DSpace at VNU: Tư tưởng toàn dân đoàn kết trong cách mạng dân tộc - dân chủ ở Việt Nam từ Phan Bội Châu đến Hồ Chí Minh

ĐẠI HỌC TÔNG H ự p HÀ NỘI

TẠ P C H Í KHOA HỌC No 3 + 4 - 1992

T ư T Ư Ở N G TOÀN DÂN ĐOÀN KẾT TRONG CÁCH MẠNG DÂN TỘC - DÂN CHỦ ở VIỆT NAM

T Ừ PHAN BỘI CHÂU ĐẾN H ồ CHÍ MINH

C H ư a N G T H Ầ U ^

M ộ t tr o n g n h ữ n g nguyỄn n h ân tháng lợi của cách m ạng Viột Nam là d o s ứ c m ạn h

t o à n dfln đ o à n k ế t d ư ớ i s ự l á n h d ạ o sáng suốt của Chù Uch H ồ Ch( Minh N g ư ờ i đ ỉ c h ọ n lọc, phft p h á n , k ế t h ừ a và p h á t huy một cách sáng t«u (ư tưỏrng "cả n ư ớ c đồ n g lòng" t r o n g

t r u y ỉ n th ố n g lich s ử lâ u đ ờ i vầ cả từ t ư tưỏrng "mười h ạng n g ư ờ i đ ồ n g tâm" củ a P h a n Bội

C hâu

VI vậy, việc Um h lề u Cư Cưởng ”to à n dãn đ o àn kết" l ừ P h an Bội C h â u đ ế n H ồ C h í Minh, nhằm làm r ỏ c ố n g h i í n vi đại của C hù tịch H ồ C hí M inh tro n g sự n g h iệ p c á c h

m ạng d â n tộ c d â n ch ủ là m ộ t việc làm cỏ ý nghĩa, nhất là tro n g giai đ o ạ n hiện nay

I

P h a n Bội Chftu (1867-1940), n h ầ y (u n ư ớ c chân c h ín h , ngay t ừ đ ầ u d ã xác đ in h

m u ố n g iành d ộ c lậ p c h o dftn tộc, chủ q u y ỉ n chu nhân d â n (hì phải làm c á c h m«ng gi&i

p h ó n g dfln tộ c khỏi á c h x ăm lư ợ c , áp b ứ c bóc lột của th ự c d â n P h á p và bè lũ p h o n g k i ỉ n tay sai của ch ú n g T r o n g q u á trìn h vận động cách mạng, Cụ d ă liên tục kêu gọi, t& c h ứ c

n hăn dfln c i n ư ớ c đ ứ n g lê n c h ố n g lyt kè thù bằng p h ư a n g p h á p vũ tr a n g b ạ o đ ộ n g C ụ đ ẫ

vi6t n h i ỉ u tá c phSm v ăn ( h ơ luyỀn truySn yêu n ư ớ c , n h ư V iệt N a m vong q u ố c stị, H d l

ng o ạ i h u y ế t th ư T ăn V iệ t N a m , Sù n g bái giai nhân, V iệt N a m q u ố c s ử k h á o T r o n g dồ,

Cụ d ĩ c ậ p r í t rô v í n đ ỉ c á c lự c lư ợ n g nhân d ân có ihồ th u hút vào công cu ộ c d ấ u tr a n h chống Pháp Đó tức là tư tưởng "toàn dân doàn kỉi" , nồi bật Irong hộ thống (ư tưỏrng chính tri cửa P h a n Bội C h ẳ u

Đ i ỉ m x u í t p h á t c ủ a t ư t v ở o g này là:

*Nghln m u ô n ứ c t r i ệ u n g ư ờ i tro n g n ư ớ c

XAy dự'ng n ê n c a n g h iệ p n ư ớ c nhà

) Phó GlAo nr, phó ttển <I Viện Sử học Việt nam

25

N g ư ờ i dAn ta, cửa n ư ớ c tii

D&n là d â n n ư ớ c , n ư ớ c là nirớc dãn"

P h a n BỘI C h ỉ u đ ặ t hy vọng vào ”nãm mưori triệ u sô n g ư ờ i tro n g n ư ớ c " H ọ đ S u là

”ch á u con một h ọ ”, đ ỉ u là 'c h ú b á c anh ein" d ĩ u cố tài sản chung là d ấ t nư«:Vc c ủ a ông cha

d ỉ l«i C h o n £ a cái muru k í c ứ u n ư ớ c "chi 'ố một câu":

*CỔt r ỉ n g n g ư ờ i n ư ớ c chung n hau một lồng"

T r ê n c ơ s ở m ột lòng tin vững chắc vào nhAn d á n dốl với s ự n g h iệ p c ứ u n ư ớ c , n h ậ n

t h ứ c cửa P h a n Bội ChAu vê vai tr ò nhân d â n q u a các giai đ o ạ n đ á có s ự p h á t trifen, &ự phAn tích, đánh giá mức độ khả ning tham gla đ íu (ranh giải phóng dẳn tộc của mỗi h^ng Bgười tr o n g xả hội nurớc ta ngày cà n g d ư ợ c xác đ in h cụ thẽ hơn:

N ă m 190S, khi v i ỉ t v i ệ t N a m vong q u ố c sth, P h an Bội C hâu c h ia n g ư ờ i tr o n g o ư ớ c

ra lầm 5 bậc, t í t cẳ đ ỉu là con của một ỗng cha và một bà IP'*, của một bầu trờ i và m ột

mAiih đ ỉ t o h ư o h a u ; t í t cả đSu lá đ&ng bào tr o n g mội n ư ớ c và d ỉ u có n h iệm vụ làm c h o

o ư ớ c a h à đ ư ợ c s ố n g I9Ì

N i m 1906, khi vi£t H ả i n g o ạ i h u y ĩ t th ư , tá c p h ă m m ang lín h ch ấ t n h ư "một b ả n

c ư ơ n g linh h à n h d ộ n g ”, P h an Bội Chflu dẫ nói v£ "m ười h«ng n g ư ờ i đ ồ n g t â m ' gồm cố:

p h d hào, q u a n t ư ớ c , t h í gia , sl lich, lính lập, g iáo đồ, côn đồ nghlch lử , n h i n ữ , a n h &i

bd i b í p , th ố n g ký, c ừ u gia t ử đ ệ , n g ư ờ i đi du học

N h ư n g đ í n n i m 1907, khi viết lác phằm D ì tình lỊuỗc đân h ò n , C ụ lại t h u g ọ n &ự

p h ă n c h ia c i c h ạn g n g ư ờ i c ầ n p h ả i th u hút vào h àng ngũ c ứ u nirớc, b â n g m ột c&u: ”n g irờ i

n ư ớ c t a k h ổ n g p h ả i ai khác , m à chi ò tro n g sỉ, nòng, cổng, I h ư ơ n g mà thổi*.

T r o n g t i e p h ỉ m H á i n g0 9i h u y í t th ư Cụ dẫ thè hiện q u a n d i ỉ m đăy dử và t ậ p t r u n g

a h ỉ t , m ột m ật t r ậ n đ o à n k6t to à n d â n gồm m ư ờ i h«ng n g ư ờ i và p h ả n tíc h vỊ trí, vai t r ò

c i a h ọ t r o n g s ự n g h iệ p đ<u tr a n h giải p h ó n g dftn tộc một c á c h cụ th è c ó iý có tin h

T ro n g cốBg c u ộ c to à n d â n ch ố n g P háp, ai c ũ n g có cách g iú p n ư ớ c , P h a n Bội Chftu kkuyÌM biqI ngưàrl h t y dem li€t tứ c minh góp ph&n vào aự nghiỆp chuog cứu nư ớ c:

'Đ d o g tftni n h ư t h ỉ m ớ i là đồ n g tâ m '

T u y n h iê a , t r o n g f ,6 m v ờ l h«ng n g ư ờ i đ ồ n g tâm khá rộ n g rSi này, d o đ i ỉ u kiện g iai

c l p h« a c h í , P h a n Bội Chftu đ ặ t lftn h ẩng đ ì u n h ữ n g hạng phú bAo, q u a n tir ớ c I h í g ia ,s ĩ t(ch, d u h ọ c n ư ớ c ngoài; c ũ n g t ứ c l i t ỉ n g lớ p trẻ n và con ẽ m a b ữ n g n g ư ờ i sl p h u C ụ c h o

rk n g h«ng Bgirứl này c 6 s ử m ệnh th ien g li£ng h ơ n cả, s ứ mộnh "vận đ ộ n g d â n c ả n ư ớ c " ,

" k iiu ỉch t r v v n g a h á n tài", đ ỉ c u6i cùng đ ạ t t ớ i m ục đ íc h q u a n g vinh " d ự n g n ỉ n đ ộ c lậ p ,

x v ớ n g b ấ t t ự do", sỏr d ĩ h ọ đ ó n g đ ư ợ c val t r ô đ ó , vì họ là n h ữ n g n g ư ờ i cố h ọ c, ư u t h ờ i

m ỉ a th ế , c ỏ k h ả n i n g " líy (I90 lý g iá c n g ộ n h â n d ỈB ( đ ạ o g iá c l ư d ftn ) v à "đciB tà i l ư ơ n g

đ ố n g làm đ ì u c h o dân" T h ự c ra, một s ự p h â n tíc h các lự c lư ợ n g n h ỉ n d â n n h ir vậy k h ố n g ph&i là áiột s ự p h i n lích t h i u đ á o v ỉ m ặt lý lu ận , mà m ới chi là một s ự th ẽ hlộn về m ặ t tln b c i m Cự tla r ỉ n g đ ă là n g ư ờ i Vlộl Nam thl ai cũng c6 khẳ n ă a g đ ứ n g l£n làm n h iệ m

vụ c ứ u n ư ớ c , al c ũ n g đ ỉ u ghẾt P h á p cả Và s ứ c m ạnh của khối đ o à n kết to à n dftn l* vộ đlch T r o n g Uch s ử d â n tộc, lòng yỀu n ư ớ c , khối đ o à n kết d â n lộ c đ ã g iú p c h ú n g t a c h iế n

.hắng n h i ĩ u dộ i q u â n x&m lư ợ c lớn mạnh hưn ta rẵ t nhiều lần N hư ng đầu t h ế kỷ này, sau khi t b í t bại li£n ( i ỉ p t r ư ớ c s ứ c m ạnh áp đ ảu cùa tàu đòng húng cfíi của một đ ế q u ố c

p h ư a n g tây, t r ư ứ c cái giàu m ạnh của một ké thù, tâm iý tự (y đă có diSu kiện p h á t sinh ở

một s 6 n g ư ờ i chi t h í y s ứ c m ạnh của kỹ thuật, nià đ á n h giá th ấ p sứ c m ạnh c ủ a k h ỗ i đ o á n

k ỉ t to à o d ẳ n P h a n Bội Chftu là ng ư ờ i đ ã c ư ư n g quyốt đả ph á tir t ư ở n g dó, cố g áng khôi

p b ụ c lòng tia t ư ở n g vào s ứ c mạnh của đ oàn kcl d â n tộc Cụ nh ắc lại một c h â n lý đ a n giản:

* H ợ p kh.đi cát c h ấ t n£n non Thái,

H ợ p a g h ỉn d ò n g Bẽn c á i b ỉ đ ô o g ”

Vổrl IồB|5 tín c a o đ,ộ, P h a n Bội CKâu đẫ vé ra cả một cả nh tirợ n g p h ẫ o k h ở i nghin muôn triậu agười Việt Nam cùog bất tay vào &ự nghiệp chung Mỗi ngưởi một tay thi việc làm gì làm cflBg nồi, c ả d â n tộ c đdiig lÒDg đ á n h P h á p thi sự nghiệp giải p h ó n g d â n tộc

n h ẫ í định t h à n h còng Cụ nói đ ế n kết quả mộl c á ch tin tưiVng và nóí đ ẽ n t ư ư n g lai một

cá ch lạc q u an ;

”N ế u c i n ư ớ c d d n g iòng n h ư thế,

Việc gì coi c ã ạ g d ễ n h ư không!

K h ô n g vi^c gl việc khổng xong

NẴU kbổiag xong, q u y ĩ t là khòng có trời!"

L ồ a« tiD t ư ở n g sắt đá, niềm lạc q u a n trà n IrỄ của P han BỘI C h âu đ á tru y ề n vào cả một t h ế hệ tlia nh niẠfl đư ơ B g thờ i, làm cho họ b ỏ nhà ra di ih e o Cụ làm nhiệm vụ c ứ u nước

Nuoài " » ư ờ i b ạ n g đồ n g tâm" kè trén, về sau, khi viết tá c p h ằ m Viặt N a m q u ố c

s ử k h d o (1908), PỈỊAB BẠI CbÂu đ ẳ b ồ sung thêm một dố i tư ợ n g tro n g m ặt trậ n d o à n k í t dân tộc c M o g P h á p a ữ a , đ ó là các dân tộ t thiều s ổ Cụ vlỄt:

"N h ữ ag BLÌỈB th ư ợ n it du kl«, đia th ế kiêm y í u , vậc sản p h o n g p h ú , b ả n c h ấ t con

n gườỉ ờ đ*y l«i dOng cả m c k i í n đấu N ẽu khéo thú p h ụ c thì đ ó là n g ư ờ ỉ củ a ta, sẽ ià mầni

mốii* củ a s ự Bgliiep bá v ư ơ n g ; a ế u bỏ qu a đi, thì h ọ sê Ihco n g ư ờ i kh ác sỗ là c á ĩ m ồ c h ô n

vùi lurức ta* O u a đó, ta t M y đ ư ợ c ở Phan BỘI C h âu mội n hận th ứ c v í s ự binh đ ẳ n g g iữ a

các d â a tẠc và lồng t ự h i o lấy d ẳ n tộc mình làm tru n g lâm tậ p h ợ p tấ l cả cá c d â n tộ c anh

em trổB k i i ỉ p (Uít m rức

Tốm lại, VỄ tư tirở o g d o â n k í t d â n tộc, đ o à n k ỉ t n h ữ n g lự c lư ợ n g c h ố n g P h á p , P h a n BỘI Châu c ố iBỘt lồng tin m ãnh Hệt r ằ a g 'a i cũng bụng p h ụ c th ù ái quốc" và " n ư ớ c đ ẫ là

n ư ớ c ch u n g tbì p h ả i c h u a g lông chuBg sứ c mà c h ố a g đớ" P han Bội C h â u tin n g ư ờ ỉ V i ^ Nam, đ«t hy v ọ n g vào n g ư ờ i dân, n h ư n g là n g ư ờ i d â n th u ộ c d ò n g g iố n g Việt N am sinh ra trê a đ ỉ t n ư ớ c v i ệ t Nam, c h ớ c h ư a phải là Bgơờl v i ệ t Nam s ố n g tr o n g tồ c h ứ c xă hội cụ

Ih ỉ có tầl sả n , c 6 o g b s nghiệp, c6 quyền lợl klnb tế kh ác o hau, cổ q u a n hộ giai c í p

nhau, ở t r o n g một c h í đ ộ c h ín h l r |, cỏ q u a n hệ vớỉ một tồ c h ứ c c h ín h q u y ỉ n cụ th è , đ ã

chia ra bóc lột và bị bốc lột áp b ứ c và bi á p b ứ c Cự t h í y q u a n hệ d ân tộc, mà không chly đ ư ợ c th ự c c h ẩ t cửa ch ín h quyền, đè x ư ớ n g cách mạng d â n tộc ,biểt gắn yfiu n ư ớ c

27

với duy tâ n , mà khồng ý th ứ c dSy dử đ irự c ý n ghĩa cách miịng kỉnh lể, c á ch m ạ n g xá hội.

P h an Bội C h â u nól đ í n nổi khồ vS s ư u c a o , th u ế nặng, vẽ ách á p b ứ c của bẽ lũ th ố n g

trị d ổ i vdri đ ủ các b ạng n g ư ờ i N h ư n g Cụ d â k h ố n g ih đ y dirự c vai (rò cùa n ồ n g d â n , một

lực lư ợ n g xã hộl c h i ĩ m 90% d â n số Việt N am C ó t h ỉ cụ rẩ t hìèu rấ t th ô n g c ả m VỚI nố n g dân Khi nốl "cứu vớt đ d n g bào" thì đổ i t ư ợ n g c h ín h mà cụ nghi là nông d ả n T h ĩ n h ư n g

cụ vẫn c h ư a nhìn ra a ố n g d á n iả inột lự c l ư ợ n g n h ấ t lh£, hùng hậu và c ó khả nSng c á ch

m ạng lớ n , là một t h ế lự c tru n g gian 'đ á n g s ợ ” c ủ a bẵl c ứ cuộc vận đ ộ n g c á c h m ạ n g n ào

tro n g iich sử D o vì q a ta m í t a ỏ n g d â n n£n c á c lồ ch ứ c Duy tân hội và Q u a n g p h ụ c hội

của P h a a Bội châu d ẳ t h í t bại tro n g t i í n Irln h h o ạ t độ n g của nó

P h a n Bội C h â u cũng b ỏ q u ên cầng l ớ p t h ư ơ n g nhân (V (h à n h thị ở đây, có a n h iều

mâu th u ẫ n tro n g lậ p t r ư ờ n g cửa C ụ v ỉ s ự cSn Ih iế t phái p hái trlỄn các hội b u ồ n đ ỉ hỗ t r ợ cho s ự h o ạ t đ ộ n g lâu d à i của Hộẳ D uy tân ciing n h ư của Vlột Nam q u a n g p h ụ c hội T r o n g khi k&u gọi p h á t t r i ỉ n kinh d o a o h làm c h o đ ấ t n ư ớ c giảu m ạnh, thi có lỗ t r o n g th â m tâm

Cụ vẫn b ị v ư ớ n g m ác b à ỉ cál tb à n h kiến c ô ư u y S n ch ỗ n g I4 ih ư ư n g n h ân , c h o đó là

n h ữ n g ngurời t ư lợẳ và vụ lợl C h o BỀU nối n hir nhà sử hục P h á p G c o rg c B o u d a re l: "Vì

y ỉ u n ư ớ c , P h a n Bội C h ỉ u m uốn là n g ư ờ i l ư sản, nhirng Cụ lại không cỏ tăm hồn tư s ả n "

kề cũng có p h ầ n xác đáng

Cái nhln của Phan Bội C hâu là cál nhln củ a mội nhà nho, của kẻ sl đ á tá c h khỏi vua cha«, n ỉiv n g c h ư a h ồ a tàm một với d ân Đ ó là c á cb nhỉn củ a một n g ư ờ i k h òng q u a n niệm

x ỉ hộl và xẫ hộl p b o n g k ứ n n h ư cô, n h ư n g c ũ n g c h ư a q u a n niệm d ư ự c một xả hộl ih e o

tr ậ t t ự m ớ i với s ự phftB hó a giai c ẩ p d i k b á s â u sắc

T uy c ố n h ữ a g DÌiược đ i ỉ m tro n g c ơ £ỏr lý luận, l ư iưỏrng đ o à n kết d â n tộ c củ a P han BỘI C h â u là mội b ư ớ c p h á t triề n cao ÍO v ớ i lir tưủrng tru y ên thổng Phan Bội C h ầ u đã làra c h o t ư tưổrng đ o à n kếf có tín h d â n tộ c r ộ n g rái và dân chủ h a n Đ ó là m ộ t c ố n g hiến

to lỚB đ ố i vớ i Hch sử

II

C hủ T ich HÔ C h í M inh (1890 - 1969), lảnh tụ vỉ dại của c u ộ c cá ch m ạng d â n tộ c dân

ch ủ Việt N am iuy kkổBg đ i th e o d ư ờ n g lối c ủ a hai sĩ p h u yêu n ồ ớ c tiề n bốẳ P h a n C hâu

T rin h và P h M Bội C h â u ,n h ư n g lỏ lòng kh&m p h ụ c bai cự N h í l là đ ố i với đ ờ i h o ạ t độ n g

c ứ u a ư ớ c c ủ i P h a n Bộí C hầu N ăm 1925, NguyỄn Áí Q u ố c á i d á a b giá rấ t c a o , là "bậc

anh h&ng* vi tliỉôn sứ , đ ấ n g xả thftn vl đ ộ c lập, đ ư ợ c 20 triệ u c o n ngirờ i t r o n g vô n g nô lệ tôn sùng*

