DSpace at VNU: Hoàn thiện quy trình đào tạo cử nhân hệ tại chức ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền tài liệu, giáo án, bà...
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SƯ PHẠM
PHẠM TRUNG KIÊN
HOÀN THIỆN QUY TRÌNH ĐÀO TẠO CỬ NHÂN HỆ TẠI CHỨC
Ở HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 05
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS NGUYỄN ĐỨC CHÍNH
HÀ NỘI - 2006
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chiến l-ợc phát triển giáo dục – đào tạo giai đoạn 2001 – 2010 phục
vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất n-ớc đã xác định các mục
tiêu -u tiên của giáo dục – đào tạo giai đoạn này là “Nâng cao chất l-ợng
đào tạo nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, trong
đó đặc biệt chú trọng nhân lực khoa học – công nghệ trình độ cao, cán bộ quản lý giỏi và công nhân kỹ thuật lành nghề” Đây là bước phát triển tiếp
theo của mục tiêu giáo dục - đào tạo nhằm “phát triển nguồn nhân lực đáp
ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa” đã được xác định trong Nghị
quyết Đại hội Đảng lần thứ VIII (tháng 6 năm 1996)
Tổng kết hai m-ơi năm đổi mới và năm năm thực hiện " Chiến l-ợc phát triển giáo dục 2001 - 2010 ", giáo dục đại học n-ớc ta đã phát triển rõ rệt về quy mô, đa dạng hoá về loại hình và các hình thức đào tạo, b-ớc đầu
điều chỉnh cơ cấu hệ thống, cải tiến ch-ơng trình, quy trình đào tạo và huy
động đ-ợc nhiều nguồn lực xã hội Chất l-ợng giáo dục đại học ở một số ngành, lĩnh vực, cơ sở giáo dục đại học có những chuyển biến tích cực, từng b-ớc đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội Đội ngũ cán bộ có trình độ đại học và trên đại học mà tuyệt đại đa số đ-ợc đào tạo tại các cơ
sở giáo dục trong n-ớc đã góp phần quan trọng vào công cuộc đổi mới và xây dựng đất n-ớc Tuy nhiên, những thành tựu nói trên của giáo dục đại học ch-a vững chắc, ch-a mang tính hệ thống và cơ bản, ch-a đáp ứng
đ-ợc những đòi hỏi của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất n-ớc, nhu cầu học tập của nhân dân và yêu cầu hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới Những yếu kém bất cập về cơ chế quản lý, cơ cấu hệ thống, cơ cấu ngành nghề, mạng l-ới cơ sở giáo dục đại học, quy trình đào tạo, ph-ơng
Trang 3pháp dạy và học, đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục, hiệu quả
sử dụng nguồn lực và những tiêu cực trong thi cử, cấp bằng và một số hoạt
động giáo dục khác cần sớm đ-ợc khắc phục ( Nghị quyết số
14/2005/NQ-CP ngày 02.11.2005 của Chính phủ về đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006 - 2020 )
Nh- vậy, mục tiêu giáo dục – đào tạo hiện nay quan tâm nhiều đến chất l-ợng đào tạo nguồn nhân lực Chất l-ợng đào tạo đ-ợc xem là yếu tố sống còn quyết định đến sự tồn tại của cơ sở đào tạo Các nghiên cứu đề cập đến chất l-ợng đào tạo tại chức và bồi d-ỡng ch-a nhiều, chủ yếu
đ-ợc đề cập qua những bài điều tra nhỏ lẻ trên báo chí và có những né tránh Vì nhiều nguyên nhân, chất l-ợng đào tạo tại chức và bồi d-ỡng
đ-ợc xem nhẹ hơn so với đào tạo chính quy tập trung vốn đ-ợc coi nh- là một trong những nhiệm vụ chính trị cơ bản của cơ sở đào tạo, mặc dù đào tạo tại chức và bồi d-ỡng là mảng đào tạo rất quan trọng nhằm thực hiện chủ tr-ơng xã hội hoá học tập, đáp ứng nhu cầu đào tạo, đào tạo lại, bồi d-ỡng, quy hoạch cán bộ tại địa ph-ơng Chúng tôi nhận thấy rằng, trong những năm qua mặc dù công tác đào tạo tại chức đã có những điều chỉnh, cải tiến rút gọn ch-ơng trình, quy trình đào tạo, song chất l-ợng đào tạo tại chức vẫn ch-a đáp ứng mục tiêu chiến l-ợc giáo dục, ch-a đáp ứng đ-ợc
kỳ vọng của xã hội Một trong những nguyên nhân chủ yếu đó là do chúng
ta ch-a có một sự đổi mới, cải tiến toàn diện quy trình đảm bảo chất l-ợng
đào tạo cử nhân hệ tại chức để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới Chất l-ợng
đào tạo tại chức là một vấn đề quan trọng song song với vấn đề chất l-ợng
đào tạo chính quy tập trung và cần phải đ-ợc nhiên cứu một cách nghiêm túc Trong những năm tới yêu cầu đảm bảo và nâng cao chất l-ợng đào tạo
dù diễn ra nhanh hay chậm nh-ng đó là điều tất yếu Vì vậy chúng tôi quyết
Trang 4định chọn đề tài "Hoàn thiện quy trình đào tạo cử nhân hệ tại chức ở Học
viện Báo chí và Tuyên truyền " để nghiên cứu với hy vọng đảm bảo chất
l-ợng trong quy trình đào tạo cử nhân hệ tại chức của Học viện Báo chí và Tuyên truyền thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, góp phần
đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện
đại hoá đất n-ớc
2 Mục đích nghiên cứu
Đề tài h-ớng đến việc xác định các b-ớc tiến hành trong quy trình
đào tạo cử nhân nói chung, đào tạo tại chức nói riêng ở Học viện Báo chí
và Tuyên truyền, qua đó cung cấp những cơ sở khoa học cho việc đề xuất hoàn thiện việc xây dựng quy trình đào tạo cử nhân hệ tại chức nhằm đảm bảo chất l-ợng đào tạo tại chức tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tổng quan về cơ sở lý luận của quy trình đào tạo cử nhân và vận dụng cơ sở lý luận này vào việc xây dựng quy trình đào tạo cử nhân hệ tại chức nói riêng, làm rõ các yếu tố của quy trình đào tạo ( Từ mục tiêu đến nội dung đến hình thức tổ chức dạy học, từ đó xác định ph-ơng pháp dạy, ph-ơng pháp học và kiểm tra đánh giá đến xử lý các thông tin phản hồi)
- Chỉ ra những đặc thù của đào tạo tại chức có tác động đến việc xây dựng một quy trình đào tạo ( đối t-ợng học, đặc thù công việc, địa bàn mở lớp )
- Khảo sát, đánh giá thực trạng quy trình đào tạo tại chức ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền - nguyên nhân của thực trạng
Trang 5- Rút ra những bài học kinh nghiệm, đề xuất hoàn thiện quy trình đào tạo cử nhân hệ tại chức và nêu nên những triển vọng thực hiện tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền cũng nh- tại hệ thống các tr-ờng Chính trị tỉnh, thành trên toàn quốc
4 Khách thể và đối t-ợng nghiên cứu
Trong đề tài : " Hoàn thiện quy trình đào tạo cử nhân hệ tại chức ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền" thì khách thể nghiên cứu là hoạt động
đào tạo cử nhân hệ tại chức của Học viện Báo chí và Tuyên truyền Đối t-ợng nghiên cứu là các biện pháp hoàn thiện quy trình đào tạo cử nhân hệ tại chức của Học viện Báo chí và Tuyên truyền
5 Giả thuyết khoa học
- Nếu muốn đạt đ-ợc mục tiêu đào tạo thì chắc chắn phải hoàn thiện cơ chế tổ chức vận hành quy trình đào tạo tại chức trong điều kiện thực tế
- Nếu tuân thủ nghiêm ngặt theo trình tự các khâu của quy trình đào tạo tại chức thì sẽ đảm bảo chất l-ợng đào tạo tại chức
6 Đóng góp mới của đề tài
