DSpace at VNU: Quản lý nhà nước về thị trường lao động ở Hà Nội

DSpace at VNU: Quản lý nhà nước về thị trường lao động ở Hà Nội tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án,...

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

TRỊNH THỊ THU GIANG

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG

Ở HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2015

Trang 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

TRỊNH THỊ THU GIANG

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG Ở HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 60 34 04 10 (đối với Chuyên ngành QLKT)

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN LƯƠNG THANH

XÁC NHẬN CỦA

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ CHẤM LUẬN VĂN

Hà Nội – 2015

Trang 3

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT……….………

Error! Bookmark not defined

DANH MỤC BẢNG BIỂU………

DANH MỤC HÌNH………

MỞ ĐẦU ………1

CHƯƠNG 1: TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG……… … 4

1.1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ KHOẢNG TRỐNG KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI LUẬN VĂN 4 1.1.1 Tổng quan tài liệu nghiên cứu 4

1.1.2 Khoảng trống khoa học Error! Bookmark not defined

1.2 NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG

LAO ĐỘNG Error! Bookmark not defined 1.2.1 Khái niệm chung về quản lý nhà nước về thị trường lao động Error!

Bookmark not defined

1.2.2 Sự cần thiết của quản lý nhà nước về thị trường lao độngError! Bookmark

not defined

1.2.3 Hình thức và nội dung quản lý nhà nước về thị trường lao động Error!

1.2.4 Tiêu chí đánh giá của công tác quản lý nhà nước về thị trường lao động

1.2.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về thị trường lao động Error!

Trang 4

1.3 KINH NGHIỆM QUỐC TẾ – TRONG NƯỚC CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG, BÀI HỌC RÚT RA ĐỐI VỚI QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG Ở HÀ NỘI Error! Bookmark not defined

1.3.1 Kinh nghiệm quốc tế……… …

1.3.2 Kinh nghiệm trong nước 38 1.3.3 Những bài học rút ra đối với Hà Nội trong công tác quản lý nhà nước về thị trường lao động ………

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU………

2.1 PHƯƠNG PHÁP LUẬN Error! Bookmark not defined

2.2.MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỤ THỂ ÁP DỤNG TRONG

NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN Error! Bookmark not defined 2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp Error! Bookmark not defined 2.2.2 Phương pháp lịch sử Error! Bookmark not defined 2.2.3 Thống kê mô tả Error! Bookmark not defined 2.2.4 Phân tích nhân tố Error! Bookmark not defined

2.3 PHƯƠNG PHÁP THU THẬP VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN, SỐ LIỆU…………

2.3.1 Phương pháp thu thập Error! Bookmark not defined 2.3.2 Phương pháp xử lý thông tin, số liệu Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG Ở HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2008 – 2014………

3.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ – XÃ HỘI CỦA HÀ NỘI TÁC ĐỘNG ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG Ở HÀ NỘI………

Trang 5

3.1.1 Đặc điểm tự nhiên Error! Bookmark not defined 3.1.2 Đặc điểm kinh tế Error! Bookmark not defined 3.1.3 Đặc điểm xã hội Error! Bookmark not defined

3.2.TÌNH HÌNH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG Ở HÀ

NỘI GIAI ĐOẠN 2008 – 2014 Error! Bookmark not defined

3.2.1 Tình hình cơ cấu bộ máy quản lý nhà nước về thị trường lao động ở Hà Nội

trong giai đoạn 2008 – 2014 Error! Bookmark not defined

3.2.2 Hoạch định, ban hành và thực thi các chính sách về thị trường lao động

trong giai đoạn 2008 – 2014 Error! Bookmark not defined

3.2.3 Tổ chức thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật, chính sách và cơ chế

hoạt động liên quan đến đến thị trường lao động Error! Bookmark not defined

3.3 ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG Ở HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2008 – 2014 79 3.3.1 Các thành tựu đã đạt được 79

3.3.2 Những tồn tại và nguyên nhân Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG Ở HÀ NỘI TRONG THỜI GIAN TỚI………

4.1 BỐI CẢNH QUỐC TẾ VÀ TRONG NƯỚC Error! Bookmark not defined.

4.1.1 Tình hình quốc tế……….… 88

4.1.2 Tình hình trong nước Error! Bookmark not defined

4.1.3 Tác động của bối cảnh quốc tế và trong nước đến quản lý nhà nước về thị

trường lao động ở Hà Nội trong thời gian tới Error! Bookmark not defined

4.2 QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU………

4.2.1 Quan điểm Error! Bookmark not defined 4.2.2 Mục tiêu Error! Bookmark not defined

Trang 6

4.3.GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG

LAO ĐỘNG Ở HÀ NỘI TRONG THỜI GIAN TỚI Error! Bookmark not defined

4.3.1 Nâng cao chất lượng cơ quan quản lý trên thị trường lao động ở Hà Nội 94

4.3.2 Cải cách chính sách tiền lương Error! Bookmark not defined 4.3.3 Đẩy mạnh và chú trọng nâng cao chất lượng công tác đào tạo nghề Error!

