DSpace at VNU: Hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước về dự trữ quốc gia ở Việt Nam

Tính cấp thiết của đề tài Quá trình hình thành và phát triển của ngành dự trữ quốc gia DTQG đều gắn liền với quá trình xây dựng và hoàn thiện cơ chế chính sách của Nhà nước về DTQG.. Th

Hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước về dự trữ

quốc gia ở Việt Nam

Trần Quốc Thao

Khoa Luật Luận văn Thạc sĩ ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật;

Mã số: 60 38 01 01 Người hướng dẫn: S.TS Nguyễn Đăng Dung

Năm bảo vệ: 2014

Abstract Hệ thống hoá những vấn đề lý luận cơ bản về DTQG, cơ sở khoa học hình

thành DTQG, cơ chế quản lý nhà nước về DTQG, phân tích những nhân tố cơ bản ảnh hưởng đến cơ chế quản lý nhà nước về dự trữ quốc gia Trên cơ sở kinh nghiệm của các nước trên thế giới về cơ chế quản lý nhà nước về DTQG, luận văn chỉ ra khả năng ứng dụng vào Việt Nam Thực trạng cơ chế quản lý nhà nước về DTQG ở Việt Nam qua các thời kỳ; đặc biệt chú ý đến giai đoạn từ sau năm 2004 khi có Pháp lệnh DTQG đến nay Đề ra phương hướng, giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước về DTQG

Keywords Quản lý nhà nước; Dự trữ quốc gia; Pháp luật Việt Nam

Content

1 Tính cấp thiết của đề tài

Quá trình hình thành và phát triển của ngành dự trữ quốc gia (DTQG) đều gắn liền với quá trình xây dựng và hoàn thiện cơ chế chính sách của Nhà nước về DTQG Cơ chế chính sách của Nhà nước về DTQG đã thúc đẩy hoạt động DTQG ngày càng có hiệu lực, hiệu quả đáp ứng yêu cầu của quá trình xây dựng và phát triển đất nước Thực tiễn quá trình phát triển của DTQG

đã chỉ ra rằng cơ chế chính sách về DTQG có vai trò, vị trí quan trọng hàng đầu cho triển khai thực hiện các quan điểm, chính sách mới của Đảng, Nhà nước về DTQG, thúc đẩy hoạt động DTQG có hiệu quả, có lợi cho nhân dân và xã hội, góp phần đắc lực cho sự nghiệp xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc

Sau gần ba mươi năm thực hiện sự nghiệp đổi mới của Đảng, công tác xây dựng và hoàn thiện cơ chế chính sách quản lý nhà nước về DTQG đã có những tiến bộ quan trọng Nhiều cơ chế chính sách được xây dựng ban hành như Luật DTQG, Pháp lệnh DTQG, Nghị định của Chính phủ, Quyết định, Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, Thông tư của Bộ trưởng đã tạo khuôn khổ pháp lý ngày càng hoàn chỉnh hơn để Nhà nước quản lý DTQG bằng pháp luật phù hợp với cơ chế quản lý nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) có sự quản

lý của Nhà nước

Tuy nhiên, nhìn chung cơ chế chính sách quản lý nhà nước về DTQG còn chưa thực sự đồng bộ, có lúc chưa đáp ứng được những yêu cầu thực tiễn đặt ra về quản lý nhà nước đối DTQG trong điều kiện hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp

Để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của DTQG trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa

(CNH) hiện đại hóa đất nước (HĐH), hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng cần phải thường xuyên rà soát, đánh giá cơ chế chính sách để xây dựng, sửa đổi bổ sung, hoàn thiện hệ thống pháp luật về DTQG đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch mà trọng tâm là hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước về DTQG đáp ứng mục tiêu của DTQG là bảo đảm yêu cầu đột xuất, cấp bách trong phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh; phục vụ quốc phòng, an ninh trong mọi tình huống

Hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước về DTQG có ý nghĩa quan trọng hàng đầu khẳng định sự tồn tại, phát triển và vị trí vai trò của DTQG đối với sự nghiệp CNH- HĐH đất nước Đề tài xuất phát từ đòi hỏi cấp thiết không chỉ về mặt lý luận mà cả yêu cầu của thực tiễn hoạt động DTQG của Việt nam Đề tài tự nó đã hàm chứa ý nghĩa khoa học và thực tiễn to lớn

Vì vậy, tôi chọn đề tài nghiên cứu “Hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước về Dự trữ quốc gia ở Việt Nam” để làm luận văn thạc sĩ

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, luận văn đề ra một hệ thống các quan điểm, phương hướng và giải pháp cơ bản để hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước đối với DTQG ở Việt Nam

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu lý luận về DTQG, cơ chế quản lý nhà nước về DTQG; thực trạng

cơ chế quản lý nhà nước về DTQG ở Việt Nam, gắn liền với tiến trình đổi mới nền kinh tế từ cơ chế hành chính tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường, hội nhập và toàn cầu hóa ở Việt Nam Phân tích, đánh giá hoạt động DTQG, cơ chế quản lý nhà nước đối với dự trữ quốc gia qua các thời kỳ, nhằm góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước về DTQG ở Việt Nam

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Trước hết, nghiên cứu sự cần thiết của dự trữ quốc gia và cơ chế quản lý nhà nước về dự

trữ quốc gia ở Việt Nam

Thứ hai, nghiên cứu Luật dự trữ quốc gia – nội dung cơ bản của cơ chế quản lý dự trữ

quốc gia

Thứ ba, nghiên cứu thực trạng DTQG, cơ chế quản lý nhà nước về dự trữ quốc gia chủ

yếu trong khoảng thời gian từ năm 2005 đến nay, thời kỳ thực hiện pháp lệnh dự trữ quốc gia

