Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)

Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (LV thạc sĩ)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN THỊ THỦY

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KIÊN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

TP HỒ CHÍ MINH – NĂM 2017

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN THỊ THỦY

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KIÊN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ CÔNG

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số : 60 34 04 03

Người hướng dẫn khoa học: TS Trần Trọng Đức

TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2017

LỜI CAM ĐOAN

Luận văn “Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang” Luận văn được sử dụng từ nhiều tài liệu khác nhau, do được thu thập từ thực

tế của địa phương Tôi xin cam đoan:

- Các số liệu nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực, đảm bảo tính khách quan Tài liệu tham khảo sử dụng trong luận văn đếu có chú thích nguồn gốc, trích dẫn rõ ràng

- Việc thực hiện luận văn nhằm mục đích nghiên cứu khoa học, không

vụ lợi hoặc làm sai lệch thông tin, ảnh hưởng đến đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

- Luận văn không làm ảnh hưởng đến uy tín của bất cứ nhà nghiên cứu nào có liên quan đến đề tài luận văn

Tp Hồ Chí Minh, ngày 26 tháng 7 năm 2017

Tác giả luận văn

Trần Thị Thủy

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành chương trình cao học và viết luận văn về “Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang”, tôi đã nhận được sự giúp đỡ,

giảng dạy nhiệt tình của quý thầy, cô Học viện hành chính Quốc gia

Trước hết, tôi xin ch n thành cám ơn đến quý thầy, cô Học viện Hành chính Quốc gia, đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập Đặc biệt xin cám ơn Thầy TS.Trần Trọng Đức Học viện hành chính Quốc gia

đã dành nhiều thời gian hướng dẫn, nghiên cứu và giúp tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Tôi xin cám ơn Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh, Báo Kiên Giang, Đài Phát thanh-Truyền hình tỉnh và Hội Nhà báo tỉnh đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi hoàn thành Luận văn Mặc d , tôi đã có nhiều cố g ng n lực, tìm t i, nghiên cứu để hoàn thiện luận văn, tuy nhiên không thể tránh kh i nh ng thiếu sót, tôi rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của quý thầy, cô và các bạn

Tác giả luận văn

Trần Thị Thủy

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài luận văn 1

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn 3

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn 5

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 6

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn 6

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 7

7 Kết cấu của luận văn 7

CHƯƠNG 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NH NƯ C VỀ BÁO CHÍ 8

1.1 Một số khái niệm cơ bản 8

1.1.1 Khái niệm về báo chí 8

1.1.2 Khái niệm quản lý nhà nước về báo chí 11

1.2 Sự cần thiết của quản lý nhà nước về báo chí 14

1.3 Các nguyên t c quản lý nhà nước về báo chí 17

1.4 Nội dung quản lý nhà nước về báo chí 20

1.5 Hệ thống cơ quan quản lý nhà nước về báo chí 30

Tiểu kết Chương 1 33

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NH NƯ C VỀ BÁO CHÍTRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KIÊN GIANG 34

2.1 Đặc điểm, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Kiên Giang 34

2.2 Cơ cấu tổ chức và hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang 36

2 3 Hoạt động quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang 43

2.3.1 Sự phân cấp trong quản lý nhà nước về báo chí tại Kiên Giang 43

2.3.2 Thực hiện triển khai các văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương và ban hành một số văn bản quy phạm pháp luật của tỉnh Kiên Giang 47

2.3.3 Công tác quy hoạch và phát triển báo chí 51

2.3.4 Cung cấp thông tin cho báo chí; quản lý thông tin của báo chí 52

2.3.5 Đào tạo, bồi dưỡng n ng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ người làm báo của các cơ quan báo chí và cán bộ

quản lý báo chí 53

2.3.6 Cấp, thu hồi các loại giấy phép trong hoạt động báo chí và thẻ nhà báo 55

2.3.7 Việc quản lý hoạt động thông tin báo chí của báo chí nước ngoài, cơ quan đại diện nước ngoài, tổ chức nước ngoài trên địa bàn tỉnh 56

2.3.8 Kiểm tra báo chí lưu chiểu, quản lý hệ thống lưu chiểu báo chí 56

2.3.9 Thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật và khen thưởng về báo chí 57

2.4 Đánh giá công tác quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang 60

2.4.1 Kết quả đạt được 60

2.4.2 Hạn chế 64

Tiểu kết Chương 2 70

CHƯƠNG 3:GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NH NƯ C VỀBÁO CHÍ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KIÊN GIANG TỪ 2017 ĐẾN NĂM 2025 71

3.1 Nh ng xu hướng phát triển của báo chí và vấn đề đặt ra trong quản lý Nhà nước đối với báo chí hiện nay 71

3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang từ 2017 đến năm 2025 74

3.2.1 Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, các hoạt động báo chí và các cơ quan báo chí 74

3.2.2 Hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật trong quản lý nhà nước về báo chí 76

3.2.3 Xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển báo chí phù hợp 78 3.2.4 Tăng cường vai trò quản lý và sự phối hợp gi a cơ quan lãnh đạo,

3.2.5 Thực hiện công tác phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí 84

3.2.6 Đổi mới cơ chế chính sách, nâng cao công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng đội ngũ cán bộ làm công tác báo chí 85

3.2.7 Tăng cường kiểm tra, giám sát về báo chí 86

3.3 Đề xuất, kiến nghị 88

3.3.1 Đối với Trung ương 88

3.3.2 Đối với tỉnh Kiên Giang 89

Tiểu kết Chương 3 90

KẾT LUẬN 91

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 93

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài luận văn

Trong nh ng năm qua, báo chí nước ta đã làm tốt chức năng vừa là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, vừa là diễn đàn của nh n d n Báo chí

về cơ bản đã hoạt động đúng pháp luật, đúng định hướng, tuyên truyền kịp thời việc triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Đặc biệt trong 30 năm qua, thực hiện

đường lối đổi mới, hội nhập quốc tế, báo chí nước ta đã chủ động, tích cực và có

nhiều sáng tạo, góp phần vào việc truyền bá, bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác

- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đưa đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống

Xã hội càng phát triển thì nhu cầu cung cấp thông tin ngày càng cao

Do đó, báo chí càng phải n lực không ngừng để mang đến cho công chúng

nh ng thông tin nhanh nhạy, kịp thời; đồng thời phải đảm bảo tính ch n thực, chính xác, tạo động lực thúc đẩy xã hội phát triển Nghị quyết Trung ương 5

(khóa X) về “Công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới”, Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) “Một số vấn

đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”, Nghị quyết Trung ương 9 (khóa

XI) và c ng nhiều văn bản của Đảng và Nhà nước đã khẳng định được tầm quan trọng của công tác tư tưởng-văn hóa nói chung, công tác báo chí nói riêng; trong đó, đặc biệt nhấn mạnh đến việc n ng cao hiệu quả công tác lãnh đạo của Đảng và quản lý Nhà nước về báo chí

C ng với sự phát triển chung của cả nước, hoạt động báo chí của tỉnh Kiên Giang cũng khá sôi động, các cơ quan báo chí của tỉnh gồm: Báo Kiên Giang, Đài Phát thanh - Truyền hình và Tạp chí Chiêu Anh Các (của Hội Văn học-Nghệ thuật tỉnh) Ngoài ra, c n có cổng thông tin điện tử, trang thông tin

điện tử, các bản tin và đặc san của các sở, ban, ngành, đoàn thể trong tỉnh Nhìn chung, hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua đã có

nh ng đóng góp quan trọng trong việc tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến cán bộ, đảng viên, các tầng lớp

nh n d n; sự chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền địa phương về các chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp của tỉnh nhằm thực hiện các mục tiêu, nhiệm

vụ đề ra; phản bác kịp thời nh ng luận điệu sai trái của các thế lực th địch; góp phần định hướng dư luận, tạo được sự đồng thuận xã hội Các cơ quan báo chí của tỉnh hoạt động ngày càng ổn định, phát triển cả về số lượng, chất lượng và đội ngũ nh ng người làm báo ngày càng n ng cao tay nghề, đáp ứng tốt nhu cầu thông tin của người d n, truyền tải thông tin ngày càng phong phú, nhanh chóng kịp thời, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh

Tuy nhiên, hoạt động báo chí ở tỉnh c n bộc lộ nh ng hạn chế nhất định: Công tác x y dựng các văn bản quy phạm pháp luật; quy hoạch phát triển và quản lý báo chí của tỉnh c n nhiều bất cập, lúng túng, chậm so với yêu cầu Nội dung thông tin, tuyên truyền từng lúc chưa kịp thời; chưa mang tính định hướng lớn; chưa thực sự tự đổi mới trước xu thế phát triển của thời đại; chưa kịp thời dự báo, kiến nghị, đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế-

xã hội của địa phương; thiếu nh ng bài viết chuyên s u, mang tính thời sự Sự

quan, ban ngành trong tỉnh trong việc cung cấp thông tin cho báo chí chưa chặt chẽ, kịp thời; việc giải quyết các vi phạm trong lĩnh vực báo chí c n yếu, nể nang nên các sai phạm vẫn tiếp diễn; trình độ, năng lực của cán bộ quản lý báo chí và phóng viên, biên tập viên có mặt c n hạn chế chưa theo kịp nhu cầu thực tế; chưa mở rộng thêm được nhiều đối tượng bạn đọc mới; cơ chế, chính sách chưa kịp thời đổi mới

Như vậy, báo chí đóng vai tr rất quan trọng trên mọi lĩnh vực phát triển của đất nước Đặc biệt, báo chí cung cấp và phản ánh thông tin nhanh nhạy, đa chiều, từ đó giúp cho các cơ quan, tổ chức và người d n tiếp cận khá đầy đủ thông tin hơn Bên cạnh đó, báo chí c n tồn tại nh ng vấn đề nhạy cảm, phức tạp, nếu Nhà nước không nh ng biện pháp hiệu quả sẽ xãy ra

nh ng tổn thất khôn lường cho các cơ quan, doanh nghiệp và người d n Do

đó việc hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về báo chí là rất cần thiết

Chính vì vậy, tác giả chọn đề tài: “Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao học, chuyên ngành

Quản lý công

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Báo chí hiện nay có vai trò, vị trí rất quan trọng trong công tác quản lý nhà nước nói chung và tỉnh Kiên Giang nói riêng, vì vậy cần phải được quan

t m thường xuyên để có nh ng giải pháp ph hợp, kịp thời sẽ góp phần n ng cao hiệu quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang

Thời gian qua, có nhiều bài viết, đề tài viết về vấn đề này, được nghiên cứu với nhiều góc độ khác nhau, với cách lý giải, kiến nghị s u s c và có tính thực tiễn cao Để

có cơ sở nghiên cứu và viết luận văn tốt nghiệp, tác giả đã tham khảo một số nội dung liên quan như sau:

Quản lý nhà nước về thông tin và truyền thông của TS.Lê Minh Toàn, NXB Chính trị Quốc Gia xuất bản phát hành năm 2009, nội dung chủ yếu cung cấp tri thức về thông tin, khái niệm, lịch sử hình thành, lựa chọn thông tin, các phương tiện truyền thông…

Quản lý nhà nước và pháp luật về báo chí của PGS.TS Lê Thanh Bình và Th.S Phí Thị Thanh T m, NXB Văn hóa - Thông tin (2009), nội dung chủ yếu đánh giá tình hình thực hiện pháp luật về việc quản lý nhà nước trong lĩnh vực

báo chí ở Việt Nam, đồng thời nêu các giải pháp n ng cao hiệu quả quản lý nhà nước và hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực báo chí ở nước ta thời gian tới

Công tác lãnh đạo quản lý báo chí trong 25 năm tiến hành sự nghiệp đổi mới của TS Nguyễn Thế Kỷ, NXB Chính trị Quốc gia-sự thật (2012) Tác giả nhấn mạnh hiệu quả công tác lãnh đạo, quản lý báo chí thời gian qua; đồng thời đề ra tư tưởng chỉ đạo, nhiệm vụ, giải pháp nhằm n ng cao chất lượng, hiệu quả công tác lãnh đạo, quản lý báo chí nh ng năm s p tới

Quản lý và phát triển thông tin báo chí ở Việt Nam của nhà báo Đ Quý Doãn, NXB Thông tin-Truyền thông (2014); nội dung có nhiều bài viết, tập trung làm rõ thực trạng tình hình, nh ng vấn đề đặt ra trong công tác quản lý, chỉ đạo và phát triển báo chí; đồng thời cũng đưa ra nh ng giải pháp cơ bản tạo điều kiện để báo chí truyền thông Việt Nam phát triển nhưng bảo đảm quản lý tốt

Lê Thị Hồng Diễm (2012), Quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Long An, Luận văn thạc sĩ quản lý Hành chính công Luận văn đã nêu lên được

thực trạng báo chí, công tác quản lý nhà nước về báo chí và nh ng giải pháp n ng cao hiệu quả quản lý nhà nước tại tỉnh Long An Luận văn đi s u ph n tích thực trạng và đưa ra các giải pháp khả thi như x y dựng quy hoạch phát triển báo chí, đổi mới công tác quản lý, tăng cường trách nhiệm cho cơ quan quản lý chuyên ngành…

Đ H u Quyết (2014), Quản lý nhà nước về báo chí ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay; luận văn Thạc sĩ Chính trị học Luận văn nêu thực trạng quản lý nhà

nước về báo chí và nh ng giải pháp về tăng cường quản lý nhà nước tại tỉnh Thanh Hóa Tuy nhiên, qua tham khảo luận văn tác giả c n nhận xét, đánh giá

về thực trạng của tỉnh c n chung chung; ít đi s u ph n tích nh ng bất cập trong quản lý nhà nước về báo chí cũng như hoạt động báo chí tại tỉnh Thanh Hóa

Phạm Thị Yến (2015), Quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí tại Thành Phố Hồ Chí Minh, luận văn Thạc sĩ Quản lý công Luận văn phân tích

thực trạng, đồng thời đưa ra các giải pháp n ng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí, tại thành phố Hồ Chí Minh; các giải pháp đưa ra mang tính khả thi, nhất là công tác x y dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch, trọng t m là công tác phối hợp, thống nhất gi a các cấp với vai tr là cơ quan lãnh đạo, quản lý báo chí là rất quan trọng, trong việc định hướng báo chí thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích theo quy định của Luật báo chí

Qua nghiên cứu các bài viết đã khẳng định được vai tr và tầm quan trọng của công tác lãnh đạo, quản lý báo chí; nêu lên thực trạng và gợi mở nh ng định hướng, giải pháp nhằm n ng cao hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí ở nhiều địa phương nhưng chưa đánh giá được thực trạng quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang

Tuy nhiên, thống kê sơ bộ các tài liệu trên, bước đầu giúp cho học viên tham khảo và kế thừa, tiếp thu có chọn lọc nh ng nội dung cần thiết để nghiên cứu, phát triển luận văn của mình

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực tiễn về quản lý nhà nước về báo chí

để ph n tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về báo chí trong nh ng năm qua trên địa bàn tỉnh Kiên Giang, góp phần đề xuất giải pháp nhằm n ng cao hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận để làm rõ quan niệm về báo chí; quản lý nhà nước và quản lý nhà nước về báo chí

- Ph n tích, đánh giá thực trạng hoạt động báo chí và công tác quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang, nêu rõ nh ng ưu điểm, hạn

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm n ng cao hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Hoạt động quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

Về không gian: Hệ thống các cơ quan báo chí địa phương và Trung

ương đóng trên địa bàn tỉnh Kiên Giang Trong quá trình nghiên cứu, tác giả

có mở rộng đánh giá hoạt động của các cơ quan báo chí; việc phối hợp quản

lý báo chí của cơ quan liên quan đến lĩnh vực này

Về th i gian: Từ năm 2013 đến năm 2016

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận:

Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp chủ nghĩa duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác – Lênin, đường lối chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà Nước về báo chí và quản lý nhà nước về báo chí

Phương pháp nghiên cứu

5.2 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu; phương pháp tổng hợp, ph n tích nhằm tạo lập thông tin phục vụ cho nghiên cứu, đánh giá các khía cạnh thực hiện công tác quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang

- Phương pháp thống kê, phương pháp so sánh đối chiếu nh ng kết quả

từ thực tiễn để làm sáng t nh ng kết quả đạt được cũng như nh ng tồn tại, hạn chế và nguyên nh n trong công tác quản lý nhà nước về báo chí; trên cơ sở đó đề

xuất giải pháp nhằm góp phần n ng cao hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, mục lục, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu luận văn gồm 03 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về báo chí

Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang

Chương 3: Giải pháp n ng cao hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang từ 2017 đến năm 2025

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BÁO CHÍ

1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm về báo chí

Trong xu thế toàn cầu hóa đang diễn ra một cách mạnh mẽ trên thế giới hiện nay, hoạt động thông tin nói chung và báo chí nói riêng ở nước ta ngày càng đóng vai tr quan trọng trong đời sống xã hội Báo chí đang thực sự có

nh ng bước phát triển vượt bậc, đi vào chiều s u về lượng và chất Mặc khác, báo chí nước ta c n góp phần n ng cao chất lượng thông tin đối ngoại, giới thiệu đất nước, con người Việt Nam với bạn bè quốc tế; thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, d n chủ, đa dạng, đa phương hóa các mối quan hệ quốc tế của Đảng, Nhà nước… góp phần n ng cao uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường Quốc tế

Có nhiều khái niệm khác nhau về báo chí Theo triết học cổ Hy Lạp:

“Chữ báo chí xuất phát từ chữ information có nghĩa là thông tin, thông báo, báo tin và được hiểu như việc tạo ra h nh thái gi p cho sự hiểu bi t

c a con ngư i về th giới xung quanh đang tồn tại b ng việc lấy hiện thực khách quan để phản ánh một cách liên tục, xuyên suốt trong quan hệ chặt chẽ giữa nhà báo - tác phẩm - công ch ng” [36, tr.6].

Một số quan điểm khác thì không định nghĩa báo chí riêng biệt mà g n liền báo chí với truyền thông Ở cách hiểu này, trong Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ng học do Hoàng Phê năm 2005 [31, tr.1053], định nghĩa báo chí

truyền thông hiểu theo nghĩa chung nhất và trừu tượng nhất là “quá tr nh truyền dữ liệu giữa các đơn vị chức năng”

C n tác giả Trần H u Quang trong cuốn Xã hội học truyền thông đại

chúng khẳng định: “ áo chí truyền thông là một quá tr nh truyền đạt, ti p nhận

và trao đ i thông tin nh m thi t lập các mối quan hệ giữa con ngư i với con ngư i” [ 43, tr.3] Theo đó, tác giả định nghĩa: “Truyền thông đại ch ng là quá

tr nh truyền đạt thông tin một cách rộng rãi đ n mọi ngư i trong xã hội thông qua các phương tiện truyền thông đại ch ng như phát thanh, truyền h nh”

Nhìn chung, các tác giả trên bằng cách này hay cách khác, đã cố g ng đưa ra nh ng định nghĩa chung nhất về báo chí và tựu chung lại đều xem báo chí là một phương tiện diễn đạt, chia sẻ thông tin gi a các chủ thể khác nhau trong xã hội Nh ng định nghĩa được đưa ra như một sự cố g ng để khẳng định nội hàm cơ bản của báo chí Theo tác giả thì: Báo chí là một trong nh ng phương tiện truyền thông đại chúng, có nhiệm vụ thông tin nhanh nhất nh ng

sự kiện, vấn đề đang và sẽ xảy ra cho nhiều người biết và là diễn đàn của

nh n d n Tuy nhiên, trong một phạm vi nhất định, đ y là định nghĩa khá rộng

và chưa biểu thị hết các loại hình báo chí đang hiện diện trong xã hội và các loại hình ấy được hiểu như thế nào, diễn đạt ra sao

Từ nh ng định nghĩa nêu trên, tại Điều 4, Luật Báo chí 2016 khẳng

định chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của báo chí: áo chí ở nước Cộng hòa xã hội ch nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thi t y u đối với đ i sống xã hội; là cơ quan ngôn luận c a cơ quan Đảng, cơ quan Nhà nước, t chức chính trị-xã hội, t chức chính trị xã hội-nghề nghiệp, t chức xã hội, t chức xã hội nghề nghiệp, là diễn đàn c a nhân dân [34, tr.3]

Điều 3 Luật báo chí quy định:“ áo chí là sản phẩm thông tin về các sự kiện, vấn đề trong đ i sống xã hội thể hiện b ng chữ vi t, h nh ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công ch ng thông qua các loại h nh báo in, báo nói, báo h nh, báo điện tử” [34 tr.1] Như

vậy, Điều 3 Luật báo chí đã chỉ rõ các loại hình báo chí trong xã hội và sẽ làm căn cứ chủ yếu để tìm hiểu tất cả các nội dung liên quan đến quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí Hiện nay báo chí nước ta được chia thành 4 loại hình báo chí như sau:

- Báo in: Được hiểu là loại hình báo chí sử dụng ch viết, tranh, ảnh

thực hiện bằng phương tiện in để phát hành đến bạn đọc, gồm báo in, tạp chí

in Đ y là hình thức truyền thống và l u đời nhất của báo chí và được sử dụng rộng rãi phổ biến; hiện nay đang được n ng cao chất lượng cả về hình thức và nội dung, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thông tin của nh n d n

Báo in có nh ng đặc điểm riêng của nó, quan trọng là chuyển tải nội dung thông tin qua văn bản in Toàn bộ nội dung thông tin của sản phẩm xuất hiện đồng thời trước m t người đọc, mọi thông tin được tiếp nhận qua thị giác, tập trung một cách cao độ, chủ động trong việc tiếp nhận thông tin, độ chính xác và tin cậy cao, giúp người đọc có thể nhận thức s u s c nh ng mối quan hệ bên trong phức tạp và tế nhị của vấn đề, sự kiện; việc lưu gi báo in đơn giản và thuận lợi, trở thành nguồn tư liệu mà người đọc có thể gi l u dài

- Báo nói: Là loại hình báo chí sử dụng tiếng nói, m thanh, được truyền

dẫn, phát sóng trên các hạ tầng kỹ thuật ứng dụng công nghệ khác nhau

Ưu điểm của phát thanh là tốc độ và đơn giản Mọi người nghe tin tức phát thanh khi họ cần biết một cách nhanh chóng điều gì đang diễn ra, phát thanh đơn giản và ng n gọn nên thông tin sẽ nhanh hơn Báo nói có đặc điểm

là t a sóng rộng kh p, thông tin nhanh tiếp nhận đồng thời, sống động và sử dụng m thanh tổng hợp Tuy nhiên, báo nói có hạn chế là thông tin lại phụ thuộc vào thời gian, tức là người nghe phải nghe chương trình một cách tuần

tự từ đầu đến cuối một cách hoàn toàn bị động

- Báo hình: Là thông tin được truyền tải dưới dạng hình ảnh và âm thanh

thông qua thiết bị máy phát hình và máy thu hình tạo cho người xem cảm giác sống động của hiện thực cuộc sống Nói cách khác, báo hình là loại báo chí sử dụng hình ảnh là chủ yếu, kết hợp tiếng nói, m thanh, ch viết, được truyền dẫn, phát sóng trên các hạ tầng kỹ thuật ứng dụng công nghệ khác nhau

- áo điện tử: Báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng ch viết, hình

ảnh, m thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử Báo điện tử c n gọi là internet truyền tải thông tin bằng bài viết,

m thanh, hình ảnh, clip Ngày nay báo điện tử chiếm ưu thế với khả năng cập nhật thông tin nhanh, phong phú c ng một lúc có thể cập nhật tin tức của nhiều tờ báo khác nhau gần như mức độ nhanh và chính xác đạt 90%

Ngoài ra, c n có thể kể đến các loại hình báo chí không chính danh khác nhau, như: bản tin, tập san, nội san, tài liệu không kinh doanh, báo “lá cải” hoặc các trang mạng xã hội đang dần xuất hiện, nhưng phát triển khá mạnh mẽ và được xã hội đón nhận Ở m i loại hình báo chí đều có nh ng thế mạnh và hạn chế khác nhau, nhưng c ng bổ trợ cho nhau để tồn tại và phát triển trong trào lưu chung của thời đại

1.1.2 Khái niệm quản lý nhà nước về báo chí

Báo chí cũng là hình thức hoạt động xã hội, cần có sự quản lý của Nhà nước Tuy nhiên trên thực tế chưa có khái niệm nào chuẩn xác liên quan đến quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí Chính vì lẽ đó, để dễ hình dung được nội hàm của cụm từ này, trước hết chúng ta đi từ khái niệm quản lý

Theo Fayel: “Quản lý là chuỗi hoạt động gồm k hoạch, t chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát Quản lý chính là thực hiện k hoạch, t chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát ấy”.

Theo Hard Koont: “Quản lý là xây dựng và duy tr một môi trư ng tốt

gi p con ngư i hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định".