4.3.4 Nhóm giải pháp nhằm hài hoà quan hệ lao động trên thị trường lao động ở

Hà Nội……… 98

4.3.5 Nhóm giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hệ thống trung gian trên thị trường lao động ở Hà Nội 99 KẾT LUẬN………

TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 6

Trang 7

1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề ta ̀i

Lao động là yếu tố đầu vào không thể thiếu trong mọi quá trình sản xuất, là động lực quan trọng trong sự phát triển của đất nước Trong nền kinh tế thị trường, sức lao động trở thành hàng hóa trao đổi giữa người bán sức lao động (người lao động làm thuê) và người mua sức lao động (ông chủ, người sử dụng lao động) Để hàng hóa sức lao động từ người lao động đến người sử dụng lao động cần phải có TTLĐ Thị trường này được hình thành như một tất yếu khách quan nhằm thực hiện tất cả các mối quan hệ xã hội giữa các chủ thể trên thị trường Cũng như các loại hình thị trường khác, trên TTLĐ, sự can thiệp của NN có vai trò rất quan trọng Sự can thiệp này nhằm hoàn thiện tổ chức, cơ chế hoạt động thị trường và từ đó phát huy vai trò của nó trong quá trình phát triển hệ thống kinh tế

Ở nước ta, trong quá trình đổi mới TTLĐ đã từng bước được hình thành và phát triển Tuy nhiên, đang trong quá trình hoàn thiện, nên diễn biến của TTLĐ còn khá phức tạp, mang tính tự phát, ảnh hưởng xấu đến phát triển KT – XH của đất nước

Hà Nội – là thủ đô của cả nước, với số dân hơn 7, 2 triệu người (năm 2014) Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội có nhiều thuận lợi để TTLĐ phát triển Trong những năm qua, Thành phố đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách, xây dựng đề án, quy hoạch liên quan đến TTLĐ, đã tạo điều kiện thúc đẩy phát triển nguồn cung ứng lao động, giải quyết việc làm trên địa bàn Thành phố, TTLĐ ở Hà Nội có nhiều khởi sắc

Tuy nhiên, so với tiềm năng sẵn có của Thủ đô, TTLĐ ở Hà Nội vẫn còn nhiều hạn chế, như: cung cầu về lao động mất cân đối, vấn đề bảo đảm việc làm và lưu động hóa nguồn nhân lực, đặc biệt nguồn nhân lực trình độ cao còn thấp; chưa tạo được khung pháp lý và cơ hội cho người lao động có cơ hội lựa chọn việc làm,

ký kết hợp đồng lao động bình đẳng với chủ sở hữu lao động; chưa hoàn thiện khung pháp chế và thể chế cần thiết về luật hợp đồng và tuyển dụng; chưa có những

cơ chế, chính sách phù hợp với quản lý và sử dụng lao động đối với người lao động

Trang 8

2

nhập cư Nhìn chung, TTLĐ ở Hà Nội chưa thực sự phát triển mang tính bền vững Trong bối cảnh toàn cầu hóa và đặc biệt là hội nhập TPP, hội nhập AEC, công cuộc phát triển TTLĐ ở Hà Nội đang đứng trước những cơ hội và thách thức rất lớn TTLĐ ở Hà Nội cần có sự quản lý thật sự hiệu quả từ phía NN Vì vậy, hoàn thiện công tác QLNN về TTLĐ ở Hà Nội trở thành vấn đề vô cùng quan trọng và cấp thiết

Để hoàn thiện công tác QLNN về TTLĐ ở Hà Nội, cần phải làm sáng tỏ các vấn đề như: cơ sở lý luận của QLNN về TTLĐ là gì; thực trạng QLNN về TTLĐ ở

Hà Nội thời gian qua như thế nào; và cần phải đề xuất những giải pháp gì để hoàn thiện công tác QLNN về TTLĐ ở Hà Nội trong thời gian tới?

