Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)

Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)Tổ chức và hoạt động của Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Thuận (LV thạc sĩ)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ ……./…… … /…

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

PHẠM VIẾT DIỆU THẢO

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BAN TIẾP CÔNG DÂN TỈNH BÌNH THUẬN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2017

Ngày tháng năm 2017

Phạm Viết Diệu Thảo

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

PHẠM VIẾT DIỆU THẢO

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BAN TIẾP CÔNG DÂN TỈNH BÌNH THUẬN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS BÙI ĐỨC KHÁNG

TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2017

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ

Ngày 24 tháng 7 năm 2017

LỜI CẢM ƠN

Đầu tiên, tôi gửi lời biết ơn sâu sắc đến những người thân trong gia đình tôi đã luôn ủng hộ và sát cánh bên cạnh tôi trong suốt hai năm học tại Học viện Hành chính Quốc gia Xin cảm ơn các Cô, các Chú, các Anh, các Chị và đồng nghiệp tại cơ quan Văn phòng Tỉnh ủy Bình Thuận, Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận đã luôn động viên, san sẻ công việc, cung cấp tài liệu và tạo điều kiện thuận lợi nhất để tôi được tham gia học tập đầy đủ và hoàn thành Luận văn cao học của mình

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS.TS Bùi Đức Kháng, Thầy

đã hướng dẫn và chia sẻ thông tin, kiến thức, kinh nghiệm một cách nhiệt tình, thẳng thắn, dành nhiều thời gian và định hướng để tôi có thể hoàn thành luận văn này

Xin trân trọng cảm ơn Quý Thầy cô, Cán bộ, nhân viên tại Học viện Hành chính Quốc gia đã tạo môi trường học tập thân thiện, điều kiện học tập thuận lợi; tác phong làm việc nghiêm túc, hiệu quả và tận tình giúp đỡ, truyền đạt cho tôi những kiến thức bổ ích trong hai năm học vừa qua

Và sau cùng, tôi xin gửi lời chúc sức khỏe, lời cảm ơn đến các anh chị, các bạn học viên lớp HC20.N9 thân yêu đã luôn đồng hành và cùng giúp đỡ nhau trong suốt quá trình học vừa qua

Phạm Viết Diệu Thảo

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC HÌNH VẼ vii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn 3

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 6

3.1 Mục đích 6

3.2 Nhiệm vụ 6

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 7

4.1 Đối tượng nghiên cứu 7

4.2 Phạm vi nghiên cứu 7

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn 7

5.1 Phương pháp luận 7

5.2 Phương pháp nghiên cứu 7

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 8

6.1 Ý nghĩa lý luận của luận văn 8

6.2 Ý nghĩa thực tiễn của luận văn 8

7 Kết cấu của luận văn 9

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TIẾP CÔNG DÂN VÀ BAN TIẾP CÔNG DÂN 10

1.1 Một số vấn đề chung về tiếp công dân 10

1 1.1.Khái niệm tiếp công dân 10

1.1.2 Ý nghĩa và tầm quan trọng của tiếp công dân trong quản lý Nhà

nước 13

1.1.3 Trách nhiệm của các cá nhân trong công tác tiếp công dân 15

1.1.3.1 Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức đơn vị 15

1.1.3.2 Trách nhiệm của người được giao nhiệm vụ tiếp công dân 16

1.2 Cơ sở pháp lý về công tác tiếp công dân 17

1.3 Ban Tiếp công dân - nhiệm vụ, quyền hạn 21

1.3.1 Ban Tiếp công dân 21

1.3.2 Cơ cấu tổ chức Ban Tiếp công dân 23

1.3.3 Nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Tiếp công dân 234

Tiểu kết chương 1 299

Chương 2 THỰC TRẠNG VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BAN TIẾP CÔNG DÂN TỈNH BÌNH THUẬN 30

2.1 Một số nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh 30

2.1.1 Đặc điểm tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Bình Thuận 30

2.1.2 Sự thay đổi trong chính sách, pháp luật của Nhà nước 322

2.1.3 Trình độ dân trí của công dân 333

2.2 Thực trạng tổ chức bộ máy và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận 344

2.2.1 Thực trạng tổ chức Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận 344

2.2.2 Thực trạng hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận từ khi thành lập cho đến nay 444

2.3 Nhận xét và đánh giá 577

2.3.1 Những hạn chế về tổ chức và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận 577

2.3.2 Nguyên nhân của những hạn chế, khuyết điểm 633

2.3.2.1 Nguyên nhân khách quan 63 2.3.2.2 Nguyên nhân chủ quan 644 2.3.3 Một số kinh nghiệm rút ra từ thực trạng tổ chức và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận 66

Tiểu kết chương 2 699

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC

VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BAN TIẾP CÔNG DÂN TỈNH BÌNH

THUẬN 71

3.1 Tăng cường công tác chỉ đạo, quản lý 71

dân 72 3.3 Thường xuyên kiện toàn tổ chức gắn với thường xuyên tổ chức đào tạo, bồi dưỡng 74 3.4 Tham mưu và tổ chức việc tiếp công dân bảo đảm đúng các quy định của pháp luật 78 3.5 Thực hiện các giải pháp phát huy hiệu quả trụ sở hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận 79 3.6 Tăng cường đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn thư 80 3.7 Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật 81 3.8 Kiến nghị 82

3.8.1 Đề xuất Ủy ban nhân dân tỉnh kiến nghị Thanh tra Chính phủ 82 3.8.2 Những việc Uỷ ban nhân dân tỉnh Bình Thuận chủ động thực hiện theo thẩm quyền 83

Tiểu kết chương 3 85 KẾT LUẬN 87

tỉnh Bình Thuận, giai đoạn 2014 - 2016

tiếp nhận từ năm 2014 đến năm 2016

Thuận từ năm 2014 đến năm 2016

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Tiếp công dân là việc làm thể hiện một hoặc nhiều cá nhân đại diện cho

cơ quan, tổ chức, đơn vị, tiếp đón công dân để lắng nghe, tiếp nhận các thông tin, đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân liên quan đến những chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước hoặc liên quan đến hoạt động quản lý của các cơ quan hành chính Nhà nước; giải thích

và hướng dẫn cho công dân về việc thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo đúng quy định của pháp luật

Tiếp công dân chính là thể hiện đường lối “lấy dân làm gốc” của Đảng

và Nhà nước ta, là khâu quan trọng đầu tiên trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo và góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo Tính chất quan trọng đó đòi hỏi mỗi cán bộ làm công tác tiếp công dân phải là người gương mẫu, không chỉ mẫu mực về cử chỉ, việc

gần gũi với nhân dân

Thông qua hoạt động tiếp công dân sẽ giúp cho Đảng, Nhà nước và

những thông tin phản hồi từ thực tiễn cuộc sống, nắm bắt được những tâm tư nguyện vọng của nhân dân để từ đó kịp thời đề ra những chủ trương, quyết sách đúng đắn, hợp lòng dân; đối với công dân sẽ hiểu và tiếp thu được quy định, chính sách pháp luật để thực hiện và vận dụng đảm bảo quyền lợi của

gắn chặt mối quan hệ giữa Nhân dân và Nhà nước và giúp cho việc đánh giá hiệu quả hoạt động quản lý Nhà nước trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội

Quốc hội khóa XIII đã Thông qua Luật Tiếp công dân năm 2013, đây là văn

bản pháp luật có giá pháp lý cao nhất để điều chỉnh các quan hệ xã hội trong lĩnh vực tiếp công dân Qua đó, yêu cầu các cơ quan, tổ chức trong trong hệ thống chính trị của nước ta phải quy định rõ tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan tiếp công dân, người phụ trách tiếp công dân, cán bộ tiếp công dân, mối quan hệ giữa các cơ quan tiếp công dân, giữa cơ quan tiếp công dân với các cơ quan, tổ chức; quy định rõ hoạt động tiếp công dân khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; điều kiện bảo đảm hoạt động tiếp công dân, quản lý về công tác tiếp công dân

Thực hiện theo đúng quy định của Luật Tiếp công dân và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan, UBND tỉnh Bình Thuận đã triển khai thành lập Ban Tiếp công dân tỉnh theo Quyết định số 3038/QĐ-UBND, ngày 12/9/2014 của UBND tỉnh Bình Thuận, trên cơ sở tổ chức lại Phòng Tiếp dân, thuộc Văn phòng UBND tỉnh Bình Thuận

Sau hơn 02 năm tổ chức hoạt động, Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận cơ bản thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao, tổ chức và hoạt động đúng theo quy định của Luật Tiếp công dân năm 2013, Nghị định số 64/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một

số điều của Luật Tiếp công dân, cụ thể: thực hiện báo cáo kịp thời và phối hợp với các sở, ngành có liên quan tham gia, phục vụ công tác tiếp dân định

kỳ, đột xuất của lãnh đạo UBND tỉnh; Thường trực HĐND tỉnh, Đoàn ĐBQH đơn vị tỉnh Bình Thuận; thực hiện nghiêm công tác tiếp công dân thường

dung tiếp dân định kỳ, đột xuất của lãnh đạo UBND tỉnh, số lượt công dân lãnh đạo đã tiếp và số lượt công dân do Ban Tiếp công dân tỉnh tiếp thường

xuyên tại Ban được đại đa số công dân đồng tình,…

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được thì tổ chức và hoạt động tại Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận vẫn còn một số hạn chế nhất định,

vẫn còn xảy ra; tình trạng gửi đơn thư vượt cấp còn nhiều, đơn, thư chuyển

nước chưa quan tâm đến công tác tiếp công dân; kinh nghiệm của một số công chức làm nhiệm vụ tiếp công dân thường xuyên chưa nhiều; khả năng giao tiếp, vận động, thuyết phục công dân chưa cao, kết quả còn hạn chế

Từ những lý do trên, với mục đích tiếp tục đi sâu tìm hiểu, nghiên cứu

về công tác tiếp công dân cũng như việc tổ chức và hoạt động tiếp công dân tại Ban Tiếp công dân tỉnh, tìm ra những hạn chế, phân tích rõ nguyên nhân của từng hạn chế để từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể, góp phần đưa hoạt động tiếp công dân và xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị tại tỉnh Bình Thuận đi vào nền nếp, nâng cao chất lượng hiệu quả công tác tiếp công

dân của tỉnh Bình Thuận; học viên chọn đề tài: “Tổ chức và hoạt động của

Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận” để làm luận văn tốt nghiệp thạc sĩ Quản

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Nhìn chung, nghiên cứu về công tác tiếp công dân đang ngày càng được chú ý trong thời gian gần đây và đây không còn là đề tài mới Tuy nhiên, với tính chất quan trọng của công tác tiếp công dân, đồng thời với thực tiễn sinh động đời sống xã hội đang diễn ra, tiếp công dân luôn là đề tài thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều tác giả

được một số công trình đã được công bố như sau:

- Tiếp công dân tại Ủy ban nhân dân huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước - luận văn của tác giả Tạ Minh Chiến, năm 2016 Luận văn nghiên cứu

lý luận về tiếp công dân và thực tế tiếp công dân của Ủy ban nhân dân huyện Đồng Phú, trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động tiếp công dân tại Ủy ban nhân dân huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước

- Hoàn thiện công tác giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai của

Ủy ban nhân dân cấp huyện tại tỉnh Bình Thuận - luận văn của tác giả Trương

Thị Cẩm Tú, năm 2013 Tiếp công dân là khâu đầu tiên và gắn liền với hoạt động giải quyết khiếu nại Luận văn nêu lên vai trò của tiếp công dân trong việc giải quyết khiếu nại và đưa ra một số giải pháp về tiếp công dân nhằm hoàn thiện hoạt động giải quyết khiếu nại

- Hoàn thiện công tác tiếp công dân của cơ quan hành chính Nhà nước

từ thực tiễn Quận 1, thành phố Hồ Chí Minh - luận văn của tác giả Thái Thị

Hồng Sen, năm 2013 Luận văn đề cập đến hoạt động tiếp công dân tại một

địa phương xác định, trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp chung và đặc thù trong việc hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động này

- Bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp của công chức cấp huyện trong việc tiếp công dân - luận văn của tác giả Vũ Minh Nguyệt, năm 2012 Luận văn nghiên cứu thực trạng kỹ năng giao tiếp của công chức cấp huyện, chứng minh kỹ năng giao tiếp của công chức là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết công việc và tiếp công dân của công chức Qua đó, đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tiếp công dân

- Đổi mới công tác tiếp công dân trong lĩnh vực khiếu nại, tố cáo - luận

văn của tác giả Trần Thị Thúy Mai, năm 2010 Luận văn phân tích làm rõ

đổi mới để đáp ứng được yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý xã hội trong tình hình mới; từ đó, đề xuất một số giải pháp, kiến nghị về đổi mới công tác tiếp công dân