' T ừ 1911, r a đ i tỉm d ư ờ n g cđru BUỚC ,N g ư ờ i c6 d tp đl đ ế n c á c n ư ớ c t h u ộ c đia ờ c h â u

Ả, C h ầ u P hl, B ắc Mỹ , đ ẩ hlều r ô âm muru c ủ a bọn t ư b ản , đ ế q u ố c là b ẩ t c ứ ở dẳụ

c h ú n g c ũ a g t ỉ m c á c h " c h i a r ỗ o h f r n g l ự c l ir ợ D g đ ả o g p h á i đ o à n k ế t lạ i" N g i r ờ i ý

thức r í l rõ vì truyèn thống và sức ni^nh doàn kết dân tộc trong ;"l|ch sử đấu tranh và

c h l í n th ẩ a g ngoại x âm ”:

"Vỉ d i a h i n g bái k í t đ o àn ,

N ên khỏi p h g c ch ố n g g iang sa il lạc Hồng"

K £t chửc c u ố n sácli diỄn ca L ịc h s ừ n ư ớ c ta , N gười cũng nêu lẾn châ n lý:

"Dân ta xin n h ớ c h ữ đồng,

Đ ồ n ^ Hnh, đ ồ n g sức, đ ồ n g lòng, đ ồ n g m inh”

K hấi niệm "raộỉ c h ữ đồnjg", "đồng lồng”, c h ín h là (ư tưỏrng "đoàn k í t dân tộc", đ ư ợ c

C h ủ T ịc h HỒ C hí M in h s ử dụ n g r ẵ t nhiSu tr u n g các luận văn chính tri và t h ơ ca củ a

N g ư ờ i Nó có p h ỉ n gUỉng VỚI tư tư ở n g "m ư ờ i h ạ n g ng ư ờ i đ ồ n g tâ m ” c ủ a P h an Bội C h âu

N h ư n g nó Ì9Ì có c k ỗ dị biệt khá c ơ bảo ờ p h ư ơ n g p h á p n h ậ n th ứ c củ a vi lãoh tụ c á c h

m ạ n g vô sẠa H ồ CỈIÍ M iah , do d ó th à n h hiệu của n ó cũng kh ác hẩn

Nói vS &ức Kiạnh đoha kiết, C hủ Tịch H ồ C h i Minh là n g ư ờ i V iệt Nam đ ầ u ttên cỏ ý

t h ứ c v ỉ vai t r ò c ủ a q^uần ck ú n g nhán d&ii t r o n g lich sử và (rong cách m ạn g th e o q u a a đi&m c&a chủ ngiũa M á c - L ẽ^ in N gư ờ i c à n g ngày càng th ấ m nh u ần sâu sắc lý luận m ới,

đỄ r a d ư ợ c n h ữ n g cỉiủ t r ư ơ o g , bi^n ph&p đ ấ u tra n h cách m ạng cỏ hiệu q u ả và c u ố i cbng

d ã k M i q u á i thànji một ch â o lý cố ý nghĩa c h iế n lưực:

"Đ oàn kết, đ o à n kết, đại đ o à n k í t

ThÂAh cữ sg, th à n h cÔBg, đ^ỉ t h à n h c ô n g ”

Đ o à n k í t đỐ4 với C hủ T ịch H ồ Chí M in h Tà sự sống còn, iầ sứ c m ạnh vô địch, là

th ÌB g ỉgri C ả c u ộ c d ờ i c ủ a N g ư ờ i là một cu ộ c d ấ u (ranh k h ông m$( mỏi ch o k hối đ ạ i do4a Icít toàn dầa và k h â dại đoàn kểt ấy đả phát trlẽn khỗng ngừng Trong bừi nói tại

b u ò i k h a i m s c Ditfi h ộ i ih ổ n g n h ấ t Việt m in h - L iê n việt ngày 3/3/1951, N g ư ờ i n h ậ n

d i a h : ”Hôaa m»y tr ổ n g tlLấy rừ n g cây d ạ i đ o à n k í t đ ã nỏ' hua kết q u ả và gố c rễ n ó đ a n g ăo

sâù Lan r ộ o ^ k M p loàH d â n , và RÓ cỏ một cái tư ơ n g lai " tr ư ờ n g xuân b ấ t lão " ”