Xuất phát từ những vấn đề trên đây, việc thực hiện đề tài “Quản lý nhà

nước về thị trường lao động ở Hà Nội” là có ý nghĩa cả về mặt lý luận lẫn và thực

tiễn

2 Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác QLNN về TTLĐ ở Hà Nội

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu trên, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn là:

- Nghiên cứu lý thuyết nhằm góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận của QLNN

về TTLĐ

- Phân tích, đánh giá thực trạng công tác QLNN về TTLĐ ở Hà Nội trong giai đoạn 2008 – 2014

- Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác QLNN về TTLĐ ở Hà Nội trong thời gian tới

3 Đối tượng va ̀ pha ̣m vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu: Thị trường lao động ở Hà Nội và Quản lý Nhà nước về

thị trường lao động ở Hà Nội

Trang 9

3

3.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Về không gian: ở Hà Nội

- Về thời gian: nghiên cứu cập nhật số liệu trong giai đoạn 2008 – 2014, đề xuất giải pháp trong thời gian tới

4 Đóng góp của luận văn

- Hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác QLNN về TTLĐ, khái quát một số bài học kinh nghiệm đối với công tác QLNN về TTLĐ ở Hà Nội

- Phân tích, đánh giá thực trạng QLNN về TTLĐ ở Hà Nội trong những năm

2008 – 2014, đưa ra những vấn đề còn tồn tại và nguyên nhân của công tác QLNN

về TTLĐ ở Hà Nội

- Dựa trên quan điểm, mục tiêu phát triển của NN và TP, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện QLNN về TTLĐ ở Hà Nội trong thời gian tới

5 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần: Mở đầu, Mục Lục, Tài liệu tham khảo, cấu trúc luận văn gồm 4 chương:

CHƯƠNG 1: TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG LAO

ĐỘNG Ở HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2008 – 2014 CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ

THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG Ở HÀ NỘI TRONG THỜI GIAN TỚI

Trang 10

4

1 CHƯƠNG 1

2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN

3 VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG

1.1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ KHOẢNG TRỐNG KHOA HỌC

CỦA ĐỀ TÀI LUẬN VĂN

1.1.1 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

TTLĐ là một vấn đề quan trọng trong khoa học kinh tế Những lý luận về TTLĐ trong đó có công tác QLNN về TTLĐ đã thu hút sự quan tâm, chú ý của các nhà khoa học từ cổ điển đến hiện đại Xuất phát từ góc độ, thời điểm và mục đích nghiên cứu của mỗi tác giả đã hình thành nhiều trường phái khác nhau đối với QLNN về TTLĐ và cho đến nay nhiều công trình nghiên cứu vẫn còn nguyên giá trị

cả về mặt lý luận và thực tiễn

1.1.1.1 Các nghiên cứu liên quan đến thị trường lao động

- Nền tảng của việc nghiên cứu về TTLĐ phải kể đến các công trình nghiên

cứu sau: A.Smith, 1776, với tác phẩm Nghiên cứu về bản chất và nguyên nhân sự

giàu có của các dân tộc; và D.Ricardo, 1817 Những nguyên lý của kinh tế chính trị học, được coi như là nền tảng của việc nghiên cứu về TTLĐ Các tác phẩm đã tạo

dựng cơ sở khoa học cho học thuyết về giá trị – lao động; đã đặt lao động vào trung tâm kinh tế và những nghiên cứu khoa học; những vấn đề cơ bản của sản xuất hàng hóa đã được đưa ra, về vấn đề cung – cầu lao động, về tiền lương và lợi nhuận, … Các tác phẩm đã chỉ ra rằng nguồn lực sức lao động là nội dung căn bản của TTLĐ

C Mác, 1984, với tác phẩm Tư bản C.Mác đã kế thừa lý thuyết căn bản về

phạm trù giá trị và lao động của các nhà kinh tế học cổ điển C.Mác đã nghiên cứu về hàng hóa sức lao động với tư cách là một loại hàng hóa đặc biệt; trong quá trình sử dụng, hàng hóa sức lao động có thể tạo ra một lượng giá trị mới lớn hơn giá trị bản thân nó Đồng thời, C.Mác cũng chỉ rõ tiền lương hay tiền công là giá cả của hàng hóa sức lao động Những nội dung về sức lao động, hàng hóa sức lao động và giá cả hàng hóa sức lao động đã được C.Mác nghiên cứu một cách cụ thể

Trang 11

5

- Khi nền kinh tế thị trường phát triển, TTLĐ trở thành một bộ phận quan trọng trong hệ thống thị trường, TTLĐ trở thành đối tượng được nghiên cứu một cách trực tiếp Và những ấn phẩm của các nhà kinh tế học đương đại được xem là có nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến các vấn đề của TTLĐ Cụ thể như: Mikylski K.I,

