DSpace at VNU: Pháp luật về hoạt động công bố thông tin của tổ chức phát hành chứng khoán ở Việt Nam

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT PHAN THỊ THÙY TRANG PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CÔNG BỐ THÔNG TIN CỦA TỔ CHỨC PHÁT HÀNH CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC... ĐẠI HỌC QUỐC

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

PHAN THỊ THÙY TRANG

PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CÔNG BỐ THÔNG TIN CỦA TỔ CHỨC PHÁT HÀNH

CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

PHAN THỊ THÙY TRANG

PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CÔNG BỐ THÔNG TIN CỦA TỔ CHỨC PHÁT HÀNH

CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM

Chuyên ngành : Luật kinh tế

Mã số : 60 38 01 07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS Hoàng Thị Quỳnh Chi

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực

Hà Nội, ngày 29 tháng 12 năm 2015

Tác giả luận văn

Phan Thị Thùy Trang

LỜI CẢM ƠN

Luận văn là kết quả quá trình học tập, nghiên cứu ở nhà trường, kết hợp với kinh nghiệm trong quá trình thực tiễn công tác, với sự cố gắng nỗ lực của bản thân

Lời đầu tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành, sâu sắc tới TS Hoàng Thị Quỳnh Chi là người trực tiếp hướng dẫn khoa học, đã tận tình hướng dẫn cho tôi cả chuyên môn và phương pháp nghiên cứu và chỉ bảo cho

tôi nhiều kinh nghiệm trong thời gian thực hiện đề tài

Tôi xin chân thành cám ơn các thầy, cô giáo trong Khoa Luật trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội và bạn bè đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng như trong quá trình hoàn thành luận văn này

Sau cùng, tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến gia đình đã luôn tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình học cũng như thực hiện luận văn

Mặc dù với sự nỗ lực cố gắng của bản thân, luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Tôi mong nhận được sự góp ý chân thành của các thầy cô, đồng nghiệp và bạn bè để luận văn được hoàn thiện hơn

Hà Nội, ngày 29 tháng 12 năm 2015

Tác giả luận văn

Phan Thị Thùy Trang

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 1

2 Tình hình nghiên cứu đề tài 2

3 Mục tiêu nghiên cứu Error! Bookmark not defined

4 Những đóng góp mới của đề tài Error! Bookmark not defined

5 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined

6 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

7 Kết cấu của đề tài Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG CÔNG BỐ THÔNG TIN CỦA TỔ CHỨC PHÁT HÀNH TRÊN THỊ TRƯỜNG

CHỨNG KHOÁN Error! Bookmark not defined 1.1 Khái niệm về TTCK và Tổ chức phát hành trên TTCK Error!

Bookmark not defined

1.1.1 Khái niệm về TTCK Error! Bookmark not defined 1.1.2 Khái niệm về tổ chức phát hành trên TTCKError! Bookmark not defined

1.2 Khái niệm thông tin trên TTCK và hoạt động công bố thông tin của tổ

chức phát hành trên TTCK Error! Bookmark not defined 1.2.1 Khái niệm thông tin trên TTCK Error! Bookmark not defined

1.2.2 Khái niệm về hoạt động công bố thông tin của Tổ chức phát hành trên

TTCK Error! Bookmark not defined

1.3 Phân loại hoạt động công bố thông tin của Tổ chức phát hành trên

TTCK Error! Bookmark not defined

1.4 Các nguyên tắc công bố thông tin của tổ chức phát hành trên TTCK

Error! Bookmark not defined

1.4.1 Thông tin được cung cấp phải đầy đủ, chính xácError! Bookmark not defined

1.4.2 Việc công bố thông tin phải kịp thời và liên tụcError! Bookmark not defined

1.4.3 Việc cung cấp thông tin phải đảm bảo sự công bằng trong việc tiếp cận

thông tin của các nhà đầu tư Error! Bookmark not defined

1.4.4 Thông tin cung cấp phải được kiểm chứngError! Bookmark not defined

1.4.5 Bảo đảm trách nhiệm của chủ thể công bố thông tinError! Bookmark not defined 1.5 Cách thức công bố thông tin của tổ chức phát hành Error! Bookmark

not defined

1.6 Vai trò và đặc điểm của pháp luật về công bố thông tin trên TTCK

Error! Bookmark not defined

1.7 Kinh nghiệm của một số nước về công bố thông tin của tổ chức phát

hành trên TTCK và bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam Error! Bookmark

not defined

1.7.1 Kinh nghiệm về hệ thống thông tin TTCK của Nhật BảnError! Bookmark not defined 1.7.2 Kinh nghiệm về hệ thống thông tin TTCK của Thái LanError! Bookmark not defined

