Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận (tt)

Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận (tt)Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận (tt)Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận (tt)Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận (tt)Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận (tt)Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận (tt)Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận (tt)Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận (tt)Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận (tt)Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận (tt)Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận (tt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN HỮU THẾ

XÃ HỘI HÓA CÔNG TÁC ĐĂNG KIỂM XE CƠ GIỚI ĐƯỜNG BỘ

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NINH THUẬN

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 60 34 04 03

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

TP HỒ CHÍ MINH - NĂM 2017

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐẶNG KHẮC ÁNH

Phản biện 2: TS LÊ THỊ THANH HƯƠNG

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Địa điểm: Phòng 116, Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Số: 10 - Đường 3 Tháng 2 - Quận 10 – TP Hồ Chí Minh

Thời gian: vào hồi 13 giờ 30, ngày 20 tháng 7 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Xã hội hóa dịch vụ công là chủ trương lớn của Đảng, được đặt nền móng từ Đại hội Đảng toàn quốc khóa VIII và tiếp tục khẳng định tại Đại hội khóa IX, Hội nghị lần thứ sáu khóa X

Thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 22/2015/QĐ-TTg về việc chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần và các văn bản chỉ đạo đẩy mạnh xã hội hoá dịch vụ công,

Xã hội hóa dịch vụ công là một nội dung cơ bản của mô hình quản lý công mới, đó là kiến tạo một “chính phủ nhỏ” quản lý một “xã hội lớn”, nhà nước dần trở thành người “lái thuyền” thay vì người “chèo thuyền” như trước đây

Việc thực hiện xã hội hóa đã huy động được tiềm năng của mọi tầng lớp trong xã hội đầu tư cho hoạt động kiểm định, giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước, đáp ứng nhu cầu kiểm định ngày càng cao do

số lượng phương tiện tham gia giao thông ngày càng tăng, giảm sự quá tải cho các trung tâm kiểm định, giảm chi phí về thời gian chờ đợi, phục

vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp

Với sự tham gia của khu vực tư nhân vào công tác đăng kiểm ở giai đoạn thí điểm đã tạo nên một bức tranh đăng kiểm mới ở Việt Nam, đây là một thay đổi lớn để phát triển theo xu hướng các nước phát triển Nhưng ở điều kiện lịch sử, xã hội nước ta hiện nay đã đặt ra nhiều tồn tại ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội cần phải giải quyết

Nghiên cứu về xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới ở tỉnh Ninh Thuận để thu hút nguồn lực khu vực tư tham gia vào công tác đăng kiểm, giảm gánh nặng cho nhà nước, xóa thế độc quyền, tạo sự cạnh tranh phát triển, đồng thời nâng cao chất lượng đăng kiểm là một đòi hỏi cấp thiết đối với tỉnh Ninh Thuận hiện nay, nghiên cứu này không chỉ mang ý nghĩa lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong giai đoạn thực hiện thí điểm

Đây là lý do chủ yếu để học viên lựa chọn đề tài “Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận” để làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ Quản lý công của mình

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Trong thời gian qua đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề

xã hội hóa và về công tác đăng kiểm xe cơ giới

Tuy nhiên, các nghiên cứu này vẫn chưa tập trung vào nghiên cứu vấn đề xã hội hóa công tác đăng kiểm, đặc biệt là công tác đăng kiểm xe

cơ giới đường bộ trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận

Chính vì vậy, nghiên cứu tiếp tục về vấn đề này trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận vẫn là một nội dung nghiên cứu cấp thiết, nhất là trong xu hướng đổi mới chất lượng cung cấp dịch vụ công theo tinh thần Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020 của Chính phủ hiện nay

3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận và qua tìm hiểu, đánh giá tình hình xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ nói chung và đặc điểm của đăng kiểm xe cơ giới đường bộ ở tỉnh Ninh Thuận hiện nay, nghiên cứu đề xuất phương hướng và các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ đăng kiểm xe cơ giới đường bộ ở tỉnh Ninh Thuận từ giác độ xã hội hóa

Để đạt mục tiêu trên, luận văn đặt ra các nhiệm vụ sau:

Làm rõ cơ sở lý luận của việc xã hội hóa dịch vụ công nói chung và

xã hội hóa dịch vụ đăng kiểm xe cơ giới đường bộ nói riêng;

Phân tích, đánh giá thực trạng công tác đăng kiểm xe cơ giới đường

bộ ở tỉnh Ninh Thuận trong giai đoạn từ năm 2011-2016

Đề xuất phương hướng, giải pháp xã hội hóa công tác đăng kiểm

xe cơ giới nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ đăng kiểm xe cơ giới đường

bộ ở tỉnh Ninh Thuận từ giác độ xã hội hóa trong điều kiện hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ đang lưu hành

4.2 Phạm vi nghiên cứu đề tài

Về không gian nghiên cứu: trên phạm vi tỉnh Ninh Thuận;

Về thời gian nghiên cứu: từ năm 2011 đến năm 2016;

Luận văn không nghiên cứu việc đăng kiểm các phương tiện giao thông đường bộ mới đưa vào lưu hành

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của học thuyết Mác- Lênin; quan điểm của Đảng và Nhà nước về xã hội hóa dịch vụ công

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài chủ yếu sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu (desk study)

Nghiên cứu có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo, luận cứ cho việc triển khai xã hội hóa Trung tâm đăng kiểm trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận nói riêng và các Trung tâm đăng kiểm khác trong thời gian tới nhằm nâng cao chất lượng và sự hài lòng của người dân thực hiện đăng kiểm

1.1 Tổng quan về đăng kiểm phương tiện GTCGĐB

1.1.1 Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

Phương tiện giao thông đường bộ là toàn bộ các phương tiện giao thông có thể lưu hành trên đường bộ bao gồm phương tiện cơ giới đường

bộ (gồm xe ô tô; máy kéo; rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi xe

ô tô, máy kéo; xe mô tô hai bánh; xe mô tô ba bánh; xe gắn máy và

phương tiện thô sơ đường bộ Tuy nhiên trong Luận văn này chỉ tập trung vào phương tiện giao thông đang lưu hành

Các phương tiện cơ giới phải đảm bảo một số tiêu chuẩn nhất định

về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường và được cấp giấy phép lưu hành

do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp sau khi đã được kiểm định về chất lượng và xác nhận đã đạt đầy đủ các tiêu chuẩn về an toàn kỹ thuật

và bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật hiện hành Để có được giấy phép lưu hành xe cơ giới này, các chủ phương tiện phải thực hiện việc đăng kiểm xe cơ giới đường bộ tại các trung tâm đăng kiểm

1.1.2 Đăng kiểm phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

Đăng kiểm xe cơ giới là dịch vụ kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường cho xe cơ giới đang lưu hành, là việc tiến hành kiểm tra, đánh giá định kỳ tình trạng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của xe cơ giới để chứng nhận xe cơ giới đủ điều kiện tham gia giao thông nhằm góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông và bảo vệ môi trường

Đối với các phương tiện mới tham gia giao thông cần phải kiểm định mới (kiểm định lần đầu tiên), còn các phương tiện đang tham gia giao thông thì sau một khoảng thời gian nhất định (gọi là chu kỳ đăng kiểm) phải được chủ phương tiện đưa tới các cơ sở đăng kiểm có thẩm quyền để kiểm định lại và cấp phép lưu hành sau khi đã xác nhận đủ điều kiện kỹ thuật để lưu hành

1.1.3 Mục đích của việc đăng kiểm xe cơ giới đường bộ

Công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ nhằm nâng cao an toàn sinh mạng con người, tài sản và ngăn ngừa ô nhiễm môi trường Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn giao thông ngày càng gia tăng và ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng là chất lượng phương tiện không đảm bảo, vì vậy công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ có ý nghĩa rất lớn trong việc góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông và ô nhiễm mội trường Để giảm bớt tại nạn giao thông do các phương tiện cơ giới đường bộ tham gia giao thông không đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và chống ô nhiễm môi trường, cần xác định

rõ các quy định về kỹ thuật và môi trường, đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc tuân thủ các quy định này của các chủ phương tiện tham gia giao thông

Như vậy, mục đích của công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ

là góp phần phòng ngừa ô nhiễm môi trường và bảo đảm trật tự an toàn giao thông, bảo vệ tính mạng, tài sản người tham gia giao thông

1.1.4 Quản lý công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ hiện nay

1.1.4.1 Hệ thống thể chế quy định về đăng kiểm và tiêu chuẩn

kỹ thuật đối với các phương tiện tham gia giao thông hiện nay

Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật quy định về đăng kiểm đối với xe cơ giới đường bộ ở Việt Nam đã được ban hành tương đối đầy đủ và toàn diện từ trong các Luật chuyên ngành tới các quy định của Chính phủ, Bộ Giao thông vận tải và các quy định cụ thể của UBND tỉnh các tỉnh

Cho đến nay, có thể nói hệ thống văn bản, quy phạm pháp luật

và tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với các loại phương tiện cơ giới đường bộ đã được xây dựng, bổ sung, sửa đổi tương đối hoàn thiện làm căn cứ pháp lý cho các công tác đăng kiểm

Tuy nhiên, vẫn cần bổ sung, cập nhật, sửa đổi kịp thời hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để phù hợp với yêu cầu thực tế của nhiệm

vụ đăng kiểm trong tình hình mới và mở rộng việc đăng kiểm sang những lĩnh vực chưa được thực hiện

1.1.4.2 Cơ quan quản lý nhà nước về đăng kiểm xe cơ giới

Công tác đăng kiểm ở Việt Nam bắt đầu bằng việc đăng kiểm tàu thủy được hình thành từ năm 1884, khi lần đầu tiên ở Việt Nam có ụ khô để đóng tàu mới và sửa chữa tàu biển tại Ba Son, Sài Gòn Năm

1960, Phòng Ðăng ký hải sự trực thuộc Bộ Giao thông vận tải được thành lập để thực hiện việc kiểm tra các loại phương tiện vận tải đường thủy Trụ sở của Phòng Ðăng ký hải sự đóng tại Hà Nội Cơ quan này là

cơ sở tiền thân của Cục Ðăng kiểm Việt Nam ngày nay

Việc xây dựng và triển khai kiểm định phương tiện cơ giới đường bộ được thực hiện một cách hệ thống thực hiện từ tháng 5 năm

1995 Hiện nay, hệ thống cơ quan đăng kiểm xe cơ giới đường bộ được

tổ chức thống nhất trên cả nước với 139 trung tâm đăng kiểm trải ra trên phạm vi cả nước dưới sự quản lý nhà nước của Cục đăng kiểm Việt Nam thuộc Bộ Giao thông vận tải

Cục Đăng kiểm Việt Nam thực hiện chức năng quản lý nhà nước

về đăng kiểm phương tiện giao thông đường bộ Bên cạnh Cục Đăng kiểm Việt Nam, Sở Giao thông vận tải ở các tỉnh là cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với công tác đăng kiểm xe cơ giới của các Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới thuộc các Sở quản lý

1.1.4.3 Các trung tâm đăng kiểm xe cơ giới

Việc đăng kiểm xe cơ giới được thực hiện tại các Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới là tổ chức sự

nghiệp có thu, thực hiện chức năng kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ mội trường phương tiện cơ giới đường bộ theo quy định của Bộ Giao thông vận tải và chịu sự quản lý Nhà nước của Cục Đăng kiểm Việt Nam (với các Trung tâm thuộc Cục) hoặc Sở Giao thông vận tải (với các Trung tâm thuộc Sở) Các trung tâm này được tổ chức như các doanh nghiệp hoạt động công ích trong lĩnh vực kiểm định kỹ thuật phương tiện cơ giới đường bộ, có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, hạch toán kinh tế độc lập, được vay vốn và mở tài khoản tại ngân hàng

để hoạt động theo quy định của Nhà nước

Nhiệm vụ, quyền hạn của Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới được quy định trong hệ thống pháp luật hiện hành bao gồm:

- Kiểm tra kỹ thuật và cấp Giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật cho các loại phương tiện cơ giới đường bộ

- Thu phí, lệ phí kiểm định phương tiện theo giá, khung giá quy định của Nhà nước

- Cung cấp hồ sơ, tài liệu về chất lượng các phương tiện đã qua kiểm tra đến các cơ quan quản lý chức năng có thẩm quyền

- Chịu trách nhiệm bảo toàn phát triển cơ sở vật chất, kỹ thuật, tài sản, trang thiết bị được giao quản lý