Theo Peter F Druker: “Suy cho cùng, quản lý là thực tiễn ản chất c a

nó không n m ở nhận thức mà là ở hành động; kiểm chứng nó không n m ở

sự logic mà ở thành quả; quyền uy duy nhất c a nó là thành tích"

Theo cách hiểu chung nhất thì quản lý là điều khiển, chỉ đạo một hệ thống hay một quá trình theo nh ng quy luật, quy t c nhất định nhằm làm cho

hệ thống vận hành theo mục đích nhất định đã vạch ra sẵn

Nói cách khác: Quản lý là sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý đến các đối tượng được quản lý; quản lý xuất hiện ở bất cứ nơi nào nếu nơi đó

và lúc đó có hoạt động chung của con người

- Quản lý nhà nước theo nghĩa rộng là toàn bộ mọi hoạt động của Nhà nước nói chung, mọi hoạt động mang tính chất Nhà nước, nhằm thực hiện các nhiệm vụ, chức năng của Nhà nước C n theo nghĩa hẹp là hoạt động quản lý

do một loại cơ quan đặc biệt thực hiện

Khi Nhà nước xuất hiện thì phần lớn (phần quan trọng) các công việc của xã hội do Nhà nước quản lý

Theo Giáo trình quản lý hành chính Nhà nước: “Quản lý nhà nước là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện nh ng chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước trong công cuộc x y dựng Chủ nghĩa xã hội và bảo

vệ tổ quốc Xã hội chủ nghĩa”

- Quản lý nhà nước về báo chí là sự tác động có tổ chức, có định hướng

và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước đối với các quá trình, các hoạt động báo chí nhằm khai thác có hiệu quả các nguồn lực, cơ hội để duy trì và phát triển các hoạt động báo chí nhằm đạt được nh ng hiệu quả về kinh tế, xã hội mà Nhà nước đặt ra

Hay nói cách khác, quản lý nhà nước về báo chí là sự tác động có t chức b ng quyền lực Nhà nước nh m đảm bảo cho hoạt động báo chí được

n định và phát triển phù hợp chung với xu hướng xã hội

Với vai tr là thiết chế trung t m trong hệ thống chính trị, Nhà nước là đại diện cho nh n d n, đảm bảo cho công d n được thực hiện các quyền cơ bản của mình, trong đó có quyền được tư do ngôn luận, tự do báo chí Nhà nước có trách nhiệm điều tiết để đảm bảo báo chí phát triển, đáp ứng các nhu cầu thông tin của nh n d n, đóng góp vào sự nghiệp x y dựng và bảo vệ tổ quốc Trong giai đoạn hiện nay, Nhà nước đóng vai tr hết sức quan trọng trong việc đấu tranh chống các thế lực th địch lợi dụng chính sách tự do ngôn luận, tự do báo chí để đưa các luận điệu sai trái, th địch, thực hiện chiến lược “diễn biến h a bình” g y mất an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội ở trong nước

Theo TS Nguyễn Thế Kỷ “Quản lý Nhà nước về báo chí gồm các hoạt động lập pháp, lập quy c a cơ quan Nhà nước có thẩm quyền nh m đề ra các chính sách pháp luật điều chính các quan hệ xã hội và hành vi c a nhân dân liên quan đ n báo chí và hoạt động báo chí” [30, tr.76]

Ở góc độ “Quản lý Nhà nước trong lĩnh vực báo chí cũng như bất kỳ một dạng xã hội nào khác, là dạng quản lý công vụ quốc gia c a bộ máy Nhà nước, là công việc c a bộ máy hành pháp” [30, tr.19]

Qua các khái niệm trên, theo tác giả có thể thấy rằng: “Quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí là t ng thể những hoạt động c a bộ máy Nhà nước trên cơ sở những quy định c a pháp luật đảm bảo cho báo chí thực hiện

đ ng chức năng, nhiệm vụ c a m nh”

Tuy nhiên, nh ng khái niệm này mang tính tương đối, vì nó được x y dựng trên cơ sở khái quát hóa nh ng hoạt động chuyên về lĩnh vực quản lý báo chí của Nhà nước Trong hoạt động báo chí là một khái niệm chưa được thống nhất và bao tr m lên đời sống xã hội Xét về phương diện điều khiển học có thể được coi là khá hoàn chỉnh khi đã xác định được chủ thể quản lý, khách thể hoạt động quản lý, đối tượng của hoạt động quản lý

Như vậy, sự quản lý nhà nước về báo chí thông qua việc ban hành hệ thống pháp luật điều chỉnh hoạt động báo chí Hệ thống pháp luật về báo chí tốt cộng với công tác quản lý Nhà nước tốt thì hoạt động báo chí sẽ phát triển

để báo chí - cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, tổ chức xã hội và diễn đàn lành mạnh của nh n d n Luật Báo chí 2016 đã bao quát được vai tr , nhiệm vụ cũng như nh ng quy định về hoạt động báo chí

Quản lý nhà nước về báo chí c n thể hiện qua công tác quy hoạch Quy hoạch được hiểu là s p xếp, bố trí theo mô hình quản lý nào đó nhằm định hướng đi vào ổn định và phát triển Ngoài ra, Nhà nước quản lý báo chí thông qua đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý nhà nước

về báo chí và quản lý báo chí thông qua công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động báo chí của các cơ quan báo chí…

1.2 Sự cần thiết của quản lý nhà nước về báo chí

Ở nước ta, báo chí luôn luôn là một công cụ tư tưởng nhằm thể hiện ý chí, lý tưởng của giai cấp, của d n tộc, của Nhà nước Nhà nước ta là Nhà

nước “c a dân, do dân và v dân”, hoạt động báo chí của Nhà nước ta là thực

hiện tốt nhất ý chí của nh n d n nhằm x y dựng một nước Việt Nam d n giàu, nước mạnh, d n chủ, công bằng và văn minh

Do vậy, báo chí là lĩnh vực g n liền với công tác chính trị tư tưởng, với

sự nghiệp cách mạng của nh n d n; trước đ y cũng như hiện nay, Nhà nước ta luôn tạo mọi điều kiện để báo chí hoạt động Sự quan t m của Đảng và Nhà nước ta đối với hoạt động báo chí là điều kiện cần thiết, quan trọng để cho báo chí ở nước ta hoạt động, phát triển đúng định hướng, phục vụ tốt cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Trong thực tiễn, hoạt động báo chí cách mạng ở nước ta cần nhận thức rõ mấy khía cạnh cơ bản:

Về phía lãnh đạo, quản lý đó là nh ng hoạt động nhằm thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, phục vụ lợi ích của nh n d n, của giai cấp, của d n

tộc Để thực hiện được điều này, báo chí phải thông tin, tuyên truyền đường lối, quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến mọi tầng lớp nh n d n, làm cho mọi người d n đều có thể nhận thức rõ quyền hạn và trách nhiệm của mình, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, đồng thời kiên quyết đấu tranh với nh ng cái xấu, cái lạc hậu, nh ng cái làm tổn thương đến uy tín và

sự ổn định, sự phát triển bền v ng của chế độ

Về phía xã hội, đó là sự đ i h i cần phải được đáp ứng, th a mãn về nhu cầu thông tin Thông tin báo chí được cập nhật nhanh nhất và phổ quát nhất, phục vụ tích cực kịp thời nhất để đông đảo người d n n ng cao sự hiểu biết, trình độ kiến thức về nhiều mặt Trong thời đại của công nghệ thông tin, đối với nhiều người, báo chí là phương tiện giáo dục h u hiệu, thiết thực để hình thành lối sống, x y dựng nh n cách, hoàn thiện con người về mặt xã hội

Về phía cá nh n người làm báo, đ y là một nghề có liên quan đến chính trị, tư tưởng văn hóa, mang tính xã hội cao Trong thực tế, người làm báo ở nước ta được Đảng, Nhà nước trao quyền hạn rất lớn nhưng không vì thế mà cho phép mình lạm dụng Khi nói, khi viết cần hết sức cẩn trọng không để bị

kẻ xấu lợi dụng và không bị vấp ngã trước nh ng cám d đời thường

Là phương tiện truyền thông luôn g n bó với sự nghiệp cách mạng của

d n tộc, Đảng và Nhà nước ta luôn coi báo chí là một công cụ chính trị tư tưởng, vũ khí s c bén trong cuộc đấu tranh tư tưởng với kẻ th cũng như trong công cuộc x y dựng đất nước

Ngay từ khi khởi xướng sự nghiệp đổi mới, c ng với việc hoạch định chiến lược phát triển kinh tế xã hội cho đất nước, Đảng ta đã nêu rõ quan điểm phát triển sự nghiệp báo chí cả về nội dung và hình thức nhằm đạt được yêu cầu làm thế nào để báo chí thực sự là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, của

tổ chức xã hội và là diễn đàn của nh n d n, thực hiện tốt vai tr phản ánh, định hướng, hướng dẫn dư luận, làm lành mạnh xã hội

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, phát triển nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa đã tạo điều kiện cho báo chí bung ra phát triển một cách mạnh mẽ cả về số lượng lẫn chất lượng Để đáp ứng sự đ i h i với cơ chế mới, các nhu cầu mới và sự đa dạng của công chúng, trong hoạt động báo chí và kể cả công chúng đều không chấp thuận phương thức thông tin một chiều, thiếu thuyết phục, do đó cần có sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước để tránh sự “vượt rào” của thông tin