T r o o ^ Đ ạ i hội này, d i ú n g ta cỏ đạl bièu đ ủ các tầng ĩớ p , các tôn giáo các d â n tộc, gỉà có,

t r ẻ có, n am có^ DỠ có, th ậ t là một gia đìnli t ư ơ n g thân tư ơ n g ái C h ắ c rằ n g sau c u ộ c Đ ạ i hội, mối đ o à n kết thÂn ái í y sẽ p h á t t r l ỉ a và củng cố khấp to àn dân V ớ i lực lirợ n g d o à n kết ẫy, chú,o£ ta &ỗ virợt q u a h í t tbảy mọi k h ó khăn, gian kh&, ch ú n g ta sẽ đ á n h ta n tấ t cả

mọi ké th ù đ ế q u ặ c th ự c dân "

T ư t ư ử a g "Dại đoàH kết" của C hủ T ịch H ò Chí Minh là b a o g t m r ộ n g k h ắ p mọi giới, mọi BgẦnh, mọi tằn g lớ p và cả mọi dân tộc c ư trú trê n lãnh th ồ Việl Nam Vê val tr ò củ a

"oác d â n tộ c thlèu w5", ngay t ừ năm 1946, N g ư ờ i đ ă từ n g n h ấ n mạnh: "Đồng b à o K inh hay

Thô, M ư ờ a g bay M án, G ia -ra i hay Ê-đô, Xê d ă n g hay Ba na và các d â n tộ c khác, đ ỉ u là con ch á u Việt N aai, d ề u là an h em ruộí thật, ch ú n g ta sỗng c h ế t cỏ n hau, s ư ớ n g khô cùng nhau, no đói giiip nhau

T r ir ớ c kia, ch ủ n « ta c á ch nhau, một là vì th iế u dây liên lạc, hai là vi có kè xúi giục đ è chia I'ẽ cb ú n g ta

Ngày nay, n ư ớ c Việt Nam là của ch u n g chứ ng ta C húng ta phải t h ư ơ n g yêu o hau, phải k(nh trọ n g nhau, ph ải giiỉp đ ỡ n hau đfc m ư u h ạnh p h ú c ch u n g của ch ú n g t a và con cháu cỉiúng ta

Sông c ó thè cạn, núi c ó thẽ mồn, n h ư n g lòng d o à n kSt của c h ú a g ta k h ống b a o g iờ giảm bớt"

29

N ỉ u &o sáaji với ttf lư ở a ạ "loàn d&n doAn kẽt" của C ụ Phan Bỗl C hâu t r ư ớ c d ó , thi

H ồ C hí M lnb â& v ư ự t xa mộl quỈJ>£ c á ch k ỉ cá v i bề rộ n ^ lẫn chiSu sâu N h ư n g &ự k h á c

biẠt cơ bán cổ tí«b nguyêu tấc lại cbính là ò cbỗ tư tướng "mặt trận dẳn tộc thống nhẵt"

cA« C hủ tick H-d C U M ia h đ ư ự c x&y 4 ự n g vững chắc trẽ n c ơ i ở khổi li£n m inb hai giai

c í p c ố n g ak&a và o6iig d â n và d o g4«i c ỉ p cftng nhân lánh đ«0 thốBg q u a Đ ả n g tiẽn p h u n g

cử a nó Vỉ r&qg; ”cM vứi ỉự c lư ợ o g củ a ckính mỉnh, nồag, dán khồng b a o g i ờ có t h ỉ tr ú t

ih rợ c g&aỉi nặ»% d&a^ dỀ o6b họ* và; "tro ag th ờ i d«t hiệo nay, giai c ẩ p c ô n g n h â n là

gi«i c ấ p <ỉộc n Jiỉt và dii^ a iu u o 6 DiệAb llck &ử lả lảnh đ ạ o cá ch m ạn g đ ẽ n t h ắ a g lựi

dp0ỉ oỉMg bằtầg UẠn m ioh vớ ỉ giai c á p a ử a g dầB” ỉ

n à ậ n t à é c tr6 n á ầ đ v ợ c t h ỉ U ệ a eụ t h ỉ tro n £ th ự c tiên cácb Di9ng d â n tộ c ,

đểhi elki cầ> »k&B dầa ta é ư ứ ỉ &ự l&aii d9j0 của C hủ tich H ồ C hí Minh N ảm 1925, N g ư ờ i đfi HUaỉi l ậ ^ V i ^ N m b t à a a k aiêA cÁch DMUI^ đ&Bg chí bội, mẠt tố c b ứ c q u ầ n ch ú n g b a o

f d a tấ t c i a U r a c Bi.«ời V4ẠI N4UB yêu n u ớ c t ừ 17 tudi t r ở |£n, k h ô a g p h â n biộl nam nữ, kỉệA ^ ạ y é ỉ c b ổ a g &ự c k ia t i "tàẰiib lập a h ử n g o ^ ố n hay p h 4i'.

BỈỈ4» m ậ n cao a h ẫ t c á a s ự đ o è n kẻ t cố ý n^hỉa quMD trọ n g d ố i với ĩự Bghiệp c á c h

e è a oiiâa ể&B t.a Là hig,tfờ1 cộag ỉiio Việl Nam t r ư ớ c kia c h ư a có lồ c h ứ c , d ã

tllốa g ajyit ỉ»i Ui&ah » ộ ỉ Đấng* Đ ó lầ Đ ảng CỘQ£ sản Việt Nam d o C hủ ttch H d C h í

M áaà aáji§ iập C ó EXing tièn cố il&a mioh c&n^ RÒng làm n ỉ n tản g c h o k h â i đ o à n

kẾí t ò t e 4&n, c i e ầ nvậiig Viộl Nai» og,ky càng p hát trlè a T ro n g tién trìn h đó, N g ư ờ i lu ô n

lu ồ « hr« ý Đ M g ra &ú:c t& cbárc c ủ n g cổ MẶt trậ n d â n tộc Ih ổng n h ấ t, c ủ n g cổ k h ố i

d«ỉ ềữ iợ i k é( tcoĨMi d&n t ừ m ật t r ậ a d&n chủ áỀn m ịỉ tr ậ n Việt Minh C h ín h s ự ho«t đ ộ n g

củft cAc LỒ càâ% M$t UẠa đ o ả a kết d â o tộc này đá g ó p p h ầ n q u a n tr ọ o g d ư a cách m ạng

T M « t T éj» 1945 d í a t è á i ^ M vé CíÌB* a h ư &aũ đố, các t ô c h ứ c m ật t r ậ n L U n V iệt,

ra ft UẠa T ồ qMâc, SẠỈ Urậa D â n lộ c gị&i {xbóng miền Nam đ ả góp p h ầ n d ư a cu ộ c kh án g

cMểB Mỷ cá-u Btfó« đ<bi to&o tlkẩag n ỉ m Ỉ97S

CHÍI THlCH

TÃt ũế những cAu ựÍ4!h ỉh ữ v in Phan Bội Ch&u đều rú t từ "Phan Bội Châu - toần lập" ^ 1, 2, 3 đo Cìtương ThAư sưu tim vá biền soạn Nxb Thuận HÓB 1990.

^ Q BoiKlăroỉ: PHan B ội C M u et ta soc/étó vtetnamlune Ơ 9 aon t 0 mpa France Aaếe Ato 19ữ, Paris 1972, tr 367.

^ HÒ C h / M iffh: T o ầ n tậ p , T ỉ, S T H 1961, tr 18

C b í M ừih: T u ự ề n T 1 , S T H 1980, tr 1 1

HÒ OM Mình: Toản tập, T 9, ST H 1989, tr 405.

w w ^ c /) / M M ì: Toàn tập T6, ST, H 1986 tr 49-50

c / í / Mkìh: Tữin tập Í4 ST, H 1984, tr 12 Õ -127

Qf,f Tl,,ST, H 1980, tr 157