4 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học:

- Phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử

- Phương pháp dự báo khoa học

- Phương pháp tổng hợp và phân tích

- Phương pháp xử lý hệ thống

5 Những điểm mới của luận văn

+ Hệ thống hoá cơ sở lý luận của sự hình thành DTQG, cơ chế quản lý nhà nước về DTQG

+ Xác định những nội dung cơ bản của DTQG trong cơ chế thị trường

+ Xác định những nhân tố cơ bản ảnh hưởng hoạt động DTQG, cơ chế quản lý nhà nước

về DTQG

+ Phân tích toàn diện, cơ chế quản lý nhà nước về DTQG, chỉ rõ những ưu điểm, nhược điểm và nguyên nhân để có giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước đối với DTQG

+ Đề xuất một số quan điểm, phương hướng, giải pháp và điều kiện để góp phần hoàn

thiện cơ chế quản lý nhà nước về dự trữ quốc gia ở Việt Nam

6 Nội dung và kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1 Những vấn đề cơ bản về dự trữ quốc gia và cơ chế quản lý nhà nước về dự trữ

quốc gia

Chương 2 Thực trạng cơ chế quản lý nhà nước về dự trữ quốc gia ở Việt Nam

Chương 3 Phương hướng và giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước về dự trữ

quốc gia ở Việt Nam

References

1 Bộ Tài chính (2005), Thông tư số 48/2005/TT-BTC ngày 09/6/2005 hướng dẫn thực hiện Nghị định số 196/2004/NĐ-CP, Hà Nội

2 Bộ Tài chính (2007), Thông tư số 143/2007/TT-BTC ngày 03/12/2007 hướng dẫn thực hiện Nghị định số 196/2004/NĐ-CP, Hà Nội

3 Bộ Tài chính (2013), Thông tư số 145/2013/TT-BTC ngày 21/10/2013 hướng dẫn kế hoạch DTQG và NSNN chi cho DTQG, Hà Nội

4 Bộ Tài chính (2013), Quyết định 403/QĐ-BTC ngày 10/6/2013 quy hoạch chi tiết kho DTQG, Hà Nội

5 Chính phủ (2004), Nghị định 196/2004/NĐ-CP ngày 02/12/2004, quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh dự trữ quốc gia, Hà Nội

6 Chính phủ (2007), Nghị định 25/2007NĐ-CP ngày 15/02/2007, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực DTQG, Hà Nội

7 Chính phủ (2012), Nghị định 43/2012/NĐ-CP ngày 17/5/2012,sửa đổi, bổ sung Nghị định

số 196/2004/NĐ-CP, Hà Nội

8 Chính phủ (2013), Nghị định 94/2013/NĐ-CP ngày 21/8/2013, quy định chi tiết thi hành Luật dự trữ quốc gia, Hà Nội

9 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

10 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

11 Hội đồng quốc gia chỉ đạo biên soạn (1995), Từ điển Bách khoa Việt Nam, Nxb Từ điển Bách khoa, Hà Nội

12 Lênin (1985), Toàn tập, tập 32, tr 594-595, NXb Sự thật, Hà Nội

13 Quốc hội (2002), Luật ngân sách nhà nước, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

14 Quốc hội (2012), Luật Dự trữ quốc gia, Nxb Chính trị quốc gia – Sự thật, Hà Nội

15 Quốc hội (2013), Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 được Quốc hội Việt Nam khóa XIII , kỳ họp thứ 6, Hà Nội

16 Thủ tướng Chính phủ (2003), Quyết định số 270/2003/QĐ-TTg ngày 24/12/2003, quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Dự trữ quốc gia trực thuộc Bộ Tài chính, Hà Nội

17 Thủ tướng Chính phủ (2007), Quyết định số 139/QĐ-TTg, chiến lược DTQG đến năm 2010, định hướng đến năm 2020, Hà Nội

18 Thủ tướng Chính phủ (2009), Quyết định số 106/2009/QĐ-TTg ngày 20/8/2009 của Thủ tướng Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục

Dự trữ Nhà nước trực thuộc Bộ Tài chính, Hà Nội

19 Thủ tướng Chính phủ (2011), Quyết định số 94/QĐ-TTg, Phê duyệt quy hoạch kho dự trữ quốc gia, Hà Nội

20 Thủ tướng Chính phủ (2012), Quyết định số 2091/QĐ-TTg, Phê duyệt chiến lược DTQG đến năm 2020, Hà Nội

21 Thủ tướng Chính phủ (2012), QĐ 450/QĐ-TTg ngày 18/4/2012, Chiến lược tài chính đến

năm 2020, Hà Nội

22 Tổng cục Dự trữ Nhà nước (2006), Năm mươi năm xây dựng và trưởng thành, Nxb Hà Nội

23 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2004), Pháp lệnh DTQG, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

24 Ủy ban Tài chính ngân sách Quốc hội (2010), Báo cáo số 1609/UBTCNS 12, Báo cáo kết quả giám sát thực hiện pháp lệnh DTQG giai đoạn 2005- 2010, Hà Nội

25 Viện Ngôn ngữ học (1988), Từ điển tiếng Việt, Nxb KHXH, HN

26 Viện ngôn ngữ học (2000), Từ điển Tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng