ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN NGUYỄN MINH PHÚC CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN VÀ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TẠI TRUNG TÂM CHỈ ĐẠO TUYẾN BỆNH VIỆN BẠCH MAI Ngành: Công ngh
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
NGUYỄN MINH PHÚC
CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN VÀ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TẠI TRUNG TÂM CHỈ ĐẠO TUYẾN
BỆNH VIỆN BẠCH MAI
Ngành: Công nghệ thông tin
Chuyên ngành: Quản lý hệ thống thông tin
Mã số: Chuyên ngành đào tạo thí điểm
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
Hà Nội - 2014
Trang 2cứ cơ sở để thực hiện đề tài theo định hướng của Đảng và Nhà nước
1.2 Thực tiễn của đề tài
Hiện trạng triển khai CNTT tại Trung tâm Chỉ đạo tuyến của Bệnh viện Bạch Mai:
- Nguồn lực và đào tạo: Đội ngũ cán bộ có nhiều kinh nghiệm Cán bộ chuyên trách còn ít có 3 kỹ sư chuyên trách về CNTT –
1 Thạc sỹ, 1 kỹ sư và 1 cử nhân Công tác đào tạo CNTT chủ yếu được thực hiện theo phương pháp đào tạo nội bộ và tự học
- Cơ sở hạ tầng: Bao gồm 2 máy chủ phục vụ triển khai hệ thông quản lý CDT qua mạng và hệ thống e – learning Các hệ thống máy trạm tại CDT đều được kết nối mạng Internet
- Ứng dụng nghiệp vụ:
Hệ thống quản lý CDT: được xây dựng từ 2011 nhằm mục đích bao trùm toàn bộ các nghiệp vụ của CDT Tuy nhiên, phần mềm này còn nhiều bất cập và thiếu
các module quản lý cần thiết
Telemedicine: Hệ thống hội nghị truyền hình về y tế với thời lượng 1 buổi/tuần với các bệnh viện vệ tinh Tuy
nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế
Trang 3 Website và email được xây dựng vào năm 2012 với mục đích quảng bá hình ảnh của CDT, đưa các thông tin hữu ích đến gần học viên và các đơn vị tổ chức trong và ngoài nước hơn Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng và vận hành trang web còn khó khăn
Hệ thống email phục vụ công việc còn không thống nhất, chưa đảm bảo an toàn bảo mật
Thư viện điện tử được liên kết trực tiếp trên website của CDT nhằm cung cấp cho học viên số lượng lớn các tài liệu điện tử, phục vụ cho quá trình học tập, nghiên cứu Tuy nhiên, cho đến nay, số lượng tài liệu được số hóa là rất ít
E-learning: Hệ thống e-Learning được xây dựng và tích hợp vào trang web của CDT từ năm 2011, nhằm cung cấp các bài giảng điện tử một cách dễ dàng, linh hoạt tới các học viên tại Trung tâm Cho đến nay, hệ thống đã xây dựng được hơn 60 bài giảng thuộc 6 chuyên khoa trong bệnh viện
Tiền lâm sàng: CDT được đầu tư mua sắm trang thiết
bị, mô hình cho đào tạo tiền lâm sàng từ nhiều nguồn kinh phí khác nhau Các loại thiết bị, mô hình này đa dạng về chủng loại, đã đáp ứng nhiều đối tượng Tuy nhiên, chưa có một hệ thống cơ sở hạ tầng đạt chuẩn và vẫn còn thiếu những thiết bị mô phỏng hiện đại đáp ứng nhu cầu dạy và học
2 Nội dung của đề tài, các vấn đề cần giải quyết
2.1 Nội dung của đề tài
Trang 4Căn cứ vào cơ sở pháp lý, các nghị định, thông tư của Chính phủ và Bộ thông tin truyền thông và Bộ Y Tế, và hiện trạng thực tế tại Trung tâm Chỉ đạo tuyến đưa ra chiến lược phát triển ứng dụng CNTT cho Trung tâm Chỉ đạo tuyến Bệnh viện
Bạch Mai
2.2 Các vấn đề cần giải quyết
Căn cứ cơ sở pháp lý, nghị định, thông tư của Chính phủ, Bộ thông tin truyền thông, Bộ Y Tế về chính sách và chiến lược phát triển CNTT:
Văn bản chỉ đạo của Đảng
Văn bản chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Thông tin và Truyền thông
Văn bản chỉ đạo của Bộ Y Tế, Bệnh viện Bạch Mai
Hiện trạng Công nghệ thông tin
Quản lý nhà nước về công nghệ thông tin
Hạ tầng công nghệ thông tin
Ứng dụng công nghệ thông tin
Đánh giá hiện trạng công nghệ thông tin
Dự báo phát triển Công nghệ thông tin
Xu hướng phát triển công nghệ thông tin
Phương pháp dự báo phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin
Dự báo ứng dụng Công nghệ thông tin
Dự báo phát triển hạ tầng Công nghệ thông tin
Dự báo phát triển nguồn nhân lực Công nghệ thông tin
Trang 5 Chiến lược phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin trung tâm chỉ đạo tuyến bệnh viện bạch mai đến năm 2020, tầm nhìn 2030:
Quan điểm phát triển
Mục tiêu
Chiến lược phát triển Công nghệ thông tin
Định hướng phát triển Công nghệ thông tin đến năm
Luận văn được trình bày theo bố cục gồm 3 chương như sau:
Chương I: Giới thiệu trung tâm chỉ đạo tuyến và bài toán chiến lược phát triển CNTT Chương này tập trung vào giới
thiệu Trung tâm Đào tạo và Chỉ đạo tuyến, vai trò và mục tiêu phát triển của Trung tâm, sự cần thiết phải xây dựng chiến lược phát triển CNTT tại Trung tâm
Chương II: Phương pháp luận xây dựng chiến lược phát triển công nghệ thông tin Chương này tập trung vào lý
thuyết về chiến lược, xây dựng chiến lược trong tổ chức và phương pháp luận về xây dựng chiến lược phát triển CNTT cho tổ chức
Chương III: Xây dựng chiến lược phát triển công nghệ thông tin cho Trung tâm Chỉ đạo tuyến Chương này dựa
trên phương pháp luận từ chương II để xây dựng chiến lược phát triển CNTT cho Trung tâm Đào tạo và Chỉ đạo tuyến phù
Trang 6hợp với pháp luật, tiêu chí thực hiện và dựa trên cơ sở tiền đề hiện có Đồng thời, đưa ra giải pháp thực hiện và danh sách các dự trọng điểm sẽ thực hiện theo từng giai đoạn dựa trên giải pháp đề xuất
Trang 7CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU TRUNG TÂM CHỈ ĐẠO TUYẾN
VÀ BÀI TOÁN CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CNTT 1.1 Giới thiệu về Trung tâm Chỉ đạo tuyến
Công tác đào tạo và chỉ đạo tuyến luôn được coi là hai nhiệm
vụ quan trọng gắn liền với lịch sử phát triển và trưởng thành của Bệnh viện Bạch Mai Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, ngày 19/8/1998
Bộ Trưởng Bộ Y tế đã ký quyết định thành lập Phòng Chỉ đạo tuyến
Bệnh viện Bạch Mai Tại thời điểm thành lập Phòng Chỉ đạo tuyến
chỉ có 2 bác sĩ chuyên trách với cơ sở vật chất nghèo nàn
Với sự giúp đỡ của Tổ chức JICA (Nhật Bản) trong khuôn khổ dự án Tăng cường năng lực Bệnh viện Bạch Mai, đơn vị Thông tin - Giáo dục - Truyền thông (IEC) đã được thành lập năm 2001 trực thuộc Phòng Kế hoạch tổng hợp và một toà nhà đào tạo 3 tầng với tổng diện tích 1910, 82 m2 được khánh thành năm 2005
Tháng 2/2005, Bộ Y tế đã ra quyết định thành lập Trung tâm Đào tạo Bệnh viện Bạch Mai và đơn vị IEC đã được sáp nhập vào Trung tâm Đào tạo
Sau một thời gian hoạt động, nhằm phát huy sức mạnh tổng thể của một Trung tâm Đào tạo có hệ thống cơ sở hạ tầng hiện đại và một Phòng Chỉ đạo tuyến với 10 năm kinh nghiệm, ngày 04/8/2008
Bộ trưởng Bộ Y đã ký Quyết định số 2799/QĐ-BYT thành lập Trung tâm Đào tạo và Chỉ đạo tuyến (viết tắt CDT) trên cơ sở sáp nhập 2 đơn vị trên
Trang 8Tháng 9/2010, Bệnh viện cũng đã giao nhiệm vụ [3] quản lý tập trung công tác thư viện cho Trung tâm trên cơ sở sáp nhập tổ thư viện thuộc Phòng Kế hoạch tổng hợp với bộ phận thư viện điện tử thuộc Trung tâm
Trung tâm Đào tạo và Chỉ đạo tuyến Bạch Mai (CDT) được giao những chức năng, nhiệm vụ quan trọng của Bệnh viện, là đơn vị chuyên môn, nghiệp vụ đảm nhận chức năng tham mưu, giúp Giám đốc bệnh viện xây dựng chiến lược tổng thể, điều phối, tổ chức thực hiện và quản lý tập trung mọi hoạt động đào tạo bồi dưỡng nâng cao năng lực cán bộ viên chức, chuyển giao công nghệ kỹ thuật y học cho tuyến dưới; chỉ đạo chuyên môn, kỹ thuật cho tuyến dưới, cử cán
bộ đi luân phiên; thông tin - truyền thông - giáo dục sức khoẻ (IEC), thư viện của bệnh viện và chịu trách nhiệm trước Giám đốc bệnh viện về toàn bộ hoạt động đào tạo, chỉ đạo tuyến, luân phiên cán bộ
và IEC, thư viện của bệnh việc[16]
1.2 Bài toán lập chiến lược phát triển CNTT
Trong suốt chặng đường gần 10 năm phát triển của CDT, được giao chức năng, nhiệm vụ quan trọng của Bệnh viện Bạch Mai,
là đơn vị tham mưu giúp Giám đốc bệnh viện xây dựng chiến lược tổng thể, điều phối, tổ chức thực hiện và quản lý tập trung mọi hoạt động đào tạo bồi dưỡng nâng cao năng lực cán bộ viên chức, chuyển giao công nghệ kỹ thuật y học cho tuyến dưới; chỉ đạo chuyên môn,
kỹ thuật cho tuyến dưới…
Để đáp ứng yêu cầu về hoạt động đào tạo và chỉ đạo tuyến thì việc ứng dụng CNTT trong các hoạt động này là rất quan trọng góp phần đem lại sự phát triển vượt bậc cho CDT Tuy nhiên, do
Trang 9chưa có chiến lược phát triển CNTT tới năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 nên việc xây dựng cơ sở hạ tầng và việc ứng dụng CNTT vào trong hoạt động của Trung tâm CDT còn hạn chế, thiếu hiệu quả
và chưa đáp ứng được mục tiêu phát triển của Trung tâm trong dài hạn
Do đó, việc xây dựng chiến lược phát triển và ứng dụng CNTT tại Trung tâm CDT là cấp thiết và yếu tố góp phần xây dựng Trung tâm CDT phát triển vững mạnh, đúng mục tiêu và tầm nhìn, đảm bảo sử dụng vốn đầu tư hiệu quả trong quá trình xây dựng và phát triển
1.3 Phạm vi bài toán xây dựng chiến lược CNTT
Phạm vi về không gian: Trung tâm Đào tạo và Chỉ đạo tuyến,
Phạm vi về nội dung: Bao gồm các yếu tố, các điều kiện liên
quan đến ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin tại trung tâm CDT:
Phát triển hạ tầng công nghệ thông tin
Phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin
Xây dựng và ứng dụng công nghệ thông tin
Trang 10CHƯƠNG II: PHƯƠNG PHÁP LUẬN XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
2.1 Phương pháp luận xây dựng chiến lược phát triển CNTT của
Trang 11Hình 2.4 Các bước xây dựng chiến lược phát triển CNTT cho tổ chức
Bước 1: Phân tích và đánh giá bối cảnh và hiện trạng CNTT của
tổ chức
Để xác định chiến lược phát triển CNTT cho tổ chức, bước khảo sát hiện trạng của hệ thống thông tin của tổ chức là bước quan trọng để đưa ra hiện trạng phát triển CNTT của tổ chức Khảo sát hiện trạng CNTT của tổ chức cần thực hiện:
Khảo sát Cơ sở hạ tầng CNTT: Hệ thống đường truyền mạng nội bộ LAN, WAN và Internet, Hệ thống máy chủ và máy trạm và hệ thống trang thiết bị phần cứng
Khảo sát hệ thống phần mềm và phần mềm ứng dụng CNTT:
Hệ thống phần mềm đã triển khai đang hoạt động như thế nào, có đáp ứng được yêu cầu của người sử dụng hay không, cần thiết nâng cấp hay xây dựng mới để đáp ứng đúng luồng nghiệp vụ của tổ chức
Khảo sát nguồn nhân lực phục vụ CNTT: Nguồn nhân lực xây dựng, duy trì Cơ sở hạ tầng CNNT và hệ thống ứng
Trang 12dụng CNTT là yếu tố cấp thiết giúp phát triển CNTT tại tổ chức Đảm bảo đội ngũ chuyên gia CNTT có kỹ năng và trình độ để vận hành và phát triển hệ thống tin, đồng thời tổ chức các khoá học và đào tạo ngắn hạn hay dài hạn giúp nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ CNTT của tổ chức
Bước 2: Phân tích xu hướng phát triển CNTT
Để xây dựng chiến lược phát triển CNTT thì tìm hiểu và nghiên cứu các xu hướng phát triển CNTT là một bước rất quan trọng, đặc biệt xu hướng phát triển CNTT cho ngành chuyên môn của tổ chức, phân tích xu hướng công nghệ giúp phần không nhỏ trong việc xây dựng chiến phát triển CNTT phù hợp với định hướng
và mục tiêu phát triển của tổ chức [1,2,11-14]
Bước 3: Mục tiêu phát triển CNTT của tổ chức
Sứ mệnh và mục tiêu phát triển CNTT của tổ chức là kim chỉ nam cho hoạt động phát triển CNTT của tổ chức Do đó, việc xác định đúng mục tiêu phát triển CNTT giúp định hướng xây dựng chiến lược phát triển phù hợp với tổ chức
Bước 4: Tiêu chí đánh giá
Xây dựng chiến lược cho tổ chức cần phải phù hợp định hướng của Đàng và Nhà nước, cũng như mục tiêu phát triển của đơn
vị chủ quản Do đó, việc xây dựng tiêu chí đánh giá cần phải thực hiện theo văn bản chỉ đạo của Đảng, Bộ ngành có liên quan cũng như các tiêu chuẩn về kỹ thuật để đảm bảo hiệu quả đầu tư cũng như chất lượng của dự án và sản phẩm của tổ chức
Trang 13Bước 5: Giải pháp thực hiện
Bước cuối cùng trong phương pháp luận xây dựng chiến lược phát triển CNTT là giải pháp thực hiện Sau khi tiến hành phân tích và đánh giá thì các giải pháp thực hiện cần được hiện thực và cụ thể hoá theo các dự án và tổ chức thực hiện đúng chiến lược đã được xây dựng
Trang 14CHƯƠNG III: XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN CHO TRUNG
TÂM CHỈ ĐẠO TUYẾN
3.1.1.2 Tăng cường năng lực đội ngũ đáp ứng nhu cầu phát triển ứng dụng CNTT -TT
Để đảm bảo thực hiện phát triển CNTT-TT của Trung tâm CDT theo đúng chiến lược và mục tiêu đề ra, cần phải đảm bảo nguồn nhân lực, trong đó có các cán bộ lãnh đạo phụ trách, các cán
bộ chuyên môn chuyên trách về CNTT và sự hợp tác từ các bộ phận,
cá nhân liên quan
3.1.1.3 Nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí của CNTT-TT
Cần tuyên truyền và ra các quy định, quy chế về việc sử dụng các ứng dụng CNTT-TT trong tác nghiệp, nâng cao nhận thức
Trang 15về vai trò, vị trí của CNTT-TT Từ việc quy định sử dụng các dịch vụ CNTT trong công việc, dần dần các cán bộ sẽ quen và thấy thích sử dụng khi đã hiểu hết được những tiện ích, sự nhanh gọn và chính xác khi sử dụng CNTT Việc lấy được sự đồng thuận, sự ủng hộ của số đông cán bộ trong đơn vị trước khi sử dụng một dịch vụ CNTT-TT mới là một yếu tố quan trọng dẫn đến sự thành công của dịch vụ đó Việc tuyên truyền, giới thiệu các tiện ích của các dịch vụ CNTT-TT
là việc làm có ích, cần phải được quan tâm và thực hiện
3.1.1.4 Tăng cường nguồn lực cán bộ phụ trách, cán bộ chuyên trách về CNTT-TT
Để thực hiện thành công các dự án ứng dụng CNTT-TT, trong đơn vị phải có sự quyết tâm cao của tập thể lãnh đạo, người trực tiếp chỉ đạo các ứng dụng về CNTT phải là lãnh đạo đơn vị Đội ngũ cán bộ chuyên trách về CNTT cần phải đáp ứng được yêu cầu công việc đối với một số lĩnh vực như:
- Quản trị hệ thống: hệ thống máy chủ, các ứng dụng trong mạng LAN;
- Quản lý các dịch vụ web;
- Quản lý nội dung tin trên web site, portal
3.1.1.5 Đầu tư phát triển các dự án ứng dụng CNTT-TT
Để việc ứng dụng CNTT tại TĐC đảm bảo hiệu quả theo kỳ vọng của Trung tâm cần thực hiện các dự án đầu tư ứng dụng CNTT-
TT, cụ thể trên các lĩnh vực:
- Đầu tư nâng cấp, mua sắm trang thiết bị, cơ sở hạ tầng cho
Trang 16CNTT
- Đầu tư mua sắm, phát triển các phần mềm ứng dụng, dịch vụ CNTT-TT
- Hai dạng dự án trên có thể tách rời, độc lập thực hiện, cũng
có thể đồng thời thực hiện trong khuôn khổ của một dự án ứng dụng CNTT, tuy nhiên cần phải có sự kế thừa, có tính
kế hoạch phù hợp với chiến lược phát triển của Trung tâm, tránh tình trạng móc nối, manh mún, phân rã trong các dự
án đầu tư dẫn đến tính trạng thiếu liên thông giữa các phần mềm, ứng dụng, dịch vụ và sự không đồng bộ trong các hệ thống hạ tầng thiết bị
3.1.1.6 Tăng cường hợp tác và liên kết
Việc sử dụng thế mạnh, uy tín của Bệnh viện Bạch Mai nói chung và CDT nói riêng sẽ thuận lợi trong việc kêu gọi các nguồn lực khác bổ sung cho nguồn lực của CDT trong việc phát triển các ứng dụng CNTT-TT, đây là một giải pháp cần thiết khi thực hiện chiến lược về CNTT-TT cho CDT, cụ thể CDT có thể sử dụng nguồn lực tăng cường hợp tác, liên kết trong việc phát triển CNTT-TT của mình ở một số lĩnh vực như:
- Kêu gọi đầu tư, tài trợ cho các dự án ứng dụng CNTT-TT;
- Thu hút các nguồn lực xã hội trong việc làm phong phú các hoạt động về CNTT-TT của trung tâm
3.1.2 Giai đoạn thực hiện
Để thực hiện chiến lược xây dựng và phát triển CNTT tại CDT theo đúng mục tiêu đề ra, đề xuất giai đoạn thực hiện theo từng