Phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh Tiền Giang Nguyễn Thị Minh Nguyệt Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Luận văn ThS Chuyên ngành: Du lịch Người hướng dẫn: PGS.TS.. Trình bà
Trang 1Phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh Tiền
Giang Nguyễn Thị Minh Nguyệt
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Luận văn ThS Chuyên ngành: Du lịch Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Đức Thanh
Năm bảo vệ: 2012
Abstract Trình bày cơ sở lý luận về khái niệm, vai trò, đặc điểm và các yếu tố ảnh
hưởng đến phát triển nguồn nhân lực du lịch Phân tích, đánh giá thực trạng nguồn nhân lực du lịch từ năm 2005 đến năm 2011 Đưa ra bức tranh tổng thể về nguồn nhân lực cùng với những đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của nguồn nhân lực du lịch và nguyên nhân có ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển nguồn nhân lực du lịch Tiền Giang (cơ quan quản lý nhà nước về du lịch tại Tiền Giang, các doanh nghiệp kinh doanh du lịch và các trường đào tạo về du lịch trên địa bàn tỉnh) Đề xuất các giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực du lịch Tiền Giang cả về số lượng và chất lượng để đáp ứng việc thu hút du khách góp phần phát triển du lịch Tiền Giang, phù hợp và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội nói chung, phát triển du lịch nói riêng Đưa ra một số kiến nghị với mức độ liên ngành nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho ngành du lịch Tiền Giang triển khai các giải pháp trên góp phần phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu
cầu phát triển theo tinh thần các nghị quyết về phát triển ngành du lịch của tỉnh
Keywords Du lịch; Phát triển nguồn nhân lực; Tiền Giang
Trang 2Content
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Lịch sử nghiên cứu đề tài 1
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
5 Phương pháp nghiên cứu 5
6 Kết cấu của đề tài 7
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH 8
1.1 Khái niệm 8
1.1.1 Nguồn nhân lực 8
1.1.2 Nguồn nhân lực du lịch 8
1.1.3 Phát triển nguồn nhân lực du lịch 8
1.2 Đặc điểm nguồn nhân lực du lịch 10
1.2.1 Đặc điểm chung 10
1.2.2 Đặc điểm về cơ cấu 11
1.2.3 Đặc điểm về tổ chức quản lý 11
1.2.4 Đặc điểm các hợp phần của nguồn nhân lực du lịch 12
1.3 Vai trò của nguồn nhân lực du lịch 17
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực du lịch 20
1.4.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển số lượng nguồn nhân lực du lịch 21
1.4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chất lượng nguồn nhân lực du lịch 22
1.5 Các tiêu chí để đánh giá phát triển nguồn nhân lực du lịch 25
1.5.1 Đánh giá về chất lượng nguồn nhân lực du lịch 25
1.5.2 Đánh giá về phát triển số lượng 27
1.6 Một số kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực du lịch 27
1.6.1 Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực trong ngành du lịch của bang Maryland nước Mỹ 27
1.6.2 Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực trong ngành du lịch của tỉnh Đà Nẵng 32
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH TỈNH TIỀN GIANG 35
Trang 32.1 Tình hình phát triển du lịch Tiền Giang 35
2.2 Thực trạng nguồn nhân lực du lịch Tiền Giang 39
2.2.2 Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch 45
2.2.3 Nguồn nhân lực trong các cơ sở đào tạo du lịch 52
2.2.4 Nguồn nhân lực trực tiếp phục vụ du lịch 57
2.2.5 Đánh giá chung về nguồn nhân lực du lịch tỉnh Tiền Giang 71
2.3 Thực trạng công tác đào tạo phát triển nguồn nhân lực du lịch 72
2.4 Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của nguồn nhân lực du lịch tỉnh Tiền Giang 74
2.4.1 Những điểm mạnh 74
2.4.2 Những điểm yếu 75
2.4.3 Cơ hội 77
2.4.4 Thách thức 78
CHƯƠNG 3 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH TỈNH TIỀN GIANG 80
GIAI ĐOẠN 2011 – 2025 80
3.1 Định hướng phát triển ngành du lịch Tiền Giang 80
3.2 Quan điểm, mục tiêu và phương hướng phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh Tiền Giang giai đoạn 2011 - 2025 82
3.2.1 Quan điểm phát triển 82
3.2.2 Mục tiêu phát triển 83
3.2.3 Phương hướng phát triển nguồn nhân lực du lịch 86
3.2.4 Dự báo nguồn nhân lực du lịch tỉnh Tiền Giang 87
3.3 Đề xuất một số giải pháp phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh Tiền Giang 87
3.3.1 Tăng cường công tác quản lý nhà nước về chất lượng lao động kinh doanh du lịch 88
3.3.2 Nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực du lịch 89
3.3.3 Một số giải pháp hỗ trợ 92
3.4 Kiến nghị trong mức độ liên ngành – nhà nước (tầm vĩ mô) 98
3.4.1 Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch 98
3.4.2 Sở Giáo dục Đào tạo 99
3.4.3 Sở Lao động Thương binh và Xã hội 99
3.4.4 Sở Nội vụ 100
3.4.5 Sở Tài Chính 100
3.4.6 UBND các huyện, thị xã, thành phố 100
Trang 43.4.7 Trường Đại học Tiền Giang và trường Trung cấp Văn hóa, Nghệ
thuật 101
3.4.8 Hiệp hội Du lịch 101
3.4.9 Doanh nghiệp Du lịch, dịch vụ du lịch 102
KẾT LUẬN 103
LỜI CẢM ƠN 105
TÀI LIỆU THAM KHẢO 106
PHỤ LỤC 109
PHỤ LỤC 1 Tình hình số lượng lao động trực tiếp kinh doanh du lịch của thành phố Đà Nẵng 109
PHỤ LỤC 2 Trình độ chuyên môn – kỹ thuật lao động 110
PHỤ LỤC 3 Lượt khách đến tỉnh Tiền Giang 111
PHỤ LỤC 4 Tổng số lao động trực tiếp du lịch Tiền Giang 112
PHỤ LỤC 5 Chất lượng lao động du lịch Tiền Giang 113
PHỤ LỤC 6 Trình độ ngoại ngữ lao động du lịch Tiền Giang 114
PHỤ LỤC 7 Thâm niên trong nghề lao động du lịch Tiền Giang 115
PHỤ LỤC 8 Cơ cấu về lao động du lịch Tiền Giang theo nhóm tuổi 116
PHỤ LỤC 9 Tổng hợp trình độ lao động du lịch tại Tiền Giang 117
PHỤ LỤC 10 Dự báo nhu cầu lao động du lịch Tiền Giang đến năm 2025 120
PHỤ LỤC 11 báo cáo điều trathực trạng nguồn nhân lực tại các cơ sở lưu trú 121
PHỤ LỤC 12 báo cáo điều tra thực trạng nguồn nhân lực tại các cơ sở ăn uống 123
PHỤ LỤC 13 báo cáo điều tra thực trạng nguồn nhân lực du lịch tại các đơn vị quản lý nhà nước cấp tỉnh về du lịch 125
PHỤ LỤC 14 báo cáo điều tra 127
thực trạng nguồn nhân lực du lịch tại các đơn vị đào tạo về du lịch 127
PHỤ LỤC 15 báo cáo điều tra thực trạng nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành 129
PHỤ LỤC 16 báo cáo điều tra thực trạng nguồn nhân lực du lịch tại các đơn vị quản lý nhà nước cấp huyện về du lịch 131
PHỤ LỤC 17 báo cáo điều tra thực trạng nguồn nhân lực du lịch các cơ quan trực thuộc sở văn hóa, thể thao và du lịch tiền giang 133
Trang 5DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2.2: Lƣợt khách đến tỉnh Tiền Giang [Phụ lục] 35
Bảng 2.3: Tổng số lao động trực tiếp du lịch Tiền Giang [Phụ lục] 39
Bảng 2.4: Chất lƣợng lao động du lịch Tiền Giang [Phụ lục] 40
Bảng 2.5: Trình độ ngoại ngữ lao động du lịch Tiền Giang [Phụ lục] 41
Bảng 2.6: Thâm niên trong nghề lao động du lịch Tiền Giang [Phụ lục] 41 Bảng 2.7: Cơ cấu về lao động du lịch Tiền Giang theo nhóm tuổi [Phụ lục] 42
Bảng 2.8: Tổng hợp trình độ lao động du lịch tại Tiền Giang [Phụ lục] 42
Bảng 2.1 Trình độ chuyên môn – kỹ thuật lao động [Phụ lục] 43
Bảng 3.1: Dự báo nhu cầu lao động du lịch Tiền Giang đến năm 2025 [Phụ lục] 87
Trang 6DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1: Lượng khách du lịch đến Tiền Giang năm 2005 – 2011 36
Biểu đồ 2.2: Tổng doanh thu du lịch Tiền Giang 36
Biểu đồ 2.3: Tổng số lao động trực tiếp du lịch Tiền Giang 40
Biểu đồ 2.4: Chất lượng lao động du lịch Tiền Giang 40
Biểu đồ 2.5: Trình độ ngoại ngữ lao động du lịch Tiền Giang 41
Biểu đồ 2.6: Thâm niên trong nghề lao động du lịch Tiền Giang 41
Biểu đồ 2.7: Cơ cấu về lao động du lịch Tiền Giang theo nhóm tuổi 42
Biểu đồ 2.8: Trình độ học vấn của CBCC TTXTTMDL TG 48
Biểu đồ 2.9: Trình độ ngoại ngữ của CBCC TTXTĐTTMDL TG 48
Biểu đồ 2.10: Thâm niên trong nghề của CBCC TTXTĐTTMDL TG 49
Biểu đồ 2.11: Độ tuổi lao động của CBCC TTXTĐTTMDL TG 50
Biểu đồ 2.12: Trình độ CBCC các đơn vị quản lý nhà nước về du lịch cấp huyện 51
Biểu đồ 2.14: Trình độ học vấn nguồn nhân lực tại trường Đại học Tiền Giang54 Biểu đồ 2.15: Tổng số lao động tại các doanh nghiệp du lịch 58
Biểu đồ 2.16: Trình độ học vấn Viên chức Ban quản lý bến tàu thủy Du lịch Mỹ Tho 59
Biểu đồ 2.17: Độ tuổi lao động của Viên chức Ban quản lý bến tàu thủy Du lịch Mỹ Tho 60
Biểu đồ 2.18: Thâm niên trong nghề của Viên chức Ban quản lý Bến tàu thủy du lịch Mỹ Tho 61
Biểu đồ 2.19: Trình độ học vấn nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành 62
Biểu đồ 2.20: Trình độ ngoại ngữ nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành 63
Biểu đồ 2.21: Độ tuổi lao động nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành 64
Biểu đồ 2.22: Thâm niên trong nghề nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành 64
Biểu đồ 2.24: Trình độ ngoại ngữ nguồn nhân lực tại các cơ sở lưu trú du lịch 67 Biểu đồ 2.25: Thâm niên trong nghề nguồn nhân lực tại các cơ sở lưu trú du lịch 67
Biểu đồ 2.26: Độ tuổi lao động nguồn nhân lực tại các cơ sở lưu trú du lịch 68
Biểu đồ 2.27: Trình độ học vấn nguồn nhân lực tại các cơ sở ăn uống 69
Biểu đồ 2.28: Trình độ ngoại ngữ nguồn nhân lực tại các cơ sở ăn uống 70
Biểu đồ 2.29: Thâm niên trong nghề nguồn nhân lực tại các cơ sở ăn uống 71
Trang 7106
References
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1 Kim Anh và Thanh Thảo (2003), Tìm hiểu Bộ Luật Lao động và các văn bản hướng dẫn thi hành mới, Nhà xuất bản Thống kê, Hà Nội
2 Nguyễn Nam Anh, (2007), Tham luận “Một số giải pháp phát triển nguồn nhân lực trực tiếp kinh doanh du lịch trên địa bàn thành phố Đà Nẵng”, Sở Du lịch Đà Nẵng
3 Võ Văn Châu (2008), Phát triển nguồn nhân lực ở tỉnh Đồng Nai, Luận văn Thạc sĩ Kinh tế trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí
Minh
đến năm 2030, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (2012)
5 Trần Kim Dung (2003), Quản trị nguồn nhân lực, NXB Giáo
dục, Hà Nội
6 Mai Tiến Dũng, Phát triển nguồn nhân lực cho Thủ đô Hà Nội tham luận tại Hội thảo Quốc gia lần thứ hai về “Đào tạo nguồn nhân lực ngành du lịch theo nhu cầu xã hội”, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Hà Nội
Thuận 2009 – 2015, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bình Thuận (2009)
Nghiên cứu Phát triển Du lịch (2010)
9 Nguyễn Văn Ðính (2009), Báo cáo “Phát triển nguồn nhân lực
du lịch Việt Nam”, Trường Đại học Hà Tĩnh
Trang 8107
10 Vũ Thị Hạnh (2011), Phát triển nguồn nhân lực Du lịch Quảng Ninh giai đoạn 2011 – 2015, Luận văn Thạc sĩ trường Đại học Khoa học Xã
hội và Nhân văn Hà Nội
11 Kỷ yếu hội thảo quốc gia đào tạo nhân lực ngành du lịch theo nhu cầu xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo - Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch
(2008)
14 Nguyễn Thị Mai Linh (2007), Phát triển nguồn nhân lực du lịch Quảng Ninh, Luận văn Thạc sĩ trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Hà Nội
15 Trần Thị Tuyết Mai và tập thể tác giả (1998), đề tài cấp bộ, Xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đến năm 2020, Hà Nội
nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước năm 2010 và 2020, Viện Chiến lược, Bộ
Kế hoạch & Đầu tư (1998), Báo cáo chuyên đề, Hà Nội
17 Nguyễn Văn Nam và PGS TS Nguyễn Văn Áng (2007), Các giải pháp cơ bản gắn đào tạo với sử dụng nguồn nhân lực, NXB Nông
nghiệp, Hà Nội
tâm thông tin Focotech (2004), Nhà xuất bản Hà Nội
19 Bùi Văn Nhơn (2006), Quản lý và phát triển nguồn nhân lực xã hội, NXB Tư pháp, Hà Nội
Đào tạo về Quản lý (2004),NXB Lao động Xã hội, Hà Nội
Trang 9108
22 Quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Tiền Giang giai đoạn 2011 -
2020 và tầm nhìn đến năm 2025, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Tiền Giang
(2010)
2020, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Tiền Giang (2008)
24 Nguyễn Thanh (2002), Phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, NXB chính trị quốc gia, Hà Nội
25 Trần Đức Thanh (1998), Nhập môn khoa học du lịch, NXB Đại
học Quốc Gia, Hà Nội
26 Trần Văn Thông (2002), Tổng quan du lịch, lưu hành nội bộ
trường Đại học Dân lập Văn Lang, TP Hồ Chí Minh
27 Nguyễn Đức Trí (2010), Đa dạng hoá loại hình và nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long,
Đại học Kinh tế TP.HCM
28 Jim Hogan (2007), Quy hoạch nguồn nhân lực du lịch miền Nam nước Úc, Dự án phát triển nguồn nhân lực du lịch Việt Nam do EU tài trợ
Tiếng Anh
29 Jyoti Kapur (2007), Inbound tourim to India Vietrade tour &
Travel PVT Ltd, India
30 Lee Hayoung (2007), Outbound tourism in Korea, Ministry of
Culture and Tourism Seoul
31 Leo Kenneth Jago (2007), Australian tourism-a real game,
Victoria University Press