Theo quy định pháp luật hiện hành về đăng kiểm, mọi tổ chức,

cá nhân đều có thể đăng ký thành lập các Trung tâm đăng kiểm và được phép đăng ký thành lập Trung tâm kiểm định chất lượng xe cơ giới khi

có đủ các điều kiện

Các trung tâm đăng kiểm đã được xây dựng trên tất cả các tỉnh trên cả nước, tuy nhiên có sự phân bổ không đồng đều và bố trí chưa phù hợp dẫn tới một số trung tâm quá tải nhưng một số trung tâm lại có

số lượng xe kiểm định khá thấp

1.2 Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ

1.2.1 Khái niệm xã hội hóa

Thời gian gần đây, thuật ngữ “xã hội hóa” không chỉ được đề cập trong các văn bản mang tính chất định hướng của Đảng, Nhà nước,

mà còn được sự quan tâm khá đặc biệt từ phía các nhà nghiên cứu Thậm chí, nó đã không còn xa lạ với đa số người dân, mặc dù không hẳn ai cũng hiểu tường tận khái niệm này Liên quan đến công việc quản

lý nhà nước, thuật ngữ này được sử dụng như một “giải pháp” cho cải cách việc cung ứng các dịch vụ công Theo cách hiểu này, vai trò cung ứng dịch vụ của các chủ thể cung ứng có sự thay đổi: chuyển từ sự độc quyền của Nhà nước sang hướng mở rộng cung ứng các dịch vụ này ra

ngoài khu vực nhà nước nhằm tập hợp nguồn lực của xã hội để cùng thực hiện mục tiêu cải thiện chất lượng cung ứng dịch vụ công

Hiện nay, chưa có một khái niệm chung duy nhất về xã hội hóa

mà phụ thuộc vào cách tiếp cận của các tác giả khác nhau thì khác nhau

Tiếp cận ở gốc độ xã hội học thì xã hội hóa là quá trình mà qua

đó cá nhân học hỏi, lĩnh hội nền văn hóa của xã hội như các khuôn mẫu

xã hội

Tiếp cận khác của GS.Ngô Thành Dương, xã hội hóa là nói lên

sự chuyển hóa từ tính chất cá nhân thành tính chất xã hội

Tiếp cận của TS Nông Phú Bình (2000), Một số thuật ngữ hành chính, Nxb Thế giới thì “xã hội hóa là quá trình chuyển hóa, tạo lập cơ chế hoạt động và cơ chế tổ chức quản lý mới của một số lĩnh vực hoạt động kinh tế-xã hội, trên cơ sở cộng đồng trách nhiệm nhằm khai thác, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của xã hội, phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của đất nước”

Qua một số khái niệm về xã hội hóa trên thì theo tác giả khái niệm được TS Nông Phú Bình dễ hiểu, đầy đủ, phù hợp Tuy nhiên, vấn

đề là cần có sự phân định rõ ràng, những lĩnh vực do Nhà nước thực hiện, những lĩnh vực mà Nhà nước có thể giao cho tư nhân thực hiện và những lĩnh vực mà Nhà nước và tư nhân cùng thực hiện để tránh tình trạng Nhà nước ôm đồm, độc quyền nhưng thực hiện không hiệu quả, những việc mà đáng ra thuộc về khu vực tư

Vì vậy, xã hội hóa là quá trình chuyển hóa, tạo lập cơ chế hoạt động và cơ chế tổ chức quản lý mới của một số lĩnh vực hoạt động kinh tế-xã hội, trên cơ sở cộng đồng trách nhiệm nhằm khai thác, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của xã hội, phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của đất nước

Xã hội hóa dịch vụ công được hiểu là quá trình vận động và tổ chức sự tham gia rộng rãi của nhân dân, của toàn xã hội vào hoạt động cung cấp dịch vụ công nhằm từng bước nâng cao mức hưởng thụ về dịch vụ của nhân dân Xã hội hoá dịch vụ công được hiểu trước hết là việc xây dựng cộng đồng trách nhiệm của các tầng lớp nhân dân đối với việc tạo lập và cải thiện việc cung cấp dịch vụ công; đa dạng hoá các hình thức cung cấp dịch vụ, mở rộng các cơ hội cho các tầng lớp nhân dân tham gia chủ động và bình đẳng vào các hoạt động cung cấp dịch vụ công Đó là hoạt động nhằm mở rộng các nguồn đầu tư, khai thác các tiềm năng về nhân lực, vật lực và tài lực trong xã hội tham gia cùng với nhà nước trong việc cung ứng các dịch vụ công đáp ứng các đòi hỏi của

xã hội Phá bỏ sự độc quyền, bao cấp của Nhà nước một mặt sẽ giảm tải được gánh nặng cho các cơ quan công quyền, mặt khác huy động được các nguồn lực trong xã hội Không chỉ vậy, xã hội hóa còn được hiểu là quá trình để mọi người được tham gia bình đẳng vào môi trường lành mạnh, được thụ hưởng những lợi ích công bằng do dịch vụ công đem lại

1.2.2 Khái niệm và ý nghĩa của xã hội hóa công tác đăng kiểm xe

cơ giới

1.2.2.1 Khái niệm

Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới ở nước ta là một bộ phận của xã hội hóa, là quá trình lôi cuốn người dân và các tổ chức trong toàn xã hội tham gia vào công tác đăng kiểm vốn do nhà nước hoàn toàn đảm nhận trước đây

1.2.2.2 Quá trình triển khai hoạt động xã hội hóa đăng kiểm xe

cơ giới

Trong những năm vừa qua, cùng với việc triển khai mạnh mẽ sự nghiệp xã hội hóa nói chung của Đảng và Nhà nước, xã hội hóa đăng kiểm xe cơ giới đã từng bước được hình thành và triển khai mạnh mẽ

Dịch vụ đăng kiểm xe cơ giới đường bộ được bắt đầu đề xuất thí điểm xã hội hóa từ năm 2005 theo Đề án “Xã hội hóa đăng kiểm xe

cơ giới đang lưu hành” của Bộ Giao thông vận tải Cùng với việc triển khai Đề án, nhiều Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới đường bộ có sự tham gia của tư nhân đã được phê duyệt xây dựng và đi vào hoạt động Chỉ hai năm sau khi Đề án được thông qua, vào năm 2007 đã có 9 trung tâm

đi vào hoạt động trên cả ba miền Bắc, Trung, Nam

Tính đến năm 2016, cả nước có 135 đơn vị đăng kiểm xe cơ giới Như vậy, từ khi thực hiện Đề án “Xã hội hóa công tác đăng kiểm

xe cơ giới đang lưu hành” và Đề án “Quy hoạch tổng thể các trung tâm đăng kiểm và dây chuyền kiểm định xe cơ giới đến năm 2020, tầm nhìn 2030” đến nay, số trung tâm đăng kiểm xã hội hóa là 73 đơn vị, trong đó

57 đơn vị đã hoạt động và 16 đơn vị đang xây dựng (14 đơn vị đi vào hoạt động năm 2016 và 02 đơn vị đang được xây dựng, sẽ đưa vào hoạt động năm 2017)

Cục ĐKVN tiếp tục phối hợp với các địa phương thực hiện Đề

án “Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đang lưu hành” theo chủ trương xã hội hóa công tác đăng kiểm của Chính phủ và Bộ Giao thông vận tải

1.2.2.3 Các mô hình cơ bản để kiểm định xe cơ giới đường bộ

Hiện nay, tùy theo mức độ xã hội hóa khác nhau, các Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới được tổ chức và hoạt động theo nhiều mô hình khác nhau, từ mô hình nhà nước tổ chức và vận hành toàn bộ đến tư nhân tổ chức và vận hành toàn bộ

Thực hiện Quyết định số 1658/QĐ-BGTVT ngày 16/5/2005 của

Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải phê duyệt Đề án “Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đang lưu hành”, Cục Đăng kiểm đã thí điểm thành lập một số trung tâm đăng kiểm theo hai mô hình chủ yếu:

- Mô hình thứ nhất theo hướng các thành phần kinh tế ngoài nhà nước (doanh nghiệp) đầu tư xây dựng cơ sở vật chất trung tâm đăng kiểm và trực tiếp tuyển dụng nhân sự (có sát hạch, đánh giá của Cục Đăng kiểm Việt Nam) để tổ chức thực hiện công tác kiểm định xe cơ giới Mô hình này được thực hiện chủ yếu trong giai đoạn 2005-2008 (với 9 trung tâm đăng kiểm trên cả nước) Hiện nay chỉ còn 5 trung tâm hoạt động theo mô hình này vì 02 trung tâm đã dừng hoạt động từ năm

2011 và 02 trung tâm chuyển đổi sang mô hình thứ hai dưới đây

- Mô hình thứ hai được triển khai thực hiện từ 2009 đến nay đi theo hướng các thành phần kinh tế (doanh nghiệp) đầu tư xây dựng cơ

sở vật chất nhưng nhân viên đăng kiểm không phải là do doanh nghiệp tuyển dụng mà đăng kiểm viên là viên chức, công chức thuộc các sở Giao thông vận tải hoặc Cục Đăng kiểm Việt Nam (trong trường hợp các Sở Giao thông vận tải không đảm nhận) thực hiện công tác kiểm định và cấp giấy chứng nhận

Đánh giá về các mô hình thí điểm này, Cục Đăng kiểm cho biết,

cả hai mô hình đều có ưu điểm huy động được các nguồn lực, tiềm lực của xã hội đầu tư cho hoạt động kiểm định, giảm chi ngân sách nhà nước, đáp ứng từng bước nhu cầu kiểm định tăng lên do tăng trưởng phương tiện giao thông cơ giới đường bộ trong những năm gần đây Tuy nhiên, thực tế cho thấy tại các trung tâm kiểm định được xã hội hóa này vẫn luôn tồn tại những nhược điểm nhất định cần khắc phục: các doanh nghiệp thường đặt mục tiêu lợi nhuận lên cao, do vậy

đã có tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, hạ thấp tiêu chuẩn không thực hiện đúng, đủ quy trình kiểm định, việc sử dụng cán bộ đăng kiểm của một số đơn vị chưa đúng tiêu chuẩn, thiếu kiến thức thực tế Đối với

mô hình cử công chức viên chức của các Sở Giao thông vận tải tham gia thực hiện công tác kiểm định mặc dù có kết quả hơn, đó là hạn chế được mặt tiêu cực của các doanh nghiệp tới các hoạt động kiểm định, bảo

đảm tính khách quan của kết quả kiểm tra, nhưng hạn chế nếu chiếu theo luật công chức viên chức thì không phù hợp

1.3 QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI XÃ HỘI HÓA CÔNG TÁC ĐĂNG KIỂM XE CƠ GIỚI ĐƯỜNG BỘ

Quản lý nhà nước đối với xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ là các cấp quản lý từ Trung ương đến địa phương điều chỉnh, định hướng, dẫn dắt hoạt động đăng kiểm xe cơ giới thông qua các văn bản quy phạm pháp luật, tạo lập môi trường pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút nguồn lực ngoài khu vực công cùng với nhà nước tham gia cung ứng dịch vụ công nhằm hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng đăng kiểm góp phần bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn giao thông và tính mạng, tài sản của người tham gia giao thông

Với triết lý phục vụ và duy trì, cải thiện hành chính công trong một thế giới cạnh tranh đặt ra cho các nhà quản lý các vấn đề cần phải cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng trước khi quyết định như “xã hội hóa các dịch vụ công có đem lại hiệu quả bền vững? Nên xã hội hóa dịch vụ công ở mức độ nào? Nhà nước có bảo đảm được vai trò quản lý của mình khi các dịch vụ này được xã hội hóa rộng rãi?”

Xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ không có nghĩa là nhà nước bị loại mất vai trò quản lý của mình, ngược lại vai trò quản lý nhà nước cần tăng lên khi thiết lập vai trò và trách nhiệm của nhà nước trong việc cung ứng dịch vụ đăng kiểm xe cơ giới đường bộ

Sự thiếu vắng vai trò quản lý nhà nước và bỏ mặc theo kiểu “khoán trắng” có thể dẫn đến sự mất ổn định trong cung ứng dịch vụ đăng kiểm

xe cơ giới đường bộ và làm cho quá trình xã hội hóa công tác đăng kiểm

xe cơ giới đường bộ thiếu tính bền vững, tạo ra sự bất bình đẳng trong

xã hội Vai trò quản lý nhà nước là vừa đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế- xã hội trên cơ sở huy động nguồn lực, vừa phải đảm bảo quá trình xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ diễn ra theo quy luật của thị trường

Khi tiến hành xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới đường

bộ, nhà nước cần phải xác định được nội dung cần quản lý như: xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật, chính sách, chiến lược, kế hoạch, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; quản lý thống nhất các hoạt động đăng kiểm xe cơ giới đường bộ; quản lý thông tin, dữ liệu, cấp, gia hạn, thu hồi giấy chứng nhận trung tâm đăng kiểm

đủ điều kiện hoạt động; phổ biến, giáo dục pháp luật, thông tin truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng; theo dõi thi hành pháp luật về công tác đăng kiểm xe cơ giới đường bộ; quản lý đội ngũ đăng kiểm