1995 Thị trường lao động ở Nga: Vần đề hình thành và điều tiết Ấn phẩm đề cập

đến điều kiện hình thành TTLĐ và sự điều tiết của NN về TTLĐ Hoặc hai nhà khoa

học người Mỹ Erenberg Ronald và Smith Robert, 1996 Kinh tế lao động ngày nay

Lý thuyết và chính sách của nhà nước TTLĐ được phân tích thông qua mối quan hệ

cung – cầu với hệ số giữa người lao động và số lượng chỗ việc làm được điều tiết

- Ở Việt Nam, sau khi TTLĐ được hình thành và ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong nền kinh tế thị trường, các nhà khoa học dựa trên nền tảng hệ thống

lý luận có trước đã vận dụng vào thực tiễn trong nước, nhằm có hệ thống lý luận và thực tiễn sinh động để soi rọi lại những nội dung liên quan đến TTLĐ ở Việt Nam

Có thể nêu một số tài liệu và công trình nghiên cứu có liên quan xung quanh vấn đề này như:

Phạm Đức Chính, 2006 Thị trường lao động, cơ sở lý luận và thực tiễn ở Việt

Nam Hà Nội: Nxb Chính trị quốc gia Nội dung tác phẩm phân tích cơ sở lý luận của

TTLĐ như những lý thuyết về TTLĐ, việc làm, thất nghiệp, một số vấn đề có tính lý luận về nguồn lao động, vấn đề thất nghiệp và bảo hiểm thất nghiệp, những yếu tố cấu thành và điều tiết TTLĐ, mối quan hệ giữa cung – cầu sức lao động và tiền lương, Trên cơ sở lý luận chung và kinh nghiệm của các quốc gia, tác giả đưa ra những nội dung lý luận vận dụng linh hoạt về TTLĐ trong điều kiện của Việt Nam như: khung khổ lý thuyết về TTLĐ, nguồn lao động

Tác giả Trần Minh Nguyệt, 2011 Kinh tế lao động Hà Nội: Bộ tài nguyên và

môi trường Giáo trình nghiên cứu về các quan hệ kinh tế xã hội xuất hiện trong quá trình lao động dưới ảnh hưởng của những yếu tố khác mang tính kỹ thuật, tổ chức, cán bộ… Những khía cạnh chính được đề cập đến trong cuốn giáo trình bao gồm các phạm trù: lao động, nguồn lao động, sức lao động, TTLĐ, việc làm, thất nghiệp, tiền

lương và di chuyển lao động

Trang 12

6

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Ban chấp hành Trung ƣơng, 2000 Nghị quyết 15 NQ/TW của Bộ Chính trị

ngày 15 tháng 12 năm 2000

2 Ban chấp hành Trung ƣơng, 2008 Quyết định số 1129/QĐ –TTg ngày 18

tháng 8 năm 2008 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Kế hoạch triển khai Chỉ thị số 22 – CT/TW ngày 05/6/2008 của Ban Bí thư về tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định

và tiến bộ trong doanh nghiệp;

3 Ban chấp hành Trung ƣơng, 2013 Nghị định số 46/2013/NĐ–CP ngày

10/5/2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về tranh chấp lao động và Thông tư số 08/2013/TT – BLĐTBXH ngày 10/6/2013 của Bộ Lao động – TBXH hướng dẫn thi hành Nghị định 46/2013/NĐ – CP;

4 Ban chấp hành Trung ƣơng, 2013 Nghị định số 60/2013/NĐ – CP ngày

19/6/2013 của Chính phủ quy định chi tiết khoản 3 Điều 63 của Bộ luật Lao

5 C.Mác - Ph.Ăngghen, 1995 Toàn tập, tập 23 Hà Nội: Nhà xuất bản Chính

trị quốc gia

6 C.Mác - Ph.Ăngghen, 1995 Toàn tập, tập 3 Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị

quốc gia

7 C.Mác, 1984 Tư bản, Tập 1, Hà Nội: Nhà xuất bản Sự thật

8 Ban chấp hành Trung ƣơng, 2008 Chỉ thị số 22 – CT/TW ngày 05 tháng 6

năm 2008 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong doanh nghiệp;

9 Cục Thống kê TP Hà Nội, 2008 Niên giám thống kế thành phố Hà Nội 2008,

Hà Nội: Nhà xuất bản Thống kê

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	363,46 KB