DSpace at VNU: Ứng dụng marketing tại Thư viện Quốc gia Việt Nam trong thời kỳ hội nhập và phát triển tài liệu, giáo án,...
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN
LÊ THỊ THÚY HẰNG
ỨNG DỤNG MARKETING TẠI THƯ VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP VÀ PHÁT TRIỂN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC THƯ VIỆN
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS LÊ VĂN VIẾT
Hà Nội - 2014
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN
LÊ THỊ THÚY HẰNG
ỨNG DỤNG MARKETING TẠI THƯ VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP VÀ PHÁT TRIỂN
Chuyên ngành: Khoa học Thư viện
Mã số: 60.32.20
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC THƯ VIỆN
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS LÊ VĂN VIẾT
Hà Nội - 2014
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình nghiên cứu, thực hiện đề tài, tôi đã được nhận sự giúp đỡ, hướng dẫn tận tình của các thầy cô và các đồng nghiệp song với những hạn chế nhất định về khả năng và thời gian nghiên cứu trong thế giới tri thức vô hạn về lĩnh vực kiến thức khá mới mẻ được ứng dụng trong hoạt động thông tin - thư viện, luận văn sẽ không trách khỏi thiếu xót, tôi rất mong nhận được nhiều sự đóng góp và chỉ dẫn quý báu của thầy cô và các bạn bè đồng nghiệp để bản thân có được cách nhìn toàn diện và sâu sắc hơn về vấn đề tâm huyết này
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Lê Văn Viết - người đã tận tình hướng dẫn, động viên tôi trong suốt quá trình hoàn thành luận văn
Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô của Khoa Thông tin - Thư viện trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành luận văn
Xin gửi lời cảm ơn đến các cô chú, các anh chị, các bạn bè đồng nghiệp trong
và ngoài Thư viện Quốc gia Việt Nam và đặc biệt là gia đình tôi - những người đã ủng
hộ nhiệt tình và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu hoàn thành luận văn
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 9 tháng 9 năm 2014
Tác giả luận văn:
Lê Thị Thúy Hằng
Trang 4GÓP Ý CỦA HỘI ĐỒNG BẢO VỆ LUẬN VĂN
Luận văn đã đƣợc chỉnh sửa theo ý kiến của Hội đồng
Chủ tịch hội đồng PGS.TS Nguyễn Thị Lan Thanh
Trang 5DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Trang 6DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Bảng số liệu thống kê thành phần người dùng tin tại Thư viện Quốc gia
Error! Bookmark not defined Bảng 2.2 Số liệu thống kê cấp thẻ, số lượt khai thác và sử dụng tài liệu Error!
Bookmark not defined
Bảng 2.3 Thống kê mức độ đáp ứng yêu cầu người dùng tin từ năm 2002-2013
Error! Bookmark not defined
defined
defined
Bảng 2.8 Đánh giá về thái độ của nhân viên thư viện đối với người dùng tin Error!
Bookmark not defined
Bảng 2.9 Mức độ quan tâm và biết sử dụng thư viện qua lớp hướng dẫn NDT Error!
Bookmark not defined
Bảng 2.10 Đánh giá thái độ của NDT đối với việc chấp hành nội quy thư viện Error!
Bookmark not defined
DANH MỤC BIỂU
Biểu đồ 2.1 Thành phần nhóm người dùng tin tại Thư viện Quốc gia Việt Nam
Error! Bookmark not defined
Biểu đồ 2.2 Mức độ quan tâm và biết sử dụng thư viện qua lớp hướng dẫn NDT
Error! Bookmark not defined
Trang 7DANH MỤC HÌNH
Hình vẽ 1.1 Các thành tố của Marketing - mix trong hoạt động Thông tin - Thư việnError!
Bookmark not defined.
Hình vẽ 1.2 Các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến Marketing - mix trong hoạt động
Thông tin - Thư viện Error! Bookmark not defined.
Hình vẽ 1.3 Tiêu chí đánh giá hoạt động Marketing trong Thông tin - Thư viện
Error! Bookmark not defined Hình vẽ 1.4 : Sơ đồ Ian Chaston.Marketing hướng đến khách hàngError! Bookmark
not defined.
Trang 8MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Tình hình nghiên cứu của đề tài Error! Bookmark not defined
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined
3.1 Mục đích Error! Bookmark not defined 3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined
4 Giả thuyết nghiên cứu: Error! Bookmark not defined
5 Đối tượng nghiên cứu Error! Bookmark not defined
6 Phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
7 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined
7.1 Cơ sở lý luận Error! Bookmark not defined 7.2 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined
8 Ý nghĩa khoa học và ứng dụng của đề tài nghiên cứuError! Bookmark not
defined
8.1 Về mặt khoa học Error! Bookmark not defined 8.2 Về mặt ứng dụng Error! Bookmark not defined
9 Dự kiến kết quả nghiên cứu Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VÀ THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG MARKETING TẠI THƯ VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAMError! Bookmark not
defined
1.1 Khái quát lý luận chung về Marketing và Marketing trong hoạt động Thông tin - Thư viện Error! Bookmark not defined
1.1.1 Khái niệm Marketing ; Marketing - mix trong hoạt động Thông tin - Thư viện
Error! Bookmark not defined 1.1.2 Quá trình Marketing trong hoạt động Thông tin - Thư việnError! Bookmark
not defined
Trang 91.1.3 Vai trò của Marketing đối với công tác Thông tin - Thư viện Error!
Bookmark not defined
1.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng Marketing trong hoạt động
Thông tin - Thư viện Error! Bookmark not defined 1.1.5 Tiêu chí đánh giá hoạt động Marketing trong Thông tin - Thư viện Error!
Bookmark not defined
1.2 Tổng quan về Thư viện Quốc gia Việt Nam Error! Bookmark not defined
1.2.1 Sơ lược về lịch sự ra đời và phát triển của Thư viện Quốc gia Việt Nam Error!
Bookmark not defined
1.2.2 Các yếu tố cấu thành một chỉnh thể giúp thư viện hoạt động hiệu quả Error!
Bookmark not defined
1.3 Sự cần thiết và yêu cầu ứng dụng Marketing - mix vào Thư viện Quốc gia Việt Nam trong thời kỳ hội nhập và phát triển Error! Bookmark not defined
1.3.1 Thư viện Quốc gia Việt Nam trong thời kỳ hội nhập và phát triển Error!
Bookmark not defined
1.3.2 Sự cần thiết phải ứng dụng Marketing - mix vào Thư viện Quốc gia Việt Nam
Error! Bookmark not defined 1.3.3 Yêu cầu ứng dụng Marketing - mix vào Thư viện Quốc gia Việt Nam Error!
Bookmark not defined
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG MARKETING TẠI THƯ VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP VÀ PHÁT TRIỂN Error! Bookmark not defined 2.1 Công tác tổ chức Marketing tại Thư viện Quốc gia Việt Nam Error!
Bookmark not defined
2.1.1 Công tác tổ chức hoạt động Marketing Error! Bookmark not defined 2.1.2 Tài chính và ngân sách hoạt động Marketing Error! Bookmark not defined 2.1.3 Nghiên cứu thị trường Marketing tại Thư viện Quốc gia Việt Nam Error!
Bookmark not defined
Trang 102.2 Thực trạng thực hiện các công cụ Marketing - mix tại Thư viện Quốc gia Việt Nam Error! Bookmark not defined
2.2.1 Sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện Error! Bookmark not defined
defined
2.2.3 Hoạt động phân phối sản phẩm Error! Bookmark not defined 2.2.4 Hoạt động truyền thông Marketing Error! Bookmark not defined 2.2.5 Con người Error! Bookmark not defined 2.2.6 Quy trình Error! Bookmark not defined 2.2.7 Các yếu tố về cơ sở vật chất Error! Bookmark not defined
2.3 Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức (Phân tích SWOT) của hoạt động Marketing tại Thư viện Quốc gia Việt NamError! Bookmark not
defined
2.3.1 Điểm mạnh (Strengths) Error! Bookmark not defined 2.3.2 Điểm yếu (Weaknesses) Error! Bookmark not defined 2.3.3 Cơ hội (Opportunities) Error! Bookmark not defined 2.3.4 Thách thức (Theats) Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG MARKETING TẠI THƯ VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAM Error!
Bookmark not defined
3.1 Giải pháp hoàn thiện tổ chức hoạt động MarketingError! Bookmark not defined
3.1.1 Xây dựng chiến lược về con người Error! Bookmark not defined
not defined
3.1.3 Hoàn thiện quy trình Error! Bookmark not defined 3.1.4 Đầu tư cho cơ sở vật chất Error! Bookmark not defined
3.1.5 Xây dựng các tiêu chí đánh giá hoạt động Marketing Thông tin - Thư viện
Error! Bookmark not defined
Trang 113.2 Giải pháp củng cố và nâng cao chất lƣợng hoạt động Marketing Error!
Bookmark not defined
3.2.1 Tăng cường nghiên cứu thị trường thông tin Error! Bookmark not defined 3.2.2 Sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện Error! Bookmark not defined 3.2.3 Xây dựng giá cả cho các sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện Error!
Bookmark not defined
3.2.4 Chiến lược mở rộng phương thức phân phối truyền thống và điện tử Error!
Bookmark not defined
3.2.5 Chiến lược truyền thông Marketing Error! Bookmark not defined
3.3 Mở rộng quan hệ hợp tác trao đổi để phát triển MarketingError! Bookmark
not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 2 PHỤ LỤC 7
Trang 12MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Marketing ra đời từ rất sớm, nó tồn tại và gắn liền với lịch sử của nền sản xuất hàng hóa Lý thuyết Marketing xuất hiện trước tiên ở Mỹ, vào những năm đầu của thế
kỷ XX, sau đó phổ biến tới các nước khác Marketing lúc đầu chỉ gắn với vấn đề tiêu thụ, nhưng ngày càng trở nên hoàn chỉnh và lý thuyết đó bao quát cả những hoạt động trước tiêu thụ như: Nghiên cứu thị trường, khách hàng, thiết kế và sản xuất sản phẩm theo đúng yêu cầu của khách hàng, định giá và tổ chức hệ thống tiêu thụ Ngày nay, Marketing đã tác động đến mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội, từ lĩnh vực thương mại đến các lĩnh vực phi lợi nhuận Marketing là yếu tố cực kỳ quan trọng trong lĩnh vực hoạt động thông tin - thư viện (TT-TV)
Tại sao hoạt động TT-TV lại cần đến Marketing? Thư viện ngày nay không còn
là nơi lưu trữ và phổ biến thông tin duy nhất mà đang phải đối mặt với sự cạnh tranh trong việc thu hút người dùng tin (NDT) đến với thư viện mình Marketing tốt sẽ tạo ra cộng đồng người sử dụng thư viện rộng lớn Marketing đem lại sự hiểu biết đầy đủ cho người sử dụng về vị trí, vai trò của thư viện cũng như cán bộ TT-TV trong xã hội từ đó giúp thư viện xây dựng hình ảnh thương hiệu Marketing sẽ giúp thư viện hiểu được NDT đang muốn gì, làm thế nào để đáp ứng nhu cầu của họ và làm thế nào để cải thiện mối quan hệ NDT và cán bộ thư viện Marketing giúp thư viện linh hoạt trong chiến lược phát triển, kịp thời nắm bắt nhu cầu tin của NDT, kịp thời cung cấp thêm các dịch
vụ mới đáp ứng nhu cầu khách hàng Marketing giúp thư viện thích ứng nhanh chóng với một thế giới công nghệ phát triển Chính vì lẽ đó, các cơ quan Thông tin - Thư viện (CQ TT-TV) cần phải tiến hành Marketing
Ở Việt Nam, vấn đề Marketing trong hoạt động TT-TV cũng được quan tâm chú ý nghiên cứu và ứng dụng triển khai thực tế trong việc xây dựng chiến lược phát triển của mỗi cơ quan
Hoạt động Marketing đã được Thư viện Quốc gia Việt Nam (TVQGVN) quan tâm và phát triển, tuy nhiên chưa thực sự xứng với tầm cỡ và quy mô của mình Với
Trang 13TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1 ALA (1996), Từ điển giải nghĩa thư viện học và tin học Anh - Việt, GaLen Pres
Ltd., Tucscon Arizona
2 Nguyễn Hồng Anh (2005), “Nghiên cứu ứng dụng Marketing ở một số cơ quan
thư viện thông tin lớn ở Hà Nội hiện nay”, Luận văn Thạc sỹ Khoa học thư viện,
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, Hà Nội
3 Bakewell K.G.B (1990), “Marketing của phục vụ thư viện và thông tin”/ Lê Văn
Viết dịch
4 Borchardt P (1987), “Quan niệm marketing dành cho các thư viện công cộng ” /
TS Lê Văn Viết dịch
5 Zeke Cammusio (2013), “Cẩm nang Marketing trực tuyến”/ Trường đại học FPT
dịch thuật và hiệu đính, Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội
6 Cục xuất bản (2002), Từ điển thuật ngữ xuất bản, in, phát hành sách, thư viện,
bản quyền, Từ điển Bách khoa Hà Nội
7 Vũ Trí Dũng (2007), “Marketing công cộng”, Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
8 Nguyễn Thị Hạnh (2010), “Bàn về phí đối với các dịch vụ thư viện”, Tạp chí Thư viện Việt Nam (số 2), tr 14-19
9 Nguyễn Tiến Hiển, Nguyễn Thị Lan Thanh (2002), “Quản lý thư viện và trung
tâm thông tin”, Đại học Văn hóa Hà Nội, Hà Nội
10 Nguyễn Hữu Hùng (1995), “Áp dụng nguyên lý Marketing để cải biến hoạt động
thông tin tư liệu”, Thông tin và Tư liệu, (số 4), tr 9-14
11 Nguyễn Hữu Hùng (2008), “Môt số vấn đề về chính sách phát triển sản phẩm và
dịch vụ thông tin tại Việt Nam”, Thông tin và Tư liệu, (2), tr 1-6
12 Hoàng Thị Thu Hường (2012), “Marketing trong hoạt động thông tin - thư
viện”, Chương trình “Tập huấn bồi dưỡng kiến thức quản lý và chuyên môn
nghiệp vụ thư viện cho cán bộ quản lý và chuyên môn thư viện các trường đại học
khu vực phía Bắc 12/2012”, tr 45-51
13 Julkenbeck A (1987), “Quan niệm mới về quản lý các thư viện công cộng” / TS
Lê Văn Viết dịch
Trang 1414 Phạm Thế Khang (2011), “Hợp tác quốc tế: tầm nhìn, bản lĩnh và tinh thần trách
nhiệm đối với sự nghiệp”, Tạp chí Thư viện Việt Nam (số 6), tr 12-16 ; tr 25
15 Bùi Xuân Khiêm (2012), “Nghiên cứu hoạt động marketing tại Thư viện đại học
Hà Nội”, Luận văn Thạc sỹ Khoa học thư viện, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội,
Hà Nội
16 Trần Xuân Kiên (1995), “Marketing chìa khóa vàng trong kinh doanh”, Thanh
niên, Hà Nội
17 Koleva M., Kolarova V., “Cách tiếp cận marketing trong hoạt động thư viện” /
TS Lê Văn Viết dịch
18 Kotler, Philip (1994), “Marketing căn bản”, Thống kê, Hà Nội
19 Kotler, Philip (2006), “Thấu hiểu tiếp thị từ A đến Z: 80 khái niệm nhà quản lý
cần biết”, Nxb Trẻ, Tp Hồ Chí Minh
20 Kolter P (2009), Quản trị marketing, Lao động Xã hội, Hà Nội
21 Nguyễn Thị Lan (2012) “Phát triển hoạt động khuyến thị tại Thư viện trường đại
học Khoa học Tự nhiên thành phố Hồ Chí Minh”, Luận văn Thạc sỹ Khoa học thư
viện, Trường đại học KHXH&NV, Tp Hồ Chí Minh
22 Trương Đại Lượng (2010) “Marketing trong hoạt động thông tin, thư viện”, Tạp
chí Thư viện Việt Nam (1), tr 20-26
23 Phạm Thị Thu Nga (2005), “Chiến lược Marketing đối với hoạt động thông tin
thư viện”, Bản tin Thư viện - công nghệ thông tin, (số 3), tr 15-25
24 Vũ Dương Thúy Ngà (2013), “Chính sách đầu tư của Nhà nước đối với hoạt
động thư viện ở Việt Nam”, Tạp chí Thư viện Việt Nam (số 1), tr 21-25
25 Vũ Dương Thúy Ngà (2013), “Xây dựng chính sách phát triển thư viện công
cộng - Bài học từ Ấn Độ”, Tạp chí Thư viện Việt Nam (số 3), tr 62-66 ; tr 74
26 Phạm Thị Ngân (2012), “Hoạt động marketing tại Thư viện đại học Hà Nội”,
Khóa luận tốt nghiệp đại học khoa thông tin - thư viện, Trường đại học KHXH&NV, Hà Nội
27 Nguyễn Hữu Nghĩa (2007) “Tiếp thị thư viện qua mạng Internet” Tạp chí Thư
viện Việt Nam (số 2), tr 29-34
Trang 1528 Nguyễn Hữu Nghĩa, Phan Hồng Giang (2010) “Tiếp thị thư viện thời chấm com”,
Tạp chí Thư viện Việt Nam (số 1), tr 74-77
29 Phạm Thị Bích Ngọc (2012), “Hoạt động marketing tại Cục Thông tin Khoa học
và Công nghệ Quốc gia”, Khóa luận tốt nghiệp đại học khoa thông tin - thư viện,
Trường đại học KHXH&NV, Hà Nội
30 Vũ Quỳnh Nhung (2010), “Hoạt động marketing của thư viện trường đại học
công nghệ Nanyang Singapore và khả năng áp dụng cho thư viện Tạ Quang Bửu - Đại học Bách khoa Hà Nội.”, Luận văn Thạc sỹ Khoa học Thư viện, trường đại
học KHXH&NV, Hà Nội
31 Vũ Văn Sơn (1995), “Các thư viện trước xu thế Marketing trong hoạt động thư
viện -thông tin”, Trung tâm Thông tin Tư liệu Khoa học và Công nghệ Quốc gia,
Hà Nội
32 Majstrovich T (1995), “Chiến lược Marketing trong thư viện”, Thông tin và Tư
liệu, (số 3), tr 17-19
33 Nguyễn Thị Lan Thanh (1995), “Thực chất của marketing thư viện -thông tin và
sự cần thiết của việc áp dụng nó trong lĩnh vực thư viện -thông tin ”, Đại học Văn
hóa, Hà Nội
34 Nguyễn Thị Lan Thanh (2002), “Marketing trong quản lý Thư viện và Trung tâm
thông tin”, Quản lý văn hóa, (số 4), tr 97-100
35 Nguyễn Thị Lan Thanh (2002), “Marketing mục tiêu - một phương pháp tiếp cận
thị trường thư viện -thông tin”, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, (số 8), tr 69-74
36 Nguyễn Thị Lan Thanh (2012), “Marketing văn hoá nghệ thuật: Giáo trình dành cho
sinh viên đại học và cao đẳng các trường văn hoá - nghệ thuật”, Lao động, 2012
37 Nguyễn Thị Lan Thanh (2013), “Xây dựng chiến lược marketing trong thư viện
và cơ quan thông tin”, Tạp chí Thư viện Việt Nam, (số 1), tr 16-20
38 Nguyễn Thị Thơm (2012), “Hoạt động truyền thông marketing trên Internet tại
Thư viện Quốc gia Việt Nam”, Khóa luận tốt nghiệp đại học khoa thông tin - thư
viện, Trường đại học KHXH&NV, Hà Nội
39 Bùi Thanh Thủy (2012),”Các yếu tố cơ bản ảnh hưởng tới hoạt động marketing