Nhà nước gần dân và trực tiếp giải quyết các mối quan hệ xã hội, đồng thời là nơi biểu hiện tập trung nhất, r nhất những ưu điểm hay hạn chế của chế độ xã hội chủ nghĩa Chủ tịch Hồ Chí Minh
đã dạy: Cấp xã là cấp gần dân nhất, là nền tảng của hành chính Cấp xã làm được thì mọi việc đều xong xuôi Chính vì vậy, chất lượng hoạt động của chính quyền
xã ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín, lòng tin của Nhân dân với Đảng và Nhà nước
- Chính quyền xã là nơi thể hiện tính hiệu lực, hiệu quả của chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước Đây là nơi trực tiếp thực
Trang 23sách Do đó, hiệu quả của hệ thống thể chế chính sách phụ thuộc vào chất lượng
hoạt động của chính quyền xã
- Chính quyền xã trực tiếp quản lý các hoạt động kinh tế xã hội của địa phương Những vấn đề của địa phương mà xã có thẩm quyền giải quyết thì chính quyền xã đại diện cho Nhân dân địa phương trực tiếp giải quyết Là nơi thể hiện, đồng thời phản ánh tâm tư nguyện vọng và lợi ích của Nhân dân địa phương Mọi chủ trương, đường lối, chính sách đều được xuất phát từ cơ sở và hướng về
cơ sở Không ai khác ngoài chính quyền xã hiểu r và đảm nhận vai trò thu thập, phản ánh tâm tư nguyện vọng của Nhân dân địa phương; đồng thời giúp Nhà nước đề ra các biện pháp tổ chức, quản lý phù hợp với đặc điểm của một địa phương, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân địa phương
1.1.1.3 Đặc điểm của chính quyền cấ xã
Thứ nhất, chính quyền xã là cấp cơ ở trực tiếp tiếp xúc với Nhân dân
Cán bộ, công chức xã thực thiện quan hệ công tác không chỉ với tư cách là người thực thi quyền lực Nhà nước mà còn là người trong mối quan hệ gia tộc và xóm làng lâu đời Là người trực tiếp hàng ngày giải quyết các vấn đề liên quan đến lợi ích thiết thực của đời sống Nhân dân, cán bộ, công chức cấp xã phải đạt được: một mặt, đúng chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước; mặt khác phải thấu tình đạt lí trong quan hệ xóm làng Sự nghiệp đổi mới, quá trình CNH-HĐH đất nước làm cho bộ mặt nông thôn thay đổi từng ngày trên các lĩnh vực đòi hỏi cán bộ, cống chức chính quyền cấp xã phải có tư duy đổi mới, trình độ và kiến thức, bản lĩnh chính trị và tầm nhìn khoa học, kinh tế, khoa học- kĩ thuật, quản lý
Thứ hai, tổ chức bộ máy của chính quyền xã hác với các đơn vị hành chính cấp trên; ở xã chỉ có HĐND và UBND thực hiện việc quản lí Nhà nước ở
địa phương Trong đó, HĐND là cơ quan quyền lực Nhà nước, là cơ quan đại
Trang 24diện cho ý chí nguyện vọng của Nhân dân địa phương và UBND là cơ quan chấp hành và đồng thời là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương mà không có cơ quan tư pháp như Viện kiểm sát và Toà án Vì thế, chính quyền nhà nước phải QLNN về kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng theo thẩm quyền do pháp luật quy định
Thứ ba, chính quyền xã là chính quyền cấp thấp nhất, trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ cụ thể, là cấp đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của
Nhà nước vào thực tế cuộc sống Ngoài thực hiện chức năng, nhiệm vụ của CQĐP cấp xã nói chung, CQĐP cấp xã còn phải căn cứ vào tình hình thực tiễn ở địa phương để chủ động đưa các biện pháp tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục Nhân dân trong việc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng; vận động Nhân dân nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật; chủ động đưa những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất để tăng năng suất lao động, phát triển ngành nghề mới, tìm thị trường tiêu thụ sản phẩm của địa phương, giải quyết việc làm, cải thiện đời sống Nhân dân địa phương
