Trần Thị Hồng Hoa Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thế Duật Hà Thị Mai-Hoàng Thanh Loan Lớp: QH2008S Ngữ Văn Những năm gần đây, cùng với việc đồng bộ triển khai chương trình sách giáo kho
Trang 1THIẾT KẾ QUY TRÌNH HƯỚNG DẪN HỌC SINH ĐỌC HIỂU
CÁC VĂN BẢN THƠ GIAI ĐOẠN 1930 - 1945 (Chương trình ngữ văn 11, bộ chuẩn)
Giảng viên hướng dẫn: ThS Trần Thị Hồng Hoa
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thế Duật
Hà Thị Mai-Hoàng Thanh Loan
Lớp: QH2008S Ngữ Văn
Những năm gần đây, cùng với việc đồng bộ triển khai chương trình sách giáo khoa Ngữ Văn mới từ tiểu học đến THPT, vấn đề đọc hiểu văn bản ở môn Ngữ Văn cấp THPT trở thành vấn đề thời sự và cấp thiết hơn bao giờ hết Vì lẽ đó, đề tài đặt vấn đề nghiên cứu về quy trình hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản với hi vọng góp phần đổi mới PPDH, thực hiện tinh thần của bộ sách mới Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu là chính, với khách thể nghiên cứu là các văn bản thơ giai đoạn 1930-1945, chương trình Ngữ Văn 11, bộ chuẩn
Cơ sở lý luận của đề tài là các công trình, chuyên khảo nghiên cứu về đọc hiểu Theo đó, nội dung cần đọc – hiểu là nội dung văn bản hay là vấn đề mà nhà văn gửi trong tác phẩm Văn bản văn học là một sinh thể nghệ thuật, là sản phẩm tinh thần của nhà văn - con người có một bề sâu, bề rộng văn hóa Theo quan điểm của GS Nguyễn
Thanh Hùng: đọc – hiểu là làm rõ mối quan hệ giữa ba tầng cấu trúc: cấu trúc ngôn ngữ, cấu trúc hình tượng thẩm mỹ và cấu trúc tư tưởng thẩm mỹ Muốn hoạt động đọc đạt đến
mục đích hiểu tác phẩm thì người đọc luôn luôn phải chú ý nhập tâm vào việc đọc Muốn nhập tâm vào việc đọc phải có sự chuẩn bị tâm lý, phải có hứng thú và một trạng thái tâm lý thoải mái, không bị gò ép Chỉ khi tự giác đến với văn bản bằng một niềm thích thú thực sự thì việc đọc mới có hiệu quả
Quy trình dạy đọc hiểu văn bản cũng giống như một quy trình dạy học chung nhưng có những điểm khác biệt ở từng cấp độ Giai đoạn 1 là giai đoạn chuẩn bị bao gồm: Ch ẩn bị âm ý và kiến hức ch ng ch cả giáo viên và học sinh, Chuẩn bị hệ thống câu hỏi hướng dẫn đọc hiểu văn bản, Chuẩn bị các hình thức kiểm tra- đánh giá về đọc hiểu
Giai đoạn 2 là giai đoạn triển khai dạy học với các thao tác chính: - Hướng dẫn học sinh đọc kĩ văn bản; - Huy động tri thức đọc hiểu; - Hướng dẫn đọc hiểu theo đặc trưng thể oại
Việc thử nghiệm thiết kế một văn bản văn học theo chiều hướng đọc hiểu là công việc thực tế và gắn với quá trình giảng dạy trực tiếp Việc thiết kế qui trình dạy đọc hiểu một văn bản thơ thực chất là lập các bước để tiến đến một giáo án dạy học hoàn chỉnh
Trang 2cho một văn bản văn học theo chiều hướng chú ý nhiều đến vấn đề văn bản Điều cần chú ý ở đây là người soạn giáo án cần chú ý đến cách thức truyền đạt cho học sinh về vấn đề văn bản và liên văn bản, có cách liên hệ với các văn bản cùng thời đại để so sánh chúng với nhau qua đó hình thành nên những tiền đề cho việc thâm nhập văn bản một cách sâu sắc nhất
Trong phạm vi của đề tài, nhóm chúng tôi đã thiết kế thử nghiệm hai văn bản đại diện cho hai trào lưu là văn bản “Vội vàng” của Xuân Diệu và “Từ ấy” của Tố Hữu Mặc dù không tránh khỏi những thiếu sót do năng lực nghiên cứu còn hạn chế nhưng chúng tôi hi vọng đề tài này sẽ góp phần mở ra một hướng nghiên cứu tương đối mới mẻ cho việc đổi mới PPDH Ngữ Văn hiện nay
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ giáo dục đào tạo, Ngữ văn 11 tập hai NXB Giáo dục, 2007
2 Tôn Quang Cường, Thiết kế qui trình dạy học tiếp cận chuẩn quốc tế (Tài liệu
lưu hành nội bộ)
3 Nguyễn Hải Châu (chủ biên), Một số vấn đề đổi mới phương pháp dạy học và
kiểm tra đánh giá môn ngữ văn 10 NXB Hà Nội, 2007
4 Nguyễn Viết Chữ, Phương pháp dạy học tác phẩm văn chương(theo loại thể)
NXB Đại học sư phạm 2008
5 Nguyễn Trọng Hoàn (chủ biên), Lê Hồng Mai, Đọc hiểu văn bản ngữ văn 11,
NXB Giáo dục 2007
6 Hoài Thanh, Thi nhân việt nam- một thời đại trong thi ca, NXB Văn học, 2006
7 Nhiều tác giả Thiết kế bài dạy ngữ văn trung học phổ thông NXB Giáo dục,
2008