Vừa qua, Giám đốc Đại học Quốc gia Hμ Nội ĐHQGHN đã ban hμnh kế hoạch chiến lược phát triển ĐHQGHN đến năm 2010 vμ tầm nhìn đến năm 2020, trong đó xác định rõ: mục tiêu phấn đấu đến năm
Trang 1Vừa qua, Giám đốc Đại học Quốc gia Hμ Nội (ĐHQGHN) đã ban hμnh kế hoạch chiến lược phát triển ĐHQGHN đến năm 2010 vμ tầm nhìn đến năm
2020, trong đó xác định rõ: mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 của ĐHQGHN
lμ trở thμnh đại học theo định hướng nghiên cứu, đa ngμnh đa lĩnh vực ngang tầm các đại học tiên tiến trong khu vực Châu á; một số lĩnh vực vμ nhiều ngμnh, chuyên ngμnh đạt trình độ quốc tế, góp phần phát triển nền kinh tế tri thức vμ đưa Việt Nam cơ bản trở thμnh nước công nghiệp theo hướng hiện đại Xung quanh vấn đề nμy, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với GS.TS Mai Trọng Nhuận - Phó giám đốc, Chủ tịch Hội đồng Khoa học - Đμo tạo ĐHQGHN.
PV: Thưa GS Mai Trọng Nhuận, xin ông cho biết một cách khái quát về việc chỉ đạo, quản lý điều hμnh công tác đμo tạo của Ban giám đốc ĐHQGHN trong năm học vừa qua?
GS Mai Trọng Nhuận: Nhận thức được vai trò, sứ mệnh và xác định rõ mục
tiêu và biện pháp phấn đấu trong từng giai đoạn, năm học 2005-2006 vừa qua,
ĐHQGHN đã có sự điều chỉnh quy mô đào tạo để có tỷ lệ hợp lý giữa các bậc, hệ
và loại hình đào tạo theo hướng: giữ quy mô đào tạo đại học chính quy hợp lý (có tăng quy mô chủ yếu do mở một số ngành đào tạo mới thuộc các lĩnh vực công
GS.TS Mai Trọng Nhuận
Trang 2nghệ cao, kinh tế - xã hội mũi nhọn), tăng mạnh quy mô đào tạo
sau đại học, giảm quy mô đào tạo không tập trung Năm qua,
toàn ĐHQGHN có 3.843 học viên cao học và nghiên cứu sinh;
17.552 sinh viên đại học chính quy, trong đó hệ đào tạo tài năng
có 126 sinh viên và hệ đào tạo chất lượng cao có 1.221 sinh
viên; 21.833 sinh viên đại học tại chức; 115 sinh viên nước ngoài;
2.118 học sinh THPT chuyên Được sự chỉ đạo, điều hành của
Ban giám đốc, các đơn vị thành viên đã thực hiện tốt nhiệm vụ
trọng tâm và đạt được những kết quả quan trọng Chất lượng đào
tạo đã có bước tiến rõ rệt; đào tạo tài năng, chất lượng cao đã
ổn định về quy trình đào tạo và trở thành hệ đào tạo thường
xuyên; các chương trình liên kết đào tạo quốc tế tiếp tục được
triển khai có hiệu quả Hoạt động khoa học công nghệ phát triển
mạnh và có bước tiến về chất lượng, hiệu quả; đã hình thành cơ
17
Số 191 - ra tháng 1/2007
chế đảm bảo sự gắn kết chặt chẽ giữa
đào tạo và nghiên cứu khoa học Tiếp tục hoàn chỉnh cơ cấu tổ chức theo hướng đa ngành đa lĩnh vực
PV: Thưa ông, mục tiêu phấn đấu của ĐHQGHN trong năm 2007 vμ những năm tiếp theo lμ gì?
GS Mai Trọng Nhuận: Để thực
hiện tốt sứ mệnh cũng như mục tiêu phấn đấu trong từng giai đoạn phát triển cần có sự cố gắng cao độ của lãnh đạo và mọi thành viên của
ĐHQGHN Lãnh đạo ĐHQGHN đã xác
định triết lý phát triển và quan điểm chỉ
đạo là: Phát triển ĐHQGHN gắn chặt với phát triển nền kinh tế tri thức, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội cũng như chiến lược phát triển giáo dục đào tạo và khoa học - công nghệ của đất nước; Đào tạo tài năng, chất lượng cao kết hợp với nghiên cứu khoa học đỉnh cao là ưu tiên chiến lược trong suốt quá trình phát triển ở ĐHQGHN; Phát huy sức mạnh tổng hợp mọi nguồn lực, trong đó nội lực là chính và
Hội thảo khoa học của Khoa Toán - Cơ - Tin học, Trường ĐHKHTN
Trang 3ngoại lực là yếu tố quan trọng; Từng bước phát triển toàn
diện, bền vững kết hợp áp dụng các giải pháp mang tính
đột phá, đi tắt đón đầu; ưu tiên đầu tư phát triển các hướng
trọng điểm, mũi nhọn nhằm nhanh chóng đạt trình độ khu
vực, quốc tế về một số lĩnh vực, ngành, chuyên ngành có
chọn lọc
PV: Trong lộ trình đưa chất lượng đμo tạo của
ĐHQGHN đạt chuẩn khu vực, từng bước đạt chuẩn quốc
tế, ĐHQGHN đã dựa trên nguyên tắc nμo để lựa chọn các
giải pháp đột phá?
GS Mai Trọng Nhuận: Trong hoàn cảnh còn nhiều
hạn chế về nguồn lực và năng lực tổ chức thực hiện,
ĐHQGHN không thể đầu tư dàn trải mà cần tập trung có
trọng điểm, có chọn lọc để tạo ra sức mạnh, lựa chọn một
số giải pháp đột phá để ưu tiên đầu tư cao độ mọi nguồn
lực Có 4 nguyên tắc được đưa ra để lựa chọn các giải
pháp đột phá nâng cao chất lượng đào tạo Đó là: 1 - Tính
hiệu quả cao: Giải pháp đó có thể tác động trực tiếp tới tất
cả hoặc một số khâu của quá trình đào tạo và trực tiếp
nâng cao chất lượng đào tạo lên nhanh nhất, cao nhất,
đảm bảo đưa chất lượng đào tạo một bộ phận đạt chuẩn
khu vực quốc tế, lấy thí điểm có thể mở rộng trong
ĐHQGHN; 2 - Tính khả thi cao và phù hợp với điều kiện cụ
thể của Việt Nam và ĐHQGHN; 3 - Phát huy được thế
mạnh, truyền thống về khoa học cơ bản, tính liên ngành
của ĐHQGHN; 4 - Đảm bảo được liên thông, hội nhập với
giáo dục đại học khu vực và quốc tế Trên cơ sở đó,
ĐHQGHN đã lựa chọn 3 nhóm giải pháp nhằm tạo bước
tiến quan trọng về chất lượng đào tạo ĐHQGHN hướng tới
chuẩn khu vực, quốc tế là: Giải pháp nâng cao chất lượng
đào tạo chung; Những giải pháp đi tắt, đón đầu, tiếp cận
ngay chuẩn mực chất lượng khu vực, quốc tế; Một số giải
pháp khác do đơn vị đào tạo lựa chọn phù hợp với đặc
điểm từng đơn vị
Đồng thời với việc ưu tiên áp dụng các giải pháp đột
phá, ĐHQGHN vẫn từng bước song song thực hiện các
biện pháp cơ bản, có tính thường xuyên, lâu dài như: Các
giải pháp triển khai nghiên cứu KHCN đạt trình độ quốc tế
ở một số lĩnh vực chọn lọc; Các giải pháp phát triển đội ngũ
cán bộ tiếp cận trình độ quốc tế trong đó cần ưu tiên xây
dựng và phát triển đội ngũ cán bộ đầu đàn, đầu ngành;
Các giải pháp đẩy nhanh tiến độ xây dựng ĐHQGHN tại
Hoà Lạc; Hiện đại hóa cơ sở vật chất, hệ thống giáo trình,
bài giảng và tài liệu tham khảo; Đẩy mạnh đổi mới và nâng
cao hiệu quả hoạt động hợp tác quốc tế nhằm tạo thêm
nguồn lực, phát triển đội ngũ cán bộ khoa học, chuyển giao công nghệ đào tạo tiên tiến
PV: Ông có thể nói kỹ hơn về các giải pháp đột phá đặc biệt lμ giải pháp nâng cao chất lượng đμo tạo tiếp cận trình độ quốc tế
được không?