Thứ tư, trong hoạt động của chính quyền xã, giữa HĐND và UBND được phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền dựa trên nguyên tắc đảm bảo
ự thống nhất và thông uốt về QLNN Chính quyền xã được coi là một cấp
chính quyền hoàn chỉnh, bao quát toàn diện đời sống kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng ở cơ sở Nội dung các nghị quyết của HĐND và UBND đều
nh m phục vụ công tác QLNN ở địa bàn xã, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn xã Theo Điều 32 của Luật Tổ chức CQĐP: “HĐND xã là cơ quan quyền lực nhà nước ở xã HĐND xã có Chủ tịch và Phó Chủ tịch HĐND hoạt động chuyên trách, đại biểu HĐND xã chủ yếu là kiêm nhiệm, việc chuẩn bị các
kỳ họp hoàn toàn dựa vào bộ máy của UBND Trong đó UBND xã là cơ quan
Trang 25hành pháp ở địa phương, chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện các nghị quyết của Đảng ủy, HĐND xã và là cơ quan quản lý hành chính nhà nước của một xã”
Thứ năm, các đơn vị hành chính cấp xã được hình thành trên nền tảng những địa điểm quần cư, liên ết dân cư trong một hối liên hoàn thống nhất
Mọi vấn đề của địa phương đều liên quan chặt chẽ với nhau Chính quyền ở đây không chỉ là cơ quan quản lý mà còn là cơ quan thể hiện lợi ích chung của dân cư
Trong khi tổ chức quyền lực nhà nước ở cấp Trung ương có việc phân công nhiệm vụ một cách rạch ròi giữa lập pháp, hành pháp, tư pháp Cấp tỉnh, cấp huyện cũng có cơ quan tư pháp: Viện kiểm sát Nhân dân và Toà án Nhân dân Riêng cấp xã, trong cơ cấu tổ chức bộ máy chính quyền chỉ có HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương và UBND là cơ quan chấp hành của HĐND và là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, thậm chí UBND cấp xã còn phải kiêm nhiệm cả chức năng tư pháp (tổ hòa giải cơ sở)
1.1.2 Khái niệm, vị trí, vai trò của công chức xã
1.1.2.1 Khái niệm công chức, công chức xã
Theo khoản 2, Điều 4 của Luật Cán bộ, công chức ngày 13 tháng 11 năm
2008 của Quốc hội Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội Nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an Nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã
Trang 26hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị
sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật” [25,tr.8]
Căn cứ khoản 3, Điều 4 của Luật Cán bộ, công chức ngày 13 tháng 11 năm 2008 của Quốc hội Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định:
"Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc UBND xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước" [ 25,tr.8]
Theo khoản 2, Điều 3 của Nghị định số 92 2009 NĐ-CP, ngày 22 tháng 10 năm 2009 của Chính phủ quy định, công chức xã bao gồm 7 chức danh sau đây:
Trưởng công an;
Chỉ huy trưởng quân sự;
Văn phòng - thống kê;
Địa chính - Nông nghiệp - Xây dựng và Môi trường;
+ Tài chính - Kế toán;
Tư pháp - Hộ tịch;
Văn hoá - Xã hội
Số lượng công chức cấp xã được bố trí theo đơn vị hành chính, dao động khoảng từ 7 đến 13 công chức
1.1.2.2 Vị trí, vai trò của công chức xã
Công chức xã có một vị trí, vai trò rất quan trọng, là chủ thể thực thi pháp
Trang 27nhiệm vụ của Nhà nước đề ra; giữ gìn trật tự k cương xã hội, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật và tội phạm, bảo vệ lợi ích của tầng lớp Nhân dân lao động; điều hành các hoạt động kinh tế, văn hoá, xã hội trong quá trình hoạt động của bộ máy nhà nước
Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương 3 (khoá V ) khẳng định:
"Cán bộ hoặc thúc đẩy hoặc kìm hãm tiến trình đổi mới Cán bộ nói chung có vai trò rất quan trọng, cán bộ cơ sở nói riêng có vị trí nền tảng cơ sở Cấp cơ sở là cấp trực tiếp tổ chức thực hiện mọi chủ trương đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước Chất lượng và hiệu quả thực thi pháp luật một phần được quyết định bởi sự triển khai ở cấp cơ sở Cấp cơ sở là cấp trực tiếp gắn với quần chúng, tạo dựng phong trào cách mạng quần chúng Cơ sở xã, phường, thị trấn mạnh hay yếu một phần quan trọng phụ thuộc vào chất lượng đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn" [10,tr.19]
Xuất phát từ đặc điểm của CQĐP cấp xã ở nông thôn, công chức cấp xã có
vị trí, vai trò sau:
Một là, công chức xã là người trực tiếp tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, đường lối của Đảng, chính ách, pháp luật của Nhà nước đến các tầng lớp Nhân dân làm cho họ hiểu đúng, hiểu đầy đủ các chủ trương, chính ách đó
Trong giai đoạn hiện nay, khi chúng ta tiến hành xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, mở rộng dân chủ xã hội chủ nghĩa, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân; vì vậy, vai trò của công chức xã càng có ý nghĩa quan trọng, đảm bảo cho Nhân dân biết
và nắm được các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, trên cơ sơ đó sẽ tham gia đóng góp và thực hiện thắng lợi các chủ trương, chính sách đó Để làm được điều đó, công chức xã phải tiến hành nhiều biện pháp, hình thức khác nhau
Trang 28như thông qua các buổi tuyên truyền, nói chuyện tại cuộc họp thôn, xóm, khu dân cư, tổ đoàn kết, trung tâm học tập cộng đồng hoặc thông qua các buổi đối thoại trực tiếp với Nhân dân để giải quyết những vấn đề mới phát sinh như liên quan đến việc bồi thường thiệt hại, giải phóng mặt b ng, quy hoạch… Đồng thời,
nó còn đòi hỏi công chức xã phải có những hiểu biết nhất định về lý luận và am hiểu tình hình thực tế của địa phương, nắm bắt được đặc điểm, tâm lý của từng lớp dân cư thuộc phạm vi của mình
Hai là, công chức xã là người đại diện cho cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương có vai tr rất quan trọng trong việc tổ chức và vận động Nhân dân thực hiện các chủ trương chính ách của Đảng, Nhà nước, tăng cường hối đại đoàn ết toàn dân, huy động mọi hả năng phát triển inh tế - xã hội, tổ chức cuộc ống của cộng đồng dân cư
Các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước được Nhân dân nắm bắt
và nhận thức mới chỉ là khởi đầu, điểm xuất phát để kiểm nghiệm được tính đúng đắn của chủ trương, đường lối đó; điều kiện đủ là phải tổ chức thực hiện trong thực tiễn, muốn làm được điều đó không ai khác là công chức cấp xã – người tiếp xúc nhiều nhất, hiểu r nhất, giải quyết nhiều việc nhất liên quan đến lợi ích của Nhân dân
Để thực hiện tốt vị trí, vai trò này, đòi hỏi công chức cấp xã phải có khả năng tổ chức, bố trí, sử dụng, tập hợp và lôi cuốn mọi người vào hoạt động; có khả năng xử lý các tình huống phát sinh, đó là các tình huống về tài chính, thiên tai, địch hoạ, do va chạm xóm giềng, dòng tộc, tình huống nảy sinh khi ra những quyết định sai trái với cấp trên; phải có khả năng kiểm tra, đánh giá hoạt động của mình và khả năng tổng kết, sơ kết việc tổ chức thực hiện các chủ trương,
Trang 29hiện một cách nghiêm túc thông qua việc xử lý, đấu tranh, ngăn chặn các hành vi
vi phạm pháp luật kịp thời, hiệu quả, góp phần ổn định tình hình an ninh – chính trị, trật tự an toàn xã hội
Ba là, công chức xã là người nắm bắt ịp thời, phản ánh đầy đủ tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, thông qua Nhân dân để đánh giá được tính đúng đắn của đường lối, chính ách, ịp thời phát hiện những thiếu ót của chính ách
để Đảng, Nhà nước có cơ ở hoa học ửa đổi, ban hành các chủ trương, chính ách có tính hả thi, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước
Để mọi chủ trương, chính sách khi ban hành đều vì lợi ích của Nhân dân, dựa trên ý kiến của Nhân dân, phát huy được tính tích cực, chủ động của mỗi con người, làm cho mọi tiềm năng sáng tạo được phát triển, mọi người dân đều tham gia vào quá trình chính trị, xã hội, các vấn đề nảy sinh được phát hiện kịp thời, khó khăn sớm được tháo gỡ, tạo sự phát triển mạnh mẽ của đất nước
Thực tiễn cách mạng của đất nước khẳn định, chính từ vai trò của công chức xã nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân nên Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách đúng đắn, được Nhân dân đồng tình ủng hộ Đảng đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng như nghị quyết về khoán sản phẩm trong nông nghiệp; công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn; xây dựng và phát triển văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc… Nhà nước cũng đã ban hành nhiều văn bản pháp luật điều chỉnh có hiệu quả các mặt đời sống xã hội như Bộ Luật dân sự, Bộ Luật hình sự, Luật Doanh nghiệp, Luật Hôn nhân và Gia đình…
Trang 301.1.3 Chức năng, nhiệm vụ công chức xã
Công chức làm công tác chuyên môn thuộc UBND xã, có chức năng tham mưu, giúp UBND xã QLNN về các lĩnh vực: Tài chính, Tư pháp - Hộ tịch, Địa chính - Xây dựng, Văn phòng, Văn hoá - Xã hội, Công an, Quân sự và đồng thời
họ là những người trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ do Chủ tịch UBND xã giao
Công chức cấp xã Việt Nam nói chung và công chức xã ở huyện Gò Quao nói riêng, mỗi chức danh lại đảm nhận nhiệm vụ cụ thể trong hệ thống CQĐP cấp xã Theo Thông tư số 06 2012 TT-BNV của Bộ Nội vụ hướng dẫn chức trách, tiêu chuẩn cụ thể, nhiệm vụ và tuyển dụng công chức xã, phường, thị trấn
đã quy định nhiệm vụ cụ thể của các chức danh công chức xã như sau:
1.1.3.1 Nhiệm vụ của công chức Trưởng Công an
- Tham mưu, giúp UBND xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của UBND xã trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn theo quy định của pháp luật
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về công an
xã và các văn bản có liên quan của cơ quan có thẩm quyền
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch UBND xã giao
1.1.3.2 Nhiệm vụ của công chức Chỉ huy trưởng Quân sự
- Tham mưu, giúp UBND cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của UBND xã trong lĩnh vực quốc phòng, quân sự trên địa bàn theo quy định của pháp luật
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về dân quân tự vệ, quốc phòng toàn dân, nghĩa vụ quân sự và các văn bản có liên quan của cơ quan có thẩm quyền
Trang 31- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch UBND xã giao
1.1.3.3 Nhiệm vụ của công chức Văn hòng - Thống kê
- Tham mưu, giúp UBNDxã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của UBND xã trong các lĩnh vực: Văn phòng, thống kê, tổ chức, nhân sự, thi đua, khen thưởng, k luật, tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc và thanh niên trên địa bàn theo quy định của pháp luật
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:
+ Xây dựng và theo d i việc thực hiện chương trình, kế hoạch công tác, lịch làm việc định kỳ và đột xuất của HĐND, Thường trực HĐND, UBND, Chủ tịch UBND xã;
Giúp Thường trực HĐND và UBND xã tổ chức các kỳ họp; chuẩn bị các điều kiện phục vụ các kỳ họp và các hoạt động của HĐND, UBND xã;
Tổ chức lịch tiếp dân, tiếp khách của UBND xã; thực hiện công tác văn thư, lưu trữ, cơ chế “một cửa” và “một cửa liên thông” tại UBND xã; nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo và chuyển đến Thường trực HĐND, UBND xem xét, giải quyết theo thẩm quyền; tổng hợp, theo d i và báo cáo việc thực hiện quy chế làm việc của UBND xã và thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật;
Chủ trì, phối hợp với công chức khác xây dựng và theo d i việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; tổng hợp, thống kê, báo cáo tình hình phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ và các hoạt động kinh tế - xã hội trên địa bàn cấp xã; dự thảo các văn bản theo yêu cầu của HĐND, Thường trực HĐND, UBND, Chủ tịch UBND
Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành
và do Chủ tịch UBND xã giao
Trang 321.1.3.4 Nhiệm vụ của công chức Địa chính - Nông nghiệ - Xây dựng
và Môi trường
- Tham mưu, giúp UBND xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của UBND xã trong các lĩnh vực: đất đai, tài nguyên, môi trường, xây dựng, giao thông, nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn theo quy định của pháp luật
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:
Thu thập thông tin, tổng hợp số liệu, lập sổ sách các tài liệu và xây dựng các báo cáo về đất đai, địa giới hành chính, tài nguyên, môi trường, công tác quy hoạch, xây dựng, đô thị, giao thông, nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn theo quy định của pháp luật;
Tổ chức vận động Nhân dân áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, bảo vệ môi trường trên địa bàn xã;
Giám sát về kỹ thuật các công trình xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của UBND xã;
Chủ trì, phối hợp với công chức khác thực hiện các thủ tục hành chính trong việc tiếp nhận hồ sơ và thẩm tra để xác nhận nguồn gốc, hiện trạng đăng
ký và sử dụng đất đai, tình trạng tranh chấp đất đai và biến động về đất đai trên địa bàn; xây dựng các hồ sơ, văn bản về đất đai và việc cấp phép cải tạo, xây dựng các công trình và nhà ở trên địa bàn để Chủ tịch UBND xã quyết định hoặc báo cáo UBND cấp trên xem xét, quyết định theo quy định của pháp luật
Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành
và do Chủ tịch UBND xã giao
Trang 331.1.3 Nhiệm vụ của công chức Tài chính - Kế toán
- Tham mưu, giúp UBND xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của UBND xã trong lĩnh vực tài chính, kế toán trên địa bàn theo quy định của pháp luật
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:
Xây dựng dự toán thu, chi ngân sách cấp xã trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; tổ chức thực hiện dự toán thu, chi ngân sách và các biện pháp khai thác nguồn thu trên địa bàn xã;
Kiểm tra và tổ chức thực hiện các hoạt động tài chính, ngân sách theo hướng dẫn của cơ quan tài chính cấp trên; quyết toán ngân sách xã và thực hiện báo cáo tài chính, ngân sách theo đúng quy định của pháp luật;
Thực hiện công tác kế toán ngân sách (kế toán thu, chi ngân sách cấp xã,
kế toán các quỹ công chuyên dùng và các hoạt động tài chính khác, kế toán tiền mặt, tiền gửi, kế toán thanh toán, kế toán vật tư, tài sản, ) theo quy định của pháp luật;
Chủ trì, phối hợp với công chức khác quản lý tài sản công; kiểm tra, quyết toán các dự án, công trình đầu tư xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của UBND xã theo quy định của pháp luật;
Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành
và do Chủ tịch UBND xã giao
1.1.3 Nhiệm vụ của công chức Tư pháp - Hộ tịch
- Tham mưu, giúp UBND xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của UBND xã trong lĩnh vực tư pháp và hộ tịch trên địa bàn theo quy định của pháp luật
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:
