DSpace at VNU: Đảng bộ huyện Từ Liêm ( Hà Nội) lãnh đạo bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 1996 đến năm 2010 tài liệu, g...
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
- -
LÊ XUÂN TÚ
ĐẢNG BỘ HUYỆN TỪ LIÊM (HÀ NỘI)
LÃNH ĐẠO BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG SINH THÁI
TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2010
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
HÀ NỘI - 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
- -
LÊ XUÂN TÚ
ĐẢNG BỘ HUYỆN TỪ LIÊM (HÀ NỘI)
LÃNH ĐẠO BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG SINH THÁI
TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2010
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60.22 03.15
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS CAO VĂN LIÊN
HÀ NỘI - 2015
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Em xin chân thành cảm ơn PGS TS Cao Văn Liên đã hướng dẫn em tận tình, chu đáo trong suốt quá trình làm luâ ̣n văn
Em xin chân thành cảm ơn đến các thầy cô trong Khoa Lịch sử - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội và anh chị em đồng nghiệp trong Khoa Lý luận chính trị - Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho
em hoàn thành luâ ̣n văn này
Qua đây cho phép em gửi lời cảm ơn tới gia đình và bạn bè đã ủng hộ và cổ
vũ em rất nhiều trong quá trình học tập cũng như hoàn thành luận văn tốt nghiệp
Hà Nội, tháng 12 năm 2014
Lê Xuân Tú
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 2
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 4
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
5 Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu 5
6 Đóng góp của luận văn 5
7 Bố cục Error! Bookmark not defined NỘI DUNG Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1 CHỦ TRƯƠNG, CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN TỪ LIÊM (HÀ NỘI) VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG SINH THÁI TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2000 Error! Bookmark not defined 1.1 Khái quát chung Error! Bookmark not defined
1.1.1 Khái quát về thực trạng môi trường thế giới và Việt Nam Error! Bookmark
not defined
1.1.2 Khái quát về lịch sử, thiên nhiên và con người huyện Từ Liêm Error!
Bookmark not defined
1.2 Đảng bộ huyện Từ Liêm lãnh đạo thực hiện bảo vệ môi trường từ năm 1996
đến năm 2000 Error! Bookmark not defined
1.2.1 Thực trạng môi trường huyện Từ Liêm và thành phố Hà Nội hiện nay Error!
Bookmark not defined
1.2.2 Chủ trương, chỉ đạo của Đảng bộ huyện Từ Liêm về thực hiện bảo vệ môi
trường sinh thái Error! Bookmark not defined
Tiểu kết chương Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2 ĐẢNG BỘ HUYỆN TỪ LIÊM (HÀ NỘI) LÃNH ĐẠO TĂNG
CƯỜNG BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG SINH THÁI TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010 Error! Bookmark not defined
Trang 52.1 Đảng bộ huyện Từ Liêm lãnh đạo bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 2001 đến
năm 2005 Error! Bookmark not defined
2.1.1 Chủ trương của Trung ương Đảng về bảo vệ môi trường từ năm 2001 đến
năm 2005 Error! Bookmark not defined
2.1.2 Đảng bộ huyện Từ Liêm lãnh đạo thực hiện bảo vệ môi trường sinh thái từ
năm 2001 đến năm 2005 Error! Bookmark not defined
2.2 Chủ trương, chỉ đạo của Đảng bộ huyện Từ Liêm về tăng cường thực hiện bảo
vệ môi trường sinh thái từ năm 2006 đến năm 2010 Error! Bookmark not defined
2.2.1 Chủ trương của Trung ương Đảng về bảo vệ môi trường từ năm 2006 đến
năm 2010 Error! Bookmark not defined
2.2.2 Đảng bộ huyện Từ Liêm lãnh đạo thực hiện tăng cường hơn nữa hoạt động
bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 2006 đến năm 2010 Error! Bookmark not
defined
Tiểu kết chương Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: BÀI HỌC KINH NGHIỆM, NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP Error! Bookmark not defined
3.1 Một số bài học kinh nghiệm Error! Bookmark not defined 3.2 Một số nhiệm vụ đặt ra Error! Bookmark not defined 3.3 Đề xuất một số giải pháp Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 6 PHỤ LỤC
Trang 6[1]
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đất nước ta sau hơn 25 năm thực hiện đường lối đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam đề ra từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (12/1986), đã thu được nhiều thành tựu quan trọng Đất nước và con người đều đổi mới Đất nước ta thoát khỏi khủng hoảng và đến năm 2010 đã vượt khỏi tình trạng nước nghèo để vươn lên đứng trong hàng ngũ các nước có thu nhập trung bình Đó là thành quả có ý nghĩa hết sức to lớn trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Nhìn lại công cuộc đổi mới, chúng ta thấy rằng đổi mới là một cuộc cải biến cách mạng sâu sắc và toàn diện trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Thực tiễn lịch sử đã chứng minh rằng, đường lối đổi mới mà Đảng đề ra là hoàn toàn đúng đắn và phù hợp với hoàn cảnh cũng như trình độ phát triển của nước ta Công cuộc đổi mới được tiến hành kịp thời trong hoàn cảnh đất nước đang khủng hoảng sâu sắc đã giúp đất nước nắm bắt được thời cơ, thuận lợi, vượt qua khó khăn, từng bước vượt qua khủng hoảng và hướng đến những thành tựu lớn hơn
Tuy nhiên đi liền với sự phát triển là những ảnh hưởng trái chiều gây tổn hại đến cuộc sống của con người, mà nổi bật nhất đó là sự thay đổi của môi trường sống Theo nghiên cứu của nhiều tổ chức và cá nhân có uy tín, sự phát triển không bền vững gây ô nhiễm môi trường một cách nặng nề, đặc biệt là ở các nước đang phát triển Vì vậy, phát triển bền vững, bảo vệ môi trường là vấn đề có ý nghĩa cấp thiết đối với tất cả mọi quốc gia trên thế giới Đảng và Nhà nước ta cũng thấy được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường trong quá trình phát triển nên đã có nhiều chủ trương, quan điểm chỉ đạo đúng đắn, kịp thời
Có thể hiểu “môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo có quan hệ mật thiết, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất,
sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên” [4 – tr 5]
Bảo vệ môi trường để phát triển bền vững là tiêu chí hướng đến của mọi quốc gia Môi trường bao gồm môi trường tự nhiên (môi trường sinh thái) và môi trường xã hội Trong khuôn khổ luận văn của mình, tác giả chỉ đề cấp đến vấn đề là bảo vệ môi trường sinh thái ở một địa phương – huyện Từ Liêm – Thành phố Hà Nội
Trang 7[2]
Môi trường sinh thái là một mạng lưới chỉnh thể có mối liên quan chặt chẽ với nhau giữa đất, nước, không khí và các cơ thể sống trong phạm vi toàn cầu.Bảo
vệ môi trường sinh thái có thể hiểu là quá trình nhận thức và hoạt động của con người để bảo vệ các yếu tố trong môi trường sinh thái, giữ vững các yếu tố đó để chúng không mất cân bằng nhằm tạo ra ổn định trong môi trường sống
Huyện Từ Liêm (Hà Nội) là một huyện nằm ở phía Tây Hà Nội cũ Hiện nay, đây lại gần như là trung tâm của Hà Nội mới Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, huyện Từ Liêm đang tiến hành công nghiệp hóa – hiện đại hóa mạnh mẽ Trình độ và mức sống của nhân dân trong huyện ngày càng lên cao Tuy vậy, do là địa phương đang phát triển nhanh nên môi trường sinh thái của địa phương cũng đứng trước nhiều thách thức Tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng gây ảnh hưởng lớn tới phát triển kinh tế và cuộc sống của người dân Vấn đề bảo vệ môi trường đang là vấn
đề hết sức cấp thiết để đảm bảo cho sự phát triển bền vững của địa phương
Trong điều kiện đó, sự lãnh đạo của Đảng là hết sức quan trọng Được sự quan tâm chỉ đạo của Trung ương Đảng và Đảng bộ thành phố Hà Nội, Đảng bộ huyện Từ Liêm đã có nhiều chủ trương, chính sách chỉ đạo đúng đắn, kịp thời để bảo vệ môi trường của địa phương Với mong muốn tìm hiểu về vấn đề bảo đảm
môi trường sinh thái của huyện, tác giả chọn đề tài “Đảng bộ huyện Từ Liêm (Hà
Nội) lãnh đạo bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 1996 đến năm 2010”
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Vấn đề môi trường là một vấn đề rất rộng lớn với nhiều chuyên ngành khác nhau Từ trước đến nay đã có nhiều tác giả nghiên cứu về vấn đề này
Khóa luận tốt nghiệp đại học của Nguyễn Thị Mỹ Hạnh năm 2005 với đề tài
“Tiếp cận tổng hợp trong đánh giá chất lượng nước sông Nhuệ” Trong đề tài này,
tác giả chủ yếu tập trung vào nghiên cứu về vị trí, những đặc điểm sông Nhuệ và lưu vực sông Nhuệ; tình hình ô nhiễm của sông Nhuệ và những giải pháp để khắc phục ô nhiễm Đóng góp lớn nhất của đề tài là đã đưa ra được những số liệu chi tiết, đầy đủ về thực trạng môi trường lưu vực sông Nhuệ và đã đề ra được một số giải pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm của con sông Từ đó, các cấp ủy Đảng, chính quyền có thêm giải pháp để xử lý tình trạng ô nhiễm đó
Trang 8[3]
Luận văn thạc sỹ kỹ thuật của Phạm Thị Luyến năm 2010 với đề tài “Xây
dựng cơ sở dữ liệu GIS phục vụ quản lý môi trường sông Nhuệ thuộc hệ thống sông Hồng” Trong đề tài này, tác giả chủ yếu nghiên cứu một số đặc trưng cơ bản của
lưu vực sông Nhuệ và sông Hồng và xây dựng hệ thống dữ liệu GIS (GIS là một hệ thống dùng để trình bày, lưu giữ, quản lý và phân tích dữ liệu về các đối tượng trên
bề mặt trái đất) phục vụ cho công tác quản lý môi trường lưu vực sông Nhuệ và sông Hồng; đề xuất một số giải pháp trong công tác xây dựng và quản lý môi trường sông Nhuệ Đóng góp chủ yếu của đề tài là lĩnh vực kỹ thuật khi xây dựng được đầy đủ, chính xác hệ thống cơ sở dữ liệu GIS góp phần tích cực trong công tác quản lý và bảo vệ dòng sông
Luận văn thạc sỹ kỹ thuật của Lê Xuân Đức năm 2010 với đề tài “Xây dựng cơ
sở dữ liệu GIS đánh giá tác động của quá trình đô thị hóa đối với sự phát triển mạng lưới giao thông khu vực Từ Liêm ngoại thành Hà Nội” Trong đề tài này, tác giả chủ
yếu nghiên cứu về vấn đề sử dụng đất đai khu vực huyện Từ Liêm; ảnh hưởng của giao thông đến môi trường và đề xuất những cơ sở quản lý giao thông khu vực huyện Từ Liêm Đóng góp của đề tài là chỉ ra được thực trạng sử dụng đất của khu vực huyện Từ Liêm; những tác hại của quá trình đô thị hóa và phát triển của hạ tầng giao thông đến môi trường sống
Luận văn thạc sỹ kỹ thuật của Nguyễn Thị Thùy Ninh năm 2005 với đề tài
“Xã hội hóa công tác vệ sinh môi trường huyện Thanh Trì – Hà Nội” Trong đề tài
này, tác giả đi vào nghiên cứu vấn đề môi trường khu vực huyện Thanh Trì và vấn đề
xã hội hóa công tác vệ sinh môi trường; những thành tựu, hạn chế và đề xuất giải pháp khắc phục
Luận án tiến sỹ khoa học của Nguyễn Lê Tâm năm 2004 với đề tài “Nghiên
cứu ảnh hưởng của sự phân tầng đến một số đặc trưng lớp biên khí quyển khu vực
Hà Nội” Trong đề tài này, tác giả tập trung nghiên cứu về thực trạng khí quyển,
tình trạng ô nhiễm không khí khu vực Hà Nội; sự phân tầng khí quyển lớp biên ảnh hưởng tới môi trường không khí khu vực Hà Nội; đề xuất giải pháp khắc phục thực trạng ô nhiễm không khí
Trang 9[4]
Ngoài ra còn rất nhiều đề tài khoa học kỹ thuật khác về vấn đề môi trường và
vệ sinh môi trường của nhiều tác giả khác Tuy nhiên, vấn đề bảo vệ môi trường sinh thái lại rất ít được nghiên cứu tới Đặc biệt vấn đề bảo vệ môi trường sinh thái khu vực huyện Từ Liêm – Hà Nội thì chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập tới
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích
Làm sáng tỏ sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng bộ huyện Từ Liêm trong bảo vệ môi trường sinh thái, rút ra những kinh nghiệm
Nhiệm vụ
- Tập hợp những tư liệu lịch sử cơ bản có liên quan đến vấn đề bảo vệ môi trường sinh thái ở huyện Từ Liêm
- Hệ thống hoá và trình bày những tư liệu ấy qua các giai đoạn phát triển gắn liền với điều kiện cụ thể trong mỗi giai đoạn
- Rút ra nhận xét về sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Từ Liêm, những thành công và hạn chế của quá trình bảo vệ môi trường sinh thái của huyện Từ đó nêu ra những kinh nghiệm cần thiết cho quá trình bảo vệ môi trường của Đảng bộ và nhân dân Từ Liêm
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu
- Những chủ trương và biện pháp của Đảng bộ huyện Từ Liêm nhằm lãnh đạo, chỉ đạo bảo vệ môi trường sinh thái ở địa phương từ năm 1996 đến năm 2010
- Quá trình bảo vệ môi trường sinh thái ở địa phương từ năm 1996 đến năm 2010
Phạm vi nghiên cứu
- Về thời gian nghiên cứu của đề tài bắt đầu từ năm 1996 – thời điểm bắt đầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đến năm 2010 – thời điểm Đại hội lần thứ XXII của Đảng bộ huyện Từ Liêm
- Về không gian nghiên cứu của đề tài: tác giả chủ yếu tập trung nghiên cứu
sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Từ Liêm (Hà Nội) trong công tác bảo vệ môi trường sinh thái của địa phương
Trang 10[5]
- Những chủ trương của Trung ương Đảng và Đảng bộ Thành phố Hà Nội trong công tác bảo vệ môi trường
- Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, có ảnh hưởng đến việc bảo vệ môi trường sinh thái ở huyện Từ Liêm
- Quá trình triển khai thực hiện chủ trương, biện pháp của Đảng ở huyện, xã
5 Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
Cơ sở lý luận
Là một luận văn thạc sỹ chuyên ngành lịch sử Đảng nên tác giả dựa trên cơ
sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam
Các phương pháp nghiên cứu
Đây là một luận văn thạc sỹ chuyên ngành Lịch sử Đảng, do là một đề tài lịch sử nên luận văn sẽ sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, vận dụng phương pháp nghiên cứu tổng hợp, đặc biệt là phương pháp lịch sử và phương pháp lôgic trong nghiên cứu Ngoài ra, tác giả còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu khác như thống kê, so sánh đối chiếu, phân tích…
Nguồn tài liệu
- Các văn kiện của Trung ương Đảng, của Đảng bộ Thành phố Hà Nội và Đảng bộ huyện Từ Liêm từ năm 1996 đến năm 2010
- Tài liệu đã xuất bản của các cơ quan nghiên cứu ở Trung ương và địa phương có liên quan
- Các tài liệu lưu trữ Đảng bộ Thành phố Hà Nội và Đảng bộ huyện Từ Liêm gồm các báo cáo hàng năm của các cấp bộ đảng, chính quyền và các cơ quan chuyên trách của huyện Từ Liêm
- Tài liệu khảo sát thực tế
6 Đóng góp của luận văn
Với đề tài này, tác giả có các đóng góp về mặt khoa học những vấn đề sau:
- Những nét mới tiêu biểu về điều kiện tự nhiên, con người huyện Từ Liêm
- Các luận cứ chính xác, khách quan về thực trạng môi trường của huyện Từ Liêm để các cấp ủy, chính quyền kịp thời chấn chỉnh
Trang 11[6]
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Lê Duy Bá, 1997, Môi trường tập I, Nxb Khoa học – kỹ thuật Hà Nội
2 BCH Đảng bộ huyện Từ Liêm, 2005, Kỷ yếu các nhiệm kỳ Đảng bộ huyện Từ Liêm, Nxb Hà Nội
3 BCH Đảng bộ huyện Từ Liêm, 2011, Lịch sử Đảng bộ huyện Từ Liêm (1930 - 2010), Nxb Chính trị Quốc gia
4 Bộ Giáo dục và đào tạo, 2001, Khoa học môi trường
5 Các công ước quốc tế về bảo vệ môi trường, 1995, Nxb Chính trị quốc gia
6 Nguyễn Hữu Chuyên, 2010, Luận văn tốt nghiệp đại học, Ứng dụng chỉ số thực vật chiết tách từ tư liệu viễn thám để nghiên cứu ảnh hưởng chất thải khí ngày càng tăng tới môi trường trong quá trình phát triển công nghiệp hóa Thành phố Hà Nội
7 Đảng bộ huyện Từ Liêm, nghị quyết Đảng bộ huyện từ năm 1996 đến năm 2000
8 Đảng bộ huyện Từ Liêm, nghị quyết Đảng bộ huyện từ năm 2001 đến năm 2005
9 Đảng bộ huyện Từ Liêm, nghị quyết Đảng bộ huyện từ năm 2006 đến năm 2010
10 Đảng bộ Thành phố Hà Nội, Văn kiện Đảng bộ Thành phố Hà Nội năm 2005
11 Đảng Cộng sản Việt Nam, 1996, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb Chính trị Quốc gia
12 Đảng Cộng sản Việt Nam, 2000, Các nghị quyết của Trung ương Đảng 1996
-1999, Nxb Chính trị Quốc gia
13 Đảng Cộng sản Việt Nam, 2004, Các nghị quyết của Trung ương Đảng 2001 –
2004, Nxb Chính trị Quốc gia
14 Đảng Cộng sản Việt Nam, 2001, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
IX, Nxb Chính trị Quốc gia
15 Đảng Cộng sản Việt Nam, 2006, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị Quốc gia
16 Lê Đức, 2004, Một số phương pháp phân tích môi trường, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
17 Lê Xuân Đức, 2010, Luận văn thạc sỹ “Xây dựng cơ sở dữ liệu GIS đánh giá tác động của quá trình đô thị hóa đối với sự phát triển mạng lưới giao thông khu vực Từ Liêm ngoại thành Hà Nội