Quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình DươngQuản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình DươngQuản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình DươngQuản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình DươngQuản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình DươngQuản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình DươngQuản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình DươngQuản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình DươngQuản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình DươngQuản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình DươngQuản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
…… /……… …./…
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN NHƯ MINH THU
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THI ĐUA, KHEN THƯỞNG
TẠI HUYỆN BẮC TÂN UYÊN, TỈNH BÌNH DƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
MÃ SỐ: 60 34 04 03
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN VĂN HẬU
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - 2017
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, xin chân thành cảm ơn tập thể giảng viên Học viện Hành chính Quốc gia đã tận tâm hướng dẫn, giảng dạy và truyền đạt cho tôi những kinh nghiệm, tri thức quý báu trong trong chương trình đào tạo trình độ thạc sĩ chuyên ngành Quản lý công
Đặc biệt, xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Nguyễn Văn Hậu, người đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tác giả hoàn thiện Luận văn với đề tài “Quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương”
Bên cạnh đó, trân trọng ơn cán bộ Lãnh đạo và Chuyên viên thi đua – khen thưởng phòng Nội vụ Bắc Tân Uyên, thành viên Hội đồng thi đua – khen thưởng tỉnh Bình Dương, đồng nghiệp, bạn bè thuộc phòng Nội vụ các huyện, thị xã thuộc tỉnh Bình Dương đã giúp đỡ tôi thực hiện luận văn này Trân trọng cảm ơn đến Ban Giám đốc Trung tâm Thanh thiếu niên miền Nam, nơi cơ quan tác giả đang công tác đã tạo điều kiện tốt nhất về thời gian
để tác giả có thể tập trung nghiên cứu và hoàn thành luận văn này
Dù đã có nhiều cố gắng nhưng đề tài của Luận văn nghiên cứu không thể tránh khỏi những sai sót, hạn chế nhất định Tác giả rất mong nhận được những ý kiến đóng góp từ quý Thầy cô và các bạn học viên để Luận văn ngày càng được hoàn thiện hơn./
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được
ai công bố trong bất k công trình nào khác
Tác giả
Nguyễn Như Minh Thu
Trang 4DANH MỤC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ
tác thi đua, khen thưởng giai đoạn 2014 – 2017
2014 – 2017
thưởng giai đoạn 2014 – 2017
phạm giai đoạn 2014 – 2017
Trang 5MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các bảng, biểu, sơ đồ
PHẦN MỞ ĐẦU 1
Chư ng - CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THI ĐUA, KHEN THƯỞNG 9
1.1 qu t về t đua, k en t ưởng 9
1.1.1 Các khái niệm cơ bản 9
1.1.2 Phân biệt thi đua và khen thưởng 12
1.1.3 Vai trò của thi đua, khen thưởng 14
1.2 Quản lý n à nước về công t c t đua k en t ưởng 16
1.2.1 hái niệm 16
1.2.2 Sự cần thiết của quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng 17
1.2.3 Nội dung quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng 18
1.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng 28
1.2.5 Khái quát về hệ thống cơ quan quản lý Nhà nước về thi đua, khen thưởng 30
1.3.1 inh nghiệm ở các địa phương 33
1.3.2 Bài học kinh nghiệm 38
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 39
Chư ng 2 - THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THI ĐUA, KHEN THƯỞNG TẠI HUYỆN BẮC TÂN UYÊN 40
2.1 qu t về công t c t đua, k en t ưởng t u n c T n U n 40 2 2 T n n quản lý n à nước về t đua, k en t ưởng t i huy n B c Tân Uyên 44
2.2.1 Xây dựng và ban hành các văn bản pháp luật về thi đua, khen thưởng 44
Trang 62.2.2 Triển khai và thực hiện chính sách về thi đua, khen thưởng 50
2.2.3 Tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng 53
2.2.4 Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức làm công tác thi đua, khen thưởng 57
2.2.5 Sơ kết, tổng kết, tặng thưởng các hình thức khen thưởng, đánh giá hiệu quả công tác thi đua 60
2.2.6 iểm tra, xử lý vi phạm và giải quyết khiếu nại, tố cáo 63
2.3 Đ n g c ung 66
2.3.1 Ưu điểm 66
2.3.2 Hạn chế 67
2.3.3 Nguyên nhân 68
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 70
Chư ng 3 – ĐỊNH HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG TẠI HUYỆN BẮC TÂN UYÊN 71
3 1 Đ n ướng 71
3.2 Các giải pháp 73
3.2.1 Các giải pháp về xây dựng, ban hành văn bản 73
3.2.2 Các giải pháp về xây dựng chính sách 76
3.2.3 Các giải pháp về tuyên truyền, phổ biến 79
3.2.4 Các giải pháp về hướng dẫn, tổ chức thực hiện 81
3.2.5 Các giải pháp về đào tạo, bồi dưỡng 84
3.2.6 Các giải pháp về công tác kiểm tra, giám sát 88
3.2.7 Các giải pháp khác 90
3.3 Một số kiến ngh 91
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 92
KẾT LUẬN 93
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 95
Trang 7PHẦN MỞ ĐẦU
1 T nh cấ thi t c đ t i
Thi đua, khen thưởng đã tồn tại và xuất hiện từ rất lâu qua các thời k trong lịch sử Việt Nam Từ xưa vào thời đại phong kiến, triều đình đã biết áp dụng phương thức này để cai trị, chấn hưng đất nước
Các khoa thi tuyển chọn người tài để chấn hưng đất nước đã được tổ chức trong nhiều triều đại Các tân khoa đỗ đạt trong các k thi luôn được vinh danh, tưởng thưởng nhằm khuyến khích sĩ tử hăng hái học hành và thu hút được hiền tài góp sức vào sự nghiệp lớn của quốc gia
Các công tước, quân thần, nho thần, binh sĩ, phàm những ai lập được công trạng to lớn s được luận công ban thưởng, phong tước vị, ph m hàm, bổng, lộc để bù đắp công lao, khuyến khích họ góp công phục vụ nước nhà Vào năm Minh Mạng thứ 13, Vua ra lệnh thưởng ngay cho mỗi thu thủ đi Bắc chở hàng về an toàn là 2 tấm sa màu để tỏ r sự khuyến khích cho tinh thần đội thủy binh anh d ng vượt sóng gió đi khai thác sản vật ở Hoàng
Sa và cắm mốc chủ quyền ở nơi này Chính điều này đã mang lại giá trị lịch
sử chủ quyền cho đến ngày nay
Đến thời k sơ khai nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, hoạt động này lại càng được quan tâm và đ y mạnh nhằm phát triển kinh tế, xã hội lúc bấy giờ Năm 1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra “Lời kêu gọi thi đua ái quốc”, mở đầu cho các phong trào thi đua yêu nước phát triển, trở thành cao trào cách mạng góp phần quan trọng vào thắng lợi của cách mạng nước ta Lời kêu gọi thi đua ái quốc gắn với công việc hàng ngày của mỗi người, đem lại lợi ích cho cá nhân, cho cộng đồng và cho đất nước, lôi cuốn mạnh m mọi ngành, mọi cấp, mọi người cùng thi đua xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Năm 1977, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các ngành, các cấp và cơ sở phát động phong trào thi đua tăng gia sản xuất để giải quyết vấn đề khó khăn
Trang 8về lương thực trước mắt Chỉ đạo Ban thi đua trung ương theo d i phong trào, hướng dẫn thi đua giữa các ngành, các địa phương, các đơn vị để kịp thời khen thưởng, động viên những đơn vị, cá nhân thi đua tốt
Nhận thức được tầm quan trọng của thi đua, khen thưởng trong việc xây dựng nhân cách cá nhân, tạo dựng sức mạnh cho tập thể và phát triển đơn
vị vững mạnh toàn diện ở tất cả các cấp, các ngành Đảng và Nhà nước đã quan tâm xây dựng và ban hành nhiều văn bản, chỉ thị quan trọng nhằm đ y mạnh phong trào thi đua, đổi mới công tác khen thưởng như sau 10 năm thực hiện Chỉ thị số 39-CT/TW, ngày 07/4/2014 Chính trị đã ký ban hành Chỉ thị
số 34-CT/TW nhằm đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, bảo đảm chính xác, kịp thời, công khai, minh bạch trong khen thưởng, đ y mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác thi đua, khen thưởng
Thi đua, khen thưởng là một công cụ quản lý quan trọng trong tất cả các cấp, các ngành, giúp thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế- xã hội đề ra Tuy đã trở thành hoạt động truyền thống trong cả nước nhưng thực tế đến nay phong trào thi đua, khen thưởng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như nội dung thi đua nặng về hình thức, khen thưởng vẫn chưa sát đáng, thiếu những chỉ tiêu và giải pháp cụ thể để mang lại hiệu quả cao trong thực tiễn, chưa tạo được động lực mạnh m , kích thích phong trào thi đua yêu phát triển sâu rộng trong toàn xã hội Vì thế, nghiên cứu quản lý nhà nước đối với công tác thi đua, khen thưởng có ý nghĩa quan trọng đối với quốc gia nói chung và mỗi địa phương nói riêng
Đặc biệt, đối với huyện Bắc Tân Uyên, một huyện mới thành lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/4/2014 thì công tác thi đua, khen thưởng tại địa bàn khó tránh khỏi những thiếu sót và bất cập như tâm lý nhường nhịn trong thi đua, coi nhẹ việc trao thưởng vẫn còn tồn tại, công tác
Trang 9sơ kết, tổng kết, kiểm tra, giám sát trong thi đua, khen thưởng vẫn chưa được quan tâm, chú trọng, những nội dung thi đua gắn liền với thế mạnh của địa phương vẫn chưa được phát huy, động lực trong thi đua chưa được duy trì hiệu quả,
Để đối mặt với những khó khăn, thách thức đó Huyện Bắc Tân Uyên cần phải quản lý tốt công tác thi đua, khen thưởng trên địa bàn để thi đua, khen thưởng thật sự đi vào chiều sâu và tạo được động lực mạnh m cỗ v mọi tầng lớp Nhân dân ra sức lao động sản xuất góp phần vào sự nghiệp xây dựng địa phương giàu mạnh
Chính vì vậy, tác giả đã lựa chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý nhà nước
về công tác thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương”
để làm luận văn tốt nghiệp cao học quản lý công của mình
2 T nh h nh nghi n c u i n u n đ n đ t i
Thi đua, khen thưởng là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước Cho đến nay, Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học, các bài viết có nội dung Quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng
Trên website Tạp chí thi đua khen thưởng của Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương có rất nhiều bài viết bàn về công tác thi đua, khen thưởng như bài “Đổi mới và nâng cao chất lượng công tác thi đua, khen thưởng tỉnh Quảng Bình, giai đoạn 2015-2020” (2015) của tác giả Hồ Quyết Thắng; “Vai trò của thi đua, khen thưởng trong việc xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện” (2015) của ThS Trần Văn Tịch; “Hà Tĩnh nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về công tác thi đua khen thưởng” (2016), của tác giả Đặng Thế Hùng Các bài viết này đã nhấn mạnh đến vai trò của thi đua, khen thưởng, đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò của công tác thi đua, khen thưởng, đưa ra những yêu cầu chung và đề cập đến sự cần thiết phải tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng Tuy nhiên, phần lớn các bài viết này
Trang 10chủ yếu nghiên cứu quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trên phạm vi rộng, các biện pháp đề xuất còn mang tính định hướng chung chưa đi sâu giải quyết hạn chế đối với từng địa phương cụ thể
Riêng đối với luận văn cao học Quản lý công c ng có nhiều tác giả quan tâm, nghiên cứu đến vấn đề quản lý Nhà nước về thi đua khen thưởng như:
Đề tài “Đổi mới quản lý n à nước về công t c t đua, k en t ưởng t i
đ a p ương”, năm 2007, của tác giả Dương Thị Thanh: Bài viết đã nêu được
khái niệm thi đua, khen thưởng, sự cần thiết phải quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng Tuy nhiên nội dung quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng ở chương 1 và thực trạng quản lý thi đua, khen thưởng tại tỉnh Ninh Bình ở chương 2 vẫn còn phân tích khá lan man Tác giả không đi sâu vào phân tích các vấn đề diễn ra tại địa phương mà lại tập trung phân tích thực trạng thi đua, khen thưởng của Việt Nam các thời k khiến người đọc cảm thấy dài dòng và thiếu cô đọng
Đề tài “Quản lý n à nước về t đua k en t ưởng t Tp H C n ,
năm 2014, của tác giả Lưu Thị Kim Liên: Tác giả đã nêu lên được mối quan
hệ giữa thi đua và khen thưởng; phân tích một số thực trạng quản lý Nhà nước
về thi đua, khen thưởng tại thành phố Hồ Chí Minh theo đúng tinh thần của Chỉ thị 34-CT/TW của Bộ Chính trị Tuy nhiên, các giải pháp mà tác giả đưa
ra ở chương 3 chưa phân thành các nhóm giải pháp gắn với nội dung quản lý nhà nước đã phân tích ở chương 1, người đọc s khó tiếp cận và vận dụng các giải pháp của tác giả đã nêu vào thực tiễn công tác
Các đề tài trên đều cứu ở cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và tình hình kinh tế - xã hội, điều kiện tự nhiên của thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Ninh Bình có những khác biệt so với địa phương nghiên cứu Do đó, công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động này c ng s có những khác biệt nhất định
Trang 11Đề tài độc lập cấp Nhà nước có “Qu đ n của p p luật về t đua, k en
t ƣởng và tổ c ức làm công t c t đua, k en t ƣởng”, năm 2010 do PGS TS
Nguyễn Minh Mẫn làm chủ nhiệm, nghiên cứu một số văn bản quy phạm pháp luật về thi đua, khen thưởng và tổ chức thực hiện công tác thi đua, khen
thưởng ở Việt Nam, đề tài “Cơ sở lý luận và thực tiễn đổi mớ t đua, k en
t ƣởng trong g a đo n hi n nay”, năm 2013, của tác giả Trần Thị Hà, Thứ
trưởng Bộ Nội vụ, Trưởng ban Ban Thi đua – hen thưởng Trung ương đã tiếp cận vấn đề theo hướng tìm cách giải quyết mâu thuẫn, bỏ bớt những cái không phù hợp trong thi đua khen thưởng và làm sáng tỏ các khái niệm cơ bản về thi đua khen thưởng, nghiên cứu chế độ chính sách khen thưởng của một số địa phương để rút ra những bài học vận dụng vào điều kiện thực tiễn
Đề tài luận án Tiến sĩ với đề tài “P p luật về t đua, k en t ƣởng ở
V t Nam n na ” , năm 2016, của tác giả Phùng Ngọc Tấn đã đánh giá
được tình hình nghiên cứu vấn đề một cách tổng quan, nêu lên được bản chất của thi đua, khen thưởng và các yếu tố tác động đến pháp luật về thi đua, khen thưởng tại Việt Nam có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong nội dung quản lý và ban hành văn bản về thi đua, khen thưởng trong tài đề nghiên cứu của tác giả
Cuốn sách “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua trong
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, năm 2006, của PGS.TS Nguyễn Viết Vượng, Nxb Lao động, Hà Nội, và cuốn “Đảng, Bác Hồ với thi đua yêu nước và công tác thi đua khen thưởng”, 2008, Nxb Lý luận chính trị,
Hà Nội, đã đưa ra cách tiếp cận tổng quát khi nghiên cứu về thi đua, khen thưởng, có giá trị tham khảo để phát triển thêm lý luận về thi đua, khen thưởng
Như vậy, qua việc tìm hiểu tình hình nghiên cứu các nội dung có liên quan đến luận văn, tác giả nhận thấy rằng các công trình này đã tổng hợp và
Trang 12giải quyết nhiều vấn đề khoa học và thực tiễn liên quan đến công tác thi đua, khen thưởng Đây c ng là cơ sở quan trọng để tác giả học hỏi, bổ sung cho đề tài mà mình đang thực hiện Tuy có khá nhiều công trình nghiên cứu về công tác thi đua, khen thưởng nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu một cách đầy đủ và cụ thể về công tác thi đua, khen thưởng tại cấp huyện cụ thể tại
huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài “Quản
lý n à nước về công t c t đua, k en t ưởng t u n c T n U n, tỉn
n Dương” là nội dung mới và không trùng lắp với công trình khoa học nào
đã công bố trước đây
3 M c đ ch, nhiệ v nghi n c u
3.1 c đ c ng n cứu
Mục đích nghiên cứu của luận văn là nghiên cứu các vấn đề liên quan đến công tác thi đua, khen thưởng và hoạt động quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng, làm rõ những ưu điểm trong thực tiễn hoạt động để tiếp tục phát huy, đồng thời phân tích những bất cập và tìm ra những nguyên nhân hạn chế
để đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương
3.2 N m v
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu nêu trên, đề tài tập trung thực hiện một
số nhiệm vụ cơ bản sau:
- Hệ thống hoá cơ sở khoa học quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng
- Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về công tác thi đua khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên
- Đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng tại huyện Bắc Tân Uyên
Trang 134 Đối tư ng v h vi nghi n c u
- Thời gian: Đề tài tập trung nghiên cứu vấn đề trong khoảng thời gian
từ khi thành lập Huyện (tháng 4/2014) và định hướng đến năm 2020
Phư ng há nghi n c u
5 1 P ƣơng p p luận
Để nghiên cứu đề tài, tác giả tiếp cận đối tượng nghiên cứu bằng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, lấy học thuyết Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng để xem xét các vấn đề về nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng Đây là phương pháp luận chủ đạo trong nghiên cứu của tác giả
Trang 14- Phương pháp thống kê: Các số liệu được thống kê và tổng hợp dưới dạng bảng biểu làm cơ sở đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp giải quyết vấn đề
- Phương pháp SWOT: Áp dụng mô hình này để tìm ra được những giải pháp cụ thể giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng tại địa phương
6 Ý ngh h học v th c tiễn c đ t i
Những kết quả nghiên cứu của luận văn giúp hệ thống hoá cơ sở lý luận, góp phần nâng cao nhận thức lý luận về vai trò và ý nghĩa hoạt động quản lý nhà nước về công tác thi đua khen thưởng tại địa phương
Ngoài ra, luận văn còn được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho chính quyền địa phương, giảng viên các trường đại học,cao đẳng, các nhà quản lý, những người làm công tác thi đua, khen thưởng tại các tổ chức, đơn vị Sinh viên, học viên trong các học viện, trường đại học, cao đẳng, các trường đào tạo, bồi dưỡng có thêm nguồn tài liệu tra cứu, góp phần làm phong phú thêm kinh nghiệm vận dụng thực tiễn các kiến thức đã học
Trang 15Chư ng - CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THI ĐUA, KHEN THƯỞNG
1.1 Khái uát v thi đu , hen thưởng
1.1.1 Các hái niệ c bản
1.1.1.1 Khái niệ thi đu
Theo từ điển Tiếng Việt, thi đua là cùng nhau đem hết tài năng, sức lực
ra nhằm thúc đ y lẫn nhau đạt thành tích tốt nhất trong một lĩnh vực, hoạt động nào đó
Theo từ điển tiếng Anh (Oxford English Dictionary) “thi đua” là sự nỗ lực để đối chọi hoặc vượt qua một người hay một thành tích nào đó Theo sự giải thích này, thi đua được ví như niềm khao khát được ngang bằng hoặc vượt trội hơn so với cái khác, người khác và thành công của người khác c ng
có thể truyền cảm hứng thi đua đến họ
Nghiên cứu quá trình hợp tác giữa con người và con người trong lao động sản xuất, C.Mác - Ph.Ănghen đã chỉ ra rằng thi đua nảy nở trong quá trình hợp tác lao động, trong hoạt động chung và kế hoạch của con người Sự tiếp xúc xã hội tạo nên thi đua và nâng cao năng suất lao động Thi đua là một hiện tượng tất yếu, khách quan, phù hợp với quy luật phát triển xã hội góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội
V.I.Lênin cho rằng thi đua trong chủ nghĩa xã hội chính là một công cụ, một biện pháp để tăng cường k luật lao động, nâng cao hiệu quả sản xuất, phát triển tính chủ động sáng tạo của nhân dân lao động và của chế độ dân chủ trong xã hội mới dựa trên quan hệ tương trợ và hợp tác, đoàn kết theo tinh thần tự nguyện, góp sức giải quyết khó khăn Thi đua là một sáng kiến vĩ đại
mà chính quyền cách mạng cần chăm lo, tổng kết, phổ biến sáng kiến kinh nghiệm
Trang 16Phêđôxêép nhà khoa học Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô trước đây cho rằng "Thi đua là sự đọ sức trong lao động và sáng tạo, mang đặc tính của con người trong xã hội, được sinh ra bởi sự hợp tác lao động và bởi mối quan hệ
xã hội của con người trong quá trình sản xuất "
Theo quan niệm của Bác Hồ:
thi đua không chỉ là hoạt động tích cực và sáng tạo trong công việc hàng ngày, trong lao động sản xuất vật chất, mà còn là hoạt động tư tưởng và tinh thần, là biểu hiện của lòng yêu nước, của tình cảm đối với Tổ quốc, quê hương, đất nước Nói một cách khác, thi đua không chỉ là lao động tạo nên sự gia tǎng về số lượng và chất lượng trong việc làm của con người để thêm nhiều của cải vật chất làm giàu cho đất nước, mà còn là tấm lòng, là trái tim và khối
óc đối với đất nước, phấn đấu cho đất nước được tự do, độc lập, thống nhất, phát triển, tǎng tiến cả về kinh tế và vǎn hoá xã hội, mạnh về quốc phòng, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội [10] Như vậy, có thể thấy khó có thể đưa ra một định nghĩa đúng duy nhất về thi đua Cụm từ “thi đua” khi gắn với vai trò, chức năng quản lý nhà nước tại khu vực công s tạo nên sự thay đổi cơ bản về nghĩa, do sự khác biệt bởi chủ thể thực hiện và mục đích của hành động
Trong Luật Thi đua, hen thưởng sửa đổi, bổ sung năm 2013 thì Thi đua được hiểu là hoạt động có tổ chức với sự tham gia tự nguyện của cá nhân, tập thể nhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Định nghĩa này đã chỉ ra các dấu hiệu nhận biết về thi đua Đó là:
Thứ nhất là, hoạt động có tổ chức, kế hoạch cụ thể, rõ ràng nhằm hướng đến mục tiêu, lý tưởng đề ra từ trước, thi đua không xuất hiện một cách tự phát mà phải có sự tập hợp, liên kết giữa nhiều các nhân trong cùng hoạt động
Trang 17và thực hiện theo những nguyên tắc nhất định nhằm đảm bảo về cơ sở pháp
lý, hướng đến mục tiêu và có biện pháp tổ chức hoạt động cụ thể
Thứ hai là, hoạt động được cá nhân, tập thể tự nguyện tham gia, không
có sự lừa dối, cản trở hay cưỡng ép nào Chủ thể tham gia thi đua phải nhận thức được vai trò, ý nghĩa của hoạt động này, tự nguyện đăng ký tham gia trên tinh thần hăng hái, phấn khởi, chủ động, tự giác, không có bất k áp lực từ bên ngoài tác động vào
Thứ ba là, thi đua trong quản lý nhà nước nhằm hướng sự nỗ lực, sáng
tạo trong lao động vào công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, không phải nhằm thỏa mãn nhu cầu cá nhân nào
Điều này nói lên được mối liên hệ giữa hành động của nhà nước và sự nhận thức của các chủ thể khác trong xã hội về sự tồn tại của hoạt động thi đua, đồng thời gợi ra tiêu chu n đánh giá kết quả thi đua đạt được
1.1.1.2 Khái niệ hen thưởng
Khen thưởng dưới chế độ phong kiến đã xuất hiện và tồn tại khá lâu dưới hình thức thưởng - phạt Việc ghi nhận và trọng thưởng công trạng, nghiêm khắc xử phạt tội trạng luôn được các triều đại nhà nước Việt Nam quan tâm
thực hiện Nguyễn Trãi đã từng nói: "Nhà nước mà thưởng phạt nghiêm minh,
kịp thời là Nhà nước vững mạnh Nhà nước nào phạt nhiều hơn thưởng là Nhà nước đang suy tàn Nhà nước nào thưởng nhiều hơn phạt là nhà nước phồn vinh"
Con người đã biết thực hiện việc khen và thưởng từ xa xưa nhưng xem xét việc khen thưởng như một đối tượng nghiên cứu khoa học thì còn rất mới
mẻ Vào những năm đầu thế k XX, Douglas Mc Gregor đã nghiên cứu về
các thái cực hành vi của con người, trong đó, học thuyết Y nhấn mạnh đến thái cực tích cực và bản năng luôn cần được quan tâm, khuyến khích của mỗi người Ông cho rằng bên cạnh tính bắt buộc, nhà quản lý cần quan tâm đến
Trang 18các biện pháp đề cao tinh thần tự giác, tự chủ của người lao động, khơi dậy óc sáng tạo, tính chăm chỉ trong mỗi con người, khuyến khích cá nhân, tập thể tự đánh giá thành tích của họ, điều khiển mục tiêu cá nhân phù hợp mục tiêu tổ chức
B.F.Skinner dựa trên nguyên lý vận hành có điều kiện và cơ chế học tập
của con người đã đưa ra học thuyết thưởng - phạt Cụ thể, thuyết này nói rằng những hành vi được thưởng s có xu hướng lặp lại trong khi các hành vi bị phạt s giảm đi Do đó, khi nhân viên, người lao động đạt được thành tích nổi bật, các nhà quản lý cần phải quan tâm đến việc ghi nhận, động viên kịp thời
và có phần thưởng xứng đáng cho thành tích đó, khuyến khích các hành động tích cực được lặp lại
Dưới góc độ Luật học, hen thưởng được hiểu là việc ghi nhận, biểu dương, tôn vinh công trạng và khuyến khích bằng lợi ích vật chất đối với cá nhân, tập thể có thành tích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
“ hen thưởng là quyết định của cơ quan nhà nước có th m quyền đánh giá thành tích xuất sắc trong công việc của cá nhân, tổ chức dưới hình thức nhất định (tinh thần, vật chất ) phù hợp các yêu cầu của một bối cảnh, giai đoạn lịch sử cụ thể” [22,Tr 23]