1.7.3 Quy tắc mẫu của OECD về hoạt động công bố thông tin trong quản trị

công ty Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ CÔNG BỐ THÔNG TIN

CỦA TỔ CHỨC PHÁT HÀNH TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH Error! Bookmark not defined

2.1 Quy định của pháp luật về công bố thông tin của tổ chức phát hành trên

TTCK Việt Nam Error! Bookmark not defined

2.1.1 Nguồn pháp luật điều chỉnh hoạt động công bố thông tin trên TTCK nói

chung và của tổ chức phát hành nói riêng Error! Bookmark not defined

2.1.2 Quy định về yêu cầu và nguyên tắc công bố thông tinError! Bookmark not defined

2.1.3 Quy định về các trường hợp công bố thông tin [8]Error! Bookmark not defined

2.1.4 Quy định về nội dung thông tin được công bốError! Bookmark not defined

2.1.5 Quy định về cách thức, phương tiện công bố thông tin của tổ chức phát

hành trên TTCK Error! Bookmark not defined

2.1.6 Quy định về quản lý và xử lý vi phạm pháp luật về công bố thông tinError! Bookmark not defined

2.2 Thực tiễn thực hiện pháp luật về công bố thông tin của tổ chức phát hành

trên TTCK Việt Nam Error! Bookmark not defined

2.2.1 Những kết quả đạt được trong hoạt động công bố thông tin của tổ chức

phát hành trên TTCK Việt Nam Error! Bookmark not defined

2.2.2 Những tồn tại trong hoạt động công bố thông tin của tổ chức phát hành

trên TTCK Việt Nam Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ

CÔNG BỐ THÔNG TIN CỦA TỔ CHỨC PHÁT HÀNH TRÊN THỊ

TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Error! Bookmark not defined

3.1 Nhu cầu hoàn thiện pháp luật về công bố thông tin trên TTCK Việt Nam

Error! Bookmark not defined

3.1.1 Hoàn thiện pháp luật để khắc phục những vướng mắc, bất cập của pháp

luật hiện hành Error! Bookmark not defined

3.1.2 Hoàn thiện pháp luật để đáp ứng yêu cầu thực tiễn hoạt động của TTCK

Việt Nam Error! Bookmark not defined

3.1.3 Hoàn thiện pháp luật để đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tếError! Bookmark not defined

3.2 Phương hướng hoàn thiện pháp luật về công bố thông tin của tổ chức

phát hành trên TTCK Error! Bookmark not defined

3.3 Giải pháp, kiến nghị Error! Bookmark not defined

3.2.1 Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động công bố thông tin

của tổ chức phát hành trên TTCK Error! Bookmark not defined

3.2.2 Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật của các chủ thểError! Bookmark not defined KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 3

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

STT Ký hiệu Nguyên nghĩa

1 ĐHĐCĐ Đại hội đồng cổ đông

2 IOSCO Tổ chức Quốc tế các Ủy ban chứng khoán

3 OECD Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế

4 SGDCK Sở giao dịch chứng khoán

5 TTCK Thị trường chứng khoán

6 UBCKNN Ủy ban chứng khoán Nhà nước

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Hoạt động công bố thông tin trên TTCK nói chung và của TCPHCK nói riêng là phương thức để thực hiện 02 trong số 05 nguyên tắc cơ bản của hoạt động

chứng khoán và thị trường chứng khoán, đó là: (i) Công bằng, công khai, minh bạch; và (ii) Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư

Đối với các tổ chức phát hành chứng khoán là các công ty đại chúng với đặc thù về số lượng cổ đông rất lớn và đặc thù về sự tách biệt giữa quyền sở hữu của cổ đông với hoạt động quản trị công ty Do đó, hệ thống công bố thông tin tốt với tính minh bạch cao là yếu tố then chốt của việc giám sát công ty dựa vào thị trường, đóng vai trò chủ yếu giúp cổ đông có thể thực hiện quyền sở hữu của mình một cách hiệu quả

Sau hơn 17 năm chính thức đi vào hoạt động, TTCK Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần giải quyết nhu cầu về vốn của nền kinh tế, thúc đẩy quá trình cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước, thu hút đầu

tư nước ngoài và từng bước xã hội hóa hoạt động đầu tư của công chúng Tuy nhiên, là một thị trường mới hình thành, lại chịu ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế toán cầu từ năm 2008 và những khó khăn của nền kinh tế trong nước, TTCK Việt Nam đã và đang bộ lộ nhiều khiếm khuyết Ngày 06/12/2012 Thủ tưởng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1826/2012/QĐ-TTG phê duyệt Đề án tái cấu trúc TTCK và doanh nghiệp bảo hiểm - một đề án được đánh giá là có tính hệ thống, toàn diện và đưa ra lộ trình tương đối hoàn chỉnh nhằm xử lý triệt để những tồn đọng của TTCK và góp phần giải quyết những khó khăn nội tại của kinh tế

Bên cạnh hoạt động tái cấu trúc nội tại, TTCK Việt Nam cũng đã có một bước tiến quan trọng trên chặng đường hội nhập quốc tế, đó là ngày 18/9/2013, Phó Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước Nguyễn Đoan Hùng đã thay mặt

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ký kết Phụ lục A: Cam kết hỗ trợ, trao đổi

thông tin phục vụ điều tra, giám sát tuân thủ và cưỡng chế thực thi, Biên bản

ghi nhớ đa phương (MMoU) của Tổ chức Quốc tế các Ủy ban chứng khoán (IOSCO) Đây là một bước tiến quan trọng, góp phần nâng cao vị thế của thị trường vốn Việt Nam, thu hút đầu tư Việt Nam, qua đó đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, nhưng mặt khác, cũng đặt ra cho TTCK Việt Nam nhiều thách thức về việc hoàn thiện những khiếm khuyết hiện tại nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế

Với vai trò quan trọng của công bố thông tin trên TTCK và trước yêu cầu của hoạt động tái cấu trúc nội tại song song với hội nhập quốc tế của TTCK Việt Nam hiện nay, việc nghiên cứu, phân tích thực trạng và đưa ra hướng hoàn thiện đối với các quy định của pháp luật về hoạt động công bố thông tin của tổ chức phát hành trên TTCK là cần thiết, cấp bách và phù hợp với nhu cầu thực tiễn

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Đề tài về hoạt động công bố thông tin trên TTCK Việt Nam và các nội dung liên quan đến thông tin trên TTCK cũng đã được rất nhiều người quan tâm Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu đó mới chỉ dừng lại ở việc đánh giá, bình luận của những người có chức trách trong các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, của các chuyên gia tài chính hoặc được đặt trong một góc nhìn rộng về bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư hoặc thông tin trên TTCK nói chung mà chưa có nhiều công trình nghiên cứu cụ thể về hoạt động này của chủ thể là TCPH, cụ thể một số công trình nghiên cứu như: GS.TSKH Nguyễn Duy Gia đề cập đến việc minh bạch và công khai đối với TTCK trong cuốn “Một số vấn đề cần biết về TTCK Việt Nam”, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2003; Chương 8 “Hệ thống thông tin trên TTCK”, Giáo trình TTCK, trường Đại học Kinh tế quốc dân, Nxb Tài chính Hà Nội, 2002; Chương 8 “Hệ thống thông tin thị trường”, Giáo trình TTCK, Học viện Ngân hàng, Nxb Thống kê, Hà Nội 2002; TS Nguyễn Minh

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Ban pháp chế - UBCKNN (2005), “Kinh nghiệp xây dựng Luật Chứng

khoán tại một số quốc gia”, Tạp chí CK Việt Nam, 2005 số 4

2 Ban pháp chế - UBCKNN (2006), “Quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật

về CK và TTCK”, Tạp chí Việt Nam, 2006 số 1+2

3 Ban phát triển thị trường - UBCKNN (2006), “Nhiệm vụ phát triển TTCK

giai đoạn 2006 - 2053”, Tạp chí CK Việt Nam, 2006 số 1+2

4 Bộ Tài chính (2004), Thông tư số 57/2004/TT-BTC ngày 17/6/2004 hướng

dẫn việc công bố thông tin trên TTCK

5 Bộ Tài chính (2004), Thông tư số 58/2004/TT-BTC ngày 18/6/2004 hướng

dẫn về thành viên và giao dịch chứng khoán

6 Bộ Tài chính (2004), Quyết định số 55/2004/QĐ-BTC ngày 17/6/2004 ban

hành Quy chế tổ chức và hoạt động của TTCK

7 Bộ Tài chính (2007), Quyết định số 13/2007/QĐ-BTC ngày13/3/2007 ban

hành Quy chế quản trị công ty áp dụng cho các công ty niêm yết trên SGDCK, TTGDCK, Hà Nội

8 Bộ Tài chính (2012), Thông tư số 52/2013/NĐ-CP ngày 05/4/2012 hướng

dẫn việc công bố thông tin trên TTCK, Hà Nội

9 Bộ Tài chính (2013), Thông tư số 217/2013/TT-BTC hướng dẫn thực hiện xử

phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán, Hà Nội

10 Bùi Nguyên Hoàn (1998), Thị trường chứng khoán và công ty cổ phần, Nxb

Chính trị quốc gia Hà Nội

11 Chính phủ (2012), Nghị định số 58/2012/NĐ-CP ngày 20/7/2012 quy định

chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật chứng khoán và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật chứng khoán, Hà Nội

12 Chính phủ (2013), Nghị định số 108/2013/NĐ-CP ngày 23/9/2013 quy định

xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán, Hà Nội

13 Chính phủ (2015), Nghị định số 60/2015/NĐ-CP ngày 26/6/2015 sửa đổi, bổ

sung một số điều của Nghị định số 58/2012/NĐ-CP, Hà Nội

14 Hoàng Thị Quỳnh Chi (2008), Pháp luật về bảo vệ quyền và lợi ích của nhà

đầu tư trên thị trường chứng khoán tập trung ở Việt Nam, Luận án tiến sỹ

luật học, Đại học Quốc gia Hà Nội

15 Ngô Huy Cương (2013), Giáo trình Luật thương mại - Phần chung và

thương nhân, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội

16 Viên Thế Giang (2008), Pháp luật về công bố thông tin trên thị trường

chứng khoán Việt Nam, Luận văn Thạc sĩ, Khoa luật - Đại học Quốc gia Hà

Nội

17 Nguyễn Thanh Kỳ (2005), “Cơ chế tự quản trong hoạt động quản lý - một số

đề xuất kiến nghị từ thực tiễn hoạt động thị trường”, Tạp chí CK Việt Nam,

2005 số 53

18 Vũ Thị Kim Liên (2005), “Quản lý việc chào bán chứng khoán ra công

chúng và công ty đại chúng - tìm hiểu từ Luật Chứng khoán của một số quốc gia”, Tạp chí Chứng khoán Việt Nam, 2005 số 11

19 Luật về CK và TTCK Nhật Bản - Luật số 25 năm 1948, sửa đổi bổ sung năm

1992

20 Luật Chứng khoán và Giao dịch CK Thái Lan 1992, ban hành ngày 12/3/1992 - Năm thứ 47 của triều đại hiện hành (Securities Exchange Act of Thailand BE 2535)

21 Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam (2001), Hiến Pháp năm 1992

(sửa đổi, bổ sung năm 2001), Hà Nội

22 Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam (2005), Bộ luật Dân sự , Hà Nội

23 Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam (2006), Luật Chứng khoán (sửa

đổi, bổ sung năm 2010), Hà Nội

24 Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (2012), Quy chế công bố thông tin tại

SGDCKHN ban hành kèm theo Quyết định số 250/QĐ-SGDCK, Hà Nội

25 Sở Giao dịch chứng khoán TP Hồ Chí Minh (2013), Quy chế công bố thông

tin tại SGDCK TP Hồ Chí Minh ban hành kèm theo Quyết định số 07/2013/QĐ-SGDHCM, TP Hồ Chí Minh

26 Thủ tướng Chính phủ (1998), Quyết định số 127/1998/QĐ-TTg ngày

11/7/1998 về việc thành lập TTGDCK, Hà Nội

27 Thủ tướng Chính phủ (1998), Quyết định số 127/1998/QĐ-TTg ngày

11/7/1998 về việc thành lập TTGDCK, Hà Nội

28 Thủ tướng Chính phủ (2003), Quyết định số 163/2003/QĐ-TTg ngày 5/8/2003 phê duyệt Chiến lược phát triển TTCK Việt Nam đến năm 2053

29 Thủ tướng Chính phủ (2007), Quyết định số 128/2007/QĐ-TTg ngày

02/8/2007 phê duyeeth Đề án phát triển thị trường vốn Việt Nam đến năm

2010 và tầm nhìn đến năm 2020, Hà Nội

30 Phạm Thị Giang Thu (2004), Một số vấn đề về pháp luật chứng khoán và thị

trường chứng khoán ở Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia Hà Nội

31 Lê Thị Thu Thủy và Nguyễn Anh Sơn (2004), Cơ sở lý luận và thực tiễn của

việc xây dựng luật về CK và TTCK ở Việt Nam, Đề tài nghiên cứu cơ bản

khoa học xã nội nhân văn cấp Đại học quốc gia Hà Nội, mã số: CB.03.01

32 Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (2004), Các nguyên tắc quản trị công

ty của OECD, Hà Nội

33 Trung tâm nghiên cứu và Bồi dưỡng nghiệp vụ CK - UBCKNN (2002),

Giáo trình những vấn đề cơ bản về CK và TTCK, Nxb Chính trị quốc gia Hà

Nội