GS Mai Trọng Nhuận: Trong lộ trình
nâng cao chất lượng đào tạo của mình,
ĐHQGHN bao giờ cũng lựa chọn những khâu đột phá quan trọng để phát huy mọi tiềm năng và sức mạnh của toàn thể cán bộ giảng dạy, cán bộ quản lý, nhân viên và sinh viên đồng tâm hợp lực tạo nên bước chuyển biến về chất Đó cũng chính là bài học thành công trong chỉ đạo của lãnh đạo ĐHQGHN trong suốt các chặng đường vừa qua Cùng với một số các giải pháp như: Các giải pháp triển khai nghiên cứu khoa học đạt trình độ quốc tế một số lĩnh vực chọn lọc; Các giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ tiếp cận trình
độ quốc tế; Các giải pháp đẩy nhanh tiến độ
và nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng
ĐHQGHN tại Hoà Lạc; Triển khai một số đề
án trọng tâm (Đề án xây dựng một số ngành, chuyên ngành khoa học cơ bản, công nghệ cao và kinh tế - xã hội mũi nhọn ở ĐHQGHN
đạt trình độ quốc tế vào năm 2010 - gọi tắt là
Đề án 16+23; Đề án áp dụng các yếu tố tích cực của phương thức đào tạo theo tín chỉ; Đề
án thiết kế và xây dựng các phòng thí nghiệm trọng điểm theo chuẩn quốc tế; Đề
án chiến lược phát triển nguồn nhân lực
ĐHQGHN đến năm 2010…), Các giải pháp
đột phá nâng cao chất lượng đào tạo tiếp cận trình độ quốc tế được ĐHQGHN xác định
là những giải pháp đột phá nhằm thực hiện
kế hoạch chiến lược phát triển ĐHQGHN
đến năm 2010, tầm nhìn 2020 Các giải pháp
đột phá nâng cao chất lượng đào tạo tiếp cận trình độ quốc tế bao gồm các nội dung:
“Quốc tế hóa” hệ đào tạo tài năng, chất lượng cao; nâng cao chất lượng đầu vào các chương trình liên kết đào tạo quốc tế; đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học, kiểm tra
đánh giá; áp dụng các yếu tố tích cực của phương thức đào tạo theo tín chỉ và một số
Trang 4giải pháp cụ thể do từng đơn vị đào tạo trực thuộc
ĐHQGHN đề xất phù hợp với đặc thù, thế mạnh của
mình
ĐHQGHN tin tưởng rằng với sự quan tâm của
Đảng và Nhà nước, các bộ, ngành cùng với sự ủng
hộ của đông đảo các lực lượng trong xã hội, sự phấn
đấu nỗ lực của cán bộ giảng viên, sinh viên của
ĐHQGHN, chiến lược phát triển đưa ĐHQGHN đạt
chuẩn quốc tế sẽ thành công, góp phần đào tạo
nhân tài cho đất nước và là một bước đột phá quan
trọng nâng cao chất lượng đào tạo và thực hiện sứ mạng của ĐHQGHN là trở thành trung tâm đào tạo
đại học, nghiên cứu khoa học và ứng dụng khoa học
- công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực chất lượng cao, ngang tầm khu vực, tiến tới đạt trình độ quốc tế, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế tri thức, đưa Việt Nam trở thành nước công nghiệp phát triển vào năm 2020
PV: Cảm ơn ông về cuộc trao đổi nμy!
Vũ Oanh(thực hiện)
19
Số 191 - ra tháng 1/2007
Nhận thức rõ vai trò quan trọng của khoa học công nghệ trong giáo dục đại
học, đặc biệt là trong môi trường đào tạo chất lượng cao, bồi dưỡng nhân tài của ĐHQGHN, Nghị quyết Đại hội lần thứ III Đảng bộ ĐHQGHN đã đề
ra nhiệm vụ tiếp tục xây dựng ĐHQGHN theo mô hình định hướng đại học nghiên cứu, phát triển quy mô, nâng cao tầm vóc và giá trị của các kết quả KHCN của
ĐHQGHN trong 5 năm 2006-2010 Giám đốc ĐHQGHN đã phê duyệt Chiến lược phát triển của ĐHQGHN, trong đó về KHCN phấn đấu để tiếp tục giữ vững và phát huy thế mạnh hàng đầu cả nước nước về khoa học cơ bản, đồng thời tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm cho nghiên cứu khoa học đỉnh cao, những công nghệ cao để có những kết quả khoa học tầm cỡ quốc tế và những sản phẩm công nghệ mang tính đột phá, phục vụ phát triển kinh tế và an ninh quốc phòng; có những phát minh, sáng chế quan trọng giải quyết những vấn đề khoa học công nghệ lớn của đất nước Các phòng thí nghiệm sẽ được hiện đại hoá một cách đồng bộ, có trọng tâm để đạt chuẩn khu vực, một số đạt chuẩn quốc tế, đặc biệt là trong các lĩnh vực như Công nghệ nano, Công nghệ sinh học, Công nghệ môi trường, Công nghệ vật liệu mới, Công nghệ thông tin và Cơ điện tử Bồi dưỡng, bổ sung đội ngũ
và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khoa học công nghệ Bên cạnh đó cơ chế quản lý các hoạt động khoa học công nghệ sẽ được kiện toàn một cách hiệu quả theo hướng chính quy, hiện đại Phấn đấu để đến năm 2020, ĐHQGHN cơ bản đạt các tiêu chí của đại học nghiên cứu tiên tiến trong khu vực, một số tiêu chí đạt chuẩn đại học tiên tiến đẳng cấp quốc tế; trở thành trung tâm hàng đầu đất nước
về KHCN, về đào tạo nhân tài, tiêu biểu cho tinh hoa trí tuệ Việt Nam
Năm 2006 là năm đầu tiên thực hiện các nghị quyết của Đảng uỷ ĐHQGHN
Nguyễn Đình Đức*