HỆ THỐNG CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP NHẰM PHÁT TRIỂN TƯ DUY VÀ NHẬN THỨC CHO HỌC SINH TRONG QUÁ TRÌNH DẠY HỌC HÓA HỌC 10- NÂNG CAO Chương nguyên tử và định luật tuần hoàn Giảng viên hướng dẫ
Trang 1HỆ THỐNG CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP NHẰM PHÁT TRIỂN TƯ DUY VÀ NHẬN THỨC CHO HỌC SINH TRONG QUÁ TRÌNH DẠY HỌC HÓA HỌC
10- NÂNG CAO
( Chương nguyên tử và định luật tuần hoàn )
Giảng viên hướng dẫn : TS Nguyễn Thị Kim Thành
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Phương Nguyễn Thị Minh Nguyệt
Lớp: QH2008S-Hóa học
MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài Hóa học là một môn học thực việc học tập hóa học sẽ có tác dụng
giúp học sinh rèn luyện khả năng vận dụng , đào sâu và mở rộng kiến thức hóa học một cách sinh động , tư duy phát triển tốt hơn khi học sinh được tiếp xúc , suy nghĩ với những câu hỏi và bài tập tích cực Xuất phát từ những lí do trên đây, chúng tôi chọn đề tài “ Hệ thống câu hỏi và bài tập nhằm phát triển tưa duy và nhận thức cho học sinh trong quá
trình dạy học hóa lớp 10 nâng cao chương nguyên tử và định luật tuần hoàn ”
Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu hệ thống bài tập hóa học nhằm phát triển tư duy
cho học sinh theo hướng dạy học tích cực
Nhiệm vụ nghiên cứu Nghiên cứu cơ sở lí luận về hoạt động nhận thức của học sinh
trong quá trình dạy học hóa học Nghiên cứu và hệ thống các vấn đề lý thuyết của chương
nguyên tứ và định luật tuần hoàn
Đối tượng nghiên cứu Hệ thống bài tập hóa học ở trường phổ thông
Khách thể nghiên cứu Quá trình dạy học hóa học ở trường THPT
Phạm vi nghiên cứu Chương 1, Nguyên tử , thành phần nguyên tử, điện tích và số
khối của hạt nhân Cấu tạo electron của nguyên tử Chương 2, Bảng tuần hoàn và định luật
tuần hoàn các nguyên tố hóa học , sự biến đổi tuần hoàn tính chất các nguyên tố có đề cập
đến năng lượng ion hóa , ý nghĩa của bảng tuần hoàn và định luật tuần hoàn
Giả thuyết nghiên cứu Nếu sử dụng hiệu quả hệ thống bài tập hóa học ở trường phổ
thông một cách có hiệu quả thì sẽ góp phần nâng cao năng lực nhận thức và phát triển tư
duy cho học sinh
Phương pháp nghiên cứu Kết hợp các phương pháp - nghiên cứu tài liệu, quan sát,
trưng cầu ý kiến, phỏng vấn đối tượng là học sinh
KẾT QUẢ, THẢO LUẬN
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
Chương này chủ yếu trình bày các khái niệm , đắc điểm , phẩm chất , các hình thức cơ bản và quá trình tư duy Từ đó đánh giá khả năng phát triển tư duy hóa học của học sinh qua các bài tập hóa học Tư duy hóa học của học sinh phát triển có các dấu hiệu sau :
Trang 2+ Có khả năng tự lực chuyển tải tri thức và kỹ năng hóa học
+ Tái hiện nhanh chóng kiến thức và các mối quan hệ cần thiết để giải một bài toán hóa học Thiết lập nhanh chóng các mối quan hệ bản chất giữa các sự vật và hiện tượng hóa học
+ Có khả năng phát hiện cái chung của các hiện tượng hóa học khác nhau cũng như sự khác nhau giữa các hiện tượng tương tự
+ Có năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào thực tiễn đời sống Đây là kết quả tổng hợp của sự phát triển tư duy
CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP ĐỂ RÈN LUYỆN VÀ PHÁT TRIỂN TƯ DUY CỦA HỌC SINH LỚP 10 Ở TRƯỜNG THPT
Trong chương này tìm hiều đặc điểm cấu trúc của chương trình hóa học ở trường trung học phổ thông , những yêu cầu kiến thức cần nắm vững của HS giáo viên giảng dạy môn hóa học khi nghiên cứu (chương nguyên tử và định luật tuần hoàn) Chương trình hoá học phổ thông được xây dựng theo các nguyên tắc để đảm bảo tính khoa học, hiện đại, cơ bản, tính thực tiễn và tính sư phạm
CHƯƠNG 3 : SỬ DỤNG HỆ THỐNG CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP ĐỂ RÈN LUYỆN VÀ PHÁT TRIỂN TƯ DUY CỦA HỌC SINH
3.1 Các dạng bài tập nhằm phát triển nhận thức và tư duy
Dạng 1 : Xác định điện tích hạt nhân, số proton, số nơtron, số electron, nguyên tử khối của các nguyên tử
Dạng 2: Dạng bài tập tìm số khối, phần trăm đồng vị và nguyên tử khối trung bình Dạng 3: Xác định số lớp electron, viết cấu hình electron nguyên tử, cho biết tính chất của nguyên tố
Dạng 4: Tìm số hạt proton, nơtron, electron trong nguyên tử của một nguyên tố Dạng 5: Viết công thức các loại phân tử từ các loại đồng vị
3.2 Bài tập tự luận tổng hợp
- Bài tập tự luận nâng cao
3.3 Bài tập trắc nghiệm
KẾT LUẬN
Hệ thống câu hỏi và bài tập này có thể vận dụng trong các tiết luyện tập - ôn tập chương giúp cho học sinh ôn tập từng bước chính trong khi vẫn tiếp thu kiến thức mới Hệ thống câu hỏi bài tập còn giúp học sinh động não suy nghĩ nhiều hơn phát huy tính tích cực chủ động của học sinh
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 31 Cao Thị Thiên An -2007 “Phân loại và phương pháp giải các bài tập hóa học tự luận và
trắc nghiệm”, NXB ĐHQG HN
2 Nguyễn Nam Khánh- 2010 “Bài tập tự luận và trắc nghiệm chọn lọc hóa học 10 ” , NXB Đại học sư phạm
3 Sách giáo khoa Hoá học lớp 10
4 Nguyễn Cương -2007 “ Phương pháp dạy học hoá học ở trường phổ thông”
5 Nguyễn Ngọc Quang – 1994 “ Lý luận dạy học Hoá học”, tập 1, NXB Giáo dục
6 Nguyễn Thị Sửu, Trần Trung Ninh, Nguyễn Thị Kim Thành -2009 “ Trắc nghiệm chọn lọc hoá học THPT” NXB Giáo dục
7 Hoàng Thị Bắc, Đặng Thị Oanh - 2008 “ 10 phương pháp giải nhanh bài tập trắc nghiệm hoá học”,NXB Giáo dục