DSpace at VNU: NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG QUY TRÌNH QUẢN LÝ ĐẦU TƯ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT N...
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
NGUYỄN THỊ LAN ANH
NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG QUY TRÌNH QUẢN LÝ ĐẦU TƯ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Hà Nội - 2013
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
NGUYỄN THỊ LAN ANH
NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG QUY TRÌNH QUẢN LÝ ĐẦU TƯ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
Ngành: Công nghệ thông tin
Chuyên ngành: Quản lý hệ thống thông tin
Mã số: Chuyên ngành đào tạo thí điểm
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS Lê Quang Minh
Hà Nội - 2013
Trang 3MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG I HIỆN TRẠNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ QUẢN LÝ ĐẦU TƯ ỨNG DỤNG CNTT TẠI NGÂN HÀNG PTVN 4
1.1 Tổng quan ngân hàng PTVN 4
1.1.1 Sơ lược về Ngân hàng Phát triển Việt Nam 4
1.1.2 Lịch sử hình thành, phát triển Ngân hàng phát triển Việt Nam 4
1.1.3 Cơ cấu tổ chức và chức năng nhiệm vụ 4
1.2 Hiện trạng ứng dụng và phát triển CNTT tại Ngân hàng PTVN 5
1.2.1 Hiện trạng các ứng dụng CNTT 5
1.2.2 Hiện trạng nguồn nhân lực CNTT 6
1.2.3 Công tác đào tạo CNTT 7
1.3 Hiện trạng hệ thống quản lý, đầu tư CNTT tại NHPT 7
1.3.1 Quy chế, quy trình, quy định quản lý, đầu tư ứng dụng CNTT 7
1.3.2 Quy trình đầu tư, triển khai một dự án CNTT hiện nay tại NHPT 7
1.4 Đánh giá tổng thể 8
1.4.1 Kết quả đạt được 8
1.4.2 Những tồn tại 8
CHƯƠNG II QUY TRÌNH QUẢN LÝ ĐẦU TƯ ỨNG DỤNG CNTT SỬ DỤNG NGUỒN VỐN NSNN 9
2.1 Vốn nhà nước và hoạt động đầu tư ứng dụng CNTT 9
2.1.1. Ngân sách nhà nước 9
2.1.2. Vốn ngân sách nhà nước 9
2.1.3. Sơ đồ hệ thống hoạt động đầu tư ứng dụng CNTT tương ứng với nguồn vốn ngân sách nhà nước 10
2.2 Những khái niệm chung về quản lý đầu tư ứng dụng CNTT 11
2.2.1 Khái niệm về quản lý 11
2.2.2 Khái niệm về đầu tư 11
2.2.3 Khái niệm về Công nghệ thông tin - ứng dụng CNTT 11
2.3 Quy trình quản lý đầu tư ứng dụng CNTT 11
2.3.1 Đánh giá hoạt động quản lý đầu tư ứng dụng CNTT trước khi nghị định 102/2009/NĐ-CP có hiệu lực: 11
2.3.2 Quy trình quản lý đầu tư ứng dụng CNTT 12
2.4 Văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh hoạt động đầu tư ứng dụng CNTT 21
2.4.1 Khái niệm 21
2.4.2 Các loại văn bản quy phạm pháp luật 21
2.4.3 Nguyên tắc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật 21
2.4.4 Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật 21
CHƯƠNG III QUY TRÌNH QUẢN LÝ, ĐẦU TƯ ỨNG DỤNG CNTT TẠI NHPT 22
3.1 Các điều kiện tiền đề khi xây dựng quy trình Quản lý, đầu tư ứng dụng CNTT tại NHPT 22
3.1.1 Phát triển và thành lập đơn vị chuyên về quản lý, đầu tư ứng dụng CNTT 22 3.1.2 Sửa đổi và bổ sung quy chế, quy trình, quy định nội bộ có liên quan đến quản lý, đầu tư ứng dụng CNTT 22
Trang 43.1.3 Đào tạo, nâng cao năng lực quản trị dự án, kiến thức đầu tư ứng dụng CNTT 22
3.2 Quy trình đầu tư tại Ngân hàng phát triển 22
KẾT LUẬN 23
Trang 5DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
1 NHPT Ngân hàng Phát triển Việt Nam
3 CNTT Công nghệ thông tin
4 ĐTPT Đầu tư phát triển
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
Hình 1.1 Mô hình tổ chức Bộ máy quản lý Công nghệ thông tin NHPT 6
Hình 2.1 Hoạt động ứng dụng CNTT và nguồn vốn NSNN 10
Hình 2.2: Mối quan hệ giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý 11
Hình 2.3 Quy trình đầu tư ứng dụng CNTT theo nghị định 102/2009/NĐ-CP 20
Trang 6PHẦN MỞ ĐẦU
1 Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài
Trong phạm vi các tổ chức tín dụng ngân hàng, CNTT là một trong 4 trụ cột của chiến lược phát triển tổng thể ngành ngân hàng CNTT hiện được xếp ngang hàng với kế hoạch cải cách thể chế, phát triển nguồn lực… Công nghệ chính là hạ tầng để
các ngân hàng đổi mới dịch vụ, gia tăng tiện ích, mở rộng phạm vi hoạt động Trong bối cảnh nền kinh tế cạnh tranh khốc liệt hiện nay và xu hướng hội nhập quốc tế phát triển mạnh thì sự thua kém về công nghệ dẫn đến thua kém về cạnh tranh là điều tất yếu xảy ra Vì vậy sức ép tăng cường đầu tư và phát triển CNTT đang
ngày càng lớn và cấp bách khiến các tổ chức tín dụng ngân hàng ở Việt Nam không thể bỏ qua Các tổ chức tín dụng ngân hàng ở Việt Nam cũng nhận thức sâu sắc rằng
để có thể tăng khả năng cạnh tranh, quản trị tốt rủi ro, đảm bảo phát triển bền vững, nâng tầm khu vực và quốc tế, con đường phát triển CNTT là con đường tất yếu, và Ngân hàng Phát triển Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ
Đánh giá chân thực về hoạt động đầu tư CNTT tại NHPT trong giai đoạn vừa qua
có thể nhận thấy rằng hầu như các dự án đầu tư ứng dụng CNTT đều chậm tiến độ, rất khó khăn trong công việc tổ chức thực hiện chủ yếu do vướng mắc trong quy trình, thủ tục đầu tư Một vấn đề đặt ra đó là việc áp dụng, vận dụng các cơ chế, chính sách của Nhà nước vào trong đơn vị như thế nào, cụ thể: trình tự phê duyệt dự án đầu tư và hồ
sơ dự án CNTT; trình tự tiến hành thẩm định thiết kế cơ sở và hồ sơ thẩm định; các bước thực hiện quản lý và tổ chức thực hiện dự án Công nghệ thông tin ra sao? đang
là vấn đề bức xúc đòi hỏi phải được nghiên cứu, tổng kết, hoàn thiện cơ chế, chính sách cụ thể để có thể vận dụng một cách hiệu quả vào đơn vị
Nhận thức được vấn đề trên, tác giả đã lựa chọn đề tài “ Nghiên cứu xây dựng
quy trình quản lý đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp của mình
Trang 72 Mục tiêu nghiên cứu
a Mục tiêu chung:
Tìm hiểu cơ chế, chính sách của Nhà nước và Ngân hàng Phát triển Việt Nam
(NHPT) từ đó xây dựng quy trình đầu tư áp dụng cụ thể vào NHPT để góp phần loại
bỏ các tồn tại, vướng mắc hiện có giúp việc đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) tại NHPT hiệu quả nâng cao sức cạnh tranh của NHPT
b Mục tiêu cụ thể:
- Tìm hiểu các văn bản pháp quy của Nhà nước về đầu tư ứng dụng CNTT và hệ thống văn bản, quy trình, quy định nội bộ NHPT từ đó xây dựng một hệ thống văn bản, quy trình, quy định về đầu tư ứng dụng CNTT tại NHPT tuân thủ theo các quy định hiện hành của Nhà nước và NHPT;
- Xây dựng quy trình đầu tư ứng dụng CNTT loại bỏ các tồn tại, vướng mắc trong quy trình đầu tư hiện tại, tăng cường hiệu quả đầu tư ứng dụng CNTT tại NHPT
3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Các văn bản pháp quy liên quan đến quy trình thủ tục đầu tư ứng dụng CNTT do Nhà nước quy định; các văn bản, quy trình thủ tục đầu tư ứng dụng CNTT hiện tại của NHPT
- Phạm vi nghiên cứu: đề tài được nghiên cứu để áp dụng cho đầu tư ứng dụng CNTT tại NHPT
4 Phương pháp nghiên cứu:
Để có thể phân tích khách quan và khoa học, đưa ra được những quy trình hợp
lý và đúng đắn, các phương pháp được sử dụng:
- Thu thập, nghiên cứu các tài liệu, văn bản liên quan đến trình tự thủ tục đầu tư của Nhà nước; thu thập và nghiên cứu tìm hiểu các văn quản, quy trình nội bộ trong hệ thống NHPT về đầu tư, về tổ chức bộ máy, quyền và nhiệm vụ các đơn vị…
- Trao đổi và thảo luận
- Phân tích và tổng hợp
5 Kết quả của đề tài
Đề tài xây dựng sẽ đem lại những kết quả cụ thể sau:
- Giảm thiểu các thủ tục hành chính qua lại giữa các đơn vị bởi tất cả các thủ tục, các bước và các mẫu văn bản quy định cần thiết phải làm như thế nào, làm ra sao đều đã được cụ thể hóa rõ ràng
- Giảm thời gian khi triển khai dự án bởi vai trò cùa các đơn vị đã được ghi cụ thể do đó sẽ không còn hiện tượng không xác định được trách nhiệm cũng như
Trang 8nhiệm vụ thuộc đơn vị Bên cạnh đó sự tường minh trong mọi khâu, mọi thủ tục giúp Lãnh đạo NHPT ra quyết định nhanh chóng và hiệu quả
- Nâng cao hiệu quả đầu tư ứng dụng CNTT, tăng sức cạnh tranh của NHPT so với các Ngân hàng trong nước và khu vực
6 Kết cấu của đề tài
Đề tài được kết cấu gồm 4 phần (chương) chính trong đó:
Phần mở đầu: giới thiệu các yêu cầu khách quan, chủ quan, cơ sở thực tiễn nghiên cứu và xây dựng đề tài
Chương I: giới thiệu tổng quan chung về NHPT, hiện trạng về CNTT và quản
lý đầu tư ứng dụng CNTT tại NHPT
Chương II: trình bày quy trình đầu tư ứng dụng CNTT chung vận dụng các quy định của Nhà nước
Chương III xây dựng quy trình đầu tư ứng dụng CNTT tại NHPT
Phần kết luận: kết luận tổng thể về luận văn
Trang 9CHƯƠNG I HIỆN TRẠNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ QUẢN LÝ ĐẦU
TƯ ỨNG DỤNG CNTT TẠI NGÂN HÀNG PTVN
1.1 Tổng quan ngân hàng PTVN
1.1.1 Sơ lược về Ngân hàng Phát triển Việt Nam
Tên tiếng Việt: Ngân hàng Phát triển Việt Nam
Tên giao dịch quốc tế: The Vietnam Development Bank
1.1.2 Lịch sử hình thành, phát triển Ngân hàng phát triển Việt Nam
Xuất phát từ những hạn chế của Quỹ HTPT, kết hợp với những yêu cầu khi Việt Nam chính thức gia nhập WTO là phải giảm dần và tiến tới xóa bỏ việc hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp Chính phủ đã ra Quyết định số 108/2006/QĐ-TTg ngày 19/5/2006 về thành lập Ngân hàng phát triển Việt Nam (NHPT) trên cơ sở tổ chức lại Quỹ HTPT
1.1.3.1 Cơ cấu tổ chức
NHPT được tổ chức theo hệ thống ngành dọc và thực hiện nhiệm vụ thống nhất
từ trung ương đến địa phương Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Phát triển gồm:
a Hội đồng quản lý
b Ban Kiểm soát
c Bộ máy điều hành gồm
- Hội sở chính đặt tại Thủ đô Hà Nội;
- Sở Giao dịch, Chi nhánh, Văn phòng đại diện
1.1.3.2 Chức năng nhiệm vụ
- Huy động, tiếp nhận vốn của các tổ chức trong và ngoài nước để thực hiện tín dụng đầu tư phát triển và tín dụng xuất khẩu của Nhà nước
- Thực hiện chính sách tín dụng đầu tư phát triển
- Thực hiện chính sách tín dụng xuất khẩu
Trang 10- Nhận uỷ thác quản lý nguồn vốn ODA được Chính phủ cho vay lại; nhận
uỷ thác, cấp phát cho vay đầu tư và thu hồi nợ của khách hàng từ các tổ chức trong và ngoài nước
