DSpace at VNU: Tái cơ cấu hệ thống tổ chức Viện Trang thiết bị và Công trình y tế , Bộ Y tế theo Nghị định 115 2005 NĐ-CP của Chính phủ

CHƯƠNG 2 HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA VIỆN TRANG THIẾT BỊ VÀ CÔNG TRÌNH Y TẾ TRONG HỆ THỐNG CƠ QUAN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ BỘ Y TẾ .... Điều kiện tái cơ cấu hệ thống tổ ch

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHOA KHOA HỌC QUẢN LÝ

-*** -

VŨ QUỐC THẮNG

TÁI CƠ CẤU HỆ THỐNG TỔ CHỨC VIỆN TRANG THIẾT BỊ VÀ CÔNG TRÌNH Y TẾ, BỘ Y TẾ THEO NGHỊ ĐỊNH 115/2005/NĐ-CP CỦA CHÍNH PHỦ

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

MÃ SỐ: 60.34.72 Khóa 2005 – 2008

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHOA KHOA HỌC QUẢN LÝ

-*** -

TÁI CƠ CẤU HỆ THỐNG TỔ CHỨC VIỆN TRANG THIẾT BỊ VÀ CÔNG TRÌNH Y TẾ, BỘ Y TẾ

THEO NGHỊ ĐỊNH 115/2005/NĐ-CP CỦA CHÍNH PHỦ

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

MÃ SỐ: 60.34.72 Khóa 2005 – 2008

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS PHẠM HUY TIẾN

HÀ NỘI, 2008 LỜI CÁM ƠN

Tác giả xin chân thành cám ơn PGS.TS PHẠM HUY TIẾN đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ trong quá trình nghiên cứu để luận văn được hoàn thành

Xin chân thành được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thày cô giáo khoa Khoa học quản lý, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc Gia Hà Nội đã giảng dạy, truyền thụ tri thức khoa học và lòng say mê trong nghiên cứu khoa học, đã quan tâm chu đáo, tạo nhiều điều kiện thuận lợi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn

Xin cám ơn Lãnh đạo Viện Trang Thiết bị và Công trình y tế, cùng gia đình

và bạn hữu, đồng nghiệp đã động viên, khuyến khích, giúp đỡ chân thành trong quá trình học tập

Cám ơn các anh chị lớp Cao học Quản lý khoa học và Công nghệ, Khóa 7 về

sự động viên trong học tập

Hà Nội ngày 31 tháng 10 năm 2008

Tác giả

Vũ Quốc Thắng

MỤC LỤC

LỜI CÁM ƠN 3

MỤC LỤC .4

PHẦN MỞ ĐẦU 7

1 Lý do chọn đề tài 7

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu 9

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 10

3.1 Mục tiêu nghiên cứu 10

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 10

4 Phạm vi nghiên cứu 10

5 Mẫu khảo sát 11

6 Vấn đề nghiên cứu 11

7 Giả thuyết nghiên cứu 11

8 Phương pháp nghiên cứu 11

9 Kết cấu của Luận văn Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN Error! Bookmark not defined 1.1 Hoạt động nghiên cứu khoa học Error! Bookmark not defined 1.2 Đặc điểm của hoạt động nghiên cứu khoa Error! Bookmark not defined 1.3 Tổ chức nghiên cứu khoa học Error! Bookmark not defined

1.3.1 Tổ chức nghiên cứu khoa học và các nguyên lý của tổ chức nghiên cứu

khoa học Error! Bookmark not defined 1.3.2 Cơ chế quản lý của tổ chức nghiên cứu khoa học Error! Bookmark not defined

1.4 Cơ chế quản lý đối với tổ chức nghiên cứu khoa học công nghệ Error! Bookmark not

defined

1.4.1 Giai đoạn 1954 - 1979 Error! Bookmark not defined 1.4.2 Giai đoạn 1979 – 1992 Error! Bookmark not defined 1.4.3 Giai đoạn 1992 đến nay Error! Bookmark not defined

1.5 Nghị định 115/2005/NĐ-CP, sự đổi mới trong hoạt động của các tổ chức khoa học

và công nghệ Error! Bookmark not defined 1.6 Những thành tựu hoạt động nghiên cứu khoa học tiêu biểu trong lĩnh vực y tế trong thời gian qua Error! Bookmark not defined Kết luận Chương 1 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2 HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA VIỆN TRANG THIẾT BỊ

VÀ CÔNG TRÌNH Y TẾ TRONG HỆ THỐNG CƠ QUAN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ BỘ Y TẾ Error! Bookmark not defined 2.1 Hệ thống cơ quan nghiên cứu khoa học công nghệ trực thuộc Bộ Y tế Error! Bookmark

not defined

2.2 Tình hình thực hiện Nghị định 115/2005/NĐ-CP Error! Bookmark not defined

2.2 1 Tình hình thực hiện Nghị định 115/2005/NĐ-CP trên cả nướcError! Bookmark not

defined

2.2.2 Bộ Y tế triển khai thực hiện Nghị định 115/2005/NĐ-CP Error! Bookmark not

defined

2.3 Viện Trang thiết bị và Công trình y tế trong quá trình chuyển đổiError! Bookmark not

defined

2.4 Kết quả hoạt động khoa học công nghệ của Viện Trang thiết bị và Công trình y tế trong thời gian qua Error! Bookmark not defined

2.4.1 Nghiên cứu khoa học Error! Bookmark not defined 2.4.2 Công tác nghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn trang thiết bị y tế Error! Bookmark not

defined

2.4.3 Công tác nghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn và thiết kế mẫu công trình y tế Error!

Bookmark not defined

2.4.4 Công tác đào tạo Error! Bookmark not defined 2.4.5 Công tác sản xuất kinh doanh dịch vụ và tư vấn đầu tư Error! Bookmark not

defined

2.4.6 Hợp tác quốc tế Error! Bookmark not defined 2.4.7 Hoạt động tài chính Error! Bookmark not defined

Kết luận Chương 2 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3 TÁI CƠ CẤU HỆ THỐNG TỔ CHỨC VIỆN TRANG THIẾT BỊ VÀ

CÔNG TRÌNH Y TẾ Error! Bookmark not defined 3.1 Nguyên tắc chung Error! Bookmark not defined

3.1.1 Qui luật mục tiêu rõ ràng và tính hiệu quả của tổ chức Error! Bookmark not

defined

3.1.2 Qui luật hệ thống Error! Bookmark not defined 3.1.3 Qui luật về cấu trúc đồng nhất và đặc thù của tổ chứcError! Bookmark not defined 3.1.4 Qui luật về sự vận động của tổ chức Error! Bookmark not defined

3.1.5 Qui luật tự điều chỉnh của tổ chức Error! Bookmark not defined

3.2 Phân loại tổ chức Error! Bookmark not defined

3.2.1 Tổ chức cơ học (máy móc) Error! Bookmark not defined 3.2.2 Tổ chức hữu cơ với cấu trúc ma trận Error! Bookmark not defined

3.3 Tái cơ cấu hệ thống tổ chức nghiên cứu khoa học gắn với chiến lược phát triển khoa học và công nghệ trong thời kỳ đổi mới Error! Bookmark not defined 3.4 Điều kiện tái cơ cấu hệ thống tổ chức Viện Trang thiết bị và Công trình y tế khi chuyển đổi hoạt động theo hình thức tổ chức khoa học công nghệ tự trang trảiError! Bookmark

not defined

3.4.1 Điều kiện cần để tái cơ cấu hệ thống tổ chức Viện Trang thiết bị và Công trình

y tế Error! Bookmark not defined 3.4.2 Điều kiện đủ để tái cơ cấu hệ thống tổ chức Viện Trang thiết bị và Công trình

y tế Error! Bookmark not defined 3.4.2 Điều kiện đủ để tái cơ cấu hệ thống tổ chức Viện Trang thiết bị và Công trình

y tế Error! Bookmark not defined

Kết luận Chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Con người là nguồn tài nguyên quí báu nhất của xã hội, con người quyết định sự phát triển của đất nước, trong đó sức khỏe là vốn quí nhất của mỗi con người và của toàn xã hội Vì vậy đầu tư cho sức khỏe để mọi người đều được chǎm sóc sức khỏe chính là đầu tư cho sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước, nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân và mỗi gia đình

Bản chất nhân đạo và định hướng XHCN trong nền kinh tế thị trường đòi hỏi sự công bằng và hiệu quả trong chǎm sóc sức khỏe Thực hiện công bằng là đảm bảo cho mọi người đều được chǎm sóc sức khỏe cơ bản và từng bước được nâng cao, phù hợp với khả nǎng kinh tế của xã hội Nhà nước có chính sách khám chữa bệnh miễn phí và giảm phí đối với người có công với nước, người nghèo, người sống ở các vùng có nhiều khó khǎn và đồng bào các dân tộc thiểu số Tǎng cường việc sử dụng có hiệu quả các nguồn lực để thực hiện tốt chiến lược công bằng trong chǎm sóc y tế