Trang 34Phổ biến, giáo dục pháp luật; quản lý tủ sách pháp luật, tổ chức phục vụ Nhân dân nghiên cứu pháp luật và tổ chức lấy ý kiến Nhân dân trên địa bàn xã trong việc tham gia xây dựng pháp luật;
Kiểm tra, rà soát các văn bản quy phạm pháp luật của HĐND và UBND
xã báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định
Thực hiện nhiệm vụ công tác tư pháp, hộ tịch, chứng thực, chứng nhận
và theo d i về quốc tịch trên địa bàn xã theo quy định của pháp luật; phối hợp với công chức Văn hóa - xã hội hướng dẫn xây dựng hương ước, quy ước ở thôn,
tổ dân phố và công tác giáo dục tại địa bàn xã;
Chủ trì, phối hợp với công chức khác thực hiện công tác hòa giải ở cơ sở
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành
và do Chủ tịch UBND xã giao
1.1.3.7 Nhiệm vụ của công chức Văn h a - Xã hội
- Tham mưu, giúp UBND xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của UBND xã trong các lĩnh vực: Văn hóa, thể dục thể thao, du lịch, thông tin, truyền thông, lao động, thương binh, xã hội, y tế, giáo dục theo quy định của pháp luật
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:
Tổ chức, theo d i và báo cáo về các hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao, du lịch, y tế và giáo dục trên địa bàn; tổ chức thực hiện việc xây dựng đời sống văn hóa ở cộng đồng dân cư và xây dựng gia đình văn hóa trên địa bàn xã;
Thực hiện các nhiệm vụ thông tin, truyền thông về tình hình kinh tế - xã hội ở địa phương;
Trang 35Thống kê dân số, lao động, việc làm, ngành nghề trên địa bàn; theo d i, tổng hợp, báo cáo về số lượng và tình hình biến động các đối tượng chính sách lao động, thương binh và xã hội; theo d i, đôn đốc việc thực hiện và chi trả các chế độ đối với người hưởng chính sách xã hội và người có công; thực hiện các hoạt động bảo trợ xã hội và chương trình xóa đói, giảm nghèo trên địa bàn xã;
Chủ trì, phối hợp với công chức khác và trưởng ấp, khu phố, tổ trưởng
tổ dân phố, tổ Nhân dân tự quản xây dựng quy ước ở thôn, tổ dân phố và thực hiện công tác giáo dục tại địa bàn cấp xã;
Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành
và do Chủ tịch UBND xã giao
Như vậy, mỗi chức danh công chức xã thực hiện một chức năng, nhiệm vụ
cụ thể gắn với vai trò của họ, cho thấy yêu cầu đối với mỗi chức danh là khác nhau Đặc biệt, với một huyện có đông đồng bào dân tộc, hệ thống kênh rạch
ch ng chịch chủ yếu sản xuất nông nghiệp với những đặc trưng về tự nhiên, kinh
tế - xã hội cần phải chú trọng xác định tiêu chuẩn cụ thể của từng công chức
1.2 Chất lượng công chức cấp xã
1.2.1 Khái niệm chất lượng và chất lượng công chức xã
1.2.1.1 Khái niệm chất lượng công chức
Trong mỗi lĩnh vực khác nhau, với mục đích khác nhau nên có nhiều quan điểm về chất lượng khác nhau Chất lượng là tổng thể những tính chất, thuộc tính
cơ bản cùa sự vật (sự việc) …làm cho sự vật (sự việc) này phân biệt với sự vật (sự việc) khác Theo Từ điển Tiếng Việt thì chất lượng hiểu ở nghĩa chung nhất
là "cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, sự vật, sự việc" [31,tr.44]
Trang 36Chất lượng của cá nhân mỗi người được hiểu là tổng hợp những phẩm chất nhất định về sức khỏe, trí tuệ, khoa học, chuyên môn nghề nghiệp, phẩm chất đạo đức, ý chí, niềm tin, năng lực; luôn gắn bó với tập thể, với cộng đồng và tham gia một cách tích cực vào quá trình CNH-HĐH đất nước Trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế yêu cầu chất lượng đối với mỗi người trong xã hội nói chung vốn đã cao thì yêu cầu đối với chất lượng công chức càng cao hơn - đòi hỏi người công chức có những trình độ phẩm chất theo yêu cầu như nêu ở trên thì người cán bộ phải tiêu biểu, gương mẫu, đi tiên phong về lý luận và thực tiễn, chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; có tâm và tầm, giữ vững tiêu chuẩn và tư cách của người công chức Mỗi công chức không tồn tại một cách biệt lập mà phải được đặt trong một chỉnh thể thống nhất của cả đội ngũ công chức Vì vậy, quan niệm về chất lượng công chức phải được đặt trong mối quan hệ biện chứng giữa chất lượng của từng công chức với chất lượng của
cả đội ngũ Chất lượng của cả đội ngũ không phải là sự tập hợp giản đơn số lượng mà là sự tổng hợp sức mạnh của toàn bộ đội ngũ Sức mạnh này bắt nguồn
từ phẩm chất vốn có bên trong của mỗi công chức và nó được tăng lên gấp bội bởi tính thống nhất của tổ chức; của sự giáo dục, đào tạo, phân công, quản lý, của k luật
Như vậy, có thể nói chất lượng công chức bao gồm:
- Chất lượng của từng công chức cụ thể là: phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ năng lực và khả năng hoàn thành nhiệm vụ Chất lượng của từng công chức là yếu tố cơ bản tạo nên chất lượng của cả đội ngũ
- Chất lượng của tất cả công chức với tính cách là một chỉnh thể, thể hiện
ở cơ cấu tất cả công chức được tổ chức khoa học, có t lệ cân đối, hợp lý vì số
Trang 37lượng và độ tuổi bình quân được phân bố trên cơ sở các địa phương, đơn vị và lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội
Như vậy, các yếu tố cấu thành chất lượng công chức không chỉ bao gồm một mặt, một khía cạnh nào đó, mà bao gồm cả một hệ thống, được kết cấu như một chỉnh thể toàn diện từ chất lượng của từng công chức (đây là yếu tố cơ bản nhất, tiên quyết nhất) cho đến cơ cấu số lượng nam nữ, độ tuổi, thành phần cùng với việc bồi dưỡng, giáo dục, phân công, quản lý kiểm tra giám sát và thực hiện nghiêm các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy chính quyền Nhân dân
Để nâng cao chất lượng công chức, cần phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa chất lượng với số lượng, cơ cấu công chức Chỉ khi nào hai mặt này quan hệ hài hòa, tác động hữu cơ với nhau thì mới tạo nên sức mạnh đồng bộ của cả công chức Trong thực tế chúng ta cần phải chống hai khuynh hướng: khuynh hướng thứ nhất là chạy theo số lượng, ít chú trọng đến chất lượng dẫn đến công chức nhiều về số lượng nhưng hoạt động không hiệu quả; khuynh hướng thứ hai, cầu toàn về chất lượng nhưng không quan tâm đến số lượng, cơ cấu, khuynh hướng này là một nguyên nhân quan trọng làm cho tuổi đời bình quân của công chức ngày càng cao, hụt hẫng về thế hệ kế thừa
Trong giai đoạn hiện nay thì cần hơn hết là phải coi trọng chất lượng của công chức trên cơ sở bảo đảm số lượng, cơ cấu hợp lý
Từ những đặc điểm trên có thể hiểu: Chất lượng công chức chính là một
hệ thống những phẩm chất, giá trị được kết cấu như một chỉnh thể toàn diện được thể hiện qua phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực, khả năng hoàn thành nhiệm vụ của mỗi cán bộ, công chức và cơ cấu, số lượng, độ tuổi, thành phần của cả đội ngũ cán bộ, công chức CQĐP cấp xã
Trang 38Chất lượng của công chức được đánh giá dưới góc độ khả năng thích ứng,
xử lý tình huống phát sinh của công chức đối với công vụ được giao
Công vụ là một hoạt động gắn liền với công chức, là một loại lao động đặc thù để thực hiện nhiệm vụ QLNN; thi hành pháp luật, đưa pháp luật vào đời sống; quản lý và sử dụng hiệu quả công sản và ngân sách Nhà nước phục vụ nhiệm vụ chính trị
Từ những góc độ khác nhau nêu trên, có thể đưa ra quan niệm chất lượng
công chức xã như sau: Chất lượng công chức xã là ự tổng hợp các yếu tố cơ
cấu, ố lượng và các phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ, năng lực của từng công chức
Chất lượng công chức là sự tổng hợp, hoà quyện chất lượng chung của mỗi công chức với nhau Nó được cấu thành từ chất lượng từng công chức gắn liền với cơ chế hoạt động, môi trường, điều kiện hoạt động, mối quan hệ giao tiếp của công chức trong mỗi cơ quan, đơn vị
Trang 39Đánh giá đúng thực trạng và xác định các giải pháp nâng cao chất lượng công chức cấp xã cần phải xác định r những tiêu chí đánh giá chất lượng công
chức, cũng như hiểu r những yếu tố tác động đến chất lượng công chức xã
1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng công chức xã
Đánh giá chất lượng công chức là một biện pháp quan trọng để xem xét quá trình làm việc, cống hiến của công chức và xác định kế hoạch phát triển nguồn nhân lực của tổ chức, Điều 3 của Nghị định 6 201 NĐ-CP của Chính phủ nêu: “Bảo đảm đúng thẩm quyền: cán bộ do cấp có thẩm quyền quản lý đánh giá; công chức, viên chức do người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị đánh giá Cấp nào, người nào thực hiện việc đánh giá thì đồng thời thực hiện việc phân loại và phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình Việc đánh giá phải căn cứ vào chức trách, nhiệm vụ được giao và kết quả thực hiện nhiệm vụ Việc đánh giá cần làm
r ưu điểm, khuyết điểm, tồn tại, hạn chế về phẩm chất, năng lực, trình độ của cán bộ, công chức, viên chức Bảo đảm khách quan, công b ng, chính xác và không nể nang, trù dập, thiên vị, hình thức” [4,tr.9-10]
Tuy nhiên, việc đánh giá công chức hàng năm chưa có những nội dung chưa cụ thể, còn chung chung, mang tính hình thức, chưa thực sự là căn cứ để khích lệ năng lực cống hiến hoặc để cử đi đào tạo, bồi dưỡng, vai trò người đứng đầu từng lúc thiếu khách quan, Kết quả đánh giá chưa tạo cơ sở tin cậy cho việc sử dụng và phát triển nguồn nhân lực trong cơ quan QLNN Bởi vậy, để việc đánh giá công chức thực hiện có hiệu quả cần dựa trên những tiêu chí cụ thể phản ánh chất lượng công chức Dưới đây là những tiêu chí chủ yếu đánh giá chất lượng từng công chức
Trang 401.2.2.1 Về hẩm chất chính trị
Đây là tiêu chuẩn đầu tiên, là điều kiện đối với mỗi người công chức Phẩm chất chính trị của công chức xã được biểu hiện trước hết là sự tin tưởng tuyệt đối với lý tưởng cách mạng, kiên định với mục tiêu độc lập dân tộc và Chủ nghĩa xã hội, đó là con đường mà Bác Hồ và Đảng đã lựa chọn, kiên quyết đấu tranh bảo vệ quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, không dao động trước những khó khăn, thử thách Đồng thời phải có biện pháp để đường lối đó đi vào thực tiễn cuộc sống Nhân dân địa phương, gương mẫu, tiên phong trong việc nghiêm chỉnh chấp hành đường lối, chỉ thị, nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước, kiên quyết chống mọi lệch lạc, biểu hiện sai trái trong đời sống xã hội đi trái ngược
Phẩm chất chính trị của công chức cấp xã còn biểu hiện thông qua thái độ phục vụ Nhân dân, tinh thần gương mẫu trong công tác, tinh thần trách nhiệm đối với đời sống của Nhân dân địa phương Người công chức có phẩm chất chính trị tốt là người luôn trăn trở trước những khó khăn ở địa phương cơ sở nơi mình công tác để đóng góp ý kiến, đề xuất các giải pháp cho cấp ủy, chính quyền để xây dựng địa phương ngày càng phát triển về mọi mặt, thực hiện công b ng, dân chủ, văn minh
1.2.2.2 Trình độ và kỹ năng nghề nghiệ cần thiết
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ được hiểu là được đào tạo ở các lĩnh vực khác nhau theo các cấp độ: sơ cấp, trung cấp, đại học Đó là những kiến thức mà nhà trường trang bị cho người học theo chuyên ngành nhất định được thể hiện qua hệ thống b ng cấp Trình độ chuyên môn của công chức xã được thể hiện