- Ủy thác cho các tổ chức tài chính, tín dụng thực hiện nghiệp vụ tín dụng của NHPT Việt Nam
- Cung cấp các dịch vụ thanh toán cho khách hàng và tham gia hệ thống thanh toán trong nước và quốc tế
- Thực hiện nhiệm vụ hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tín dụng đầu tư phát triển và tín dụng xuất khẩu
- Thực hiện một số nhiệm vụ khác do Thủ tướng Chính phủ giao
- Thứ ba: các phần mềm hiện tại chưa bao phủ được hết các yêu cầu nghiệp
vụ đặt ra, mới đáp ứng được một số qui trình các Ban nghiệp vụ nhất định
- Thứ tư: các phần mềm còn nhỏ lẻ, chưa có ứng dụng lớn bao quát hết các nghiệp vụ ngân hàng
- Thứ năm: Một số phần mềm triển khai trên công nghệ lạc hậu (Foxpro, Access)
- Thứ 6: Đa phần phần mềm phát triển cho một hoặc một số nghiệp vụ nhất định gây khó khăn cho người dùng
Trang 11- Thứ 7: Hầu hết các phần mềm đều thiếu sự liên kết với nhau
- Thứ 8: Cơ cấu vốn đầu tư phát triển phần mềm ứng dụng thiếu hợp lý
1.2.2 Hiện trạng nguồn nhân lực CNTT
Mô hình chi tiết tổ chức hệ thống tin học của NHPT được mô tả như hình dưới đây
Hình 1.1 Mô hình tổ chức Bộ máy quản lý Công nghệ thông tin NHPT
Qua sơ đồ tổ chức Bộ máy quản lý Công nghệ thông tin cho thấy một số tồn tại
về nguồn lực CNTT như sau:
- Thứ nhất: Với số lượng cán bộ như trên là rất khiêm tốn so với yêu cầu, chưa
có đầy đủ các vị trí dự phòng cần thiết, đặc biệt là khi nhu cầu ổn định, dự phòng ngày càng cao
- Thứ hai: Cán bộ tin học đa số chỉ có kiến thức và kinh nghiệm về chuyên ngành công nghệ thông tin, các kiến thức về kinh tế tài chính, tài chính ngân hàng chỉ ở mức rất cơ bản
- Thứ ba: Lực lượng cán bộ tin học phải kiêm nhiệm quá nhiều công việc
- Thứ tư: Nguồn lực cán bộ có nhiều biến động Các cán bộ chủ chốt có kinh nghiệm đều đi khỏi hệ thống
TRUNG TÂM CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Cán bộ tin học Chi nhánh
Phòng xử lý thông tin
CẤP ĐỊA PHƯƠNG
Quan hệ chủ đạo Quan hệ trao đổi thông tin
BAN LÃNH ĐẠO NHPT CẤP HỘI SỞ CHÍNH
Phòng tổng hợp thống kê
Trang 121.2.3 Công tác đào tạo CNTT
Từ các số liệu thống kê và khảo sát cho thấy công tác đào tạo cán bộ CNTT trong ngành NHPT nổi lên những tồn tại cơ bản như sau:
- Kế hoạch đào tạo hàng năm gần như không được triển khai
- Nội dung đào tạo chủ yếu dừng lại ở các trình độ cơ bản (Fundamental), đào tạo chuyên sâu (Professional) rất ít
- Phạm vi đào tạo còn tập trung trong một vài lĩnh vực cơ bản chưa mở rộng sang các phạm vi mang tính công nghệ cao, hiện đại như quản lý dự án, quản
lý dịch vụ CNTT (IT Service Management), quản trị CNTT (IT Governance)
- Chưa chủ động trong việc đào tạo cơ bản, nâng cao ở nước ngoài; các khoá đào tạo ở nước ngoài đều tập trung trong phạm vi các dự án do Trung tâm CNTT triển khai và chủ yếu là đào tạo cơ bản
1.3 Hiện trạng hệ thống quản lý, đầu tư CNTT tại NHPT
1.3.1 Quy chế, quy trình, quy định quản lý, đầu tư ứng dụng CNTT
Hiện tại NHPT vẫn chưa có bất kỳ một quy chế, quy định hay quy trình đầu tư ứng dụng CNTT mà việc đầu tư ứng dụng CNTT trong NHPT hoàn toàn dựa trên quy định mang tính chung chung trong phân công chức năng nhiệm vụ giữa các đơn vị tại NHPT
Thực tế phát sinh đầu tư ứng dụng CNTT tại NHPT có rất nhiều vướng mắc, việc đầu tư, triển khai các ứng dụng CNTT đi một vòng giữa các đơn vị trong NHPT
để xác định được đơn vị nào có trách nhiệm làm gì, làm ra sao và đơn vị nào là đầu mối vẫn là một vướng mắc lớn trong đầu tư ứng dụng CNTT tại NHPT
1.3.2 Quy trình đầu tư, triển khai một dự án CNTT hiện nay tại NHPT
Quy trình đầu tư ứng dụng CNTT hiện tại làm các dự án CNTT kéo dài, gặp nhiều khó khăn, gây tổn thất cho NHPT:
- Mất nhiều thời gian và nhân lực cho việc chuẩn bị thủ tục, chỉnh sửa lại hồ
sơ cho phù hợp với yêu cầu hiện tại (do không có quy trình, quy chế hay quy định nào nên cứ làm xong lại sửa)
- Mất chi phí cơ hội trong hoạt động nghiệp vụ khi triển khai chậm các dự án CNTT
- Lãng phí do thiết bị công nghệ thông tin mất giá
- Các thiết bị CNTT có tuổi thọ rất thấp, có thiết bị chỉ sau 3 năm mặc dù chưa tàn nhưng đã phế vì nó không tương thích với những phần mềm mới điều này gây tốn kém cho NHPT
Trang 131.4 Đánh giá tổng thể
1.4.1 Kết quả đạt được
- Ban Lãnh đạo NHPT đã có sự quan tâm và chỉ đạo ứng dụng và phát triển CNTT thông qua việc tỷ lệ đầu tư vào CNTT ngày càng tăng
- Hệ thống phần mềm cơ bản đáp ứng được yêu cầu nghiệp vụ đặt ra
- Hệ thống các văn bản, quy trình, quy định nội bộ NHPT tuy chưa hoàn thiện nhưng cơ bản đã có nền tảng từ đó để sửa đổi và bổ sung
- Đội ngũ cán bộ NHPT có kiến thức nền tảng do đó việc tiếp thu các kiến thức về quản lý đầu tư ứng dụng CNNT và đào tạo sẽ thuận lợi
1.4.2 Những tồn tại
- Triển khai các dự án CNTT chậm, đặc biệt là dự án phần mềm
- Nguồn lực còn thiếu so với yêu cầu đặt ra
- Việc phối hợp giữa các đơn vị không rõ ràng làm giảm hiệu quả triển khai công việc
- Quy trình, quy chế quy định : còn thiếu và chưa đầy đủ để đáp ứng yêu cầu công việc đặt ra do đó dẫn đến tình trạng làm việc không thống nhất lãng phí thời gian
Trang 14
CHƯƠNG II QUY TRÌNH QUẢN LÝ ĐẦU TƯ ỨNG DỤNG CNTT SỬ DỤNG
NGUỒN VỐN NSNN
2.1 Vốn nhà nước và hoạt động đầu tư ứng dụng CNTT
Vốn nhà nước bao gồm vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng do Nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn đầu tư phát triển của doanh
nghiệp nhà nước và các vốn khác do Nhà nước quản lý (khoản 1 – điều 4 luật đấu thầu)
2.1.1 Ngân sách nhà nước
Theo luật ngân sách nhà nước năm 2002, ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu chi của Nhà nước đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước
Theo nghị định 60/2003/NĐ-CP, ngày 06/06/2003 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách Nhà nước, tại điều 3 nghị định quy định chi ngân sách
nhà nước bao gồm: chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên
2.1.2 Vốn ngân sách nhà nước
Vốn ngân sách được hình thành từ vốn tích luỹ của nền kinh tế, vốn khấu hao
cơ bản và một số nguồn khác dành cho đầu tư Xây dựng cơ bản và được Nhà nước duy
trì trong kế hoạch ngân sách để cấp cho các đơn vị thực hiện các kế hoạch Nhà nước
hàng năm, kế hoạch 5 năm và kế hoạch dài hạn
Gắn với phạm vi chi ngân sách nhà nước có sự phân định các nguồn vốn khác nhau:
- Chi đầu tư xây dựng cơ bản: vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn NSNN (vốn đầu tư phát triển)
- Chi thường xuyên bao gồm: nguồn chi thường xuyên, hành chính sự nghiệp hàng năm và nguồn vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư