Xuân Tân Mão 2011cũng giống các dân tộc khác, người tày ở tây Bắc rất coi trọng, cầu kì trong những nghi lễ hơn nhân và họ cĩ một quan niệm rất nhân văn về đêm tân hơn, hay tuần trăng mậ
Trang 1Xuân Tân Mão 2011
cũng giống các dân tộc khác, người tày ở tây Bắc
rất coi trọng, cầu kì trong những nghi lễ hơn nhân và họ cĩ một quan niệm rất nhân văn về đêm tân hơn, hay tuần trăng mật
Đám cưới của người tày ở bản khi đã được định sẵn, người già chọn ngày tốt, người trẻ lo chuẩn bị lễ cưới
sẽ diễn ra rất tưng bừng, náo nhiệt khi về nhà chồng, của hồi mơn quan trọng nhất của sơn nữ tày là càng nhiều chăn hoa thêu thổ cẩm càng tốt trong đám cưới tại nhà trai, tất cả thanh niên đến dự phải mang bằng hết chăn hoa của cơ dâu ra đắp để lấy lộc Đĩ là thời điểm các chàng trai cĩ cơ hội tiếp cận những cơ gái mình thích đồng thời “dụ” bằng được cơ dâu ra khỏi buồng cưới và đẩy chú rể đến bên cạnh, dồn họ vào giữa, cùng đắp một chăn, từ đĩ bắt đầu ca hát “Hình
“trăng mật” của người tày
66 Bản tin Đại học Quốc gia Hà Nội
Trang 2ảnh” của đám cưới truyền thống ấy
sẽ diễn ra như sau: giữa nhà là thanh
niên uống rượu, đắp chăn mới; trên
gác là các cụ già, hút thuốc đàm đạo
chuyện đời; dưới bếp là các cô, các bà
chế biến món ăn phục vụ khách,…
Đám cưới xong, cô dâu lại quay về
nhà mình và phải đợi cho đến những
ngày mùa, chọn một buổi chiều tốt,
bên nhà trai sẽ cử người sang đón
con dâu mới về để làm việc Ngay cả
đêm hôm ấy, chú rể cũng chưa được
phép “động phòng” sáng sớm hôm
sau, đôi vợ chồng trẻ chủ động dậy
thật sớm để lên nương, họ mang
theo cơm nắm, xôi gà và rất nhiều thứ
lỉnh kỉnh vào trong núi và được phép
đến tận tối khuya mới về Những
ngày sau cũng thế, đôi vợ chồng trẻ
đi từ sáng đến tận gần khuya, cô dâu
mới cũng dần bạo dạn, thân mật hơn
với nhà chồng tuy nhiên, hết ngày mùa, người con dâu lại được đưa về nhà mẹ đẻ khi nào có kết quả sau những lần lên nương riêng với chồng của cô gái được khẳng định bằng việc mang bầu thì cô sẽ được làm lễ chính thức mang họ nhà chồng Buổi lễ ấy cũng diễn ra rất trang trọng, thầy tào làm phép, múa hát, chiêng trống ầm
ầm, nhà chồng mổ lợn, đồ xôi, mời cả bản đến dự và từ bữa đó cô con dâu không quay về nhà cha mẹ đẻ nữa
Đã có người đặt câu hỏi rằng, vậy đêm tân hôn của chàng trai, cô gái tày ấy là khi nào? Xin trả lời, nó diễn
ra ở những ngày hai người lên nương cùng nhau thực ra họ không phải lên nương, họ mang theo cơm nắm, xôi
gà, mang theo nhiều thứ để về với núi rừng, để trò chuyện với nhau, tìm hiểu nhau và yêu nhau Họ trải lá rừng
làm giường, lấy ánh trăng làm nến, lấy cây cỏ làm hoa và họ bắt đầu yêu nhau Họ yêu nhau có sự chứng giám của núi rừng, có linh khí của đất trời,
có ánh trăng làm đẹp,… Đó là sự hoà hợp giữa con người với thiên nhiên một cách tuyệt vời
Người già ở bản bảo rằng, trong quan niệm ngàn đời về hôn nhân của người tày, điều quan trọng nhất là người con dâu phải chứng tỏ được mình là sơn nữ với khả năng làm vợ, làm mẹ
và lao động hòa thuận bên chồng
Và chính phong tục về buổi tân hôn hay tuần trăng mật lứa đôi nguyên
sơ giữa đại ngàn là niềm tự hào của đồng bào tày từ bao đời phong tục
ấy giúp họ tìm được hạnh phúc đích thực của mình
trươNG MINH
67
số 239 - 2011