Ngành Y tế gồm 3 lực lượng cơ bản: Y-Dược-Trang thiết bị và công trình y

tế Ba lực lượng này phát triển mạnh và đồng đều sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp, phục vụ ngày càng tốt hơn cho chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân Trong đó trang thiết bị và công trình y tế giữ một vai trò hết sức quan trọng, quyết định tới hiệu quả, chất lượng của công tác y tế

Chính sách quốc gia về trang thiết bị y tế giai đoạn 2002 - 2010 của Chính phủ đã đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2010 đạt trình độ về trang thiết bị y tế ngang tầm với các nước tiên tiến trong khu vực Đào tạo đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học, kỹ thuật chuyên ngành để khai thác sử dụng, bảo dưỡng, sửa chữa

và kiểm chuẩn trang thiết bị y tế Phát triển công nghiệp trang thiết bị y tế nhằm nâng cao dần tỷ trọng hàng hoá sản xuất trong nước và tiến tới tham gia xuất khẩu phục vụ cho yêu cầu hội nhập quốc tế và khu vực

Để đạt được những mục tiêu của Chính phủ, những định hướng của Bộ Y tế

về phát triển khoa học và công nghệ trong lĩnh vực Y-Dược-Trang thiết bị y tế những năm đầu của thế kỷ 21 đang đặt ra cho ngành trang thiết bị y tế, Viện Trang thiết bị và Công trình y tế những nhiệm vụ to lớn

Thực hiện các nhiệm vụ do Nghị quyết của Ban chấp hành Trung ương trong đặt ra các hoạt động khoa học và công nghệ, trong đó có việc đổi mới quản lý và tổ chức hoạt động khoa học và công nghệ; đảm bảo sự gắn kết lợi ích của người sáng tạo và các thành phần kinh tế- xã hội Tách các tổ chức nghiên cứu khoa học và công nghệ không phục vụ việc quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ ra khỏi cơ quan bộ; chuyển các tổ chức khoa học và công nghệ thực hiện việc nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ sang cơ chế tự trang trải kinh phí, được hoạt động theo cơ chế doanh nghiệp, là tiền đề để phát triển nhanh doanh nghiệp công nghệ Nghị định 115/2005/NĐ-CP ngày 05 tháng 9 năm 2005 của Chính phủ quy định cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học và công nghệ công lập (sau

đây gọi là Nghị định 115/2005/NĐ-CP) được coi là một bước ngoặt lớn đối với

vấn đề quản lý khoa học và công nghệ và đối với các tổ chức khoa học và công nghệ công lập Hoạt động khoa học và công nghệ của các tổ chức khoa học và công nghệ công lập sẽ chuyển hướng hoạt động theo cơ chế mới, theo hướng thị trường, theo quy luật cung cầu Sự can thiệp trực tiếp của Nhà nước đối với hoạt động của các tổ chức này sẽ giảm Đây là một chính sách cho các tổ chức khoa học

và công nghệ công lập phát triển, phát huy hết các khả năng của mình Viện Trang thiết bị và Công trình y tế, Bộ Y tế, tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc Bộ

Y tế đã “chuyển mình”, chuyển đổi thành tổ chức khoa học công nghệ tự trang trải

Để Viện Trang thiết bị và Công trình y tế, Bộ Y tế sau khi chuyển đổi thành

tổ chức khoa học công nghệ tự trang trải hoạt động có hiệu quả tốt, việc đề xuất một số ý kiến trong việc việc tái cơ cấu hệ thống tổ chức Viện Trang thiết bị và

Công trình y tế, Bộ Y tế là kết quả nghiên cứu được trình bày trong của luận văn này

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Các chính sách được sử dụng trong các tổ chức, nhà nước đóng vai trò quan trọng, là điều kiện cần để có thể nhanh đạt được mục tiêu trong điều kiện môi trường thuận lợi Mỗi giai đoạn, thời điểm mỗi Chính phủ, tổ chức lại có những mục tiêu trọng điểm cần quan tâm, phát triển, nên cần có những chính sách tác động vào các trọng điểm, để có thể thúc đẩy sự phát triển đạt được mục tiêu đã được định sẵn

Nghị định 115/2005/ NĐ-CP là một chính sách của Chính phủ, Nghị định quy định cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về nhiệm vụ, tài chính và tài sản, tổ chức và biên chế của các tổ chức khoa học và công nghệ công lập Đã có nhiều bài viết, bài nghiên cứu về Nghị định 115/2005/ NĐ-CP, phân tích chung về những khó khăn, kết quả quả thu được khi tiến hành thực hiện Nghị định