Tóm lại, có thể hiểu khen thưởng là việc ghi nhận bằng hình thức nhất định đối với những kết quả xuất sắc, nổi bật mà cá nhân, tập thể đạt được
1.1.2 Ph n biệt thi đu v hen thưởng
Nguyên tắc của thi đua là tự nguyện, tự giác, đoàn kết cùng phát triển, tác động vào ý thức, trách nhiệm của mỗi cá nhân, tập thể, nguyên tắc của khen thưởng chính là chính xác, công khai, công bằng, kịp thời, bình đẳng, khuyến khích bằng các lợi ích do vậy có thể xem thi đua là một dạng hoạt động ý thức của con người và khen thưởng chính là một dạng vật chất Chủ nghĩa duy vật biện chứng đã khẳng định vật chất có vai trò quyết định đến ý
Trang 19thức, đồng thời vạch ra sự tác động trở lại vô cùng quan trọng của ý thức đối với vật chất thông qua hoạt động thực tiễn con người Khen thưởng tạo ra động lực để thi đua và hoạt động thi đua trong thực tiễn s tác động đến kết quả khen thưởng của cá nhân, tổ chức Tuy nhiên, không nên hiểu cục bộ rằng thi đua chỉ vì mục đích khen thưởng vì nếu hiểu theo cách đó s làm hạn chế
ý nghĩa hoạt động thi đua Ở đây, chúng ta nên hiểu rằng khen thưởng chính
là sự công bằng của tổ chức trong việc quản lý con người, là sự khuyến khích, động viên tinh thần đối với những tập thể, cá nhân có đóng góp tích cực cho tổ chức, cho cộng đồng [20]
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ví “Thi đua là gieo hạt mà khen thưởng là gặt hái” Gieo hạt muốn bội thu thì cần chú ý đến các yếu tố tác động như: đặc điểm thực vật của cây trồng, yêu cầu sinh thái của giống cây, chất lượng giống, k thuật gieo trồng, thời vụ thu hoạch và các biện pháp phòng trừ sâu hại Giống như muốn khen thưởng hiệu quả phải chú ý đặc điểm, tình hình của từng đơn vị phát động phong trào thi đua, thiết lập môi trường để duy trì
và phát triển phong trào đó, quan tâm đến chất lượng, nội dung thi đua đảm bảo thiết thực, gắn với thực tiễn, tiêu chí thi đua phải r ràng, cụ thể, dễ hiểu, nghiên cứu các hình thức phát động thi đua mới mẻ, hấp dẫn, xác định thời điểm sơ kết, tổng kết phong trào thi đua để công tác khen thưởng kịp thời phát huy tác dụng động viên, khuyến khích; bên cạnh đó, cần có hoạt động thanh tra, kiểm tra xử lý các trường hợp sai phạm làm suy thoái ý chí thi đua trong quần chúng nhân dân
Gieo giống tốt s gặt được quả ngọt, nỗ lực, rèn luyện s được khen thưởng xứng đáng Tiêu chu n của danh hiệu thi đua càng cao thì hình thức tuyên dương, ghi nhận s càng lớn
Thi đua là động lực phát triển của xã hội, cổ v lòng say mê sáng tạo của quần chúng nhân dân, đông viên sự vươn lên của mỗi người mang lại lợi ích
Trang 20cho chính mình và cho xã hội hen thưởng là việc làm giúp nảy nở, nhân rộng cái tốt, điều hay, nâng đỡ những cái còn kém, còn yếu mang lại hiệu quả thiết thực trong thúc đ y phát triển kinh tế, xã hội
Có thể khẳng định rằng, trong giai đoạn hiện nay, thi đua là một biện pháp hữu hiệu xây dựng con người mới và khen thưởng là biện pháp quản lý nhà nước, quản lý con người [20]
1.1.3 V i t c thi đu , hen thưởng
Thi đua khen thưởng là một hoạt động khách quan diễn ra ở nhiều quy
mô, cấp độ khác nhau của tổ chức từ nhỏ đến lớn, từ đơn giản đến phức tạp, trong tất cả lĩnh vực đời sống kinh tế - xã hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đã dạy: “Thi đua là một cách rất tốt, rất thiết thực để làm cho mọi người tiến bộ Thi đua giúp cho đoàn kết chặt ch thêm và đoàn kết chặt ch để thi đua mãi” Vai trò của thi đua, khen thưởng thể hiện qua bốn nội dung chính sau:
T ứ n t, t đua, k en t ƣởng là n p p động v n – t c đ t n
t n lao động
Người xưa có câu “trăm đồng tiền công không bằng một đồng tiền thưởng”, khi những nỗ lực lao động chính đáng được thoả mãn bằng các lợi ích vật chất, tinh thần nó s thôi thúc, khuyến khích, động viên con người tiếp tục làm mới công việc đang đảm nhận Nhận lại phần thưởng xứng đáng với kết quả lao động đã cống hiến s giúp họ say mê với công việc hơn, niềm vui thích trong lao động c ng được thể hiện r
“Thông qua thi đua, khen thưởng mà phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của con người và những thành tựu, kinh nghiệm điển hình, khắc phục những khó khăn, hạn chế, thúc đ y phong trào phát triển đi lên” [25]
Tháp nhu cầu của Abraham Maslow đã chỉ ra nhu cầu cao nhất của con người chính là nhu cầu được thể hiện bản thân Ai c ng muốn được sáng tạo, được thể hiện khả năng, trình diễn mình và được xã hội công nhận những gì
Trang 21mình làm được Thi đua chính là môi trường để con người thể hiện khả năng, bản lĩnh, óc sáng tạo và tự hoàn thiện mình, còn khen thưởng được xem là sự công nhận của một cộng đồng, hay của xã hội dành cho họ hi nhu cầu được thoả mãn s tạo ra động cơ thúc đ y người lao động làm việc tốt hơn, giúp họ yên tâm với công việc hơn
T ứ a là, ựng t n t n đoàn kết trong tổ c ức
Thi đua khác với cạnh tranh ở chỗ mục tiêu của thi đua ở thế “thắng – thắng” nghĩa là cùng có lợi cho các bên tham gia Bản chất của thi đua là hợp tác, đọ sức trên mối quan hệ tương trợ lẫn nhau do đó, thi đua giúp cho sự đoàn kết trở nên bền chặt hơn, tất cả cá nhân trong tổ chức không chỉ hướng đến thành tích riêng của bản thân mà còn quan tâm đến thành tích của tổ chức Gắn thành tích bản thân với thành tích của tập thể, giúp đỡ nhau để cùng nhau hoàn thành các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội
T ứ a là, bi n pháp giáo d c con người mới
Thi đua là gieo trồng, khen thưởng là thu hoạch, nhờ vào phong trào thi đua mà phát hiện ra những nhân tố mới, những điển hình tiên tiến, ghi nhận thành tích xuất sắc mà biểu dương, xây dựng thành mô hình kiểu mẫu để nhân rộng Người được đề nghị khen thưởng c ng được rèn luyện về lòng tự trọng, trung thực, họ phải biết nhận định về thành tích bản thân có xứng đáng với danh hiệu khen thưởng hay không Đảm bảo nguyên tắc công bằng, khách quan trong thi đua và tiếp tục bồi dưỡng điển hình tiên tiến, để họ không tự mãn, không dừng ở lại những thành tích đã đạt được mà tiếp tục duy trì thành tích c và phấn đấu đạt được những thành tích cao hơn
Mặt khác, thi đua, khen thưởng còn là hình thức ghi nhớ các sự kiện lịch
sử, chính trị lớn của đất nước, gìn giữ và phát huy truyền thống của dân tộc Thông qua phát động thi đua chào mừng các sự kiện nổi bật của đất nước s góp phần giáo dục tư tưởng chính trị, thể hiện trách nhiệm của mỗi người với
Trang 22đất nước, thể hiện lòng biết ơn đối với các thế hệ đã hy sinh xương máu vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ tổ quốc và tiếp tục củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng cầm quyền
Thứ tƣ là, t o ngu n cho công tác tổ c ức cán bộ
Kết quả thi đua, khen thưởng là cơ sở để xem xét quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ, lựa chọn những người thực tài Thi đua được ví như đòn b y của sự tiến bộ, tạo lập môi trường thuận lợi để mọi người so tài cùng nhau, là một trong những tiêu chí để đánh giá cán bộ về năng lực, sự nhiệt tình, về nhận thức, có ý nghĩa quyết định trong việc phát hiện, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng, đề bạt và thực hiện các chế độ, chính sách đối với cán
bộ c ng như giúp cán bộ phát huy ưu điểm, khắc phục hạn chế trong cong tác
1.2 Quản lý nh nước v công tác thi đu hen thưởng
1.2.1 Khái niệ
Thuật ngữ “quản lý” đã được biết đến từ rất lâu, Laurence Lowell đã từng nhận xét “quản lý là nghiệp xưa nhất và là nghề mới nhất”, quản lý xuất hiện và gắn liền với với quá trình kinh tế – xã hội, do đó có nhiều quan điểm khác nhau về quản lý tu thuộc vào mỗi lĩnh vực, mỗi quá trình hoạt động trong từng tổ chức và từng giai đoạn lịch sử khác nhau Nhìn chung có thể hiểu “Quản lý là sự tác động có tổ chức, định hướng của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu định trước” [7, Tr 14]
Từ việc xem xét ý nghĩa của “quản lý”, người ta xét đến nội hàm của
“quản lý nhà nước” Tu vào chế độ chính trị, trình độ phát triển của mỗi quốc gia mà nội hàm thuật ngữ quản lý nhà nước được hiểu ở những nghĩa khác nhau Quản lý Nhà nước xuất hiện cùng với sự ra đời của Nhà nước, đó
là quản lý toàn xã hội Ở đây, tiếp cận khái niệm “quản lý nhà nước là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước, sử dụng pháp luật và chính sách để điều chỉnh hành vi của cá nhân, tổ chức trên tất cả các
Trang 23mặt của đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện nhằm phục vụ Nhân dân duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội [6, Tr 3]
Từ việc xem xét khái niệm quản lý nhà nước ta có thể hiểu Quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng là hoạt động của các cơ quan, cá nhân
có th m quyền trong bộ máy hành chính nhà nước thông qua các công cụ quản lý mang tính quyền lực nhà nước nhằm điều chỉnh hành vi của các cá nhân, tổ chức trong việc thực hiện thi đua, khen thưởng
1.2.2 Sự cần thiết của quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng
Sự cần thiết phải quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của xã hội, thông qua những lợi ích mà Nhà nước mang lại Thứ nhất, thi đua, khen thưởng là hoạt động diễn ra trong mọi ngành, lĩnh vực với quy mô đa dạng và dưới hình thức phong phú, do đó, rất cần có
sự định hướng và hoạch định của Nhà nước về việc xây dựng kế hoạch thi đua khen thưởng trong từng giai đoạn cụ thể Ngày xưa việc thưởng - phạt của bộ phận Vua - Quan còn rất vô chừng, phụ thuộc nhiều vào cảm tính nhưng khi trình độ xã hội phát triển đến một giai đoạn nhất định phương thức thi đua và khen thưởng c ng dần thay đổi, Nhà nước định ra các tiêu chu n, quy định r ràng, cụ thể cho từng danh hiệu thi đua hạn chế việc thưởng phạt theo ý chí của cá nhân Nhà nước phải định hướng công tác thi đua khen thưởng phù hợp với trình độ phát triển xã hội nhằm phát huy hết ý nghĩa, lợi ích và giá trị của hoạt động, tạo nên phong trào thi đua công bằng, khách quan, cơ chế khen thưởng thông suốt, rõ ràng
Thứ hai là, điều hòa, phối hợp và hướng dẫn hoạt động của các cá nhân,
tổ chức trong lĩnh vực thi đua khen thưởng để đối tượng khen thưởng hiểu rõ quy định mà thực hiện Công tác thi đua, khen thưởng cần có sự phối hợp chặt
ch nhiều bên tham gia, do đó rất cần có nhà nước đứng ra hướng dẫn, điều hòa hoạt động cho các cấp thuộc th m quyền để đảm bảo tính thống nhất, kịp
Trang 24thời trong toàn xã hội trên cơ chế đảm bảo yếu tố đặc thù của từng địa phương khi triển khai hoạt động
Thứ ba là, kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm khắc phục những hạn chế của công tác thi đua, khen thưởng bằng quyền lực Nhà nước Nếu không có
sự quản lý chặt ch công tác thi đua rất dễ bị biến chất thành cạnh tranh, thậm chí là tha hoá làm mất đi bản chất tốt đẹp của phong trào thi đua Còn công tác quản lý khen thưởng bị buông lỏng s dễ dẫn đến hàng loạt các hành động tiêu cực như mua danh hiệu, chạy thủ tục, lạm dụng ngân sách khen thưởng
để tư lợi, tranh thủ lợi ích nhóm, bất bình đẳng đối với một số đối tượng khác Nhà nước cần can thiệp kịp thời phòng ngừa, chấn chỉnh và xử lý các sai phạm đó, đề xuất biện pháp khắc phục những bất hợp lý của thi đua khen thưởng trong thực tiễn hoạt động
1.2.3 Nội dung quản lý nh nước v thi đu , hen thưởng
Việc nhận thức đầy đủ, đúng đắn nội dung quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng tại cấp huyện có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần đổi mới quản lý công tác thi đua, khen thưởng tại các cơ sở, giúp cho công tác thi đua, khen thưởng ngày càng phát huy vai trò của mình trong đời sống, xã hội Quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng tại cấp huyện bao gồm 6 nội dung:
1.2.3.1 an àn c c văn ản pháp luật về t đua, k en t ƣởng
Văn bản pháp luật về thi đua, khen thưởng được xem như là sản ph m
của sự phát triển xã hội về hoạt động quản lý, nó phản ánh sự phát triển trong nhận thức và tư duy về những vấn đề đảm bảo quyền lực nhà nước trong hoạt động thi đua, khen thưởng Nói cách khác, văn bản pháp luật về thi đua, khen thưởng là cơ sở cần thiết để xây dựng cơ chế kiểm soát tính hợp pháp của các hành vi thi đua, khen thưởng và Nhà nước ban hành các văn bản pháp luật về công tác thi đua, khen thưởng nhằm tạo hành lang pháp lý, trên cơ sở phát
Trang 25huy hết nội lực của các cá nhân, đơn vị, địa phương trong xã hội, đảm bảo sự thống nhất, công bằng, minh bạch trong thi đua, khen thưởng
Bản Quốc lệnh 10 điều thưởng phạt do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ban hành năm 1946 là một văn bản mang tính chất pháp lý đầu tiên về thi đua khen thưởng, tạo nền tảng pháp lý cho công tác quản lý thi đua, khen thưởng cho đến ngày nay Trong giai đoạn này, cùng với việc thành lập cơ quan chuyên trách và ban hành nhiều văn bản quy định các hình thức khen thưởng
đã góp phần động viên tinh thần Nhân dân cả nước tham gia thi đua lao động, sản xuất và chiến đấu chống thực dân xâm lược
Trong giai đoạn 1954 – 1975, các văn bản pháp luật về thi đua khen thưởng thời k này được ban hành với số lượng tương đối nhiều, hình thức phong phú, nội dung rõ ràng và có tính quy phạm cao Tuy nhiên, vào thời gian đầu khi đất nước mới thống nhất, công tác thi đua khen thưởng không còn được quan tâm nhiều Sau năm 1986 cùng với công cuộc đổi mới của đất nước, công tác thi đua, khen thưởng và pháp luật về thi đua, khen thưởng đã
có nhiều tiến bộ.Trong giai đoạn này, văn bản quan trọng có ý nghĩa chỉ đạo
về công tác thi đua, khen thưởng là Chỉ thị số 35-CT/TW ngày 3/6/1998 của
Bộ Chính trị về đổi mới công tác thi đua, khen thưởng trong giai đoạn mới [11]
hi điều kiện, hoàn cảnh thay đổi, xuất hiện yêu cầu mới thì mục tiêu đặt ra c ng phải đảm bảo theo nguyên lý về sự phù hợp giữa cơ sở hạ tầng với kiến trúc thượng tầng, các quy định của pháp luật c ng phải có thay đổi tương ứng
Ngày nay, Luật Thi đua khen thưởng ra đời cùng các văn bản pháp quy của Nhà nước đã từng bước thực hiện đổi mới công tác thi đua, khen thưởng Trên cơ sở đó, các địa phương, đơn vị c ng đã thống nhất cho mình những quy định cụ thể vừa đảm bảo dựa trên cơ sở pháp lý của Luật thi đua, khen
Trang 26thưởng vừa đáp ứng chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tế tại từng địa phương, góp phần trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc [5]
Ngoài việc tuân thủ các nguyên tắc trong xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì ngưới đứng đầu cấp huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh c ng cần quan tâm đến công tác th m định dự thảo văn bản để đảm bảo
“tuổi thọ” văn bản ban hành và đảm bảo tính hợp pháp, hợp lý của văn bản khi triển khai thực hiện trong đời sống xã hội
1.2.3.2 Xây dựng chính sách về th đua, k en t ƣởng
Chính sách vừa là sản ph m của hoạt động quản lý Nhà nước vừa là công cụ để thực hiện chức năng quản lý xã hội Chính sách về thi đua, khen thưởng định hướng cho các chủ thể của các quá trình vận động phù hợp với giá trị tương lai mà Nhà nước đang theo đuổi, định hướng cho các biện pháp quản lý thi đua, khen thưởng được thực hiện đồng bộ, nhanh chóng Nhà nước
sử dụng hệ thống chính sách thi đua, khen thưởng để khuyến khích những cá nhân, tập thể góp sức lao động tạo ra kết quả thi đua
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, để bảo vệ chính quyền cách mạng còn non trẻ bên cạnh việc thực hiện các biện pháp củng cố chính trị, xã hội Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quan tâm phát động các phong trào thi đua như: Tuần lễ vàng, h gạo kháng chiến, bình dân học vụ kêu gọi toàn dân ra sức tăng gia sản xuất giải quyết nạn đói, nạn dốt và đ y lùi tình hình khó khăn về tài chính lúc bấy giờ
hi nước ta bị chia cắt làm hai miền với hai chế độ chính trị, Nhà nước chỉ đạo thống nhất từ Trung ương đến cơ sở quyết tâm thực hiện các phong trào thi đua ái quốc trên khắp các lĩnh vực: phong trào “Ba nhất” trong quân đội, “Gió Đại Phong” trong nông nghiệp, “Hai tốt” trong giáo dục, “Ba sẵn sàng” và “Năm xung phong” trong thanh niên, “Ba đảm đang” trong phụ nữ,
“Ba quyết tâm” trong giới trí thức [9]
Trang 27Nội dung các chính sách thi đua, khen thưởng phải không ngừng đổi mới, sáng tạo phù hợp với định hướng chính trị, ý chí của Nhân dân, điều kiện thực tế toàn xã hội và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thi đua, khen thưởng trên cả nước
Các chính sách về thi đua, khen thưởng hiện nay đã có sự quan tâm và coi trọng đến công tác khen thưởng cho tập thể nhỏ và cá nhân lao động trực tiếp Các chính sách về tiền lương, chính sách về cải cách hành chính, tăng cường k luật trong cơ quan, đơn vị cần được gắn với kết quả thi đua, khen thưởng của mỗi cá nhân, tổ chức nhằm tạo sự đồng bộ và thống nhất giữa các chính sách trong xã hội, tạo động lực mạnh m để phát triển toàn diện đất nước
Ngoài chính sách chung về danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng được áp dụng trên cả nước thì tại các ngành, các địa phương c ng cần có những chính sách riêng để giải quyết những vấn đề đặc thù mang tính chuyên biệt đảm bảo tính chủ động, sáng tạo trong công tác thực thi chính sách thi đua, khen thưởng
Để nâng cao chất lượng, hiệu quả của các hoạt động hoạch định và thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cần phải đảm bảo phối hợp giữa các bộ, ngành một cách hợp lý, kết nối thông tin giữa chính quyền và xã hội, làm cho việc xây dựng chính sách thi đua, khen thưởng trở thành mối quan tâm chung
và trách nhiệm của toàn xã hội
Chính quyền cấp huyện c ng cần chủ động phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của mình trong việc thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trên địa bàn theo quy định của pháp luật, đảm bảo tính thống nhất, thông suốt về thể chế, chính sách đối với lĩnh vực thi đua, khen thưởng Tăng cường trách nhiệm của địa phương trong việc thực hiện
chính sách, góp ý xây dựng chính sách nhằm đảm bảo tính ổn định và phát
Trang 28huy tính động viên, thúc đ y của các chính sách thi đua, khen thưởng mang lại
1.2.3.3 Tuyên truyền, phổ biến, ƣớng dẫn và tổ chức thực hi n các quy
đ nh của pháp luật về t đua, k en t ƣởng
Tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật là một nhiệm vụ quan trọng trong công tác thi đua, khen thưởng nhằm tập hợp, giáo dục và tổ chức quần chúng nhân dân hành động cách mạng để hoàn thành nhiệm vụ chính trị được đề ra, tạo ra “sức mạnh của vạn người theo”, đặc biệt là phát huy được phương châm: Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra
Về công tác tuyên truyền, p ổ ến c c qu đ nh của pháp luật về thi đua, k en t ƣởng: Luật thi đua khen thưởng năm 2003 (sửa đổi bổ sung 2005)
đã thể chế hoá nội dung này tại điều 12, điều 13 trong văn bản Luật, xác định
r đây là một trong những nội dung mà Nhà nước cần quan tâm, quản lý chặt
ch nhằm đưa các chủ trương, chính sách, pháp luật về công tác thi đua, khen thưởng của nhà nước đến gần các tầng lớp Nhân dân, qua đó xây dựng ý thức pháp luật, giáo dục tư tưởng chính trị, rèn luyện thói quen tích cực trong thực hiện quy định về thi đua, khen thưởng của đội ng cán bộ, công chức và củng
cố niềm tin của Nhân dân vào kết quả hoạt động thi đua, khen thưởng trong thực tế
Các quy định về đăng tải nội dung các văn bản quy phạm pháp luật lên công báo, niêm yết công khai tại trụ sở hoặc đưa tin trên các phương tiện thông tin đại chúng đã thể hiện sự quan tâm của chính Đảng và Nhà nước đến công tác định hướng thông tin tuyên truyền, đảm bảo bình đẳng về cơ hội tiếp cận thông tin pháp luật của mọi người
Trang 29Nhận thức của cá nhân, tổ chức trong xã hội về công tác thi đua, khen thưởng không đồng đều, do đó cần có hoạt động tuyên truyền của Nhà nước
để tạo ra sự thống nhất trong nhận thức từ lý luận đến thực tiễn
Hoạt động tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn pháp luật về thi đua, khen thưởng của chính quyền địa phương cấp huyện cần phải thực hiện thường xuyên, liên tục, không ngừng đổi mới hình thức c ng như làm sâu sắc phần nội dung, thông điệp truyền đạt Hiệu quả hoạt động phải được đo lường bằng những kết quả thi đua trên thực tế
Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn, ban, ngành, đoàn thể, xã hội c ng là việc rất cần thiết nhằm nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thi đua, khen thưởng
Về công t c ƣớng dẫn, tổ c ức t ực n p p luật Nhận thức được
tầm quan trọng của công tác này, trong các bản Hiến pháp từ năm 1946 cho tới nay đều có quy định về chức năng và nhiệm vụ của các cấp tổ chức bộ máy trong nội dung thi hành pháp luật tuy nhiên mức độ mà các cơ quan, tổ chức thực hiện s khác nhau theo mỗi giai đoạn
Tổ chức thực hiện các quy định pháp luật về thi đua, khen thưởng nhằm hướng đến sự hoàn thành các mục tiêu của chính sách thi đua, khen thưởng đã
đề ra, thể hiện sự phân công quyền lực nhà nước trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng, là thực tiễn sinh động để kiểm nghiệm chất lượng hoạt động xây dựng, ban hành các văn bản pháp luật về thi đua, khen thưởng đảm bảo cho hiệu lực, hiệu quả điều chỉnh của pháp luật trong công tác thi đua, khen thưởng
Chính quyền địa phương cấp huyện có trách nhiệm quyết định thực hiện các biện pháp đảm bảo thi hành pháp luật về thi đua, khen thưởng tại địa phương, bằng nhiều các biện pháp khác nhau Các biện pháp này cần có sự
Trang 30kết hợp giữa các quy định chung của pháp luật với những nét đặc thù của địa
1.2.3.4 Đào t o, b ƣỡng cán bộ, công chức làm công t c t đua,
k en t ƣởng
Để thực hiện tốt các văn bản pháp luật và các chính sách do Nhà nước ban hành thì điều cần thiết là chính quyền địa phương các cấp phải xây dựng
bộ máy quản lý nhà nước hoạt động hiệu quả, một đội ng cán bộ, công chức
có đầy đủ năng lực, ph m chất để thực thi nhiệm vụ Do đó, nội dung đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức làm công tác thi đua, khen thưởng là vô cùng cần thiết
Bồi dưỡng về chính trị là để nâng cao sự hiểu biết về đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, các quan điểm chỉ đạo trong phong trào thi đua
và công tác khen thưởng, trên cơ sở đó nâng cao về năng lực, ph m chất của cán bộ, công chức thực hiện nhiệm vụ thi đua, khen thưởng
Bồi dưỡng về nghiệp vụ chuyên môn để gia tăng tính thích ứng, nhạy bén trong việc phát hiện điển hình tiên tiến, kịp thời động viên khen thưởng, nắm bắt xu hướng thi đua trong thời k mới, tiên đoán, lường trước vấn đề, những trường hợp mà Luật chưa quy định hoặc quy định chưa đầy đủ để đóng góp xây dựng hoàn thiện văn bản pháp luật Đào tạo, bồi dưỡng không chỉ dừng ở chuyên môn nghiệp vụ, nhận thức chính trị mà còn chú trọng đến phong cách và lề lối làm việc nhằm nâng cao năng suất, trách nhiệm, tính chuyên nghiệp trong thực thi nhiệm vụ
Cán bộ, công chức nắm vững nền tảng kiến thức chung, am hiểu về chuyên môn nghiệp vụ, có khả năng tiếp cận thông tin mới s đáp ứng được yêu cầu tham mưu cho cấp u Đảng, chính quyền về các chủ trương giải pháp trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện thi đua, khen thưởng
Trang 31Cần xem xét chất lượng đầu vào của đội ng cán bộ, công chức thực hiện công tác thi đua, khen thưởng tại các cấp thông qua mức độ đáp ứng các tiêu chí của khung năng lực nhằm giảm áp lực, gánh nặng cho ngân sách của đào tạo, bồi dưỡng và giảm bớt các trường hợp phải đào tạo lại sau khi tuyển dụng
Đất nước có thịnh trị hay không là phụ thuộc vào con người làm công
vụ Muốn xây dựng công tác thi đua, khen thưởng thì phải lấy việc đào tạo, bồi dưỡng tư tưởng chính trị, chuyên môn nghiệp vụ làm đầu, muốn quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng hiệu lực, hiệu quả phải chọn người cán bộ, công chức nắm rõ đường lối chính sách, quan điểm của Đảng và Nhà nước, thông thạo, am hiểu chuyên môn nghiệp vụ làm gốc
Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức làm công tác thi đua, khen thưởng tại cấp huyện cần phải xác định rõ mục tiêu, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng trong công tác thi đua, khen thưởng để đào tạo, bồi dưỡng gắn với
vị trí việc làm, đáp ứng yêu cầu công việc
1.2.3.5 Sơ kết, tổng kết, tặng t ƣởng các hình thức k en t ƣởng, đ n giá hi u quả công t c t đua
Sơ kết là xem xét lại một phần hoặc một giai đoạn ngắn của công việc
đã triển khai nhằm đánh giá, rút kinh nghiệm kịp thời cho giai đoạn tiếp theo
Tổng kết là hoạt động nhằm đánh giá toàn bộ công việc đã triển khai nhằm xem xét về mức độ hoàn thành nhiệm vụ đặt ra trong mỗi ngành, lĩnh vực ở từng thời k lịch sử để có những kế hoạch chu n bị kế tiếp Đối với những đợt thi đua có thời hạn kéo dài cần có hoạt động sơ kết vào giữa đợt thi đua
Đây là biện pháp rất quan trọng, không thể thiếu trong tổ chức thi đua nhằm kịp thời phát hiện, bồi dưỡng, biểu dương những tập thể, cá nhân tiêu biểu, nhân rộng các điển hình tiên tiến của ngành, đơn vị Bên cạnh đó, kết
Trang 32quả hoạt động sơ kết, tổng kết còn là căn cứ để tiến hành thanh tra, kiểm tra kịp thời xử lý các sai phạm trong công tác thi đua, khen thưởng, đề xuất chủ trương hoặc kiến nghị giải pháp tăng cường hiệu quả hoạt động
Nội dung tổng kết phải đánh giá được công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp u Đảng, chính quyền, đoàn thể trong việc tổ chức các phong trào thi đua
và kết quả sau thi đua mang lại , thông qua mức độ đạt được mục tiêu đã địa phương, đơn vị xây dựng
Tổng kết rút các hình thức, phương pháp tổ chức phong trào thi đua trên địa bàn huyện nhằm tổng hợp sáng kiến, chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm trong hoạt động thi đua, khen thưởng, nhân rộng đỉên hình tiên tiến giúp thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội trong toàn huyện
Về đ n g u quả công t c t đua: được xem xét theo các tiêu chí như: đầu vào (t đua để làm gì? T đua t eo p ương t ức nào? ngu n lực
tổ chức t đua ra sao? T đua vào thờ đ ểm nào? ), đầu ra (kết quả thi đua đư c đư c so sánh với giá tr t đua mang l i? với mức kinh phí th p
nh t làm sao để tổ chức ho t động t đua có sức ản ưởng và lan tỏa cao
nh t? …), kết quả (t đua có t c động g đối với sự phát triển của cá nhân, tập thể? Yêu c u của ngườ n đối vớ c c p ong trào t đua là g ? …), quá trình thực hiện (mức độ tự nguy n trong đăng ký t am g a t đua? mức độ công bằng, n đẳng trong vi c ch m t đua, độ tin cậy của kết quả thi đua…)
Việc đánh giá hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng mang ý nghĩa quan trọng trong việc xác định những biện pháp tổ chức thực hiện trong tương lai,
vì thế chính quyền địa phương các cấp cần xây dựng tiêu chu n cụ thể để đánh giá một cách chặt ch và khoa học
Có nhiều phương pháp để đánh giá hiệu quả hoạt động thi đua, khen thưởng Tuy nhiên, chính quyền địa phương vẫn phải dựa trên những quy
Trang 33đinh chung của Luật thi đua, khen thưởng để đưa ra các chỉ tiêu đánh giá được cụ thể và định lượng hóa
Đánh giá hiệu quả thi đua, khen thưởng là nhằm để chính quyền các cấp biết được điểm mạnh để phát huy và điểm yếu để khắc phục, từ đó ngày càng nâng cao hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng
1.2.3.6 Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu n i, tố cáo, xử lý vi ph m
vi c thực hi n c c qu đ nh pháp luật về t đua, k en t ƣởng
Công tác thi đua, khen thưởng là một trong những công tác mang tính chất “nhảy cảm” vì thường liên quan đến vấn đề “danh” và “lợi” của cá nhân, tập thể Trong tiến trình bình xét thi đua, xếp loại khen thưởng khó tránh khỏi còn những hiện tượng thiếu khách quan, cảm tính và xuất hiện những động cơ không trong sáng, xâm hại đến quyền và lợi ích của người thực tài Cơ chế kiểm soát chặt ch giúp ngăn ngừa và phát hiện những sai phạm trong phương pháp c ng như trách nhiệm của người thực hiện thi đua, khen thưởng, giúp nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác thi đua khen thưởng, đảm bảo tính k luật trong quản lý nhà nước
Việc thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm về thi đua, khen thưởng tại chính quyền địa phương cấp huyện giúp tăng cường tính
k luật và pháp chế chủ nghĩa xã hội trong công tác thi đua, khen thưởng, đảm bảo vai trò quản lý của nhà nước được tập trung, liêm chính, loại bỏ các hành vi tiêu cực trong thi đua, khen thưởng, góp phần nâng cao tinh thần trách nhiệm đối với người thực hiện công tác khen thưởng
Thanh tra, kiểm tra về công tác thi đua, khen thưởng thường được chia thành hai loại: kiểm tra định k (hàng quý, hàng tháng, hàng năm, mỗi 2- 5 năm, theo chương trình, kế hoạch )và thanh tra, kiểm tra đột xuất (khi phát hiện dấu hiệu vi phạm hoặc nghi ngờ vi phạm quy định pháp luật về thi đua, khen thưởng hoặc có trường hợp tố cáo, khiếu nại)
Trang 34Thanh tra, kiểm tra luôn được tiến hành theo nguyên tắc: thường xuyên, khách quan, dân chủ, công khai, đúng pháp luật, chỉ ra được nguyên nhân sai lệch và những hoạt động xử lý kết quả sau kiểm tra, có kết luận rõ ràng
1.2.4 Các y u tố ảnh hưởng đ n quản lý nh nước v thi đu , hen thưởng
Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trong mỗi quốc gia, mỗi loại tổ chức, ngành, lĩnh vực là khác nhau Thông thường chúng có thể chia thành các yếu tố ảnh hưởng sau:
Thứ nh t, yếu tố về thể chế
Thể chế về thi đua, khen thưởng có thể hiểu theo nghĩa hẹp là những quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh hành vi của chủ thể trong hoạt động thi đua, khen Thể chế đóng vai trò quản lý và xác lập các công cụ quản lý hữu hiệu tạo khuôn khổ cho việc tổ chức và thực hiện thi đua, khen thưởng Thể chế tốt thì s khích lệ con người hành động theo hướng tạo ra những kết quả tốt đẹp
và ngược lại Nếu coi thi đua là trách nhiệm của cá nhân, tổ chức thì khen thưởng chính là quyền lợi của họ Thể chế về thi đua, khen thưởng góp phần tạo ra cơ chế để các chủ thể trong thi đua, khen thưởng có thể thực hiện tốt nhất quyền và nghĩa vụ của mình Nhờ vào thể chế mà nguyên tắc công bằng trong công tác thi đua, khen thưởng được đảm bảo hiệu quả.[23]
Thứ hai, yếu tố về văn o , tư tưởng
Có thể hiểu văn hoá là những quy tắc ứng xử bất thành văn được mọi người chấp nhận Một nền văn hoá yếu dễ dẫn tới tình trạng mơ hồ, hỗn độn, mất phương hướng và sự quyết tâm, nhiệt tình trong thi đua s bị giảm sút, dẫn đến kết quả khen thưởng không chất lượng
Văn hoá dân tộc được xem là một trong những cơ sở để xây dựng nội dung thi đua Tổng cục Chính trị đã tổ chức cuộc vận động toàn quân đ y
Trang 35mạnh thi đua huấn luyện giỏi, nhằm không ngừng phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng của quân đội nhân dân Việt Nam
Mặt khác, sự tác động, ảnh hưởng của tư tưởng đối với thi đua, khen
thưởng thể hiện trước hết ở quan điểm, nhận thức của nhà nước, của giai cấp cầm quyền và của các cá nhân, tổ chức về tầm quan trọng của thi đua, khen thưởng trong đời sống xã hội từ đó chuyển hoá thành kết quả tổ chức thực hiện thi đua, khen thưởng
Yếu tố tư tưởng đã tác động rất lớn đến việc tổ chức thực hiện pháp luật
về thi đua, khen thưởng trong đời sống xã hội như ở các nước tiên tiến, người
ta quan niệm khen thưởng là để ghi nhận những thành tích thật sự nổi trội, nổi bật so với cái chung, tuyên dương những cá nhân, tập thể đã thực hiện xuất sắc một công việc có ích nào đó nhưng tại Việt Nam tư tưởng về công tác khen thưởng dường như có phần cởi mở hơn, chỉ cần làm đúng với quy định, đúng chức trách nhiệm vụ đã được khen động viên tinh thần Chính vì vậy, khi kết thúc năm công tác, đa số cán bộ, công chức, viên chức nếu không vi phạm bất cứ hình thức k luật nào đều đạt danh hiệu lao động tiên tiến và kèm theo mức tiền thưởng nhất định để khen động viên tinh thần lao động
Thứ ba, yếu tố về kinh tế
Yếu tố kinh tế đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn phương pháp
tổ chức tuyên truyền, xây dựng nội dung chính sách thi đua, khen thưởng, quyết định chế độ khen thưởng và chất lượng phong trào thi đua Mặt khác, các hành vi tiêu cực diễn ra trong hoạt động thi đua, khen thưởng một phần do các cá nhân, tổ chức chạy theo lợi ích kinh tế và danh vọng
Sự hạn chế về tài chính s ảnh hưởng rõ rệt đến công tác quản lý về thi đua, khen thưởng, thể hiện ở hạn chế trong khả năng tiếp cận và ứng dụng công nghệ hiện đại để quản lý thi đua, khen thưởng; mức khen thưởng thấp chưa đủ kích thích, tạo động lực thi đua; trình độ quản lý còn kém chưa đáp
Trang 36ứng yêu cầu cơ chế thị trường dẫn đến tình trạng tiêu cực trong quá trình tổ chức thực hiện pháp luật
Thứ tƣ, ếu tố thông tin
Chủ thể quản lý thi đua, khen thưởng muốn tác động lên đối tượng quản
lý thì phải đưa ra một thông tin điều khiển dưới các hình thức khác nhau: Quy định thi đua, khen thưởng; quyết định khen thưởng; kế hoạch tổ chức thi đua Thông tin này nhằm giúp sự phối hợp thực hiện dễ dàng hơn, đảm bảo các điều kiện vật chất cho đối tượng thực hiện, theo dõi kết quả thực hiện của các đối tượng thi đua, khen thưởng thông qua thông tin phản hồi của hệ thống Thông tin là một yếu tố không thể thiếu trong quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng, là căn cứ đánh giá hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng Việc nhân rộng điển hình tiên tiến chính là mở rộng sự lưu chuyển thông tin nhằm tạo được hiệu ứng xã hội tốt nhất
Thứ năm, sự ủng hộ của qu n chúng nhân dân
Mục đích cuối cùng của thi đua, khen thưởng là nhằm phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc, làm cho khối đại đoàn kết dân tộc thực sự phát triển sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân Chính sự ủng hộ của nhân dân s tạo nên sự tập trung trong quản lý Do đó, sự ủng hộ hay phản đối của nhân dân được xem là căn cứ để Nhà nước xây dựng, thay đổi hoặc điều chỉnh chính sách về thi đua, khen thưởng
1.2.5 Khái quát v hệ thống c u n quản ý Nh nước v thi đu , hen thưởng
Trang 37Từ sơ đồ trên có thể thấy, Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trong phạm vi cả nước, quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của cơ quan quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng
- Ở Trung ƣơng: Có Hội đồng Thi đua - hen thưởng Trung ương là cơ
quan tham mưu, tư vấn cho Đảng và Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng, Thủ tướng Chính phủ là Chủ tịch Hội đồng
Ban Thi đua - hen thưởng Trung ương trực thuộc Bộ Nội vụ làm nhiệm
vụ thường trực Hội đồng Thi đua - hen thưởng Trung ương, giúp Bộ trưởng
Bộ Nội vụ tham mưu cho Chính phủ quản lý nhà nước về thi đua, khen
: Quan hệ chỉ đạo và điều hành
UỶ BAN NHÂN DÂN
CẤP c¸c x·, ph-êng
CÔNG CHỨC VĂN PHÒNG – THỐNG KÊ
S đồ 1.1 Tổ ch c c a bộ áy công tác thi đu , hen thưởng
Trang 38thưởng trong phạm vi cả nước và tổ chức các hoạt động thi đua, khen thưởng theo qui định của pháp luật
Các bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, thực hiện quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng theo quy định của pháp luật
- Ở c p tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ƣơng (gọi chung là c p tỉnh):
Hội đồng Thi đua - hen thưởng tỉnh là cơ quan tham mưu, tư vấn cho tỉnh
Ủy, Ủy ban Nhân dân tỉnh và Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh về công tác thi đua, khen thưởng
Ban Thi đua - hen thưởng tỉnh trực thuộc Sở Nội vụ, giúp Giám đốc Sở Nội vụ, Thường trực Hội đồng Thi đua, khen thưởng tỉnh tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng và tổ chức thực hiện một số nhiệm vụ và quyền hạn được ủy quyền về lĩnh vực công tác thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh
Ban Thi đua - hen thưởng chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế
và hoạt động của Sở Nội vụ; đồng thời, chịu sự hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Ban Thi đua - hen thưởng Trung ương
Các Sở, ngành trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, thực hiện quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng theo quy định của pháp luật
- Ở c p huy n, th xã, thành phố trực thuộc tỉnh (gọi chung là c p huy n): Có công chức chuyên trách làm công tác thi đua, khen thưởng thuộc
Phòng Nội vụ U ban nhân dân huyện Phòng Nội vụ là thường trực Hội đồng Thi đua - hen thưởng cấp huyện, có trách nhiệm tham mưu giúp Ủy ban nhân dân huyện tổ chức kiểm tra công tác thi đua, khen thưởng tại các cơ quan, đơn vị, địa phương trong phạm vi toàn huyện
- Ở c p ã, p ƣờng, th tr n (gọi chung là c p xã): Theo thông tư
06/2012/TT- BNV ở cấp xã có công chức Văn phòng – Thống kê s tham
Trang 39mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện công tác thi đua, khen thưởng trong nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã
1.3.2 Kinh nghiệ tổ ch c th c hiện công tác thi đu , hen thưởng
t i ột ố đị hư ng
1.3.1 Kinh nghiệ ở các đị hư ng
- n ng m Quản lý n à nước về công t c t đua, k en t ưởng t thành phố V Thanh tỉnh Hậu Giang: Ủy ban nhân dân thành phố đã thường
xuyên nhắc nhở các địa phương, đơn vị chấp hành nghiêm túc Luật sửa đổi,
bổ sung một số điều của Luật Thi đua, hen thưởng năm 2005; Luật sửa đổi,
bổ sung một số điều của Luật Thi đua, hen thưởng năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thi đua, hen thưởng nhằm góp phần đưa pháp luật vào cuộc sống, đồng thời tích cực kiểm tra, tháo gỡ những khó khăn nhằm giúp các xã, đơn vị thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị
Các ngành, các xã đăng ký thi đua với Hội đồng Thi đua - hen thưởng thành phố bằng những nội dung, chỉ tiêu cụ thể để Hội đồng có căn cứ theo dõi sát sao, tổng kết đánh giá, đề nghị khen thưởng kịp thời Các mô hình mới, điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt đã phát hiện, biểu dương, nhân rộng kịp thời Công tác thi đua, khen thưởng được nghiên cứu, đổi mới
về nội dung và phương pháp hoạt động, tổ chức thi đua phù hợp với tình hình thực tế, nội dung thi đua bám sát và phục vụ việc thực hiện nhiệm vụ chính trị Các phong trào thi đua của thành phố đã tạo động lực mạnh m , góp phần nâng cao đời sống nhân dân, tăng cường quốc phòng - an ninh
Tuy nhiên công tác thi đua, khen thưởng của Ủy ban thành phố Vị Thanh
vẫn còn một số hạn chế sau: Thứ nh t là, phong trào thi đua tại một số địa
phương, đơn vị chưa được phát động thường xuyên và liên tục, vẫn còn tâm
lý thụ động chờ cấp trên nhắc nhở; thứ hai là, công chức làm công tác thi đua,
khen thưởng thường xuyên bị thay đổi là nguyên nhân xảy ra tình trạng yếu
Trang 40chuyên môn, thiếu về nghiệp vụ Mặt khác khi gặp vướng mắc trong thực hiện
cấp xã không biết đầu mối để liên hệ giải quyết; thứ ba là, một số phong trào
thi đua chưa có chiều sâu, các cá nhân được tuyên dương mang tính chất
“chia đều” làm giảm tính động viên, giáo dục và tinh thần phấn đấu, nêu gương Căn bệnh “thành tích”, bệnh “hình thức” và tình trạng sơ sài trong xét
thưởng ở một số đơn vị vẫn còn tồn đọng; thứ tư là, một số lãnh đạo đơn vị,
địa phương chưa thật sự quan tâm đến công tác thi đua, khen thưởng và công
tác tổ chức phát động phong trào thi đua; thứ năm là, công tác sơ kết, tổng kết
rút kinh nghiệm từ các phong trào chưa được thực hiện tốt, từ đó những tồn tại, hạn chế chưa được khắc phục kịp thời
- n ng m Quản lý n à nước về công t c t đua, k en t ưởng t huy n Đức Phổ tỉnh Quảng Ngãi: Tập trung tổ chức phát động phong trào thi
đua và thực hiện khen thưởng theo tinh thần Kế hoạch của Ủy ban Nhân dân tỉnh đề ra, thực hiện công tác kiểm tra chéo, huy động cán bộ, chiến sĩ, các tầng lớp nhân dân tham gia hưởng ứng công tác thi đua, từng bước phát triển công tác thi đua cả chiều sâu lẫn chiều rộng; đổi mới việc bình xét, đánh giá khen thưởng góp phần đưa t lệ tập thể nhỏ, người lao động trực tiếp được khen thưởng cao hơn Các thủ tục về công tác thi đua khen thưởng đều được niêm yết công khai trên website của huyện, Phòng Nội vụ và Hội đồng thi đua huyện Công tác cải cách thủ tục hành chính đã phát huy vai trò trong việc cụ thể hóa các biểu mẫu về thi đua, khen thưởng
Hội đồng thi đua khen thưởng huyện đã đề xuất ý kiến với Ban Thi đua khen thưởng tỉnh phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương mở các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ công tác thi đua, khen thưởng cho các đồng chí lãnh đạo và cán bộ làm trực tiếp công tác thi đua, khen thưởng để tăng cường trách nhiệm, nâng cao nhận thức, nắm vững các nội dung, trình tự thủ tục, yêu