- Hoạt động thanh tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về tiếp công dân

và giải quyết khiếu nại, tố cáo của Thanh tra Chính phủ đề tài khoa học cấp

cơ sở của Ths Tạ Thị Thu Thủy, năm 2016 Đề tài nghiên cứu một số vấn đề

lý luận chung, các quy định và nhấn mạnh thực tiễn hoạt động thanh tra trách

nhiệm việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo

của Thanh tra Chính phủ Trên cơ sở đó, đề ra phương hướng giải pháp nhằm

hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra trách nhiệm

việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo của

Thanh tra Chính phủ

- Thực trạng và giải pháp nâng cao kỹ năng giao tiếp trong tiếp dân đề

tài khoa học cấp cơ sở của TS Trần Thị Thanh Hà, năm 2012 Đề tài nhấn

mạnh vai trò và tầm quan trọng của kỹ năng giao tiếp trong công tác tiếp công

dân, là một trong những chìa khóa làm nên sự thành công của công tác tiếp

công dân Bên cạnh đó, tác giả đề tài đã đưa ra một số giải pháp rất thực tế

nhằm nâng cao kỹ năng giao tiếp trong công tác tiếp công dân

- Trao đổi kinh nghiệm trong công tác tiếp công dân của tác giả Mạnh

Hùng, Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính, ngày 28/6/2016 Tác giả bài báo

nêu một số kinh nghiệm cơ bản trong công tác tiếp công dân từ giai đoạn tiếp

xúc ban đầu, quá trình thực hiện tiếp công dân đến giai đoạn kết thúc tiếp

công dân và nhấn mạnh một số yếu tố cần thiết của một người công chức làm

nhiệm vụ tiếp công dân

- Đổi mới trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của

tác giả Hoài Anh, Trang thông tin điện tử Quảng Ninh, ngày 19/12/2015

Trong bài viết này, tác giả đề cập đến cách thức tổ chức, kinh nghiệm đổi

mới, các giải pháp và kết quả trong hoạt động tiếp công dân, giải quyết khiếu

nại, tố cáo tại một địa phương xác định

- Một số vướng mắc trong hoạt động tiếp công dân của tác giả Nguyễn

Phương Thảo, Trang thông tin điện tử tổng hợp của Ban Nội chính Trung

ương, ngày 15/9/2013 Bài viết đã đánh giá khái quát về kết quả đạt được và một số tồn tại, nguyên nhân của tồn tại việc thực hiện công tác tiếp công dân của các cơ quan hành chính nhà nước ta giai đoạn 2008 - 2012 Từ đó, tác giả

đã đưa ra một số yêu cầu cần thiết trong việc nghiên cứu, xây dựng Luật Tiếp công dân để nâng cao hiệu quả của công tác tiếp công dân

đăng trên các tạp chí chuyên ngành

Tuy nhiên, từ trước đến nay chưa có đề tài nào nghiên cứu về tổ chức

và hoạt động của Ban Tiếp công dân cũng như tổ chức và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận Vì vậy, đề tài mà học viên chọn làm luận văn cao học chuyên ngành Quản lý công không bị trùng lặp với bất cứ công trình nào đã nghiên cứu trước đó Những công trình nghiên cứu được đề cập như trên sẽ là nguồn tư liệu quý để học viên tham khảo trong quá trình thực hiện

luận văn của mình

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích

Trên cơ sở nghiên cứu làm rõ vấn đề lý luận về công tác tiếp công dân

và thực tế việc tổ chức hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận để đánh giá được kết quả bước đầu của việc thành lập Ban Tiếp công dân tỉnh theo quy định của Luật Tiếp công dân năm 2013, thực trạng tổ chức bộ máy

và kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao của Ban Tiếp công dân tỉnh; từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện tổ chức và hoạt động tiếp công

dân tại Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận

3.2 Nhiệm vụ

nước có liên quan đến hoạt động tiếp công dân, tổ chức và hoạt động Ban

- Nghiên cứu thực trạng về tổ chức và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận từ khi thành lập cho đến nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu về tổ chức bộ máy và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Bình Thuận

5.2 Phương pháp nghiên cứu:

Thực hiện luận văn này, học viên đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

Thứ nhất, thống kê mô tả và mô hình hóa số liệu dưới dạng bảng biểu

để đánh giá thực trạng tiếp công dân và xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận;

Thứ hai, phân tích, tổng hợp hệ thống số liệu đã được thống kê, mô tả;

phân tích thực trạng tình hình để đút kết thành những nhận định mang tính chất khái quát hoá cao, mang tính cốt lõi về những vấn đề liên quan đến tổ chức bộ máy và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận;

Thứ ba, so sánh, đối chiếu giữa quy định của pháp luật, giữa yêu cầu

của các cơ quan quản lý Nhà nước ở Trung ương với tình hình thực tế đang diễn ra tại Bình Thuận;

Thứ tư, phương pháp khảo sát thực tế từ việc học viên trực tiếp làm

việc, phối hợp, trao đổi nghiệp vụ với công chức Ban Tiếp công dân tỉnh để tham mưu Thường trực Tỉnh uỷ tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, đơn kiến nghị, phản ánh của công dân

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận của luận văn

Ban Tiếp công dân tỉnh được thành lập theo Luật Tiếp công dân năm 2013; phân tích mối quan hệ giữa tổ chức bộ máy và kết quả hoạt động của Ban Tiếp công dân Từ đó, luận văn sẽ bổ sung thêm mặt lý luận về các vấn đề có liên quan đến hoạt động tiếp công dân và Ban Tiếp công dân tại một địa phương cụ thể - đó là Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận

6.2 Ý nghĩa thực tiễn của luận văn

Với những đánh giá về thực trạng tổ chức bộ máy, kết quả hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận, xác định những hạn chế, khuyết điểm, phân tích cụ thể nguyên nhân và đề xuất giải pháp cần tập trung thực hiện để nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận; luận văn sẽ giúp các cấp lãnh đạo, trước hết là lãnh đạo tỉnh Bình Thuận xác định xây dựng một hệ thống giải pháp đồng bộ và toàn diện để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp công dân của tỉnh nói chung

cũng như hiệu quả hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận nói riêng trong thời gian tới

7 Kết cấu của luận văn

của luận văn gồm có 03 chương:

Chương 1: Một số vấn đề cơ bản về tiếp công dân và Ban Tiếp công

dân

Chương 2: Thực trạng về tổ chức và hoạt động của Ban Tiếp công dân

tỉnh Bình Thuận

Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức và hoạt động

của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận

Chương 1:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TIẾP CÔNG DÂN

VÀ BAN TIẾP CÔNG DÂN 1.1 Một số vấn đề chung về tiếp công dân

1.1.1 Khái niệm tiếp công dân

hiện việc cán bộ, công chức có thẩm quyền trong cơ quan Nhà nước gặp trực tiếp công dân để lắng nghe, trao đổi, hướng dẫn, giải thích, vận động, thuyết phục công dân thực hiện đúng đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước; tiếp nhận đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; phân loại,

xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh và sau cùng là theo dõi, đôn đốc việc giải quyết các đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan

có thẩm quyền Thông qua việc tiếp công dân, Đảng và Nhà nước lắng nghe được những ý kiến của dân, nhận được những thông tin kịp thời phản ánh về

luật của Nhà nước Trên cơ sở đó, Đảng và Nhà nước có thể bổ sung, điều chỉnh kịp thời cho phù hợp với thực tế đất nước Tiếp công dân là cầu nối quan trọng để chính quyền, cán bộ, công chức gần và sát với nhân dân

Trước khi Luật Tiếp công dân năm 2013 ra đời, chưa có một văn bản pháp luật nào của nước ta định nghĩa về “tiếp công dân”, các văn bản luật chỉ

có các khái niệm về trụ sở tiếp công dân, địa điểm tiếp công dân, quy định trách nhiệm của cán bộ tiếp công dân Do vậy mà Luật Tiếp công dân năm

như sau: “Tiếp công dân là việc cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân quy định

tại Điều 4 của Luật này đón tiếp để lắng nghe, tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân; giải thích, hướng dẫn cho công dân về

việc thực hiện khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo đúng quy định của pháp luật” [34]

định kỳ và tiếp công dân đột xuất

hành chính của công chức được giao nhiệm vụ và trách nhiệm trực tiếp tiếp công dân để lắng nghe, tiếp nhận, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân

Công chức thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân thường xuyên luôn luôn sẵn sàng tiếp công dân; tiếp nhận đơn khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị của công dân; giải thích, hướng dẫn để công dân thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật; cập nhật thông tin, tình hình giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, bộ phận được giao tham mưu giải quyết đơn của công dân để có cơ sở trả lời khi công dân đến Ban Tiếp công dân liên hệ và tiếp tục gửi đơn liên quan vụ việc của mình và có thể

từ chối tiếp và nhận đơn của công dân theo quy định của pháp luật

trưởng cơ quan, đơn vị với mốc thời gian quy định cụ thể Theo quy định tại khoản 2, Điều 18 Luật Tiếp công dân năm 2013 thì thủ trưởng cơ quan, đơn

vị trực tiếp thực hiện tiếp công dân 01 ngày trong 01 tháng tại địa điểm tiếp công dân của cơ quan mình [34]

Tiếp công dân định kỳ giúp cho thủ trưởng cơ quan, đơn vị trực tiếp lắng nghe, tiếp nhận những tâm tư, nguyện vọng, bức xúc của công dân để kịp thời tháo gỡ, giải quyết các vướng mắc của công dân Bên cạnh đó, kiểm tra

và đánh giá tính hợp lý, hiệu quả của việc áp dụng các chính sách, quyết định hành chính vào trong cuộc sống của công dân; đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao của cấp dưới thuộc quyền và kịp thời, chỉ đạo, chấn chỉnh

những hạn chế của hoạt động tiếp công dân thường xuyên được thực hiện bởi công chức tiếp công dân

quan, đơn vị đối với những vụ việc gay gắt, phức tạp cần thiết phải tiếp công

việc công dân bức xúc gay gắt, phức tạp vượt quá thẩm quyền hướng dẫn, giải thích của công chức tiếp công dân thường xuyên tại Ban Tiếp công dân, công chức tiếp công dân báo cáo Trưởng Ban tiếp công dân xin ý kiến người đứng đầu cơ quan để thực hiện tiếp công dân Người đứng đầu cơ quan xét thấy cần phải thực hiện tiếp công dân đột xuất thì sắp xếp công việc, thực hiện tiếp công dân, trả lời các thắc mắc, giải quyết hoặc chỉ đạo các bộ phận chuyên môn tập trung tham mưu giải quyết các bức xúc, vụ việc của công dân

Thông qua tiếp công dân đột xuất của người đứng đầu cơ quan, đơn vị làm giảm sự bức xúc của công dân, ngăn chặn kịp thời những hành vi vi phạm

Tại khoản 3, Điều 18 Luật Tiếp công dân năm 2013 quy định trách nhiệm tiếp công dân đột xuất của người đứng đầu cơ quan, đơn vị: Thực hiện tiếp công dân đối với vụ việc nếu không chỉ đạo xem xét kịp thời có thể gây

ra hậu quả nghiêm trọng hoặc có thể dẫn đến hủy hoại tài sản của Nhà nước, của tập thể, xâm hại đến tính mạng, tài sản của nhân dân, ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội Vụ việc gay gắt, phức tạp có nhiều người tham gia, liên quan đến trách nhiệm của nhiều cơ quan, đơn vị hoặc ý kiến của các cơ quan, đơn vị còn khác nhau [34]

- Xuất phát từ yêu cầu quản lý nhà nước, yêu cầu và lợi ích của cơ quan, đơn vị và nhìn từ phía do nhu cầu của công dân, cơ quan, tổ chức thì tiếp công dân có thể được nhìn từ nhiều khía cạnh khác nhau, cụ thể:

Thứ nhất, từ bản chất từ nghĩa, tiếp công dân là việc thực hiện giao tiếp từ phía cơ quan nhà nước, giải quyết quan hệ giữa Nhà nước và công dân

Thứ hai, từ việc đáp ứng yêu cầu của công dân, tiếp công dân là giải quyết những yêu cầu của công dân Theo đó, công dân thực hiện quyền của mình và nhà nước phải đáp ứng

Thứ ba, hiểu là một nghiệp vụ của nhà quản lý, tiếp công dân là của người thừa hành công vụ Khi đó, tiếp công dân thuộc phạm trù kỹ năng, nghiệp vụ công tác của cán bộ, công chức [1]

1.1.2 Ý nghĩa và tầm quan trọng của tiếp công dân trong quản lý Nhà nước

Thứ nhất, đối với việc thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp

luật của Nhà nước

phản ánh, góp ý những vấn đề liên quan đến chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, công tác quản lý của cơ quan, đơn vị; giúp cho cơ quan hành chính Nhà nước nắm được những tâm tư, nguyện vọng, những thông tin phản hồi, các kiến nghị, góp ý của nhân dân từ thực tiễn trong việc thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, từ đó kịp thời chấn chỉnh, bổ sung, sửa đổi hoặc hủy bỏ các nội dung không phù hợp

Thứ hai, trong việc phát huy quyền làm chủ của Nhân dân

Tiếp công dân là hoạt động nhằm thực hiện hóa quyền dân chủ của công dân, là sự cụ thể hóa quyền tham gia quản lý Nhà nước, quản lý xã hội, tham gia thảo luận các vấn đề chung của Nhà nước và xã hội của công dân, là

sự cụ thể hóa phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, phát huy vai trò to lớn của Nhân dân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tạo điều

kiện cho nhân dân thực hiện quyền tự do, dân chủ, góp phần giải quyết các vấn đề xã hội, giảm bức xúc, xung đột trong xã hội, tạo lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước Tổ chức tốt công tác tiếp công dân là biểu hiện cụ thể của quan điểm “dân là gốc” của Đảng và Nhà nước ta, góp phần phát huy bản chất “Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân”

Thứ ba, trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo

Việc tiếp công dân là một trong những khâu quan trọng của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; giúp cho công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ quan, tổ chức, đơn vị đạt được kết quả Thông qua tiếp công dân giúp cho hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo được tiến hành nhanh chóng, rõ ràng hơn, có sự tiếp xúc trực tiếp, tìm hiểu thông tin hai chiều giữa người dân

và cán bộ tiếp dân; có cơ hội để hướng dẫn công dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo theo đúng quy định của pháp luật, gửi đơn đến đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết, khắc phục những hạn chế bất cập trong việc thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo của công dân Đồng thời, qua đó nhằm tuyên truyền, giáo dục, nâng cao ý thức pháp luật nói chung, pháp luật khiếu nại, tố cáo của

dài cũng như nhiều bất cập khác trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo Hoạt động tiếp công dân hiệu quả có thể chấm dứt hoặc phát sinh vụ việc khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị của công dân

