Ban đầu cĩ lẽ điều vượt thốt khỏi những kí ức thuở niên thiếu của bản thân tìm kiếm những trải nghiệm đầu đời ở một nơi xa lạ, hoặc ở chính nơi mình lớn lên để khẳng định chút gì đĩ ở tu
Trang 1Xuân Tân Mão 2011
Những sáng tác văn chương
hay nghệ thuật hình như đều chứa đựng một phần của kí ức như vậy Ban đầu cĩ lẽ điều vượt thốt khỏi những kí ức thuở niên thiếu của bản thân tìm kiếm những trải nghiệm đầu đời ở một nơi xa lạ, hoặc ở chính nơi mình lớn lên để khẳng định chút
gì đĩ ở tuổi đang trưởng thành với tất cả niềm háo hức Nhưng dần sau
đĩ trên con đường đi của mỗi bài học đầu đời, những con đường dài
mà ta đi cho đến khi người đàn ơng thực sự trưởng thành khi họ nhìn thấy ánh mắt bản thân trong đứa con thân yêu của mình Họa sĩ Đỗ tuấn anh cĩ một lần tâm sự với tơi như vậy trong những lúc chúng tơi nĩi về những cơng việc mới của anh ấy: “trước khi
cĩ con, tơi cĩ cảm giác nhìn được vào bản thân, nhưng sau khi cĩ con, điều
đĩ đã thay đổi các yếu tố cá nhân của tơi sẽ được nhường lại một phần cho con trẻ, giống loạt tranh: “tơi ước” mà
Họa sĩ Đỗ tuấN aNH
HàNH trìNH “MINH Họa cHo ý NIệM”
>> Họa sĩ Đỗ tuấn anh
>> ánh sáng đơ thành >> tơi ước 3 >> Đất quê 2 >> tơi ước 1
86 Bản tin Đại học Quốc gia Hà Nội
Trang 2tôi đang thực hiện”
anh suy nghĩ về điều gì đã khiến
ta hạnh phúc và “ánh sáng đô
thành” là một trong số những
cái tên đầu tiên anh đặt cho loạt
tranh “tôi ước” tôi thấy ở đây là
hình ảnh con trẻ trong suy nghĩ
của người lớn, nó tươi vui trong
bộn bề của cha mẹ, nó sẽ có đôi
điều băn khoăn trong việc mọi
người gọi tên chính mình và cha
mẹ chúng cũng như tham gia
vào cuộc phiêu lưu mới của con
trẻ trong hành trình tìm kiếm bản
thân
Đỗ tuấn anh tiếp tục: “Năm 2001,
tôi bắt đầu vào nghề” tôi nhớ là
lúc đó tuấn anh vẽ về cuộc sống
người lao động ở thành phố Và
tiếp sau những “băn khoăn nơi
thành phố” của anh cho đến seri
tranh “oh! city”(2) được thực hiện
năm 2009 mà thomas, giám đốc
của studio thọ gallery nơi anh
trưng bày có nhận xét rằng: “Họa
sĩ nông dân từ trong suy nghĩ,
chứa đựng cái nhìn nhiều thật
thà ” Nhưng sau “oh! city” tôi
thấy một tín hiệu tốt ở việc anh
tiến tới triệt để hơn ở lối “minh
họa ý niệm” như thomas nói, đã
rõ rệt hình thức thể hiện và hình
ảnh thôn quê cũng dần xuất hiện
nhiều hơn trong tranh không còn
nhiều là câu chuyện của “người
nôn dân lên thành phố” nữa, mà
anh bắt đầu hướng sang từng
bước quan sát về tâm lý, yếu tố cá
nhân ít tham gia vào nhiều phần
nội dung của từng bức tranh Việc
“minh họa ý niệm” dần bớt đi, các
nhân vật trong tranh cùng tham
gia kể chuyện hoặc chúng tự có
những tầng ý nghĩa riêng để có
thể tự độc lập với nội dung bức
tranh anh chú ý tới tiến trình rà
soát lại tâm lý của bản thân, đi
ngược trở lại nơi mình đã bắt đầu
có lẽ sự trưởng thành là một
hành trình như vậy tình cảm quê
hương, hoặc yếu tố quê hương
xuất hiện khi bạn ở xa nhìn lại, bản
ngã ở đây cũng là vậy Nó khiến
cho tôi nhớ tới ca khúc “tình ca”
của phạm duy với những câu mở đầu:
“tôi yêu tiếng nước tôi từ khi mới
ra đời, người ơi
Mẹ hiền ru những câu xa vời
à à ơi! tiếng ru muôn đời
tiếng nước tôi! Bốn ngàn năm ròng rã buồn vui
khóc cười theo mệnh nước rồi trôi, nước ơi
tiếng nước tôi! tiếng mẹ sinh từ lúc nằm nôi
thoắt nghìn năm thành tiếng lòng tôi, nước ơi ”
tình cảm quê hương xuất hiện một cách tự nhiên giống như sương sớm sẽ ngấm dần vào da thịt bạn rồi một lúc sẽ khiến bạn
“trở về” Nó là cách mà tuấn anh chú ý khảo sát tâm lý, để các sự việc tự đối thoại và nói chuyện thay vì cố gắng giải nghĩa chúng hoặc làm công việc “zoom” lại một phần nhỏ các ý chính trong nội dung một bức tranh để chúng mang một nội dung và màu sắc mới với nhiều giản lược hơn nhưng vẫn đầy đủ ý Nông thôn
là nơi anh bước ra, nhưng cũng là nơi anh lựa chọn chúng cho loạt tranh “tôi ước” là cách để quay trở
về
Đỗ tuấn anh sử dụng ước lệ với nhiều lớp cắt hình ảnh để tạo ra nội dung đa nghĩa hơn Những bức tranh cuối cùng ở “tôi ước”
tôi thấy tác giả đặt tên cho chúng
là “Đất quê” tôi thích cách đặt tên này, “Đất quê” bởi vậy cũng như
là “Đất Mẹ” loạt tranh “tôi ước”
mất hẳn đi yếu tố cá nhân tham gia vào từng nội dung “minh họa cho ý niệm” Đó là tâm thế cá nhân xuất hiện đầy đủ nhất, phải gắng quan sát ta sẽ thấy như hiện lên sau làn khói lam chiều ở bất cứ một vùng nông thôn Bắc Bộ nào
mà bạn đã từng đi qua
Hà MạNH tHắNG
>> suy tư về hạnh phúc
>> phía trên bầu trời
87
số 239 - 2011