- Về lý luận:
Tổng kết thực tiễn công tác đào tạo tại chức của Học viện Báo chí và Tuyên truyền, chỉ ra những bài học thành công và mặt hạn chế, cung cấp cơ sở khoa học để cải tiến, chuẩn hoá quy trình đào tạo tại chức
- Về thực tiễn:
+ Kết quả nghiên cứu có thể đ-ợc sử dụng làm cơ sở khoa học để hoàn thiện các quy trình đào tạo đại học, sau đại học của Học viện Báo chí
và Tuyên truyền
Trang 6+ Kết quả nghiên cứu cũng có thể áp dụng cho các cơ sở khác trong cả n-ớc đang đào tạo tại chức Đặc biệt cho cho các hệ đào tạo tại chức Trung cấp lý luận chính trị của các Tr-ờng Chính trị các tỉnh, thành trên toàn quốc
+ Kết quả nghiên cứu còn có giá trị tham khảo cho các nhà quản lý, thiết kế, hoạch định kế hoạch đào tạo của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, của Bộ Giáo dục và Đào tạo
7 Ph-ơng pháp nghiên cứu
- Ph-ơng pháp nghiên cứu lý luận
- Ph-ơng pháp tổng kết thực tiễn kết hợp ph-ơng pháp lịch sử và ph-ơng pháp tổng hợp phân tích
- Ph-ơng pháp điều tra xã hội học
- Phỏng vấn sâu: Cán bộ quản lý đào tạo tại các cơ sở liên kết đào tạo tại chức Cán bộ quản lý, giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, sinh viên một số lớp tại chức
- Ph-ơng pháp chuyên gia
8 Phạm vi nghiên cứu
- Các nghiên cứu, khảo sát đ-ợc tiến hành ở các tỉnh đại diện 3 miền Bắc, Trung, Nam có lớp của Học viện Báo chí và Tuyên truyền Một vài nghiên cứu hỗ trợ có thể tiến hành tại cơ sở đào tạo tại chức khác
- Về phạm vi thời gian, đề tài chỉ tập trung nghiên cứu về quy trình
đào tạo tại chức bằng thứ nhất của Học viện Báo chí và Tuyên truyền từ năm 2002 đến nay
9 Cấu trúc của luận văn
Trang 7Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn đ-ợc trình bày theo 3 ch-ơng:
Ch-ơng 1: Quy trình đào tạo - Cơ sở lý luận
Ch-ơng 2: Quy trình đào tạo cử nhân hệ tại chức ở Học viện Báo chí
và Tuyên truyền - thực trạng
Ch-ơng 3: Hoàn thiện quy trình đào tạo cử nhân hệ tại chức ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền
tài liệu tham khảo
1 Đặng Quốc Bảo Quản lý giáo dục, quản lý nhà tr-ờng Tập bài giảng
cho lớp Cao học Quản lý Giáo dục Khoa S- phạm Đại học Quốc gia
Hà Nội
2 Bộ Chính trị Quyết định số 61/QĐ -TW ngày 10 tháng 03 năm 1993 về
sắp xếp lại các tr-ờng Đảng Trung -ơng thành Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
3 Bộ Chính trị Quyết định số 67 QĐ/TW ngày 20 tháng 10 năm 1999 về
chức năng, nhiệm vụ của tổ chức bộ máy Học viện Chính trị Quốc gia
Hồ Chí Minh
4 Bộ Chính trị Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 30 tháng 07 năm 2005 về
đổi mới, nâng cao chất l-ợng đào tạo, bồi d-ỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
Trang 85 Bộ Chính trị Quyết định số 149-QĐ/TW ngày 02 tháng 08 năm 2005 về
chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Học viện Chính trị Quốc gia
Hồ Chí Minh
6 Bộ Giáo dục và Đào tạo Chỉ thị số 29/2001/CT-BGD&ĐT ngày 30 tháng
07 năm 2001 về việc tăng c-ờng giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục giai đoạn 2001 - 2005
7 Bộ Giáo dục và Đào tạo Kế hoạch chiến l-ợc phát triển giáo dục 2001 -
2010, Quyết định 201/2001/QĐ-TTg ngày 28/12/2001
8 Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc Đại c-ơng về khoa học quản lý
giáo dục Tập bài giảng cho lớp Cao học Quản lý Giáo dục Khoa S-
phạm Đại học Quốc gia Hà Nội
9 Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc Cơ sở khoa học quản lý Tập bài
giảng cho lớp Cao học Quản lý Giáo dục Khoa S- phạm Đại học Quốc gia Hà Nội
10 Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc Những quan điểm giáo dục hiện
đại Tập bài giảng cho lớp Cao học Quản lý Giáo dục Khoa S- phạm
Đại học Quốc gia Hà Nội
11 Nguyễn Đức Chính Đánh giá trong giáo dục Tập bài giảng cho lớp
Cao học Quản lý Giáo dục Khoa S- phạm Đại học Quốc gia Hà Nội
12 Nguyễn Đức Chính Quản lý chất l-ợng trong giáo dục Tập bài giảng
cho lớp Cao học Quản lý Giáo dục Khoa S- phạm Đại học Quốc gia
Hà Nội
13 Vũ Cao Đàm Ph-ơng pháp luận nghiên cứu khoa học Nhà Xuất bản
Khoa học và Kỹ thuật 2005
14 Đảng Cộng sản Việt Nam Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ
IX Nhà Xuất bản Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2001
Trang 915 Đảng Cộng sản Việt Nam Văn kiện Hội nghị lần thứ 5 BCH Trung
-ơng khoá IX Nhà Xuất bản Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2002
16 Đảng Cộng sản Việt Nam Văn kiện Hội nghị lần thứ 6 BCH Trung
-ơng khoá IX Nhà Xuất bản Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2002
17 Trần Khánh Đức Quản lý và kiểm định chất l-ợng đào tạo nhân lực
theo ISO và TQM Nhà Xuất bản Giáo dục Hà Nội, 2004
18 Phạm Minh Hạc Về phát triển toàn diện con ng-ời thời kỳ công nghiệp
hoá, hiện đại hoá Nhà Xuất bản Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2001
19 Đặng Xuân Hải Quản lý sự thay đổi trong giáo dục Tập bài giảng cho
lớp Cao học Quản lý Giáo dục Khoa S- phạm Đại học Quốc gia Hà Nội
20 Nguyễn Thị Ph-ơng Hoa Lý luận dạy học hiện đại Tập bài giảng cho
lớp Cao học Quản lý Giáo dục Khoa S- phạm Đại học Quốc gia Hà Nội
21 Nguyễn Kỳ Ph-ơng pháp dạy học tích cực lấy ng-ời học làm trung tâm
Nhà Xuất bản Giáo dục Hà Nội, 1995
22 Đặng Bá Lãm (chủ biên) Quản lý nhà n-ớc về giáo dục - lý luận và
thực tiễn Nhà Xuất bản Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2005
23 Nguyễn Thị Mỹ Lộc Tâm lý học quản lý Tập bài giảng cho lớp Cao
học Quản lý Giáo dục Khoa S- phạm Đại học Quốc gia Hà Nội
24 Nguyễn Thị Mỹ Lộc Quản lý nguồn nhân lực trong giáo dục Tập bài
giảng cho lớp Cao học Quản lý Giáo dục Khoa S- phạm Đại học Quốc gia Hà Nội
25 Phan Trọng Ngọ Dạy học và ph-ơng pháp dạy học trong nhà tr-ờng
Nhà Xuất bản Đại học S- phạm, 2005
Trang 1026 Lê Ph-ớc Minh Phát triển giáo dục đại học trong bối cảnh kinh tế-xã
hội đổi mới Tạp chí Giáo dục, số 104 ( tháng 12 - 2004)
27 Hồ Chí Minh Về vấn đề giáo dục Nhà Xuất bản Giáo dục Hà Nội,
1990
28 Hồ Chí Minh Toàn tập Nhà Xuất bản Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2000
29 Học viện Báo chí và Tuyên truyền Báo cáo tổng kết 40 năm xây dựng
và tr-ởng thành Học viện Báo chí và Tuyên truyền Hà Nội, 2002
30 Học viện Báo chí và Tuyên truyền Ch-ơng trình tổng thể đào tạo cử
nhân các ngành học thuộc Học viện Báo chí và Tuyên truyền Hà Nội,
2003
31 Quốc hội n-ớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá X Luật Giáo
dục Nhà Xuất bản Chính trị Quốc gia Hà Nội, 1998
32 Hà Nhật Thăng Xu thế phát triển của giáo dục Việt Nam Tập bài
giảng cho lớp Cao học Quản lý Giáo dục Khoa S- phạm Đại học Quốc gia Hà Nội
33 Phạm Viết V-ợng Giáo dục học đại c-ơng Nhà Xuất bản Giáo dục
Hà Nội, 2002