Thứ tư, trong xây dựng và tổ chức chính quyền

Làm tốt công tác tiếp công dân sẽ góp phần huy động sự tham gia rộng rãi của nhân dân vào hoạt động quản lý Nhà nước, quản lý xã hội, tạo động lực thúc đẩy hoàn thiện công tác quản lý hành chính nói riêng Ngoài ra, còn giúp các cơ quan, đơn vị có điều kiện kiểm tra, đánh giá lại cơ chế chính sách, công tác chỉ đạo điều hành, từ đó có biện pháp chấn chỉnh, có những quyết sách đúng đắn, hợp lòng dân hơn Mặc khác, qua việc tiếp công dân phần nào

người dân cũng nhìn nhận, đánh giá được trình độ năng lực, thái độ phẩm chất đạo đức của người cán bộ, công chức trực tiếp với mình, qua đó có thông tin tin cậy để phản ánh với cơ quan có thẩm quyền cũng như để đánh giá, lựa chọn nhân sự trong các kỳ bầu cử

1.1.3 Trách nhiệm của các cá nhân trong công tác tiếp công dân

1.1.3.1 Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức đơn vị

Nhằm nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn

vị trong công tác tiếp công dân cũng như phân biệt trách nhiệm của người đứng đầu với trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị trong công tác tiếp công dân, tại Điều 18, Luật tiếp công dân năm 2013 đã quy định cụ thể: Người đứng đầu cơ quan có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức công tác tiếp công dân của cơ quan mình như: ban hành nội quy, quy chế tiếp công

phục vụ việc tiếp công dân; phân công cán bộ, công chức làm công tác tiếp

liên quan tiếp công dân và xử lý vụ việc nhiều người cùng khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về một nội dung; kiểm tra, đôn đốc cơ quan, tổ chức, đơn

vị, người có trách nhiệm thuộc quyền quản lý của mình thực hiện các quy định của pháp luật trong việc tiếp công dân; có trách nhiệm bảo đảm an toàn, trật tự cho hoạt động tiếp công dân; báo cáo tình hình, kết quả công tác tiếp công dân với cơ quan, tổ chức có thẩm quyền [34]

Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức đơn vị trong công tác

tiếp công dân thường gắn với việc tiếp công dân định kỳ Tại điểm 2, 3 Điều

18 Luật Tiếp công dân năm 2013 quy định người đứng đầu cơ quan có trách nhiệm trực tiếp thực hiện việc tiếp công dân ít nhất 01 ngày trong 01 tháng tại địa điểm tiếp công dân của cơ quan mình và thực hiện tiếp công dân đột xuất trong một số trường hợp cụ thể như: Vụ việc gay gắt, phức tạp, có nhiều

người tham gia, liên quan đến trách nhiệm của nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc ý kiến của các cơ quan, tổ chức, đơn vị còn khác nhau; vụ việc nếu không chỉ đạo, xem xét kịp thời có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng hoặc có thể dẫn đến hủy hoại tài sản của Nhà nước, của tập thể, xâm hại đến tính mạng, tài sản của nhân dân, ảnh hưởng đến an ninh, chính trị, trật tự, an toàn

xã hội [34]

Bên cạnh đó, Luật cũng quy định khi tiếp công dân, người đứng đầu cơ quan phải có ý kiến trả lời về việc giải quyết vụ việc cho công dân Trường hợp chưa trả lời ngay được thì chỉ đạo cơ quan, tổ chức, đơn vị, công chức, viên chức thuộc quyền quản lý của mình kịp thời xem xét, giải quyết và thông báo thời gian trả lời cho công dân

Việc quy định trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn

vị trực tiếp tiếp công dân sẽ giúp người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước biết được tình hình khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh và việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị của các cơ quan, đơn vị cấp dưới

để từ đó có biện pháp kiểm tra, chỉ đạo, đôn đốc cấp dưới trong công tác tiếp

Khi tiếp công dân, nếu vụ việc rõ ràng, cụ thể, có đầy đủ cơ sở pháp lý

để giải quyết và thuộc thẩm quyền thì người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước có thể trả lời ngay cho công dân Nếu vụ việc phức tạp, chưa giải quyết được ngay thì người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước phải giải thích, hướng dẫn để công dân hiểu và biết được thời hạn giải quyết cũng như

biết liên hệ cơ quan, tổ chức, cá nhân cụ thể để biết kết quả giải quyết

1.1.3.2 Trách nhiệm của người được giao nhiệm vụ tiếp công dân

Người được giao nhiệm vụ tiếp công dân là người đại diện các cơ quan,

tổ chức, đơn vị trong việc trực tiếp gặp gỡ, tiếp xúc với công dân; được giao nhiệm vụ tiếp công dân thường xuyên tại địa điểm tiếp công dân của các cơ

quan, tổ chức, đơn vị đã được quy định Nhằm nâng cao trách nhiệm của người tiếp công dân, Điều 8, Luật tiếp công dân năm 2013 đã quy định:

tề, có đeo thẻ công chức, viên chức hoặc phù hiệu theo quy định

địa chỉ hoặc xuất trình giấy tờ tùy thân, giấy ủy quyền (nếu có); có đơn hoặc trình bày rõ ràng nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; cung cấp thông tin, tài liệu cần thiết cho việc tiếp nhận, thụ lý vụ việc

khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh hoặc ghi chép đầy đủ, chính xác nội dung mà người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trình bày

ánh chấp hành chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật, kết luận, quyết định giải quyết đã có hiệu lực pháp luật của cơ quan có thẩm quyền; hướng dẫn người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đến đúng cơ quan hoặc người có thẩm quyền giải quyết

xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; thông báo kết quả xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh cho công dân

phạm; trong trường hợp cần thiết, lập biên bản về việc vi phạm và yêu cầu cơ

quan chức năng xử lý theo quy định của pháp luật [34]

1.2 Cơ sở pháp lý về công tác tiếp công dân

Để phát huy quyền dân chủ của Nhân dân, gắn với việc xây dựng bộ máy ngày càng trong sạch, vững mạnh, Đảng và Nhà nước ta từ trước đến nay

đã rất quan tâm đến công tác tiếp công dân và đã ban hành nhiều chỉ thị, nghị

quyết, văn bản quy phạm pháp luật về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại của Nhân dân

Ngày 23/11/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 64-SL thành lập Ban Thanh tra đặc biệt, có trách nhiệm tiếp nhận các đơn khiếu nại của Nhân dân, thông qua việc nhận đơn khiếu nại của Nhân dân, từ đó nghiên cứu giải quyết Qua đó, cho thấy ngay từ ngày đầu xây dựng Nhà nước Việt

quan tâm đến quyền khiếu nại, tố cáo của công dân, mặc dù trên thực tế, Đảng

và Nhà nước chưa ban hành các Chỉ thị, Nghị quyết riêng về công tác tiếp công dân, song trên thực tế hoạt động tiếp công dân đã được đặc biệt quan tâm thông qua việc xác định các cơ quan thanh tra nhà nước có trách nhiệm xem xét, giải quyết các khiếu nại của Nhân dân

Trong thời kỳ đổi mới, Đảng và Nhà nước ta ngày càng chú trọng đến công tác tiếp công dân Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Thông báo

số 164-TB/TW, ngày 23/9/1989 về việc tiếp công dân và bảo vệ Trụ sở tiếp công dân của Trung ương Đảng và Nhà nước, trong đó quy định Trụ sở tiếp công dân chung của Trung ương Đảng, Quốc hội, Hội đồng Nhà nước và Hội đồng Bộ trưởng (tại Hà Nội) được thành lập để “tiếp cán bộ, đảng viên, nhân dân lên Trung ương khiếu tố, kiến nghị, phản ánh tình hình Văn phòng Quốc hội và Hội đồng Nhà nước, Hội đồng bộ trưởng cử cán bộ có năng lực, thẩm quyền đến Trụ sở để tiếp, xử lý phần việc thuộc cơ quan mình” [2] Nghị định

số 89/CP, ngày 07/8/1997 của Chính phủ kèm theo Quy chế tổ chức tiếp công

của thủ trưởng các cơ quan, tổ chức, đơn vị trong công tác tiếp dân; tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của Trụ sở tiếp công dân của Trung ương Đảng và Nhà nước tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh; trách nhiệm của các cơ quan của Thanh tra nhà nước trong công tác tiếp dân

Để đổi mới công tác tiếp công dân, nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số

việc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong đó quy định “các cấp uỷ, chính quyền, đoàn thể các cấp phải quan tâm đến việc tiếp dân, giải quyết đúng đắn, kịp thời khiếu nại, tố cáo của công dân, phát huy dân chủ đi đôi với tăng cường kỷ cương, ngăn ngừa, khắc phục tình trạng công dân khiếu tố vượt cấp…” [3]; Thông báo số 307-TB/TW, ngày 10/2/2010 về Đề án đổi mới công tác tiếp công dân, trong đó chỉ rõ: trách nhiệm của các cấp ủy Đảng phải tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo đối với các cấp chính quyền, đoàn thể trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; xác định rõ trách nhiệm của Thủ trưởng các cơ quan nhà nước, Chủ tịch UBND các cấp trong việc tổ chức công tác tiếp công dân và trực tiếp tiếp công dân; phát huy vai trò của Mặt trận và các tổ chức đoàn thể nhân dân, tăng cường công tác của Quốc hội, HĐND trong việc giám sát công tác tiếp công dân; đồng thời “Tập trung xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật về khiếu nại, tố cáo; đẩy nhanh việc đánh giá, rà soát, sửa đổi, bổ sung pháp luật liên quan trực tiếp đến công tác tiếp công dân” [4]

Bên cạnh đó, những quy định về tiếp công dân được quy định chung tại các văn bản Luật Khiếu nại, tố cáo số 09/1998/QH10 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 26/2004/QH11 và Luật số 58/2005/QH11, Chương V của Luật Khiếu nại số 02/2011/QH13 Đồng thời, năm 2010, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 858/2010/QĐ-TTg, ngày 14/6/2010 phê duyệt Đề án đổi mới công tác tiếp công dân để kiện toàn, thống nhất mô hình tiếp công công dân, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan trong công tác tiếp công dân

Tuy nhiên, nhìn chung vẫn chưa có một quy định nào thống nhất và quy định cụ thể chi tiết liên quan đến công tác tiếp công dân từ Trung ương đến địa phương Do vậy, để kiện toàn, thống nhất về cơ cấu, tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và hoạt động của công tác tiếp công dân trong phạm vi cả nước, ngày 25/11/2013, Quốc hội Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 6 đã thông qua Luật Tiếp công dân và có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2014 Luật Tiếp công dân được xây dựng trên

cơ sở tổng kết thực tiễn tình hình tiếp công dân, kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, Nghị định số 89/NĐ-CP, ngày 08/7/1997 về ban hành Quy chế tổ chức tiếp công dân và các văn bản pháp luật khác có liên quan

Luật Tiếp công dân ra đời đã góp phần giải quyết những bất cập trong thực hiện công tác tiếp công dân, làm rõ mục đích của công tác tiếp công dân, tạo điều kiện thuận lợi để công dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh một cách đầy đủ, công khai và minh bạch; đề cao trách nhiệm của người đứng đầu gắn việc tiếp công dân với giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; làm cơ sở pháp lý chung, thống nhất về tổ chức, hoạt động tiếp công dân của các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp công dân

Ngoài Luật tiếp công dân năm 2013, cơ sở pháp lý của công tác tiếp công dân còn bị chi phối bởi những văn bản quy phạm pháp luật hiện hành như:

định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiếp công dân;

Chính phủ quy định quy trình tiếp công dân;

- Nghị định số 75/2012/NĐ-CP, ngày 03/10/2012 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật khiếu nại;

Chính phủ quy định quy trình giải quyết khiếu nại hành chính;

định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tố cáo;

phủ quy định quy trình giải quyết tố cáo;

Chính phủ quy định quy trình xử lý đơn khiếu nại, đơn tố cáo, đơn kiến nghị, phản ánh;…

1.3 Ban Tiếp công dân - nhiệm vụ, quyền hạn

1.3.1 Ban Tiếp công dân

Mô hình tiếp công dân là một trong những nội dung mới đã được Luật Tiếp công dân năm 2013 điều chỉnh, quy định rất cụ thể Theo đó, tại khoản

1, khoản 2, Điều 10 Luật Tiếp công dân năm 2013 quy định về Trụ sở tiếp công dân như sau:

1 Trụ sở tiếp công dân là nơi để công dân trực tiếp đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh với lãnh đạo Đảng, Nhà nước ở Trung ương hoặc lãnh đạo Đảng, chính quyền ở địa phương; có đại diện của một số cơ quan,

tổ chức tại trung ương hoặc địa phương tham gia tiếp công dân thường xuyên

và là nơi để lãnh đạo Đảng, Nhà nước ở trung ương hoặc địa phương trực tiếp tiếp công dân trong những trường hợp cần thiết

2 Địa điểm tiếp công dân của cơ quan, tổ chức, đơn vị phải được bố trí tại vị trí thuận tiện, bảo đảm các điều kiện vật chất cần thiết để công dân đến trình bày khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh được dễ dàng, thuận lợi [34]

Qua đó, cho thấy Luật Tiếp công dân năm 2013 quy định “Trụ sở tiếp công dân” chỉ là “nơi” để công dân trực tiếp đến khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị chứ không phải là một pháp nhân độc lập Do vậy, để hoạt động tiếp công dân tại các Trụ sở tiếp công dân đạt hiệu quả cần phải có một tổ chức chịu trách nhiệm chính trong việc quản lý, điều hành Trụ sở Chính vì vậy mà Luật Tiếp công dân năm 2013 ban hành, quy định: Ban Tiếp công dân được thành lập để trực tiếp quản lý Trụ sở tiếp công dân ở mỗi cấp; phối hợp cùng đại diện cơ quan, tổ chức hữu quan tổ chức, thực hiện việc tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân [34]

Theo đó, các mô hình Ban Tiếp công dân được quy định trong Luật

công dân cấp tỉnh, Ban Tiếp công dân cấp huyện

+ Ban Tiếp công dân Trung ương thuộc Thanh tra Chính phủ, chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý các Trụ sở tiếp công dân ở Trung ương

Văn phòng UBND tỉnh, do một Phó Chánh Văn phòng phụ trách, chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý Trụ sở tiếp công dân cấp tỉnh

thuộc Văn phòng HĐND và UBND cấp huyện, do một Phó Chánh Văn phòng phụ trách, chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý Trụ sở tiếp công dân cấp huyện [34]

Việc thành lập Ban Tiếp công dân ở mỗi cấp nhằm làm rõ vị trí pháp lý của tổ chức tiếp công dân, không làm thay hay làm giảm vai trò, vị trí của các

cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo trong việc tiếp công dân tại các trụ sở tiếp công dân

1.3.2 Cơ cấu tổ chức Ban Tiếp công dân

Cơ cấu Ban Tiếp công dân các cấp gồm có thành phần cơ bản: Trưởng ban, Phó Trưởng ban và các công chức làm công tác tiếp công dân được quy định rõ tại

phủ, cụ thể:

chức làm công tác tiếp công dân Trưởng Ban Tiếp công dân trung ương tương đương Vụ trưởng, Phó Trưởng Ban Tiếp công dân trung ương tương đương Phó Vụ trưởng do Tổng thanh tra Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm Ban Tiếp công dân có các phòng nghiệp vụ để thực hiện việc tiếp công dân, xử lý đơn, theo dõi, đôn đốc, tổng hợp công tác tiếp công dân, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh

Ban Tiếp công dân trung ương thay thế Vụ Tiếp dân và xử lý đơn thư quy định tại Điều 3 của Nghị định số 83/2012/NĐ-CP ngày 09 tháng 10 năm 2012 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra Chính phủ

làm công tác tiếp công dân Trưởng Ban Tiếp công dân cấp tỉnh do một Phó Chánh Văn phòng UBND phụ trách, Phó Trưởng Ban Tiếp công dân cấp tỉnh tương đương cấp Trưởng phòng Trưởng ban, Phó Trưởng Ban Tiếp công dân cấp tỉnh do Chủ tịch UBND cấp tỉnh bổ nhiệm, miễn nhiệm

tiếp công dân Trưởng ban tiếp công dân cấp huyện do một Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND phụ trách Trưởng ban tiếp công dân cấp huyện do Chủ tịch

Ban Tiếp công dân các cấp có con dấu riêng để phục vụ công tác tiếp công

quy định mẫu dấu và việc sử dụng con dấu của Ban Tiếp công dân các cấp [21]

Ban Tiếp công dân mỗi cấp trực tiếp quản lý các Trụ sở Tiếp công dân của cấp mình, ngoài ra, còn quy định cụ thể một số cơ quan cử đại diện phối

hợp với Ban Tiếp công dân các cấp thực hiện việc tiếp công dân thường xuyên tại trụ sở tiếp công dân của cấp mình như sau:

Nội chính Trung ương đảng; Văn phòng Chính phủ, Văn phòng Chủ tịch Nước, Ban dân nguyện thuộc Ủy ban thường vụ Quốc hội hội cử đại diện phối hợp cùng Ban tiếp công dân trung ương thực hiện việc tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân ở trung ương

Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND cấp tỉnh cử đại diện phối hợp cùng Ban tiếp công dân cấp tỉnh thực hiện việc tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân cấp tỉnh

cùng Ban tiếp công dân cấp huyện thực hiện việc tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân cấp huyện [34]

1.3.3 Nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Tiếp công dân

Nhiệm vụ và quyền hạn của Ban Tiếp công dân các cấp đã được quy

định rất rõ trong Chương III – Nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu, tổ chức của các

Ban T iếp công dân; việc bố trí cơ sở vật chất của Trụ sở tiếp công dân, địa điểm tiếp công dân của Nghị định số 64/2014/NĐ-CP, ngày 26/6/2014 của

Chính phủ

Theo đó, Ban Tiếp công dân có nhiệm vụ và quyền hạn như sau:

tại Trụ sở tiếp công dân:

+ Bố trí người tiếp công dân, xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh thuộc phạm vi trách nhiệm của Ban Tiếp công dân;

+ Điều hòa, phối hợp hoạt động tiếp công dân giữa người của Ban Tiếp công dân với đại diện của cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân;

+ Chủ trì, phối hợp với cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân hoặc cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan tham mưu giúp Người đứng đầu các cơ quan hành chính nhà nước tiếp công dân định kỳ hoặc đột xuất; người đứng đầu cơ quan, tổ chức tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân hoặc lãnh đạo Đảng và Nhà nước ở Trung ương và địa phương tiếp công dân

nghị, phản ánh theo đúng trình tự, thủ tục, đúng cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền giải quyết; chấp hành quyết định giải quyết khiếu nại, quyết định xử lý tố cáo đã được cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết đúng chính sách, pháp luật

+ Phân loại, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh được tiếp nhận trực tiếp tại Trụ sở tiếp công dân hoặc qua đường bưu điện hoặc do cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền chuyển đến

+ Hướng dẫn hoặc chuyển đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đến cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền giải quyết đối với đơn đã tiếp nhận nhưng không thuộc phạm vi, trách nhiệm xử lý của Ban Tiếp công dân, của cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân

ánh:

+ Theo dõi, đôn đốc việc giải quyết của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền đối với những đơn, vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh do Ban Tiếp công dân cấp trên chuyển đến;

dân thường xuyên tại Trụ sở và kiểm tra hoặc cùng với cơ quan thanh tra cùng cấp kiểm tra việc tiếp nhận, giải quyết của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền đối với đơn, vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản

dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân; báo cáo định kỳ và đột xuất với cơ quan chủ quản, cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ

sở tiếp công dân và cơ quan, tổ chức có thẩm quyền

nghị, phản ánh về cùng một nội dung:

công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân, cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan tổ chức tiếp, xử lý trường hợp nhiều người khiếu nại, tố cáo kiến nghị, phản ánh về cùng một nội dung;

toàn cho người tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân; xử lý người có hành vi

vi phạm pháp luật tại Trụ sở tiếp công dân;

sinh vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh vận động, thuyết phục, có biện pháp để công dân trở về địa phương xem xét, giải quyết

phủ thanh tra, Chủ tịch UBND cùng cấp thanh tra, kiểm tra việc thực hiện

pháp luật về tiếp công dân, xử lý đơn; tuyên truyền, phổ biến, quán triệt pháp luật về tiếp công dân, xử lý đơn đối với nhân dân, công chức, viên chức cơ quan, đơn vị; hướng dẫn nghiệp vụ đối với công chức, viên chức làm nhiệm

vụ tiếp công dân,…

điều hành hoạt động tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân, được quy định cụ thể tại Điều 13, Nghị định số 64/2014/NĐ-CP, ngày 26/6/2014 của Chính phủ như sau:

tham gia tiếp công dân theo dõi, quản lý người tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân

cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân tổ chức việc tiếp, hướng dẫn, trả lời công dân; chủ trì, phối hợp với cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân hoặc cơ quan, tổ chức có liên quan tham mưu giúp người đứng đầu cơ quan,

tổ chức tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân hoặc lãnh đạo Đảng và Nhà nước ở Trung ương hoặc ở địa phương tiếp công dân

Đại diện của cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Ban Tiếp công dân

tổ chức việc tiếp công dân; chuẩn bị tài liệu, hồ sơ có liên quan để tham gia tiếp công dân theo yêu cầu của người đứng đầu cơ quan, tổ chức hoặc của lãnh đạo Đảng và Nhà nước ở trung ương hoặc ở địa phương

của cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân; khi cần thiết mời đại diện của cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan hoặc cơ quan có trách nhiệm bảo vệ Trụ sở tiếp công dân cùng tham dự

- Ban Tiếp công dân có trách nhiệm phối hợp với cơ quan thanh tra nhà nước cùng cấp hướng dẫn nghiệp vụ về tiếp công dân, xử lý đơn; đề nghị khen thưởng cá nhân, tập thể có thành tích trong công tác tiếp công dân; theo dõi, tổng hợp tình hình thực hiện quy định về việc phối hợp tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân

Đại diện cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ

sở tiếp công dân có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Ban Tiếp công dân trong việc thông báo tình hình tiếp công dân thuộc phạm vi trách nhiệm; cung cấp thông tin; trao đổi đường lối xử lý các vụ việc có liên quan, những vụ việc phức tạp, những vướng mắc về nghiệp vụ; theo dõi, đôn đốc, kiểm tra tình hình tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân

công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân, cơ quan, tổ chức, đơn vị có

trường hợp cần thiết [21]

Tiểu kết chương 1

Với đường lối “lấy dân làm gốc” của Đảng ta ngay từ những ngày đầu thành lập, vai trò của nhân dân trong từng chặng đường sự nghiệp cách mạng luôn được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt chú ý

Với ý nghĩa đó, công tác tiếp công dân là một công tác đặc biệt, là việc làm không thể thiếu trong hoạt động quản lý trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội nói chung và hoạt động quản lý Nhà nước nói riêng; nhờ hoạt động này mà những chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước được thực hiện hiệu quả, quyền làm chủ của người dân được phát huy, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo được giải quyết nhanh chóng, góp phần giúp xây dựng và tổ chức chính quyền vững mạnh hơn

Cách tiếp cận, chủ trương, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về công tác tiếp công dân luôn được bổ sung qua từng chặng đường cách mạng

và ngày càng hoàn thiện hơn Đặc biệt, đến năm 2013, Luật Tiếp công dân ra đời, đánh dấu mốc công tác tiếp công dân đã được luật hóa, khẳng định quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước ta về tầm quan trọng và vai trò của công tác tiếp công dân; tiếp đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 64/2014/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật tiếp công dân; cùng với những văn bản quy phạm pháp luật khác đã trở thành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật quy định cụ thể, chi tiết các nội dung có liên quan đến công tác tiếp công dân Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để ban tiếp công dân các cấp được thành lập và đi vào hoạt động

Chương 2:

THỰC TRẠNG VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BAN TIẾP CÔNG DÂN TỈNH BÌNH THUẬN

2.1 Một số nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh

2.1.1 Đặc điểm tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Bình Thuận

Bình Thuận là tỉnh cực Nam Trung bộ, tiếp giáp với 03 vùng kinh tế lớn là: Tây Nguyên, Duyên hải miền Trung và Đông Nam Bộ Bình Thuận có

triển du lịch và kinh tế biển; dân số của tỉnh hơn 1,2 triệu người, với 34 thành phần dân tộc cùng sinh sống, quy tụ nhân dân trên mọi miền đất nước với nhiều tôn giáo, chính vì vậy đời sống văn hóa - xã hội và phong tục tập quán của nhân dân tỉnh Bình Thuận rất đa dạng, phong phú Tỉnh gồm có 10 đơn vị hành chính cấp huyện; trong đó có thành phố Phan Thiết là Tỉnh lỵ, thị xã La

Gi và huyện đảo Phú Quý, có 127 đơn vị hành chính cấp xã; là tỉnh có tiềm năng phát triển kinh tế đa dạng theo 3 nhóm ngành: Công nghiệp, dịch vụ du lịch và nông lâm thủy sản [24]

Trong những năm qua, với sự nỗ lực phấn đấu của các cấp, các ngành

và các tầng lớp nhân dân, tình hình trên các lĩnh vực hoạt động tại tỉnh Bình Thuận phát triển ổn định Kinh tế tăng trưởng khá, bình quân 8,96% [5]; cơ cấu cây trồng vật nuôi chuyển đổi theo hướng tích cực; kết cấu hạ tầng được quan tâm đầu tư Các mặt văn hoá xã hội có tiến bộ, công tác giáo dục, y tế, đền ơn đáp nghĩa, xoá đói giảm nghèo đạt được kết quả cao Đời sống phần lớn nhân dân được cải thiện rõ rệt, quốc phòng và an ninh được giữ vững, bộ mặt nông thôn ngày càng khởi sắc, niềm tin của các tầng lớp nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng được củng cố và nâng lên

Tuy nhiên, kinh tế Bình Thuận phát triển chưa mạnh và chưa vững chắc Đời sống một bộ phận nhân dân vẫn còn khó khăn, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số Trong sinh hoạt văn hoá cộng đồng ở một số nơi còn những hủ tục lạc hậu Một số vấn đề xã hội chưa được giải quyết kịp thời; trật

tự xã hội có lúc, có nơi còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn và tác động tiêu cực đến ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội Đặc biệt trong thời gian qua, cùng với thực hiện các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế, các dự án được đầu tư trên địa bàn tỉnh ngày càng nhiều nhưng cơ chế, quy định, pháp luật, nhất là trong lĩnh vực quản lý đất đai còn nhiều bất cập, chưa phù hợp với tình hình thực tế, chưa chú ý đúng mức đến quyền lợi và chưa đảm bảo được cuộc sống ổn định của người dân có đất bị thu hồi, bồi thường, hỗ trợ khi đến nơi ở mới do đó đã kéo theo các nội dung đơn khiếu nại về đất đai liên quan như: Khiếu nại việc thu hồi, đền bù giải tỏa, quyền sử dụng đất, tranh chấp đất,… Là một trong những nhân tố tác động làm phát sinh và ngày càng gia tăng việc khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị của công dân tại Ban Tiếp công dân tỉnh