DSpace at VNU: XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN NGÀNH NÔNG NGHIỆP HUYỆN DUY XUYÊN, TỈNH QUẢNG NAM

DSpace at VNU: XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN NGÀNH NÔNG NGHIỆP HUYỆN DUY XUYÊN, TỈNH QUẢNG NAM tài liệu, giáo án, bài g...

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-o0o -

TRẦN NHÂN TÂM

XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN NGÀNH NÔNG NGHIỆP HUYỆN DUY XUYÊN, TỈNH

QUẢNG NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

HÀ NỘI - 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-o0o -

TRẦN NHÂN TÂM

XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN NGÀNH NÔNG NGHIỆP HUYỆN DUY XUYÊN, TỈNH

QUẢNG NAM

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH

MÃ SỐ: 60340102

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN QUỐC VIỆT

HÀ NỘI - 2015

CAM KẾT

Tôi xin cam kết rằng nội dung của bản Luận văn này là công trình nghiên cứu riêng của bản thân tôi dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Quốc Việt

Các số liệu điều tra, thu thập đều được trình bày một cách trung thực Các kết quả phân tích, kết luận trong Luận văn này (ngoài các phần được trích dẫn) đều là kết quả làm việc của cá nhân tôi

LỜI CẢM ƠN

Để có được các kiến thức nền tảng thực hiện luận văn này, tôi xin gửi lời cảm ơn đến các thầy giáo, cô giáo khoa Quản trị kinh doanh - Trường Đại học kinh

tế - Đại học Quốc gia Hà Nội và các thầy cô giáo đã tận tình giảng dạy cho tôi trong khóa học QH-2012-E

Tôi xin được gửi lời cảm ơn tới Lãnh đạo khoa Quản trị Kinh doanh, cán bộ nhân viên trong khoa, các bạn cùng khóa học QH-2012-E, cùng bạn bè và gia đình

đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu luận văn này

Và cuối cùng, với tất cả sự chân thành và lòng biết ơn sâu sắc nhất tôi xin cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của thầy giáo hướng dẫn tôi, TS Nguyễn Quốc Việt

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ii

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ iii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC VÀ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP Error! Bookmark not defined 1.1 KHÁI NIỆM HOẠCH ĐỊNH Error! Bookmark not defined 1.1.1 Định nghĩa hoạch định Error! Bookmark not defined 1.1.2 Lợi ích của hoạch định Error! Bookmark not defined 1.1.3 Các loại hoạch định Error! Bookmark not defined 1 2 TIẾN TRÌNH HOẠCH ĐỊNH Error! Bookmark not defined 1.3 NỘI DUNG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP Error! Bookmark not defined. 1.3.1 Chuyển dịch cơ cấu sản xuất trong nông nghiệp theo hướng hợp lý và hiện đại Error! Bookmark not defined. 1.3.2 Phát triển chuyên môn hóa và tập trung hóa sản xuất nông nghiệp Error! Bookmark not defined. 1.3.3 Phát triển tổ chức sản xuất và liên kết kinh tế trong nông nghiệp 20

1.3.4 Phát triển nền nông nghiệp có trình độ thâm canh cao Error! Bookmark not defined.

1.3.5 Xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp đồng bộ và

hiện đại Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined.

PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU HOẠT ĐỘNG XÂY

DỰNG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN NGÀNH NÔNG NGHIỆP HUYỆN

DUY XUYÊN TỈNH QUẢNG NAM Error! Bookmark not defined 2.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết Error! Bookmark not defined 2.2 Phương pháp thu thập, thống kê, tổng hợp và phân tích thông tin: Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGÀNH NÔNG NGHIỆP

HUYỆN DUY XUYÊN Error! Bookmark not defined.

3.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên , kinh tế và xã hội của huyện Duy Xuyên

Error! Bookmark not defined 3.1.1 Điều kiện tự nhiên Error! Bookmark not defined 3.1.2 Điều kiện kinh tế Error! Bookmark not defined 3.1.3 Điều kiện văn hóa - xã hội Error! Bookmark not defined 3.1.4 Các nguồn lực Error! Bookmark not defined 3.2 Thực trạng phát triển nông nghiệp huyện Duy Xuyên Error! Bookmark not defined.

3.2.1 Thực trạng chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp Error! Bookmark not defined.

3.2.2 Thực trạng về chuyên môn hóa và tập trung hóa trong NN Error! Bookmark not defined.

3.2.3 Tổ chức sản xuất và liên kết kinh tế trong nông nghiệp thời gian qua

Error! Bookmark not defined.

3.3 Kết quả phân tích, đánh giá thực trạng 60

CHƯƠNG 4 Error! Bookmark not defined.

CÁC GIẢI PHÁP CHỦ YẾU PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP HUYỆN DUY

XUYÊN TRONG NHỮNG NĂM ĐẾN Error! Bookmark not defined.

4.1 Quan điểm, định hướng, mục tiêu phát triển nông nghiệp huyện Duy

Xuyên những năm đến Error! Bookmark not defined 4.1.1 Quan điểm phát triển nông nghiệp huyện Duy Xuyên Error! Bookmark not defined.

4.1.2 Định hướng phát triển nông nghiệp của huyện Duy Xuyên Error! Bookmark not defined.

4.1.3 Mục tiêu chủ yếu phát triển nông nghiệp huyện Duy Xuyên thời gian

đến Error! Bookmark not defined.

4.2 Các giải pháp chủ yếu phát triển ngành nông nghiệp Duy Xuyên trong

những năm đến Error! Bookmark not defined 4.2.1 Giải pháp về chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp Error! Bookmark not defined.

4.2.2 Phát triển công nghiệp chế biến làm động lực thúc đẩy chuyên môn

hóa, tập trung hóa Error! Bookmark not defined 4.2.3 Hoàn thiện các hình thức tổ chức sản xuất trong nông nghiệp Error! Bookmark not defined.

4.2.4 Tăng cường thâm canh trong nông nghiệp Error! Bookmark not defined.

4.2.5 Mở rộng thị trường và phát triển các ngành hàng nông sản Error! Bookmark not defined.

4.2.6 Đầu tư kết cấu hạ tầng nông nghiệp, nông thôn đồng bộ và hiện đại

Error! Bookmark not defined.

4.2.7 Tạo cơ chế, chính sách thuận lợi trong phát triển nông nghiệp 91

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.

i

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

1 KHKT Khoa học kỹ thuật

2 HTX NN Hợp tác xã nông nghiệp

3 HTX NN Hợp tác xã

4 THT Tổ hợp tác

5 CN Công nghiệp

6 WTO Tổ chức thương mại thế giới

7 TPP Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình

Dương

8 CN-TTCN Công nghiệp – Tiểu thủ công nghiệp

ii

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Một số tiêu chí chủ yếu ngành nông nghiệp Duy Xuyên 30

Bảng 3.1: Hiện trạng sử dụng đất của huyện Duy Xuyên Error! Bookmark not defined.

Bảng 3.2: Cơ cấu kinh tế huyện Duy Xuyên giai đoạn 2007-2013 Error! Bookmark not defined.

Bảng 3.3: Cơ cấu giá trị sản xuất các tiểu ngành nông nghiệp huyện Duy

Xuyên giai đoạn 2007-2013 Error! Bookmark not defined.

Bảng 3 4: Cơ cấu cây lương thực tại huyện Duy Xuyên theo diện tích gieo

trồng Error! Bookmark not defined Bảng 3 5: Cơ cấu cây công nghiệp hàng năm theo diện tích gieo trồng Error! Bookmark not defined.

Bảng 3.6: Tổng đàn gia súc, gia cầm tại huyện Duy Xuyên Error! Bookmark not defined.

Bảng 3.7: Giá trị và sản lượng ngành khai thác và nuôi trồng thủy sản Error! Bookmark not defined.

Bảng 3.8: Quy mô, số lượng của các HTX NN Error! Bookmark not defined.

Bảng 3.9: Nguồn vốn và tài sản của các HTX NN Error! Bookmark not defined.

iii

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ

Hình 1.1 Hệ thống hoạch định theo cách phân loại của J Stoner 8

Hình 1.2 Các giai đoạn của tiến trình hoạch định Error! Bookmark not defined.

Hình 2.1 Ma trận phân tích SWOT – khuôn khổ xác lập chiến lƣợc và mục

tiêu Error! Bookmark not defined., 35

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Phát triển nông nghiệp luôn được coi là vấn đề then chốt, quyết định sự thành công của quá trình phát triển kinh tế - xã hội nói chung và công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa nói riêng của nhiều quốc gia Đối với Việt Nam, một nước có nền sản xuất nông nghiệp làm nền tảng, sự đóng góp của nông nghiệp vào sự phát triển chung của quốc dân càng to lớn Trong những năm qua, ngành nông nghiệp Việt Nam đã có những đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và ngành nông nghiệp luôn nhận được

sự quan tâm lớn của Đảng và nhà nước Từ khi Việt Nam đảm bảo được an ninh lương thực và từng bước hướng đến xuất khẩu, ngành nông nghiệp nước nhà có những chuyển biến đáng kể Sản xuất nông nghiệp dần chuyển mình theo hướng sản xuất hàng hóa Nhiều lĩnh vực có sản phẩm xuất khẩu với giá trị cao như cà phê, điều, cá nước ngọt, gỗ… Tuy nhiên, nhìn chung ngành nông nghiệp nước nhà còn tồn tại nhiều yếu kém, thiếu tính bền vững Việc khai thác rừng ngày càng cạn kiệt, các sản phẩm nông sản xuất khẩu ở dạng thô, quản lý dịch bệnh trên cây trồng, con vật nuôi còn lỏng lẻo… Huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam cũng có chung thực trạng như vậy

Duy Xuyên là huyện đồng bằng của tỉnh Quảng Nam, địa hình tương đối

đa dạng Phía Tây là núi, trải về phía Đông là đồng bằng đến biển Do đó, ngành nông nghiệp của huyện cũng rất đa dạng, bao gồm: lâm nghiệp, trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản, đánh bắt hải sản Trong những năm gần đây, xác định đây là ngành đóng góp lớn trong cơ cấu kinh tế, huyện Duy Xuyên đã đầu tư rất lớn cho ngành nông nghiệp Tuy nhiên hiệu quả đem lại tư ngành nông nghiệp không được như mong đợi Nguyên nhân là đầu tư dàn trải, không có trọng tâm trọng điểm, do đó nguồn lực bị phân tán, không phát huy được hiệu quả

2

Điều này xuất phát từ một thực trạng chung, đó là huyện chưa xây dựng được một chiến lược dài hạn, qua đó xác định những lĩnh vực trọng tâm để đầu tư nhằm đem lại tăng trưởng cao cho ngành Cần xây dựng chiến lược phát triển của ngành dựa trên những ưu thế nổi trội của huyện Trong đó cần xác định những ngành nào để tập trung đầu tư, những ngành nào chỉ duy trì, những ngành nào cần kêu gọi sự đầu tư từ doanh nghiệp, ngươì dân, phát triển những ngành phụ trợ như thế nào, xây dựng đội ngũ để thực hiện như thế nào

Từ những nguyên nhân trên, nhằm giúp cho huyện trong việc xây dựng, hoạch định một chiến lược cho sự phát triển của ngành nông nghiệp, góp phần

phát triển kinh tế - xã hội của huyện, tôi đã chọn đề tài: "Xây dựng chiến lược phát triển ngành nông nghiệp huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam"

làm đề tài nghiên cứu của luận văn, với hy vọng những nghiên cứu của luận văn không chỉ đóng góp về mặt lý luận và thực tiễn trong việc hoạch định chiến lược phát triển ngành nông nghiệp huyện Duy Xuyên trong giai đoạn hiện nay mà còn tạo động lực góp phần đưa Duy Xuyên trở thành huyện công nghiệp vào năm 2020

2 Tình hình nghiên cứu:

Tại Việt Nam:

Qua tìm hiểu, tôi thấy có những công trình nổi bật nghiên cứu về lĩnh vực nông nghiệp như sau:

- Góp phần phát triển bền vững nông nghiệp Việt Nam - Nguyễn

Xuân Thảo - NXB CTQG, HN, 2004 Trong công trình này tác giả tiếp cận phát triển nông nghiệp chủ yếu trên góc độ chính sách của Nhà nước đối với từng ngành, từng địa phương cụ thể

- Nông nghiệp, nông thôn, nông dân Việt Nam: hôm nay và mai sau -

TS Đặng Kim Sơn - NXB CTQG, HN, 2008 Trong tác phẩm này, tác giả đã

3

làm rõ thực trạng các vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn hiện nay Liệt

kê những thành tựu, những khó khăn vướng mắc còn tồn tại Đồng thời đề xuất những định hướng và kiến nghị chính sách nhằm đưa vấn đề nông nghiệp nông thôn nông dân phát triển

- Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn ở Việt Nam: con đường và bước đi - GS.TS Nguyễn Kế Tuấn - NXB CTQG, HN,

2006 Trong công trình này, GS.TS Nguyễn Kế Tuấn tiếp cận vấn đề phát triển nông nghiệp chủ yếu dưới góc độ đánh giá tác động phát triển bền vững nông nghiệp đối với toàn bộ nền kinh tế

Trên thế giới:

Chính sách phát triển nông nghiệp công nghệ cao ở Ixrael - Th.S

Trần Thùy Phương - Viện nghiên cứu Châu Phi và Trung Đông Trong công trình này tác giả nêu rõ những lý do thúc đẩy Ixrael phải phát triển nông nghiệp công nghệ cao Đặc biệt tác giả đã trình bày những chính sách về phát triển nông nghiệp mà Ixrael đang triển khai trên đất nước mình, đồng thời đánh giá hiệu quả các chính sách này đối với sự phát triển nông nghiệp của đất nước

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:

Mục đích nghiên cứu:

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và nội dung của chiến lược phát triển nông nghiệp

- Phân tích thực trạng ngành nông nghiệp huyện Duy Xuyên, xác định các nguyên nhân của những hạn chế trong quá trình phát triển ngành nông nghiệp

- Đề xuất những giải pháp để phát triển ngành nông nghiệp huyện Duy Xuyên trong những năm tới

Nhiệm vụ nghiên cứu:

4

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về chiến lược phát triển nói chung và chiến lược phát triển nông nghiệp nói riêng

- Phân tích thực trạng ngành nông nghiệp huyện Duy Xuyên, chỉ rõ những thành tựu và những hạn chế, tồn tại của ngành trong thời gian qua trong công tác xây dựng chiến lược phát triển ngành

- Nghiên cứu, xây dựng những giải pháp nhằm xây dựng chiến lược phát triển ngành nông nghiệp huyện Duy Xuyên đến năm 2020

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu :

- Đối tượng nghiên cứu bao gồm những vấn đề về lý luận và thực tiễn liên quan đến chiến lược phát triển ngành nông nghiệp của huyện Duy Xuyên

- Phạm vi nghiên cứu: tập trung nghiên cứu những giải pháp tăng hiệu quả sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp và chuyển dịch nền nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tại huyện Duy Xuyên

5 Câu hỏi nghiên cứu :

a Thực trạng công tác hoạch định chiến lược phát triển ngành nông

nghiệp ở huyện Duy Xuyên như thế nào? Nó tác động như thế nào đến quá trình phát triển ngành nông nghiệp nói riêng và phát triển kinh tế xã hội của huyện nói chung?

b Trên cơ sở thực trạng chung của ngành nông nghiệp huyện Duy

Xuyên, cần hoạch định chiến lược phát triển của ngành như thế nào để giúp

huyện khai thác hiệu quả tiềm năng của địa phương?

6 Những đóng góp mới của đề tài

Thực hiện đề tài này, tôi hy vọng đóng góp được một số điểm mới trên

các mặt sau:

- Về mặt lý luận: Đề tài đưa ra cách tiếp cận toàn diện hơn về chiến lược phát triển ngành nông nghiệp hướng mạnh đến sản xuất hàng hóa

5

- Về mặt phân tích thực trạng: Đề tài phân tích chi tiết về thực trạng các lĩnh vực lâm nghiệp, trồng trọt, chăn nuôi, đánh bắt và nuôi trồng thủy sản… Các hoạt động triển khai kế hoạch phát triển ngành trong từng năm

- Về mặt giải pháp: Đề tài đề xuất đƣợc một số nhóm giải pháp nhằm xây dựng chiến lƣợc phát triển ngành nông nghiệp huyện Duy Xuyên đến năm 2020

5 Kết cấu của luận văn:

Phần mở đầu

Chương 1 : Những vấn đề lý luận cơ bản về hoạch định chiến lược và chiến lược phát triển nông nghiệp

Chương 2: Phương pháp và thiết kế nghiên cứu hoạt động xây dựng chiến lược phát triển ngành nông nghiệp huyện Duy Xuyên tỉnh Quảng Nam Chương 3 : Thực trạng phát triển nông nghiệp huyện Duy Xuyên

Chương 4: Các giải pháp chủ yếu phát triển nông nghiệp huyện Duy Xuyên trong những năm đến

Kết luận chung

6

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, 2007 Quyết định

số 20/2007/QĐ-BNN về phê duyệt chiến lược Quốc gia sau thu hoạch đến năm 2020

2 Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 2009 Kế hoạch số: 3310/BNN-KH về Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn giai đoạn 2010-2020

3 Bộ Chính trị - Chiến lược phát triển kinh tế - Xã hội giai đoạn

2011-2020

4 Hoàng Văn Hải, 2010 Giáo trình Quản trị Chiến lược – NXB Đại học

Quốc gia Hà Nội

5 Đặng Kim Sơn, 2008 Nông nghiệp, nông thôn, nông dân Việt Nam: hôm nay và mai sau - NXB CTQG Hà Nội

6 Vũ Đình Thắng, 2005 Giáo trình Kinh tế Nông nghiệp – NXB Hà Nội

7 Nguyễn Xuân Thảo, 2004 Góp phần phát triển bền vững nông nghiệp Việt Nam - NXB CTQG Hà Nội

8 Bùi Dũng Thể (1997), Tập bài giảng kinh tế nông nghiệp dành cho cao học, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế

9 Đào Thế Tuấn (2000), Kinh tế hộ nông dân, Nxb Thống kê, Hà Nội

10 Thủ tướng Chính Phủ, 2008 Quyết định số 10/2008/QĐ-TTg về việc phê duyệt Chiến lược phát triển ngành chăn nuôi đến năm 2020

11 Thủ tướng Chính Phủ, 2009 Quyết định số 1590/QĐ-TTg về việc phê duyệt Chiến lược phát triển thủy lợi Việt Nam

12 Thủ tướng Chính Phủ, 2010 Quyết định số 1690/QĐ-TTg ngày về việc phê duyệt Chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2020