THỰC TRẠNG NGUỒN NHÂN LỰC KH&CN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP, ĐÀO TẠO CỦA CÁC CƠ SỞ ĐÀO TẠO NGHỀ, MÔ HÌNH HỢP TÁC GIỮA CÁC DOANH NGHIỆP VÀ CÁC CƠ SỞ ĐÀO TẠO NGHỀ THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG GIAI ĐOẠN
Trang 1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA KHOA HỌC QUẢN LÝ
-
VŨ TIẾN PHỤNG
ĐỔI MỚI MÔ HÌNH HỢP TÁC ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN
LỰC KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ GIỮA CÁC DOANH NGHIỆP
VÀ CÁC CƠ SỞ ĐÀO TẠO NGHỀ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH
PHỐ HẢI DƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
MÃ SỐ 60.34.72 Khóa 2005 – 2008
Hà Nội- 2008
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA KHOA HỌC QUẢN LÝ
-
ĐỔI MỚI MÔ HÌNH HỢP TÁC ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN
LỰC KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ GIỮA CÁC DOANH NGHIỆP
VÀ CÁC CƠ SỞ ĐÀO TẠO NGHỀ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH
PHỐ HẢI DƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC Chuyên ngành; Quản lý Khoa học và Công nghệ
Mã số: 60.34.72 Khóa 2005 – 2008
Người thực hiện: Vũ Tiến Phụng
Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Phạm Xuân Hằng
Hà Nội - năm 2008
Trang 3MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 7
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 8
PHẦN MỞ ĐẦU 9
1 Lý do chọn đề tài: 9
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu: 9
3 Mục tiêu nghiên cứu: 10
4 Phạm vi nghiên cứu: 10
5 Mẫu khảo sát: 10
6 Câu hỏi nghiên cứu: Error! Bookmark not defined
7 Giả thuyết nghiên cứu: Error! Bookmark not defined
8 Phương pháp chứng minh giả thuyết: Error! Bookmark not defined
9 Kết cấu của luận văn: Error! Bookmark not defined NỘI DUNG Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀIError! Bookmark not defined
1.1 Nhân lực khoa học và công nghệ Error! Bookmark not defined
1.1.1 Nguồn nhân lực khoa học & công nghệ Error! Bookmark not defined 1.1.2 Chức năng của nhân lực khoa học và công nghệ.Error! Bookmark not defined 1.1.3 Chất lượng nguồn nhân lực khoa học & công nghệ.Error! Bookmark not defined 1.1.4 Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực khoa học & công nghệ.Error! Bookmark
not defined
1.2 Lý luận về công nghệ, đổi mới công nghệ Error! Bookmark not defined
1.2.1 Công nghệ, đặc điểm công nghệ, cấu trúc công nghệ Error! Bookmark not
defined
1.2.2 Đổi mới công nghệ Error! Bookmark not defined 1.2.3 Chuyển giao công nghệ Error! Bookmark not defined 1.2.4 Năng lực công nghệ và phát triển công nghệ Error! Bookmark not defined 1.2.5 Trình độ công nghệ Error! Bookmark not defined
1.3 Mối quan hệ giữa chất lượng nguồn nhân lực khoa học & công nghệ và đổi mới công nghệ Error! Bookmark not defined
Trang 41.4 Mối liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo nghề Error! Bookmark not
defined
1.4.1 Triết lý của mối liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo nghề Error!
Bookmark not defined
1.4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến mối liên kết giữa các doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo nghề Error! Bookmark not defined 1.4.3 Lợi ích của các bên tham gia liên kết Error! Bookmark not defined
Kết luận Chương 1 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined THỰC TRẠNG NGUỒN NHÂN LỰC KH&CN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP, ĐÀO TẠO CỦA CÁC CƠ SỞ ĐÀO TẠO NGHỀ, MÔ HÌNH HỢP TÁC GIỮA CÁC DOANH NGHIỆP VÀ CÁC CƠ SỞ ĐÀO TẠO NGHỀ THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG GIAI ĐOẠN 2003-2007 Error! Bookmark not defined.
2.1 Thực trạng đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Dương giai đoạn 2003-2007 Error! Bookmark not defined
2.1.1 Tổng quan về các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Dương Error! Bookmark not defined 2.1.2 Thực trạng đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Dương Error! Bookmark not defined 2.1.3 Về vai trò của đổi mới công nghệ đối với các doanh nghiệp:Error! Bookmark not
defined
2.1.4 Nguyên nhân khó khăn trong việc đổi mới công nghệ ở các doanh nghiệp: Error!
Bookmark not defined
2.2 Phân tích chất lượng nguồn nhân lực KH&CN trong các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Dương giai đoạn 2003-2007 Error! Bookmark not defined
2.2.1 Về thực trạng nguồn nhân lực của thành phố Hải Dương giai đoạn 2003-2007.
Error! Bookmark not defined
2.2.2 Thực trạng nguồn nhân lực KH&CN của các doanh nghiệp.Error! Bookmark not
defined
Trang 52.2.3 Khảo sát đánh giá chất lượng nguồn nhân lực KH&CN của các doanh nghiệp:
Error! Bookmark not defined
2.2.4 Thực trạng tuyển dụng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực KH&CN trong các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Dương giai đoạn 2003-2007.Error! Bookmark not
defined
2.3 Tổng quan về các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn thành phố Hải Dương giai đoạn 2003-2007 Error! Bookmark not defined
2.3.1 Thực trạng về quy mô đào tạo của các cơ sở dạy nghề trên địa bàn thành phố Hải Dương Error! Bookmark not defined 2.3.2 Thực trạng chất lượng đào tạo nguồn nhân lực KH&CN thành phố Hải Dương
Error! Bookmark not defined 2.4 Thực trạng mô hình hợp tác giữa các doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo nghề trong đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực KH&CN trên địa bàn thành phố Hải Dương Error! Bookmark not defined
2.4.1 Thực trạng hợp tác : Error! Bookmark not defined 2.4.2 Đánh giá tiềm năng hợp tác đào tạo nhân lực KH&CN giữa các doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn thành phố Hải Dương.Error! Bookmark not defined
Kết luận chương 2 Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined
ĐỔI MỚI MÔ HÌNH HỢP TÁC ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC
KH&CN GIỮA CÁC DOANH NGHIỆP VỚI CÁC CƠ SỞ ĐÀO TẠO
NGHỀ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG Error! Bookmark
not defined.
3.1 Dự báo nhu cầu nguồn nhân lực KH&CN của thành phố Hải Dương đến năm
2020 Error! Bookmark not defined
3.1.1 Dự báo phát triển kinh tế của thành phố Hải Dương đến năm 2020 Error!
Bookmark not defined
Căn cứ mục tiêu phát triển kinh tế của tỉnh Hải Dương giai đoạn 2005-2010 và quy hoạch tổng thể phát triển KT- XH thành phố Hải Dương đến năm 2020 Error!
Bookmark not defined
Trang 63.1.2 Dự báo nguồn nhân lực thành phố Hải Dương đến năm 2020Error! Bookmark
not defined
3.1.3 Dự báo nhu cầu nguồn nhân lực KH&CN trên địa bàn thành phố Hải Dương đến năm 2020 Error! Bookmark not defined 3.1.4 Mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực KH&CN đến năm 2020Error! Bookmark not
defined
3.2 Đổi mới mô hình hợp tác đào tạo nguồn nhân lực khoa học và công nghệ giữa các doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn thành phố Hải Dương Error!
Bookmark not defined
3.2.1 Doanh nghiệp “đặt hàng” để các cơ sở đào tạo nghề “đào tạo theo địa chỉ”.
Error! Bookmark not defined
3.2.2 Doanh nghiệp “đặt hàng” để các cơ sở đào tạo nghề theo hình thức “may đo” phục vụ đổi mới công nghệ Error! Bookmark not defined 3.2.3 Doanh nghiệp “đặt hàng” để các cơ sở đào tạo nghề theo hình thức “chìa khóa trao tay” phục vụ đổi mới công nghệ Error! Bookmark not defined 3.2.4 Tổ chức đào tạo tại doanh nghiệp trên cơ sở thầy của cơ sở đào tạo và môi trường, cơ sở vật chất của doanh nghiệp Error! Bookmark not defined
MÔ HÌNH HỢP TÁC Error! Bookmark not defined NỘI DUNG HỢP TÁC Error! Bookmark not defined Kết luận chương 3 Error! Bookmark not defined
KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 7LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tập tại lớp Cao học Quản lý Khoa học và Công nghệ tại khoa Khoa học Quản lý Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học quốc gia Hà Nội, cũng như quá trình hoàn thiện luận văn tốt nghiệp , tôi đã luôn nhận được sự quan tâm dạy bảo tận tình của các thày, cô giáo, sự tạo điều kiện của cơ quan và gia đình, sự ủng hộ cộng tác của đồng nghiệp, bạn bè và các đơn vị trên địa bàn thành phố Hải Dương
Xin được trân trọng cảm ơn thầy giáo PGS.Tiến sỹ Phạm Xuân Hằng, PGS.Tiến sỹ Vũ Cao Đàm và các thầy giáo ở khoa Khoa học quản lý- trường Đại học KHXH&NV đã hướng dẫn và tham gia nhiều ý kiến quý báu giúp tôi
hoàn thiện đề tài " Đổi mới mô hình hợp tác đào tạo nguồn nhân lực khoa học
và công nghệ giữa các doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn thành phố Hải Dương "
Trang 8Xin được trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ tạo điều kiện của các cơ quan, các doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn thành phố Hải Dương
Xin được trân trọng cảm ơn sự công tác và giúp đỡ của các bạn bè, đồng nghiệp và gia đình trong quá trình hoàn thiện đề tài nghiên cứu
Trong quá trình làm luận văn, mặc dù đã rất cố gắng nhưng cũng không tránh khỏi thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự góp ý của các thày cô và đồng nghiệp để luận văn hoàn thiện hơn
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CĐ, ĐH Cao đẳng, đại học CNH-HĐH Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa CNKT Công nhân kỹ thuật
KH&CN: Khoa học và công nghệ KT-XH Kinh tế- Xã hội
LĐTBXH Lao động thương binh xã hội SXCN Sản xuất công nghiệp
THCN Trung học chuyên nghiệp
Trang 9PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang hội nhập sâu vào nền kinh tế Thế giới, đã và đang đòi hỏi các doanh nghiệp phải thường xuyên đổi mới, nâng cấp công nghệ nhằm đảm bảo cho hoạt động của sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp Vấn đề đổi mới công nghệ đã thực sự trở thành yếu tố mang tính quyết định sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp
Trên địa bàn thành phố Hải Dương những năm qua các doanh nghiệp đã
và đang có nhiều cố gắng trong việc đổi mới công nghệ sản xuất Tuy nhiên trong quá trình đổi mới công nghệ các doanh nghiệp đã gặp rất nhiều khó khăn, trong đó một vấn đề đang được các doanh nghiệp quan tâm là nguồn nhân lực khoa học và công nghệ của các doanh nghiệp hầu hết không đáp ứng được yêu cầu làm chủ công nghệ mới, cũng như yêu cầu về xu hướng phát triển của các công nghệ mới
Trang 10Đây là vấn đề không mới, nhưng để khắc phục được vấn đề trình độ hạn chế của nguồn nhân lực khoa học và công nghệ thì các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Dương rất lúng túng, mỗi doanh nghiệp có cách khắc phục riêng, nhưng hiệu quả đạt được chưa được như mong muốn
Trên địa bàn thành phố Hải Dương hiện đang có 32 cơ sở đào tạo nghề với nhiều sản phẩm đào tạo ở nhiều cấp độ khác nhau, nhưng giữa các doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo nghề của thành phố vẫn chưa có được tiếng nói chung, chưa có được một mô hình hợp tác thật sự hiệu quả
Vì vậy trong phạm vi của đề tài này, tôi xin được đề cập về vấn đề: " Đổi mới mô hình hợp tác đào tạo nguồn nhân lực khoa học và công nghệ giữa các doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn thành phố Hải Dương "
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu:
Năm 2008, Chính phủ và Bộ Giáo dục và đào tạo đã lần đầu tiên nói đến
vấn đề “đào tạo theo nhu cầu xã hội”, thực tiễn chưa có đề tài nghiên cứu nào
đi sâu nghiên cứu về mô hình hợp tác đào tạo nhân lực KH&CN giữa các doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo nghề theo hướng đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp
Trên địa bàn Hải Dương chưa có cơ quan, đơn vị và cá nhân nào nghiên cứu về đề tài này Qua việc khảo sát, đánh giá thực trạng nguồn nhân lực KH&CN của 50 doanh nghiệp và 15 cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn thành phố Hải Dương để làm cơ sở thực tiễn đổi mới mô hình hợp tác đào tạo nguồn nhân lực khoa học và công nghệ giữa các doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo nghề
3 Mục tiêu nghiên cứu:
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là đổi mới và phát triển mô hình hợp tác giữa các doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo nghề trong việc đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực KH&CN phục vụ đổi mới công nghệ
4 Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi nghiên cứu chủ yếu tập trung vào :
Trang 11+ Đánh giá hiện trạng nguồn nhân lực KH&CN của các doanh nghiệp trong quá trình đổi mới công nghệ
+ Đánh giá thực trạng đào tạo của các trung tâm đào tạo nghề
+ Đánh giá thực trạng mô hình hợp tác giữa các doanh nghiệp và các cơ
sở đào tạo nghề trong đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực KH&CN trong thời gian qua
+ Xác định mô hình hợp tác giữa các doanh nghiệp các cơ sở đào tạo nghề của thành phố Hải Dương trong việc đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực KH&CN phục vụ đổi mới công nghệ
+ Phạm vi không gian là địa bàn thành phố Hải Dương Thời gian từ năm
2003 đến năm 2007
5 Mẫu khảo sát:
Mẫu khảo sát bao gồm một số doanh nghiệp và cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn thành phố như : Công ty cổ phần Sứ Hải Dương, Công ty cổ phần chế tạo bơm Hải Dương, Công ty cổ phần đá mài Hải Dương … và trường Cao
Trang 12DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Báo cáo tổng kết các năm 2003-2007 của Sở LĐTB&XH tỉnh Hải Dương [2] Báo cáo tổng kết các năm từ 2003-2007 của Sở Giáo dục tỉnh Hải Dương [3] Báo cáo tổng hợp nguồn nhân lực KH&CN năm 2006, 2007 của Cục thống
kê Hải Dương
[4] Báo cáo tổng kết năm 2003, 2006, 2007 của phòng Kinh tế thành phố Hải Dương
[5] Trần Ngọc Ca: Lý thuyết Công nghệ và Quản lý công nghệ, Hà Nội, 2004 [6] Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam: Nghị định số
81/2002/NĐ – CP (ngày 17/10/2002) quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật KH&CN
[7] Vũ Cao Đàm: Lý thuyết hệ thống, Hà Nội, 2003
[8] Vũ Cao Đàm: Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, Nhà xuất bản
KH&KT, Hà Nội, 2005
[9] Đề án quy hoạch dạy nghề tỉnh Hải Dương giai đoạn 2006-2010 và định hướng đến năm 2020 của UBND tỉnh Hải Dương năm 2006
[10] Luật KH&CN, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2000
[11] Luật Doanh nghiệp (số 60/2005/QH11), Nhà xuất bản thống kê 2006
[12] Luật Chuyển giao công nghệ, Năm 2006
[13] Niên giám thống kê KT – XH tỉnh Hải Dương các năm 2003, 2004, 2005,
2006, 2007, Nhà xuất bản thống kê Hà Nội năm
[14] Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai, Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII, Nhà xuất bản chính trị năm 1997
[15] Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế- xã hội thành phố Hải Dương đến năm 2020 Quyết định số 2658/QĐ-UBND ngày 25/7/2007 của UBND tỉnh Hải Dương
[16] Nguyễn Thị Anh Thu: Giáo trình quản lý & phát triển nguồn nhân lực
KH&CN- Năm 2006.
[17] Văn kiện Đại Hội Đảng bộ thành phố Hải Dương lần thứ XX(10/2005) [18] Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Hải Dương lần thứ XIV (12/2005)
[19] Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X (4/2006)