115/2005/NĐ-CP trong thực tế và được truyền tải trên các thông tin đại chúng (báo hình, báo chữ, báo mạng) cùng với những trao đổi, suy nghĩ của các nhà khoa học về việc

thực hiện Nghị định PGS.TS Phạm Huy Tiến: Bàn về thực hiện Nghị định 115/2005/NĐ-CP, Tạp chí hoạt động Khoa học, tháng 12.2006, PGS.TS Hồ Sơn Lâm: Bàn về tổ chức thực hiện Nghị định 115, Tạp chí Hoạt động Khoa học,

9.2006; ở những bài viết này, việc đề cập đến việc thực hiện Nghị định 115/2005/NĐ-CP ở các đơn vị trực thuộc Bộ, ngành ở Trung ương, hoạt động của các đơn vị đã thực hiện theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP còn ít và thường chưa đề cập cụ thể Chính vì vậy, luận văn này sẽ trình bày những vấn đề của một tổ chức

cụ thể trong quá trình đã chuyển đổi và đang thực hiện hoạt động theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP đó là Viện Trang thiết bị và Công trình y tế, Bộ Y tế

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu

- Phân tích hiện trạng tổ chức hoạt động của Viện Trang thiết bị và Công trình y tế trước và sau khi tiến hành chuyển đổi theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP;

- Nhận xét về sự phù hợp của Nghị định 115/2005/NĐ-CP với tình hình thực tiễn của Viện Trang thiết bị và Công trình y tế;

- Đề xuất một số giải pháp thực hiện có hiệu quả trong việc tái cơ cấu hệ thống tổ chức hoạt động Viện Trang thiết bị và Công trình y tế

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện được mục tiêu nghiên cứu đã đề ra, luận văn có nhiệm vụ:

- Tìm hiểu nội dung Nghị định 115/2005/NĐ-CP, quá trình thực hiện Nghị định 115/2005/NĐ-CP trong các tổ chức khoa học và công nghệ thuộc Bộ Y tế

- Đánh giá về đặc điểm hiện trạng của Viện Trang thiết bị và Công trình y tế;

- Phân tích những khó khăn của Viện Trang thiết bị và Công trình y tế trong thực hiện chuyển đổi hoạt động theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP;

- Nhận xét của việc chuyển đổi tổ chức và hoạt động Viện Trang thiết bị và Công trình y tế theo hình thức Tổ chức khoa học và công nghệ tự trang trải kinh phí;

- Đề xuất một số ý kiến trong việc tái cơ cấu hệ thống tổ chức Viện Trang thiết bị và Công trình y tế để hoạt động có hiệu quả, hoàn thành với chất lượng cao các nhiệm vụ được Bộ Y tế giao/ đặt hàng, các nhiệm vụ của Viện, bảo đảm sự phát triển của Viện theo cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong hoạt động,

4 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi thời gian: từ năm 2004 đến tháng 6 năm 2008

- Phạm vi không gian: Viện Trang thiết bị và Công trình y tế

5 Mẫu khảo sát

- Viện Trang thiết bị và Công trình y tế

6 Vấn đề nghiên cứu

- Việc chuyển đổi Viện Trang thiết bị và Công trình y tế thành tổ chức khoa học công nghệ tự trang trải theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP trong thực tế có gặp những trở ngại gì ?

- Việc khắc phục những trở ngại đó và chuyển đổi được thành tổ chức khoa học công nghệ tự trang trải theo qui định Nghị định 115/2005/NĐ-CP như thế nào

?

7 Giả thuyết nghiên cứu

Có những trở ngại khách quan và chủ quan trong quá trình chuyển đổi Viện Trang thiết bị và Công trình y tế thành tổ chức khoa học công nghệ tự trang trải theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP:

- Nghị định 115/2005/NĐ-CP chưa rõ vì còn thiếu các văn bản hướng dẫn thực hiện, Thời gian thực hiện chuẩn bị ngắn (trở ngại khách quan)

- Tư duy của cán bộ trong Viện chưa thông suốt, cơ sở hạ tầng của Viện yếu kém, lĩnh vực hoạt động nghiên cứu của Viện Trang thiết bị và Công trình y tế chưa có thị trường rộng rãi cho sản phẩm nghiên cứu nên rất hạn chế về điều kiện tài chính (trở ngại chủ quan)

Để Viện Trang thiết bị và Công trình y tế hoạt động tốt sau khi chuyển thành

tổ chức khoa học công nghệ tự trang trải theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP một trong những việc cần phải thực hiện:

- Tái cơ cấu hệ thống tổ chức của Viện

- Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng để làm tiền đề tạo ra khả năng tài chính cho Viện,

8 Phương pháp nghiên cứu

Tác giả luận văn đã sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu: