THỰC PHẨM BIẾN ĐỔI GEN CÓ AN TOÀN KHÔNG

Thuật ngữ thực phẩm biến đổi gen dùng để chỉ những loại cây trồng dành cho con người hoặc gia súc được tạo ra nhờ công nghệ sinh học để cho những phẩm chất mong muốn như tăng khả năng chống cỏ dại, chống sâu bệnh hay tăng hàm lượng dưỡng chất Thực phẩm biến đổi gen ( Genetically Modified food được gọi tắt là GM) là thuật ngữ được dùng để chỉ các loại thực phẩm có nguồn gốc một phần hoặc toàn bộ từ sinh vật biến đổi gen, hay thực phẩm có gen bị biến đối.

THỰC PHẨM BIẾN ĐỔI GEN

Tổng quan về thực phẩm biến đổi genes

1.Định nghĩa

Thuật ngữ thực phẩm biến đổi gen dùng để chỉ những loại 

cây trồng dành cho con người hoặc gia súc được tạo ra

nhờ công nghệ sinh học để cho những phẩm chất mong

muốn như tăng khả năng chống cỏ dại, chống sâu bệnh

hay tăng hàm lượng dưỡng chất

Thực phẩm biến đổi gen ( Genetically Modified food được

gọi tắt là GM) là thuật ngữ được dùng để chỉ các loại thực

phẩm có nguồn gốc một phần hoặc toàn bộ từ sinh vật

biến đổi gen, hay thực phẩm có gen bị biến đối

Trong nông nghiệp và lương

thực

Giảm thiểu nguy cơ mất mùa

Nhiều thức ăn có dinh dưỡng hơn: bằng cách cho thêm vào đoạn gen phụ trách dinh dưỡng, như cho vitamin A vào giống “Gạo Vàng”

Động vật sản xuất nhiều hơn: ví dụ

như chèn thêm gen để sản xuất thêm

sữa cho bò

Có nhiều thức ăn hơn trên 1 mảnh đất

Môi trường

Nhiên liệu tự nhiên: được làm từ phần

sinh vật không cần dùng tới bằng cách

đốt hay ủ khí

Có thể làm giảm tác động của ngành công nghiệp SX & chế biến thực phẩm: GMOs cần ít thuốc trừ sâu hơn, ít chất hóa học độc hại hơn

Tái sử dụng vùng đất kém màu mỡ: Có thể có những giống cây chịu được hạn hán hay đất quá mặn Qua đó cũng có thể làm đất đai màu

mỡ trở lại

Sinh vật thường Sinh vật BĐG

- Tạo giống thông thường ( giao phấn, thụ phấn), chỉ tạo được cá

thể cùng loàip.

- Đòi hỏi nhiều thời gian,công sức nhưng thường không tạo được

đặc điểm mong muốn ở đời con.

- Không tạo nên vật liệu di truyền mới trong hệ gen loài, chỉ lựa

chọn và tập hợp các gen riêng lẻ nhất định đã có trong bộ gen

- GM có thể mang đặc điểm của các loài khác nhau,giữa động vật

và thực vật hoặc với VSV

- Mục đích tạo gen bị biến đổi tương đối chính xác

- Tạo được vật liệu di truyền mới, ví dụ gen từ cá vùng lạnh được đưa vào cà chua,dâu tây

Sự khác nhau giữa sinh vật thường và sinh vật BĐG

Vấn đề gây tranh cãi xung quanh GMO,GMF

Ảnh hường đến sức khỏe con

sinh thái

Những mặt hại của GMO,GMF

Những mặt hại của GMO,GMF

Ảnh hưởng đến sức khỏe con người

Ví dụ khi đưa sản phẩm đậu nành mang gen kháng lại thuốc diệt cỏ glycophosphate

Những mặt hại của GMO,GMF

Quy trình

Kiểm nghiệm sản phẩm, các thử nghiệm được tiến hành trên đông vật

Kiểm nghiệm sự thay đổi nồng độ gennistin( 1 loại isoflavour) trong đậu

nành

Các kiểm nghiệm đều cho thấy không có tác hại nào khác biệt giữa

BDG và không BĐG

Những mặt hại của GMO,GMF

Ảnh hưởng đến môi trường sinh thái

Xuất hiện các chủng kháng chất kháng sinh

An toàn

Không an toàn

Trung lập

2 GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

TRÊN THẾ GIỚI

Không an toàn

 Năm 1998, Các nhà khoa học Fares NH và El-Sayed AK đã nghiên cứu thấy rằng khi cho

chuột ăn khoai tây biến đổi gen mang gen CryI của Bacillus thuringiensis thì xảy ra hiện tượng

chuột có nhiều lông nhung xuất hiện với ruột bị lớn bất thường.

 Theo một báo cáo nghiên cứu của trường ĐH Aberdeen của Anh chỉ ra rằng: Chế độ ăn có

chứa khoai tây biến đổi gen ( biểu hiện một chất lectin của cây hoa giọt tuyết (snowdrop)

(Galanthus nivalis agglutinin [GNA]) dưới dạng CaMV35s promoter ))đã được phát triển để

tăng khả năng kháng côn trùng và giun tròn cho thấy những con chuột được cho ăn một củ

khoai tây biến đổi gen có sự phát triển tăng trưởng tế bào có khả năng tiền ung thư, hư hỏng

hệ thống miễn dịch, teo một phần của gan, và phát triển ức chế của não, gan và tinh hoàn của

nó

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3791249/

Không an toàn

TRÊN THẾ GIỚI

Thống kê cho thấy tỉ lệ ung thư bàng quang ở Mỹ tăng rất nhanh kể từ khi GMO được đưa ra thị trường năm 1996 và glyphosate được phun tràn lan (Nguồn: responsibletechnology.org)

 Trong báo cáo của các nhà khoa học ở Khoa Phụ sản, trường Đại học

Bệnh viện Trung tâm Sherbrooke ở Quebec, Canada, độc tố Bt (Bacillus

Thuringiensis ) được tìm thấy ở 

93% bà mẹ đang mang thai và 80% các dây rốn Đây là những người

thường ăn ngô biến đổi gen Bt của Monsato Bt được cho là nguyên

nhân dẫn đến dị ứng, sảy thai bất thường hoặc thậm chí là ung thư đối

với nhiều thai phụ và trẻ em

Không an toàn

TRÊN THẾ GIỚI

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

Những đ ng v t được thí nghi m cho ăn đ u nành biến đổi gen chống được thuốc trư sâu có tên ô â ê â

Roundup Ready đều có vấn đề nghiêm trọng về chức năng sinh sản

 Ơ chu t nhăt, tinh hoàn có những biến đổi lớn, gồm cả hi n tượng tổn thương các tế bào ô ê

tinh trùng mới

 Ơ chu t cống cái, có nhiều thay đổi được ghi nh n ở tử cung và buồng trứng Chuôi DNA ô â

của phôi thai chu t cung hoạt đ ng khác với tự nhiên.ô ô

 Hơn m t nửa số con của chu t cống cái ăn đ u nành Roudup ready chết trong vong 3 tuân ô ô â

tuổi, trong khi đó chi 10% con của chu t me không ăn GMO chết yểuô

nguồn: responsibletechnology.org

Không an toàn

TRÊN THẾ GIỚI

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

Không an toàn

Một số cuộc biểu tình trên thế giới phản đối GMO

- Tổ chức Hoa bình xanh phản đối thực phẩm biến đổi gen khi cho rằng việc đưa các sinh vật biến đổi

gen vào thế giới tự nhiên là một dạng của "ô nhiễm di truyền"

http://antgct.cand.com.vn/Khoa-hoc-Van-Minh/Thuc-pham-bien-doi-gen-Tranh-cai-va-van-de-chung-406505/

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

Không an toàn

Một số cuộc biểu tình trên thế giới phản đối GMO

- Một cuộc biểu tình chống thực phẩm biến đổi gen tại Mỹ

 15 trên tổng số 28 quốc gia thành viên thuộc Liên minh châu Âu (EU) vưa nhất trí với

luật loại bỏ các sản phẩm nông nghiệp biến đổi gen (GMO) khỏi toàn bộ hoặc một phân

lãnh thổ Điều này cho thấy thế giới chưa sẵn sàng chấp nhận thực phẩm biến đổi gen.

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

http://enternews.vn/15-quoc-gia-eu-dang-tay-chay-dan-thuc-pham-bien-doi-gen-92083.html

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

và sự an toàn của chúng nên được đánh giá trên cơ sở từng trường hợp cụ thể và không thể đưa ra các tuyên bố chung về sự an toàn của tất cả các loại thực phẩm GM.

TRÊN THẾ GIỚI

• Thực phẩm GM hiện có trên thị trường quốc tế là những thực phẩm đã vượt qua các bài đánh giá đảm bảo an toàn và không có nguy cơ gây ra rủi ro cho sức khoẻ con người Các đánh giá đảm bảo an toàn dựa trên các nguyên tắc của Codex Alimentarius (là tổ chức được sáng lập vào năm 1963 nhằm xây dựng và ban hành các tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế)

• Ở Hoa Kỳ không cho phép thực phẩm GMO trong các cửa hàng cho đến khi nhóm FDA đảm bào là nó an toàn

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

An toàn

TRÊN THẾ GIỚI

• Viện Hàn lâm Khoa học, Kỹ thuật và Y học Hoa Kỳ – (National Academies of Sciences, NAS) đã xuất bản một bản báo cáo khoa học gần 400

trang với tên gọi “Cây trồng Biến đổi gen: Trải nghiệm và Triển vọng”(Genetically Engineered Crops: Experiences and Prospects) và đưa ra kết

luận: không có bằng chứng nào cho thấy thực phẩm được làm từ các nguyên liệu hoặc có thành phần từ cây trồng biến đổi gen thiếu an toàn hơn so với thực phẩm không biến đổi gen

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

• Một ủy ban của NAS cũng đã được thành lập với nhiệm vụ đọc và xem xét hơn 700 phản hồi từ các cá nhân và tập thể, cũng như thu thập chứng cứ xác thực từ 80 nhân chứng

đổi gen là an toàn để sử dụng làm thực phẩm so với các cây trồng không biến đổi gen khác, đồng thời cây trồng biến đổi gen cũng không tạo ra các tác động tiêu cực nào tới môi trường, trong khi việc canh tác cây trồng này góp phần vào việc giảm thiểu lượng thuốc bảo vệ thực vật cần sử dụng.

An toàn

TRÊN THẾ GIỚI

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

An toàn

TRÊN THẾ GIỚI

và Thực phẩm (Food and Agriculture for the Biotechnology Innovation Organization -BIO) phát

biểu: “Sau khi xem xét một cách cẩn trọng, đánh giá các lợi ích và rủi ro của thực phẩm và cây

trồng biến đổi gen đã mang lại trong suốt 20 năm thương mại hóa trên thị trường, chúng tôi vui

mừng công bố kết quả nghiên cứu lần này đồng nhất với các kết quản nghiên cứu mà cơ quan

nghiên cứu trên toàn thế giới đã  chứng minh liên tục trong suốt những năm qua, đó là: Công

nghệ sinh học nông nghiệp vẫn cho thấy lợi ích mang lại cho nông dân, người tiêu dùng và môi

trường.”

Brian Baenig

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

Môt nhóm các nhà khoa học đã rà soát lại các nghiên

cứu về sự an toàn của cây trồng từ GMOs trong 10 năm

qua Họ không tìm thấy bất cứ thiêt hại trực tiếp nào

liên quan đến kỹ thuât di truyền Hiêp hôi Y khoa Hoa

Kỳ cho rằng thực phẩm biến đổi gen là an toàn

Tiến sĩ - Viện trưởng Lê Huy Hàm

 Đại diện cho Viện Di truyền nông

nghiệp - đơn vị chủ trì khảo nghiệm

đánh giá rủi ro với cây biến đổi gene,

công bố, đến năm 2010, loại cây này

trên thực tế đã trồng 148 triệu ha, chưa

thấy nước nào trồng rồi từ bỏ Những

nước ở châu Âu chưa chấp nhận biến

đổi gene là do đang đối diện với khủng

hoảng thừa hơn là thiếu, họ không lo

nghĩ nhiều đến an ninh lương thực, hay

đất đai như các nước đang phát triển

Ông cũng khẳng định, cho đến nay

chưa ghi nhận trường hợp nào gây ảnh

hưởng cho môi trường sức khỏe.

VIỆT NAMỦNG HỘ PHÁT TRIỂN

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Cao

Đức Phát:

- Loại thực phẩm này an toàn với cả gia súc và con người Đồng

thời cũng mang lại thu nhập cao hơn cho người trồng. 

 Theo GS Nguyễn Lân Dũng

-Đề nghị gọi là cây trồng công nghệ sinh học Đây là ứng dụng

quan trọng của con người, nếu không ứng dụng thì rất lãng phí,

cần phải nhấn mạnh đây là thành tựu lớn của nhân loại

ỦNG HỘ PHÁT TRIỂN

GMO, GMF CÓ AN TOÀN??? VIỆT NAM

 GS.Trần Đình Long ( chủ tịch hội giống cây trồng Việt Nam) cho biết:

• Sinh vật biến đổi gene tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe cộng đồng như khả năng gây dị ứng, làm

nhờn kháng sinh, có thể tạo ra độc tố và gây độc lâu dài cho cơ thể Gene kháng sinh có thể được chuyển vào các cơ thể vi

sinh vật trong ruột của người và động vật ăn thịt thành phần biến đối gene Điều này sẽ dẫn tới việc tạo ra vi sinh vật có khả

năng kháng thuốc.

• Về đa dạng sinh học, theo ông Long, cây biến đổi gene có thể phát tán sang họ hàng hoang dã của chúng và các loài cây

trồng khác, sang côn trùng gây hại, vi sinh vật, có nguy cơ làm tăng khả năng đề kháng của chúng đối với đặc tính chống

chịu sâu bệnh, thuốc diệt cỏ và làm tăng khả năng gây độc của cây trồng biến đổi gene đối với sinh vật có ích Từ đó làm ảnh

hưởng tới chuỗi thức ăn tự nhiên, ảnh hưởng tới đa dạng sinh học.

• Ngoài ra, cây biến đổi gene còn mang cái gene kháng thuốc trừ cỏ thụ phấn với các cây cùng loài hay có họ hàng gần gũi,

làm lây gene kháng thuốc diệt cỏ trong quần thể thực vật Việc trồng cây biến đổi gene mang tính chọn lọc như kháng sâu,

bệnh, kháng thuốc trừ cỏ phát triển tràn lan sẽ làm mất cân bằng hệ sinh thái và làm giảm đa dạng sinh học của loài cây

được chuyển gene.

KHÔNG ỦNG HỘ PHÁT TRIỂN

VIỆT NAM

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

Theo Th.s Lê Thị Phi Vân  là chuyên gia của Bộ môn thể chế nông thôn:

• Không có sự khác biệt đáng kể về năng suất

• Cây trồng biến đổi gen không giúp tiết kiệm chi phí

• Cây trồng biến đổi gen không giúp giảm nghèo, thậm chí ngược lại

• Cây trồng biến đổi gen làm cho sâu bệnh trở nên kháng thuốc

• Cây trồng biến đổi gen có thể ảnh hưởng bất lợi tới môi trường

• Cây trồng biến đổi gen tiềm ẩn ảnh hưởng bất lợi tới sức khỏe con người và vật nuôi

KHÔNG ỦNG HỘ PHÁT TRIỂN

VIỆT NAM

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

Nhà nước ta đã khẳng định rõ quan điểm:

đi đôi với đảm bảo an toàn sinh học

Thông qua các Nghị quyết, Đề án, Văn bản pháp luật, Văn bản chỉ đạo, Nhà nước ta, các

bộ ngành, chuyên môn như NN&PTNT, KHCN, TN-MT, Y tế…

 Trung Tâm nghiên cứu Pew chỉ ra rằng:88% các nhà khoa học tin rằng gen thức ăn biến đổi được

an toàn

 Lịch sử sử dụng thực phẩm BĐG của toàn thế giới cho đến nay khoảng 20 năm

cũng chưa thấy có báo cáo nào nói đến hiện tượng ngộ độc, gây quái thai, dị tật,

gây ung thu hay bất kỳ tác dụng có hại nào trên người sử dụng

  Đến nay đã có 27 nước phát triển cây trồng BĐG, trong đó có 19 nước đang phát

triển và 8 nước công nghiệp, với số lượng dân chiếm tới 4 tỷ người, trong đó có

không ít nước có trình độ khoa học cao

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

Ý KIẾN CÁ NHÂN

Theo báo cáo :1996-2012 (GM Crops: Global Socio-Economic and Environmental Impacts 1996-2012) :

sử dụng đã giảm tới 500 triệu kg,

tức 8,8%.

Ý KIẾN CÁ NHÂN

 Cà chua biến đổi gen có thể ngăn ngừa bệnh tim mạch

 Kết quả nghiên cứu này đã được công bố trong cuộc họp của Hội tim mạch Mỹ năm

2012 Theo đó, loại cà chua GM có thể tạo ra 6F, một chuỗi axitamin nhỏ, có khả năng

bắt chước hoạt động của ApoA-1, một protein chính trong nhóm lipoprotein nồng độ

cao

Thực phẩm biến đổi gen có tác dụng ngăn ngừa bệnh

Ý KIẾN CÁ NHÂN

Trứng có thể ngăn ngừa bệnh

thể tạo ra thuốc chống ung thư trong trứng của chúng Các chú

gà này được cấy gen người vào ADN của chúng nhằm tạo ra

một dạng protein hỗn hợp có tác dụng như các loại thuốc được

sử dụng để điều trị ung thư da và các bệnh khác

Gà mái sẽ đẻ những quả trứng có chứa loại protein interferon

b-1a, có tác dụng kháng virus gây bệnh; miR24 - có tiềm năng

điều trị khối u ác tính và viêm khớp.

Ý KIẾN CÁ NHÂN

Thực phẩm biến đổi gen là một phát minh lớn của ngành công nghệ sinh học nói riêng

cũng như nhân loại nói chung.Việc phát triển GMO là cần thiết không chỉ ở Việt Nam

mà còn trên thế giới!

GMO, GMF CÓ AN TOÀN???

Ý KIẾN CÁ NHÂN

KẾT LUẬN

- Thực phẩm biến đổi gen có an toàn hay không? Là một vấn đề đang được tranh cãi gay gắt và chưa có kết luận cụ thể.

- Chúng ta không thể chỉ đơn thuần trả lời “có” hay “ không”.

- Đây là một phạm vi chuyên môn không thể tìm thấy ở một người hay một nhóm mà phải dựa trên rất nhiều các đánh giá.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 http://www.sciencedirect.com

2 responsibletechnology.org

3 Bài giảng thực phẩm biến đổi gen-PGS.TS.Khuất Hữu Thanh

4. Một số hình ảnh trên internet.