Vì vậy, công tác quản lý nhà nước đối với báo chí là vô c ng cần thiết Nhà nước quản lý để báo chí thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình trong khuôn khổ pháp luật, phát huy vai tr của cơ quan xung kích trên mặt trận tư tưởng và là diễn đàn của nh n d n

Tác giả Thạc sỹ Phí Thị Thanh T m đã ph n tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về báo chí ở Trung ương; các Bộ và cơ quan ngang Bộ; thực trạng quản lý nhà nước về báo chí ở các địa phương và nhận định:

“ áo chí tác động từng ngày từng gi đ n đ i sống xã hội V vậy, mọi ch độ chính trị đều có ch trương và biện pháp quản lý đối với báo chí theo hướng có lợi nhất cho m nh Ở nước ta, mục tiêu cao nhất c a báo chí cách mạng là phục vụ cho sự phát triển c a đất nước và lợi ích c a nhân dân

ởi vậy quản lý nhà nước về báo chí trong từng th i kỳ phát triển đất nước cũng phải có sự điều chỉnh, thay đ i cho phù hợp với sự thay đ i hàng ngày, hàng gi c a thực tiễn xã hội”

Tầm quan trọng của báo chí rất cao, hoạt động của báo chí có sự ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội, đến t m lý, nguyện vọng của người d n cũng như quyền d n chủ của họ, nếu không quản lý báo chí để hoạt động báo chí đi lệch hướng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các thế lực th địch trong và ngoài nước có cơ hội dễ dàng kích động lôi kéo chống phá nhà nước

ta, g y bất ổn chính trị…

Yêu cầu thực tế đặt ra phải thường xuyên n ng cao công tác trình độ chính trị, nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ báo chí Đ y là nhiệm

vụ được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan t m Bởi vì báo chí là phương tiện thông tin, tuyên truyền, vũ khí tư tưởng quan trọng của Đảng và Nhà nước và đội ngũ báo chí chính là nh ng chiến sĩ xung kích trên mặt trận Để làm tốt điều đó, đội ngũ báo chí có tư tưởng chính trị rõ ràng, am hiểu pháp luật cũng như tầm quan trọng của báo chí để thực thi tốt chức năng, nhiệm vụ của mình Đồng thời phát huy hiệu quả các công cụ quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí để hoạt động báo chí phát triển mạnh mẽ không chỉ trong nước, trong khu vực mà c n trên phạm vi toàn thế giới

1.3 Các nguyên tắc quản lý nhà nước về báo chí

Xét trên bình diện chung, hoạt động báo chí có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống xã hội Vì vậy, muốn đảm bảo các hoạt động báo chí đặt dưới sự điều chỉnh của pháp luật thì cần phải có nh ng nguyên t c quản lý ph hợp

Nh ng nguyên t c cơ bản đó là:

- Nguyên tắc Đảng lãnh đạo

Đảng lãnh đạo hoạt động báo chí bằng việc đề ra nghị quyết, chỉ thị, định hướng quy hoạch, kế hoạch phát triển hệ thống báo chí và định hướng nội dung thông tin, tuyên truyền của báo chí; lãnh đạo công tác tổ chức, cán bộ; công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với tổ chức đảng và đảng viên trong cơ quan báo chí; lãnh đạo các đoàn thể chính trị trong cơ quan báo chí Nhà nước có trách nhiệm thể chế hóa đường lối, quan điểm của Đảng về báo chí bằng pháp luật, chính sách trong quản lý hoạt động báo chí Trong quá trình lãnh đạo nh n d n ta tiến hành công cuộc đổi mới đất nước, Đảng ta đã

có bước chuyển quan trọng trong việc đổi mới tư duy, phong cách và phương thức lãnh đạo đối với công tác báo chí

Để bảo đảm cho báo chí thực sự là công cụ tin cậy của Đảng, Nhà nước, thể hiện tiếng nói của nh n d n, Đảng ta đã đặc biệt quan t m đến công tác giáo dục, bồi dưỡng về bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, trình độ của đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên các cơ quan báo chí Bởi vậy, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, đội ngũ cán bộ nh ng người làm báo luôn trung thành tuyệt đối với Đảng, với sự nghiệp cách mạng; bám sát thực tiễn, không ngừng sáng tạo ra nh ng tác phẩm báo chí có chất lượng cao, phản ánh trung thực mọi mặt của đời sống xã hội

Bên cạnh đó, các cấp ủy đảng đã thường xuyên coi trọng việc x y dựng

tổ chức đảng trong cơ quan báo chí v ng mạnh về mọi mặt; đề cao vai tr đảng viên của người làm báo, nhất là đội ngũ nh ng người gi cương vị lãnh đạo chủ chốt trong cơ quan báo chí; gi đúng tôn chỉ, mục đích, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan báo chí và nhà báo; n ng cao chất lượng tư tưởng, chính trị, văn hóa, khoa học của từng cơ quan báo chí, để báo chí thực sự là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị-xã hội, xã hội-nghề nghiệp và là diễn đàn tin cậy của nh n d n

- Nguyên tắc tôn trọng quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận c a nhân dân

Tôn trọng quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí là một nguyên t c hiến định Hiến pháp nước Cộng h a xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 đã được sửa đổi, bổ sung theo Nghị quyết số 51/2001/QH10, ngày 25/12/2001 của Quốc hội khóa X, quy định công d n có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, có quyền được thông tin Hiến pháp 2013 mới đ y cũng không ngoài nguyên t c đó Hiến pháp năm 1992, được cụ thể hóa bằng Luật Báo chí sửa đổi, bổ sung năm 1992 Cụ thể Điều 2, Luật Báo chí sửa đổi, bổ sung năm 1999 và tại Điều 13, Luật Báo chí năm 2016 vẫn tiếp tục Quy định

“Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi để công dân thực hiện quyền tự do báo chí,

tự do ngôn luận trên báo chí và để báo chí phát huy đ ng vai trò c a m nh”

[34, tr.8]

Như vậy, quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí có nội dung

rõ ràng, cụ thể Thông qua báo chí, công d n có quyền nhận tin, đưa tin, quyền bày t quan điểm của mình về nh ng vấn đề đã và đang xảy ra trong đời sống xã hội Công d n cũng có quyền tham gia ý kiến với Đảng và Nhà nước về các chủ trương, chính sách Tất cả điều này như là một biểu hiện khuôn mẫu cho một xã hội d n chủ, xuất phát từ lợi thế, vai tr của báo chí trong việc định hướng dư luận xã hội

Để đảm bảo nguyên t c này, Nhà nước luôn tạo ra nh ng cơ chế pháp

lý ph hợp với các loại hình báo chí nhằm phục vụ tốt nhất nhu cầu của quần chúng nhân dân; Nhà nước cần phải luôn tạo ra nh ng cơ chế, pháp lý ph hợp với các loại hình báo chí, đặc biệt là báo in nhằm phục tốt nhất nhu cầu đông đảo người d n Bên cạnh đó, Nhà nước cũng cần đề ra phương hướng cho các hoạt động báo chí tu n thủ pháp luật, nhằm tạo điều kiện tốt để các cơ quan chức năng thuận lợi hơn trong quản lý

- Nguyên tắc đảm bảo quyền thụ hưởng thành quả hoạt động báo chí một cách b nh đẳng c a tất cả công dân

Đ y là nguyên t c biểu hiện tính nh n văn s u s c với mục tiêu n ng cao chất lượng d n trí Nhà nước có chính sách h trợ ng n sách, tạo điều kiện cho xuất bản, phát hành báo chí đến với nh n d n các v ng có điều kiện kinh

tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn, đến với cộng đồng người Việt Nam

ở nước ngoài Nhà nước cần có chính sách để người d n được dễ dàng tiếp cận, huy động các nguồn lực khác nhau để đảm bảo sự hoạt động của các cơ quan báo chí với nhiều tôn chỉ mục đích khác nhau nhằm phục vụ tốt nhất nhu cầu về thông tin và phát triển d n trí của các tầng lớp khác nhau trong xã hội

- Nguyên tắc kiên quy t đấu tranh chống lợi dụng việc tôn trọng tự do báo chí, tự do ngôn luận làm trái pháp luật

Hoạt động báo chí luôn có nh ng ảnh hưởng nhất định đến tình hình an ninh chính trị của một quốc gia và cả quốc tế bởi tính quần chúng của nó Nhất là ngày nay vấn đề tôn trọng quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận trên Thế giới luôn đặt ra và xem như là quyền cơ bản của con người mà các thể chế chính trị và Nhà nước buộc phải tôn trọng, do đó, các thế lực th địch bên trong và bên ngoài luôn tìm cách lợi dụng báo chí và các diễn đàn nh n

d n làm cơ sở cho việc chống phá nhà nước ta, chống phá công cuộc x y dựng xã hội chủ nghĩa, chống phá sự nghiệp đại đoàn kết toàn d n tộc Do vậy, Nhà nước ta phải luôn luôn đề ra kim chỉ nam cho hoạt động của mình trước tình hình lợi dụng đó là kiên quyết đấu tranh và đấu tranh đến c ng để chống lại các hành vi này

Tại Điều 13 Luật Báo chí năm 2016 ghi rõ: áo chí, nhà báo hoạt động trong khuôn kh pháp luật và được Nhà nước bảo hộ; không ai được lạm dụng quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí để xâm phạm đ n lợi ích nhà nước, tập thể, công dân [34, tr.8]

1.4 Nội dung quản lý nhà nước về báo chí

Trên cơ sở quy định của pháp luật, để đảm bảo cho hoạt động báo chí được diễn ra thông suốt, đáp ứng nhu cầu về thông tin của nh n d n, nhà nước luôn quan t m x y dựng nội dung quản lý xã hội về báo chí trên cơ sở

ph hợp với thẩm quyền pháp lý của từng chủ thể quản lý nhất định theo các điều kiện lịch sử trong từng giai đoạn Các nội dung quản lý xã hội đối với báo chí cũng được xác định và x y dựng nhằm mục tiêu một mặt quá trình thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước về báo chí một cách nhanh chóng, chính xác, mặt khác chống lại mọi m mưu thủ đoạn của các thế lực th địch lợi dụng tự do ngôn luận, tự do báo chí để chống phá cách mạng nước ta

Các nội dung quản lý nhà nước đối với báo chí đề cập ở đ y xuất phát

từ các quy định hiện hành của Đảng và nhà nước, gồm: Nghị định số

51/2002/NĐ-CP, ngày 26/2/2002 của Chính phủ; Thông tư liên tịch số BNV, ngày 30/6/2008 của Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Nội vụ hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Thông tin và Truyền thông thuộc Ủy ban nh n d n cấp tỉnh, Ph ng Văn hóa và Thông tin thuộc Ủy ban nh n d n cấp huyện quy định quản lý nhà nước về báo chí ở địa phương Nội dung quản lý nhà nước về báo chí được quy định mới nhất tại Điều 6, Luật Báo chí năm 2016, gồm 10 nội dung như sau:

03/2008/TTLT-BTTTT Xây dựng, chỉ đạo và t chức thực hiện chi n lược, quy hoạch, k hoạch phát triển báo chí

Chiến lược phát triển thông tin là một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của m i quốc gia Sự thành bại của m i quốc gia tùy thuộc rất lớn vào khả năng làm chủ, n m gi lợi thế thông tin

Ở địa phương, Ủy ban nh n d n tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

là cơ quan quản lý nhà nước về báo chí, có nhiệm vụ x y dựng dự án quy hoạch phát triển báo chí địa phương Dự án đó phải ph hợp với tình hình phát triển báo chí của địa phương sở tại, đồng thời không được trái với Chiến lược thông tin Quốc gia

Ở Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông chịu trách nhiệm trước Chính phủ trong việc lập và chỉ đạo thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển sự nghiệp báo chí bao gồm báo in, báo điện tử, thông tấn, phát thanh, truyền hình Sau khi lập quy hoạch, kế hoạch phát triển báo chí ph hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước, cũng như tình hình thực tiễn báo chí quốc gia, Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ trình Thủ tướng Chính phủ ký quyết định phê duyệt Chiến lược phát triển thông tin Quốc gia

Đến nay, nước ta đã có nhiều Chiến lược thông tin Quốc gia được phê duyệt, như: Chiến lược thông tin Quốc gia có hiệu lực là “Chiến lược phát triển thông tin đến năm 2010” được ban hành theo Quyết định số 219/2005/QĐ-TTg

của Thủ tướng Chính phủ ngày 9/9/2005, Chiến lược thông tin đề ra các mục tiêu chung về phát triển báo chí, truyền thông; cũng như các giải pháp chủ yếu

để thực hiện các mục tiêu đó; Chỉ thị số 37/2006/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện Thông báo Kết luận số 41-TB/TW của Bộ Chính trị về một số biện pháp tăng cường lãnh đạo quản lý báo chí; đề án quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025

- an hành và t chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về báo chí, xây dựng ch độ, chính sách về báo chí

Bộ Thông tin và Truyền thông chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về báo chí, có nhiệm vụ soạn thảo dự án luật, văn bản dưới luật, chính sách, chế độ về báo chí

Các văn bản trên, sau khi được Bộ Thông tin và Truyền thông soạn thảo sẽ được trình Quốc hội phê duyệt, nếu được 2/3 tổng số đại biểu Quốc hội tán thành sẽ được thông qua thành Luật Hệ thống Luật Báo chí đã được ban hành gồm: Luật báo chí 1989, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí năm 1999 Hiện nay, hoạt động báo chí của nước ta đang thực hiện Luật Báo chí năm 2016

Các cơ quan quản lý nhà nước về báo chí có nhiệm vụ thi hành Luật Báo chí, kiểm tra việc thực hiện pháp luật, chính sách, chế độ về báo chí đối với cơ quan báo chí ở địa phương Thực hiện quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí Trung ương và báo chí địa phương khác hoạt động tại địa phương mình theo uỷ quyền của Bộ Thông tin và Truyền thông

Ngoài Luật Báo chí, các cơ quan quản lý nhà nước về báo chí có quyền hạn và trách nhiệm ban hành, hướng dẫn, tổ chức thực hiện các văn bản dưới Luật do mình đề ra Các văn bản quy phạm pháp luật về báo chí phải ph hợp với Luật Báo chí và thiết thực với thực tiễn hoạt động báo chí ở địa phương

- T chức thông tin cho báo chí; quản lý thông tin c a báo chí

Để nguồn thông tin đưa đến cho công chúng là chuẩn mực và đúng

“luồng”, cần có sự định hướng vĩ mô của Nhà nước Muốn vậy, việc tổ chức thông tin cho báo chí, quản lý thông tin của báo chí phải được thực hiện một cách nghiêm túc, tu n theo các qui định của Luật Báo chí

Tổ chức thông tin cho báo chí được hiểu là sự định hướng cho báo chí nên viết cái gì và không nên viết cái gì Quản lý thông tin cho báo chí là kiểm tra, giám sát thông tin trên các loại hình báo chí Việc tổ chức thông tin cho báo chí và quản lý thông tin của báo chí không thể và không được hiểu là sự kiểm duyệt báo chí

Điều 9, Luật Báo chí quy định các hành vi bị nghiêm cấm như: Đăng, phát thông tin chống Nhà nước Cộng hòa xã hội ch nghĩa Việt Nam có nội dung xuyên tạc, phỉ báng, ph nhận chính quyền nhân dân; bịa đặt, gây hoang mang trong nhân dân; gây chi n tranh tâm lý; đăng, phát thông tin có nội dung gây chia rẽ các tầng lớp nhân dân, giữa nhân dân với chính quyền nhân dân, với lực lượng vũ trang nhân dân, với t chức chính trị, t chức chính trị-xã hội; gây h n thù, kỳ thị, chia rẽ, ly khai dân tộc; chia rẽ ngư i theo tôn giáo với ngư i không theo tôn giáo; phá hoại việc thực hiện chính sách đoàn

k t quốc t [34, tr.6]

Trong thời gian tới, để công tác này đạt hiệu quả, các cơ quan quản lý

vĩ mô báo chí cần bám sát thực tiễn hoạt động báo chí và nhất quán thực hiện việc tổ chức thông tin, quản lý thông tin từ Trung ương tới địa phương

- Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao tr nh độ chính trị, nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ ngư i làm báo c a các cơ quan báo chí và cán bộ quản lý báo chí

Với mọi nghề nghiệp trong xã hội, con người luôn là nh n tố quan trọng nhất Báo chí là một nghề đặc th Người làm báo phải có nh ng phẩm chất tương đối cao về nhận thức chính trị, năng lực chuyên môn, đạo

đức nghề nghiệp

Nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng n ng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ báo chí được giao cho Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, trường Đại học Khoa học xã hội và Nh n văn Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh Các Ban, Bộ và các cơ

sở đào tạo này có nhiệm vụ n ng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý báo chí; đào tạo phóng viên, biên tập viên cho các cơ quan báo chí Thường xuyên bồi dưỡng, n ng cao phẩm chất chính trị, trình độ nghiệp vụ, năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ nh ng người làm báo

Việc bổ nhiệm, miễn nhiệm lãnh đạo cơ quan báo chí, việc tuyển dụng cán bộ, phóng viên, nh n viên trong các cơ quan báo chí thực hiện theo quy định của pháp luật và một số quy định cụ thể của Đảng

- T chức quản lý hoạt động khoa học, công nghệ trong lĩnh vực báo chí

Trong lĩnh vực báo chí, tác phẩm báo chí là sản phẩm được công chúng

“tiêu thụ” Khi báo chí ngày càng phát triển, đặc biệt trong xã hội hiện đại,

để tạo ra một sản phẩm báo chí không phải chỉ cần có nhà báo và cái đầu của anh ta mà c n cần đến công nghệ… Mặc d công nghệ chỉ là phương tiện góp phần làm thuận lợi cho công việc của nhà báo cũng như nhu cầu tiếp nhận thông tin của công chúng, song báo chí từ trước tới nay chưa bao giờ tách rời, biệt lập với công nghệ Báo chí hiện đại tích hợp mọi công nghệ tiên tiến nhất nhằm phục vụ công chúng và tiến tới truyền thông đa phương tiện

Với phương tiện, công nghệ như vậy, việc quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ trong lĩnh vực báo chí là cần thiết Để thực hiện được nhiệm

vụ này đ i h i cần có sự phối hợp thống nhất và nhịp nhàng gi a các bộ, ban, ngành liên quan Điều này là không dễ dàng

Quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ trong lĩnh vực báo chí bao gồm: đầu tư về thiết bị, máy móc, hệ thống truyền dẫn, công suất máy phát,… Với từng loại hình báo chí mà quản lý nhà nước ở lĩnh vực này có nh ng đặc thù khác nhau và đương nhiên là các cơ quan quản lý phải thống nhất định hướng chung nhằm mục đích cao nhất là đem thông tin, đem báo chí đến với

Hồ sơ xin cấp giấy phép hoạt động báo chí do Bộ Thông tin và Truyền thông quy định

Việc cấp giấy phép hoạt động báo chí phải căn cứ vào các điều kiện quy định tại điều 18 của Luật Báo chí 2016

Cơ quan báo chí phải có giấy phép do cơ quan quản lý nhà nước về báo chí cấp mới được hoạt động Trong trường hợp không có giấy phép thì chậm nhất là 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ xin phép hoạt động báo chí, cơ quan quản lý nhà nước về báo chí phải trả lời bằng văn bản, nói rõ lý do Tổ chức bị từ chối cấp giấy phép có quyền khiếu nại với cơ quan có thẩm quyền hoặc khởi kiện tại toà án

Cơ quan báo chí vi phạm các quy định của Luật Báo chí như vi phạm quy định về giấy phép hoạt động báo chí, về nh ng điều không được thông tin trên báo chí… t y theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị cảnh cáo, phạt tiền, thu hồi, tịch thu ấn phẩm, băng đĩa ghi m, ghi hình, đình bản tạm thời hoặc thu hồi giấy phép theo quy định của pháp luật

Nhà báo là người có quốc tịch Việt Nam, có địa chỉ thường trú tại Việt

Nam, có đủ các tiêu chuẩn chính trị, đạo đức và nghiệp vụ báo chí do Nhà nước quy định, đang hoạt động hoặc cộng tác thường xuyên với một cơ quan báo chí Việt Nam và được cấp thẻ Nhà báo Thẻ Nhà báo do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp Hồ sơ xin cấp thẻ Nhà báo do Bộ Thông tin và Truyền thông quy định Thẻ Nhà báo có thể bị thu hồi nếu Nhà báo vi phạm các quy định của Luật Báo chí và luật pháp nước Việt Nam theo mức độ và tính chất

cụ thể

- Quản lý hợp tác quốc t về báo chí, quản lý hoạt động c a các cơ quan báo chí Việt Nam liên quan đ n nước ngoài và hoạt động c a báo chí nước ngoài tại Việt Nam

Quản lý hợp tác quốc tế về báo chí bao gồm quản lý hoạt động của báo chí Việt Nam có liên quan đến nước ngoài và hoạt động của báo chí nước ngoài tại Việt Nam

Chính sách chung của Đảng và Nhà nước ta là mở rộng quan hệ quốc tế trong hoạt động báo chí theo nguyên t c tôn trọng độc lập, chủ quyền quốc gia, bình đẳng và các bên c ng có lợi

Hoạt động báo chí của Việt Nam có liên quan đến nước ngoài và hoạt động báo chí nước ngoài tại Việt Nam thực hiện theo các quy định của pháp luật và do Chính phủ quản lý

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực báo chí nh ng năm qua được thực hiện theo 2 phương thức: Song phương trực tiếp gi a các cơ quan báo chí lớn như đài truyền hình, phát thanh, thông tấn xã… với các cơ quan báo chí nước ngoài và các dự án có phạm vi rộng thông qua Hội Nhà báo Việt Nam,

Bộ Thông tin và Truyền thông Đó là các dự án ng n hạn hoặc dài hạn như dự

án đào tạo báo chí của Sida (Thụy Điển) kéo dài trong 10 năm, dự án của Pháp tại Hội Nhà báo Việt Nam kéo dài trong 3 năm và các dự án khác của

Ng n hàng quốc tế, Hội đồng Anh, các tổ chức của Liên hợp quốc tài trợ

Hội Nhà báo Việt Nam cũng đang chuẩn bị một dự án với Hội Báo chí Thế giới liên quan đến kỹ năng quản lý và kinh doanh cho lãnh đạo của các cơ quan báo chí

Hợp tác quốc tế đã tạo nên “hơi thở” mới cho các cơ quan báo chí được thụ hưởng nhờ sự trao đổi kiến thức và kinh nghiệm của các chuyên gia ở

nh ng quốc gia có nền báo chí phát triển, giúp số lượng lớn các nhà báo, phóng viên, biên tập viên, quay phim, chụp ảnh, các nhà quản lý báo chí của Việt Nam tiếp cận với cách làm báo hiện đại, n ng cao trình độ nghiệp vụ của các cán bộ được đào tạo, làm thay đổi phương pháp và tác phong hoạt động của các nhà báo Nhiều tờ báo đã có sự đổi mới mạnh mẽ về nội dung và hình thức

- Kiểm tra báo chí lưu chiểu; quản lý hệ thống lưu chiểu báo chí quốc gia

Theo Điều 52 Luật Báo chí 2016 quy định: Cơ quan báo chí phải thực hiện chế độ lưu chiểu theo quy định như sau:

Đối với báo chi in tại địa phương, cơ quan báo chí phải nộp 2 bản cho cơ quan quản lý nhà nước về báo chí tại địa phương, chậm nhất 8h sáng của ngày phát hành, đồng thời nộp 5 bản cho cơ quan quản lý về báo chí ở Trung ương và hệ thống bưu chính

Cơ quan báo nói, báo hình có trách nhiệm lưu gi toàn bộ chương trình đã truyền dẫn, phát sóng, thông tin về nguồn tín hiệu sử dụng để chuyển tiếp sóng phát thanh-truyền hình Trung ương trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày truyền dẫn, phát sóng; cung cấp tín hiệu truyền dẫn, phát sóng theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền để phục vụ công tác lưu chiểu điện tử;

Cơ quan báo điện tử phải thực hiện chế độ lưu tr nguyên vẹn nội dung thông tin đăng, phát trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đăng, phát để phục vụ công tác để kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước;

Khi nộp báo in lưu chiểu, cơ quan báo chí phải ghi rõ báo in nộp lưu

chiểu, số lượng phát hành, ngày, giờ nộp lưu chiểu, ch kí của người đứng

đầu cơ quan báo chí hoặc người được ủy quyền;

Báo in được in lại phải nộp lưu chiểu như in lần thứ nhất;

Báo in nộp lưu chiểu qua hệ thống bưu chính được ưu tiên chuyển nhanh nhất đến cơ quan nhận lưu chiểu Thời gian nộp lưu chiểu căn cứ

vào dấu bưu chính nơi chuyển đi;

Cơ quan báo in phải nộp năm bản ấn phẩm báo in để lưu gi tại Thư viện Quốc gia Việt Nam;

Bộ Thông tin và Truyền thông thực hiện việc lưu chiểu điện tử đối với báo nói, báo hình và báo điện tử độc lập với cơ quan báo chí theo quy định của Chính phủ; thực hiện việc đo kiểm và công bố số liệu liên quan đến hoạt động báo chí;

Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức kiểm tra báo chí lưu chiểu

Ủy ban nh n d n cấp tỉnh tổ chức kiểm tra báo chí lưu chiểu tại địa phương;

Trường hợp phát hiện báo chí vi phạm quy định của pháp luật, Bộ Thông tin và Truyền thông, Ủy ban nh n d n cấp tỉnh áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định tại Điều 59 của Luật này

- Chỉ đạo, thực hiện ch độ thông tin, báo cáo, thống kê và công tác khen thưởng trong hoạt động báo chí

Điều 20, Nghị định số 51 của Chính phủ quy định: Cơ quan báo chí, nhà báo, tổ chức và công d n có thành tích và cống hiến vào hoạt động báo chí thì được khen thưởng theo các quy định khen thưởng của Nhà nước

Chính phủ h trợ ng n sách để trao tặng giải thưởng báo chí hàng năm cho các tác phẩm báo chí xuất s c

Việc khen thưởng đối với hoạt động báo chí phải kịp thời, thường xuyên,

góp phần khích lệ, động viên các t a soạn báo, các cán bộ, phóng viên, biên tập viên báo chí tích cực hoạt động, cống hiến cho hoạt động báo chí và cho nh n d n

Hiện nay, m i năm một lần vào dịp kỷ niệm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, Giải báo chí quốc gia do Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo Việt Nam và Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp tổ chức đã trao giải cho các tác phẩm của các tác giả và nhóm tác giả xuất s c Các giải thưởng này là sự ghi nhận công lao đóng góp của các cá nh n, tập thể đối với sự nghiệp báo chí

- Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật về báo chí

Điều 11, Nghị định số 51 của Chính phủ quy định: Thanh tra về báo chí Thanh tra chuyên ngành Thông tin và Truyền thông thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về báo chí Việc thanh tra báo chí được thực hiện đối với các cơ quan báo chí, các nhà báo và cá nh n trên các mặt:

Thanh tra việc chấp hành pháp luật về hoạt động báo chí;

Hướng dẫn giải quyết khiếu nại về hoạt động báo chí;

Kiến nghị các biện pháp bảo đảm việc thi hành pháp luật về hoạt động báo chí và hoàn thiện pháp luật, chính sách về báo chí

Thanh tra chuyên ngành về báo chí có quyền kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền về việc khen thưởng các cơ quan báo chí, nhà báo, tổ chức và công d n có thành tích trong hoạt động báo chí; quyết định xử phạt vi phạm theo thẩm quyền, trong trường hợp vượt quá thẩm quyền thì đưa lên cơ quan cấp trên xử lý Thanh tra có quyền yêu cầu các đương sự, các bên liên quan cung cấp tài liệu, chứng cứ và trả lời nh ng vấn đề cần thiết có liên quan trực tiếp đến việc thanh tra Trong quá trình thanh tra phát hiện có dấu hiệu tội phạm chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra có thẩm quyền

Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chế độ, chính sách, quy hoạch, kế

biện pháp ngăn chặn hoạt động báo chí trái pháp luật; giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm trong hoạt động báo chí phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, nghiêm minh, công bằng

Tóm lại, Nhà nước quản lý về báo chí liên quan đến nhiều lĩnh vực xã

hội khác nhau nên báo chí là một đối tượng của Nhà nước quản lý Mục đích quản lý nhà nước đối với báo chí nhằm đảm bảo cho sự phát triển và hoạt động báo chí diễn ra trong khuôn khổ của pháp luật, vì lợi ích chung cho toàn

xã hội, toàn d n tộc Nội dung quản lý trên mang tính phổ quát ở mọi thời gian và mọi nơi, song t y thời gian và đặc điểm của từng địa phương mà xác định nội dung nào là trọng t m, trọng điểm và cần có kế hoạch để áp dụng biện pháp quản lý thích hợp Nội dung quản lý nói trên được ph n cấp

gi a Trung ương và địa phương hợp lý để vừa làm rõ trách nhiệm của các chủ thể quản lý vừa tránh buông l ng quản lý; vừa kh c phục tình trạng chồng chéo, đ n đẩy, g y phiền hà cho các đối tương bị quản lý, vừa tạo được hoạt động thông suốt, đồng bộ của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền liên quan đến lĩnh vực này

1.5 Hệ thống cơ quan quản lý nhà nước về báo chí

Ở nước ta, việc xác định cơ quan quản lý nhà nước đối với báo chí mang tính lịch sử, bởi lẽ từ khi ra đời đến nay, nước ta đã 5 lần ban hành, sửa đổi Hiến pháp (Hiến pháp 1946, Hiến pháp 1959, Hiến pháp 1980, Hiến pháp

1992 và Hiến pháp 2013) M i khi Hiến pháp mới ra đời, cơ cấu tổ chức, vị trí, chức năng, nhiệm vụ của m i cơ quan nhà nước sẽ có nh ng thay đổi cơ bản Chính vì vậy, mà qua m i thời kỳ, cơ quan quản lý nhà nước đối với báo chí cũng có sự thay đổi cả về tên gọi lẫn thẩm quyền quản lý

Theo quy định tại Điều 7, Luật Báo chí năm 2016, các cơ quan quản lý nhà nước về báo chí được quy định như sau:

- Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về báo chí

- Bộ Thông tin và Truyền thông chịu trách nhiệm trước Chính phủ việc thực hiện quản lý nhà nước về báo chí

- Các bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông thực hiện quản lý nhà nước về báo chí

- Ủy ban nh n d n cấp tỉnh trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm quản lý nhà nước về báo chí tại địa phương

Căn cứ Nghị định số 132/2013/NĐ-CP, ngày 16/10/2013 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Thông tin và Truyền thông, hiện nay ở Trung ương, cơ quan có chức năng quản lý nhà nước về báo chí là Bộ Thông tin và Truyền thông Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước đối với báo chí trên phạm vi cả nước bằng việc ban hành các văn bản pháp luật liên quan đến báo chí Với cương vị là người đứng đầu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ thực hiện một số nhiệm vụ quản lý của mình liên quan đến báo chí trên cơ sở tham mưu, báo cáo của

Bộ Thông tin và Truyền thông để kịp thời giải quyết các vấn đề cấp bách quan trọng vượt quá thẩm quyền của Bộ Thông tin và Truyền thông

Bộ Thông tin và Truyền thông là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về báo chí; xuất bản; bưu chính; viễn thông; tầng

số vô tuyến điện; công nghệ thông tin; điện tử; phát thanh truyền hình; thông tấn; thông tin đối ngoại; thông tin cơ sở và hạ tầng thông tin và truyền thông quốc gia; quản lý nhà nước các dịch vụ công trong ngành Lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ

Tiếp theo đó, tại Điều 15, Luật Báo chí 2016 quy định quyền hạn và nhiệm vụ của cơ quan chủ quản báo chí như sau:

Về quyền hạn: Xác định loại hình báo chí, tôn chỉ, mục đích, đối tượng

phục vụ, ngôn ng thể hiện được từng loại hình, từng loại sản phẩm báo chí,

nhiệm vụ, phương hướng hoạt động của các cơ quan báo chí; bổ nhiệm người đứng đầu cơ quan báo chí khi được sự thống nhất ý kiến bằng văn bản của Bộ Thông tin và Truyền thông; miễn nhiệm, cách chức người đứng đầu cơ quan báo chí và gửi văn bản thông báo về việc miễn nhiệm, cách chức người đứng đầu cơ quan báo chí tới Bộ Thông tin và Truyền thông; thanh tra, kiểm tra hoạt động của các cơ quan báo chí; khen thưởng, kỷ luật theo quy định của pháp luật

Về nhiệm vụ: Chỉ đạo các cơ quan báo chí thực hiện đúng tôn chỉ, mục

đích, nhiệm vụ, phương hướng hoạt động, tổ chức nh n sự và chịu trách nhiệm về hoạt động của cơ quan báo chí; bảo đảm nguồn kinh phí ban đầu và điều kiện cần thiết cho hoạt động của cơ quan báo chí; giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với cơ quan báo chí, cá nh n thuộc thẩm quyền quản lý theo quy định của pháp luật; người đứng đầu cơ quan chủ quản báo chí không được kiêm nhiệm chức vụ người đứng đầu cơ quan báo chí và liên đới chịu trách nhiệm trước pháp luật trong phạm vi, nhiệm vụ, quyền hạn của mình đối với các sai phạm của các cơ quan báo chí trực thuộc

Tiểu kết Chương 1

Trong chương này, nội dung chủ yếu là làm sáng t hơn nh ng vấn đề

về cơ sở lý luận quản lý nhà nước về báo chí Qua đó cho thấy báo chí đã khẳng định được vai tr , vị trí của quyền lực độc tôn, là công cụ đ c lực của Đảng và Nhà nước, có vai tr trong định hướng dư luận, là công cụ tuyên truyền, cổ động, giải thích, chỉ dẫn và là kênh thông tin quan trọng giúp công chúng báo chí tiếp cận nh ng tri thức mới, nh ng chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước ta

Kết quả nghiên cứu ở chương 1 là cơ sở khoa học để từ đó luận văn đánh giá thực trạng của hoạt động quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Kiên Giang